Những ngày cuối cùng của Đức cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II
Như VietCatholic đã từng loan tin, sau cái chết của Đức Gioan Phaolô II, lần đầu tiên trong lịch sử Giáo Hội, Toà Thánh đã cho công bố diễn tiến bệnh tình của ngài trong những ngày cuối đời và những giây phút cuối cùng trong phủ Tông Toà. Đây là một việc làm đặc biệt và gây ngạc nhiên cho nhiều người khi Toà Thánh công khai hoá những hồ sơ về những diễn biến này trên Công báo Toà Thánh (Acta Apostolicae Sedis), là một ấn phẩm chuyên biệt dùng để đăng tải những bản văn chính thức của Đức Thánh Cha và Giáo Triều cũng như những giải thích chính thức vể những văn kiện này. Công báo Toà Thánh (Acta Apostolicae Sedis) số XCVII Suplementum ra ngày 17 tháng Tư năm 2005, gồm 221 trang, được dành riêng để nói về bệnh tình, cái chết và nghi thức xác nhận thi hài, chúc thư, các thánh lễ cầu hồn và an táng Đức Thánh Cha, ngoài ra còn đăng tải danh sách chính thức của các đại diện quốc gia, tôn giáo, đoàn thể tham dự thánh lễ an táng, cũng như những lời chia buồn trên khắp thế giới gửi đến Toà Thánh.
Trong dịp kỷ niệm một năm ngày Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II qua đời, chúng tôi xin lược dịch một phần nói về bệnh tình và những giây phút sau cùng của ngài để chúng ta cùng suy niệm về con người vĩ đại dùng hết cuộc đời và chính sự đau khổ trong thân xác vào những năm tháng cuối đời để hoàn thành trách vụ làm chứng, rao giảng và hướng dẫn giáo hội và thế giới, trong 26 năm trên cương vị là người kế vị thánh Phêrô, “Tôi tớ của mọi tôi tớ”.
Ngày Chủ nhật 13 tháng Ba, Đức Thánh Cha trở về lại Vatican vào khoảng 18 giờ 40 tối (Ngài đã được đưa vào bệnh viện Đa Khoa Gemelli hai lần: từ tối ngày 1 đến tối ngày 10 tháng Hai do những biến chứng của bệnh cúm, và từ ngày 24 tháng Hai đến 13 tháng Ba do những biến chứng về hô hấp và thanh quản lần này ngài phải bị làm phẩu thuật mở khí quản), và Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano và các cộng sự ra đón ngài. Ngay khi về khu nhà ở của mình, ngài đến nhà nguyện riêng để dự buối đọc “Kinh Than Khóc” bằng tiếng Ba Lan để tưởng niệm cuộc Khổ Nạn của Chúa.
Việc chăm sóc và canh chừng thường xuyên về y tế cho Đức Thánh Cha được nhóm chuyên viên của Vatican phụ trách gồm mười bác sĩ chuyên viên về hồi sức, tim mạch, khoa tai họng và dược phẩm nội khoa, và bốn y tá chuyên nghiệp, dưới sự điều khiển của bác sĩ riêng của Đức Thánh Cha. Các thiết bị và máy móc cần thiết được lắp đặt cho mọi nhu cầu kỷ thuật cấp bách.
Trong những ngày kế tiếp sức khoẻ của Đức Thánh Cha phục hồi chậm, do ngài nuốt rất khó khăn, phát âm cực nhọc, do thiếu hụt dinh dưởng và suy nhược.
Chủ nhật ngày 20 và thứ Tư ngày 23 tháng Ba, Đức Thánh Cha xuất hiện ở cửa sổ phòng làm việc của ngài, không nói được, chỉ đưa tay ban phép lành.
Vào lễ Phục Sinh 27 tháng Ba, ngài xuất hiện chừng 13 phút ờ cửa sổ hướng nhìn về công trường đông nghẹt người đang chờ nghe thông điệp Phục sinh. Ngài cầm trong tay bản văn được Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Sodano cảm động đọc lên dưới quảng trường.
Đức Thánh Cha cố gắng đọc lời ban phép lành Toà Thánh nhưng không đọc được, và trong yên lặng ngài đưa tay lên ban phép lành cho toàn thế giới và cho thành Roma.
Vào ngày 30 tháng Ba, ngài được thông báo là phải lắp đặt hệ thống để đưa chất dinh dưởng qua ống vào bao tử.
Cũng trong ngày thứ Tư đó Đức Thánh Cha xuất hiện ở cửa sổ văn phòng của ngài, không nói được một lời, ban phép lành cho đám đông dân chúng tại quảng trường thánh Phêrô đang chăm chú nhìn lên và đau xót.
Đó là chặng công khai cuối cùng của “đường thánh giá” thương đau của ngài.
Thứ Năm ngày 31 tháng 3, khoảng sau 11 giờ trưa, khi Đức Thánh Cha được đưa vào nhà nguyện để cử hành thánh lễ, ngài bị một cơn rùng mình mạnh, và thân nhiệt tăng cao đến 39,6 độ C. Ngài bị cơn sốc nặng làm suy sụp hệ thống tim mạch, cơn sốc do bị nhiểm trùng nặng đường tiểu tiện. Ngay lập tức ngài được cấp cứu bằng những phương tiện chữa trị tương ứng và hổ trợ cho tim mạch và hô hấp.
Tất cả tôn trọng ý muốn rỏ ràng của Đức Thánh Cha là muốn được ở lại điều trị tại nhà, nơi đã được lắp đặt những thiết bị hổ trợ hoàn hảo và hiệu lực.
Vào xế chiều thánh lễ được cử hành dưới chân giường Đức Thánh Cha. Ngài đồng tế với đôi mắt nhắm hờ, nhưng trong khi truyền phép, ngài đưa tay lên hai lần cách yếu ớt trên bánh và rượu. Ngài còn đưa tay lên đấm ngực khi đọc kinh “Lạy Chíên Thiên Chúa”.
Đức Hồng y di Leopoldi dei Latini ban phép xức dầu bệnh nhân cho ngài. Đức Thánh Cha chịu Mình Thánh Chúa lúc 19 giờ 17. Kế đó Đức Thánh Cha yêu cầu cử hành “Giờ Thánh” để suy niệm và cầu nguyện.
Thứ Sáu ngày 1 tháng Tư lúc 6 giờ sáng, Đức Thánh Cha tỉnh táo đồng tế thánh lễ. Vào lúc 7:15 ngài nghe đọc 14 chặng Đàng Thánh Giá và ngài làm dấu thánh giá sau mỗi chặng. Sau đó ngài muốn nghe đọc Giờ Ba của Kinh Thần Vụ và bài đọc Kinh Thánh.
Tình trạng của ngài trở nên khá trầm trọng do sự suy yếu đáng báo động trong những chỉ số về sinh học và sự sống.
Bắt đầu sự suy yếu lâm sàng về tim mạch, hô hấp và thận.
Đức Thánh Cha cùng tham gia vào việc cầu nguyện liên lỉ của những người trợ giúp ngài.
Vào lúc 7 giờ 30 sáng thứ Bảy ngày 2 tháng Tư, thánh lễ được cử hành với sự hiện diện của Đức Thánh Cha và bắt đầu có dấu suy sụp về nhận thức. Gần trưa hôm ấy ngài tiếp kiên lần cuối cùng Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh và bắt đầu tăng nhiệt độ đột ngột. Vào khoảng 15 giờ 30, với giọng rất yếu ớt, Đức Thánh Cha thều thào bằng tiếng Ba Lan: “Hãy để con về nhà Cha”.
Trước 19 giờ một chút ngài bắt đầu hôn mê. Máy kiểm tra bắt đầu ghi nhận sự cạn kiệt của chức năng sự sống.
Theo truyền thống Ba Lan, một ngọn nến nhỏ được đốt lên để soi sáng cho căn phòng khá mù mờ nơi Đức Thánh Cha đang tắt hơi dần.
Vào lúc 20 giờ bắt đầu cử hành lễ trọng Lòng Thương Xót Chúa dưới chân giường Đức Thánh Cha đang hấp hối. Thánh lễ do Đức Cha Stanislao Dziwisz chủ tế với sự tham dự của Đức Hồng Y Marian Jaworski, Đức Cha Stanislao Rylko và Đúc Cha Mieczyslaw Mokrzycki.
Các bài thánh ca Ba Lan được hát trong thánh lễ hợp cùng những bài hát và lời cầu của các bạn trẻ và đám đông tụ họp dưới quảng trường thánh Phêrô.
Vào lúc 21:37 Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II yên nghĩ trong Chúa.
Cái chết đã được bác sĩ Renato Buzzonetti xác nhận và qua kết quả điện-tâm-đồ trong 20 phút, theo như quy đinh của Vatican.
Liền lúc đó đến viếng thi hài của Đức Thánh Cha quá cố có Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano, Đức Hồng Y Niên Trưởng Hồng Y đoàn Joseph Ratzinger, Đức Hồng Y Chưởng Ấn Eduardo Martinez Somalo, và các thành viên khác của Phủ Tông Toà.
Trong giấy khai tử do bác sĩ Renato Buzzonetti, Giám đốc y tế và vệ sinh của quốc gia Vatican, ký có ghi những giám định như sau: “sốc do nhiểm trùng, suy sụp hệ tim mạch do bệnh Parkinson, do tiếp diễn việc thiếu hô hấp cấp và hậu quả của giải phẩu mở khí quản, do sưng tuyến tiền liệt vì nhiễm trùng tiết niệu, do tăng huyết áp và thiếu máu cục bộ ở tim”
Sáng chủ nhật ngày 3 tháng Tư, tại đền thờ thánh Phêrô lúc 10 giờ 30, Đức Hồng Y Angelo Sodano cữ hành thánh lễ cầu nguyện cho Đức Cố Giáo Hoàng vừa qua đời.
Đặng Thanh Thảo
Như VietCatholic đã từng loan tin, sau cái chết của Đức Gioan Phaolô II, lần đầu tiên trong lịch sử Giáo Hội, Toà Thánh đã cho công bố diễn tiến bệnh tình của ngài trong những ngày cuối đời và những giây phút cuối cùng trong phủ Tông Toà. Đây là một việc làm đặc biệt và gây ngạc nhiên cho nhiều người khi Toà Thánh công khai hoá những hồ sơ về những diễn biến này trên Công báo Toà Thánh (Acta Apostolicae Sedis), là một ấn phẩm chuyên biệt dùng để đăng tải những bản văn chính thức của Đức Thánh Cha và Giáo Triều cũng như những giải thích chính thức vể những văn kiện này. Công báo Toà Thánh (Acta Apostolicae Sedis) số XCVII Suplementum ra ngày 17 tháng Tư năm 2005, gồm 221 trang, được dành riêng để nói về bệnh tình, cái chết và nghi thức xác nhận thi hài, chúc thư, các thánh lễ cầu hồn và an táng Đức Thánh Cha, ngoài ra còn đăng tải danh sách chính thức của các đại diện quốc gia, tôn giáo, đoàn thể tham dự thánh lễ an táng, cũng như những lời chia buồn trên khắp thế giới gửi đến Toà Thánh.
Trong dịp kỷ niệm một năm ngày Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II qua đời, chúng tôi xin lược dịch một phần nói về bệnh tình và những giây phút sau cùng của ngài để chúng ta cùng suy niệm về con người vĩ đại dùng hết cuộc đời và chính sự đau khổ trong thân xác vào những năm tháng cuối đời để hoàn thành trách vụ làm chứng, rao giảng và hướng dẫn giáo hội và thế giới, trong 26 năm trên cương vị là người kế vị thánh Phêrô, “Tôi tớ của mọi tôi tớ”.
Ngày Chủ nhật 13 tháng Ba, Đức Thánh Cha trở về lại Vatican vào khoảng 18 giờ 40 tối (Ngài đã được đưa vào bệnh viện Đa Khoa Gemelli hai lần: từ tối ngày 1 đến tối ngày 10 tháng Hai do những biến chứng của bệnh cúm, và từ ngày 24 tháng Hai đến 13 tháng Ba do những biến chứng về hô hấp và thanh quản lần này ngài phải bị làm phẩu thuật mở khí quản), và Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano và các cộng sự ra đón ngài. Ngay khi về khu nhà ở của mình, ngài đến nhà nguyện riêng để dự buối đọc “Kinh Than Khóc” bằng tiếng Ba Lan để tưởng niệm cuộc Khổ Nạn của Chúa.
Việc chăm sóc và canh chừng thường xuyên về y tế cho Đức Thánh Cha được nhóm chuyên viên của Vatican phụ trách gồm mười bác sĩ chuyên viên về hồi sức, tim mạch, khoa tai họng và dược phẩm nội khoa, và bốn y tá chuyên nghiệp, dưới sự điều khiển của bác sĩ riêng của Đức Thánh Cha. Các thiết bị và máy móc cần thiết được lắp đặt cho mọi nhu cầu kỷ thuật cấp bách.
Trong những ngày kế tiếp sức khoẻ của Đức Thánh Cha phục hồi chậm, do ngài nuốt rất khó khăn, phát âm cực nhọc, do thiếu hụt dinh dưởng và suy nhược.
Chủ nhật ngày 20 và thứ Tư ngày 23 tháng Ba, Đức Thánh Cha xuất hiện ở cửa sổ phòng làm việc của ngài, không nói được, chỉ đưa tay ban phép lành.
Vào lễ Phục Sinh 27 tháng Ba, ngài xuất hiện chừng 13 phút ờ cửa sổ hướng nhìn về công trường đông nghẹt người đang chờ nghe thông điệp Phục sinh. Ngài cầm trong tay bản văn được Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Sodano cảm động đọc lên dưới quảng trường.
Đức Thánh Cha cố gắng đọc lời ban phép lành Toà Thánh nhưng không đọc được, và trong yên lặng ngài đưa tay lên ban phép lành cho toàn thế giới và cho thành Roma.
Vào ngày 30 tháng Ba, ngài được thông báo là phải lắp đặt hệ thống để đưa chất dinh dưởng qua ống vào bao tử.
Cũng trong ngày thứ Tư đó Đức Thánh Cha xuất hiện ở cửa sổ văn phòng của ngài, không nói được một lời, ban phép lành cho đám đông dân chúng tại quảng trường thánh Phêrô đang chăm chú nhìn lên và đau xót.
Đó là chặng công khai cuối cùng của “đường thánh giá” thương đau của ngài.
Thứ Năm ngày 31 tháng 3, khoảng sau 11 giờ trưa, khi Đức Thánh Cha được đưa vào nhà nguyện để cử hành thánh lễ, ngài bị một cơn rùng mình mạnh, và thân nhiệt tăng cao đến 39,6 độ C. Ngài bị cơn sốc nặng làm suy sụp hệ thống tim mạch, cơn sốc do bị nhiểm trùng nặng đường tiểu tiện. Ngay lập tức ngài được cấp cứu bằng những phương tiện chữa trị tương ứng và hổ trợ cho tim mạch và hô hấp.
Tất cả tôn trọng ý muốn rỏ ràng của Đức Thánh Cha là muốn được ở lại điều trị tại nhà, nơi đã được lắp đặt những thiết bị hổ trợ hoàn hảo và hiệu lực.
Vào xế chiều thánh lễ được cử hành dưới chân giường Đức Thánh Cha. Ngài đồng tế với đôi mắt nhắm hờ, nhưng trong khi truyền phép, ngài đưa tay lên hai lần cách yếu ớt trên bánh và rượu. Ngài còn đưa tay lên đấm ngực khi đọc kinh “Lạy Chíên Thiên Chúa”.
Đức Hồng y di Leopoldi dei Latini ban phép xức dầu bệnh nhân cho ngài. Đức Thánh Cha chịu Mình Thánh Chúa lúc 19 giờ 17. Kế đó Đức Thánh Cha yêu cầu cử hành “Giờ Thánh” để suy niệm và cầu nguyện.
Thứ Sáu ngày 1 tháng Tư lúc 6 giờ sáng, Đức Thánh Cha tỉnh táo đồng tế thánh lễ. Vào lúc 7:15 ngài nghe đọc 14 chặng Đàng Thánh Giá và ngài làm dấu thánh giá sau mỗi chặng. Sau đó ngài muốn nghe đọc Giờ Ba của Kinh Thần Vụ và bài đọc Kinh Thánh.
Tình trạng của ngài trở nên khá trầm trọng do sự suy yếu đáng báo động trong những chỉ số về sinh học và sự sống.
Bắt đầu sự suy yếu lâm sàng về tim mạch, hô hấp và thận.
Đức Thánh Cha cùng tham gia vào việc cầu nguyện liên lỉ của những người trợ giúp ngài.
Vào lúc 7 giờ 30 sáng thứ Bảy ngày 2 tháng Tư, thánh lễ được cử hành với sự hiện diện của Đức Thánh Cha và bắt đầu có dấu suy sụp về nhận thức. Gần trưa hôm ấy ngài tiếp kiên lần cuối cùng Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh và bắt đầu tăng nhiệt độ đột ngột. Vào khoảng 15 giờ 30, với giọng rất yếu ớt, Đức Thánh Cha thều thào bằng tiếng Ba Lan: “Hãy để con về nhà Cha”.
Trước 19 giờ một chút ngài bắt đầu hôn mê. Máy kiểm tra bắt đầu ghi nhận sự cạn kiệt của chức năng sự sống.
Theo truyền thống Ba Lan, một ngọn nến nhỏ được đốt lên để soi sáng cho căn phòng khá mù mờ nơi Đức Thánh Cha đang tắt hơi dần.
Vào lúc 20 giờ bắt đầu cử hành lễ trọng Lòng Thương Xót Chúa dưới chân giường Đức Thánh Cha đang hấp hối. Thánh lễ do Đức Cha Stanislao Dziwisz chủ tế với sự tham dự của Đức Hồng Y Marian Jaworski, Đức Cha Stanislao Rylko và Đúc Cha Mieczyslaw Mokrzycki.
Các bài thánh ca Ba Lan được hát trong thánh lễ hợp cùng những bài hát và lời cầu của các bạn trẻ và đám đông tụ họp dưới quảng trường thánh Phêrô.
Vào lúc 21:37 Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II yên nghĩ trong Chúa.
Cái chết đã được bác sĩ Renato Buzzonetti xác nhận và qua kết quả điện-tâm-đồ trong 20 phút, theo như quy đinh của Vatican.
Liền lúc đó đến viếng thi hài của Đức Thánh Cha quá cố có Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano, Đức Hồng Y Niên Trưởng Hồng Y đoàn Joseph Ratzinger, Đức Hồng Y Chưởng Ấn Eduardo Martinez Somalo, và các thành viên khác của Phủ Tông Toà.
Trong giấy khai tử do bác sĩ Renato Buzzonetti, Giám đốc y tế và vệ sinh của quốc gia Vatican, ký có ghi những giám định như sau: “sốc do nhiểm trùng, suy sụp hệ tim mạch do bệnh Parkinson, do tiếp diễn việc thiếu hô hấp cấp và hậu quả của giải phẩu mở khí quản, do sưng tuyến tiền liệt vì nhiễm trùng tiết niệu, do tăng huyết áp và thiếu máu cục bộ ở tim”
Sáng chủ nhật ngày 3 tháng Tư, tại đền thờ thánh Phêrô lúc 10 giờ 30, Đức Hồng Y Angelo Sodano cữ hành thánh lễ cầu nguyện cho Đức Cố Giáo Hoàng vừa qua đời.
Đặng Thanh Thảo