Theo Kathleen N. Hattrup của Aleteia, trong bản tin ngày 14/10/2026, Đức Giáo Hoàng Leo kêu gọi chúng ta phát triển thành một Giáo hội mang hình ảnh "gia đình của các gia đình", trong bầu khí quan tâm lẫn nhau mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta.

Đức Hồng Y Luis Tagle, tân Niên trưởng Hồng Y Đoàn, đã thay mặt Đức Giáo Hoàng Leo cử hành Thánh lễ bế mạc cuộc họp diễn ra trong tuần này tại Vatican nhằm thảo luận về kỷ niệm 10 năm văn kiện Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương) của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về gia đình. Thứ Tư tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo đã khai mạc cuộc họp quy tụ các giám mục từ khắp nơi trên thế giới cũng như các cặp vợ chồng và các chuyên gia về mục vụ gia đình. Hiện tại, do Đức Thánh Cha đang nằm viện để hồi phục sau ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư ở phổi, Đức Hồng Y Tagle đã đảm nhận việc bế mạc sự kiện này.

Bài giảng do Đức Giáo Hoàng Leo soạn thảo cho Thánh lễ bế mạc đã được Đức Hồng Y Tagle đọc lại. Dưới đây là nguyên văn bài giảng theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

***

Sau đây, tôi xin đọc bài giảng do Đức Thánh Cha Leo XIV soạn thảo.

“Niềm vui của tình yêu mà các gia đình cảm nghiệm được cũng chính là niềm vui của Giáo hội” (Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Tông huấn Amoris Laetitia, ngày 19 tháng 3 năm 2016, số 1). Với những lời này, mười năm trước, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã mở đầu Tông huấn Amoris Laetitia của ngài.

Hôm nay, khi cử hành Thánh lễ, chúng ta dâng lên Chúa những hoa trái của công việc mà chúng ta đã thực hiện dựa trên văn kiện này, đồng thời cố gắng khắc ghi những giá trị phong phú của văn kiện vào lòng và đưa các hướng dẫn mục vụ của văn kiện vào thực hành.

Về phương diện này, phụng vụ hôm nay mang đến cho chúng ta một số điểm để suy niệm. Trong bài đọc thứ nhất, chúng ta đã nghe “bài ca về tình yêu” của Thánh Phaolô (x. 1 Cr 12:31–13:13). Trong Chương 4 của Tông huấn, chính văn bản này là nền tảng cho những suy niệm phong phú về các nhân đức của hôn nhân Kitô giáo – một sự kết hợp mang tính “tình cảm… thiêng liêng và đầy tinh thần hy sinh” (số 120), đồng thời là hình ảnh phản chiếu tình yêu của Thiên Chúa (x. số 121). Nhờ sống theo những giá trị này và nhờ ơn thánh trợ giúp, vợ chồng cùng nhau lớn lên mỗi ngày theo hình ảnh của Ba Ngôi. Cả hai vợ chồng đều trưởng thành theo cách riêng của mình, đồng thời trở nên giống nhau hơn nhờ “cam kết bền vững để cùng chia sẻ và kiến tạo toàn bộ cuộc sống” (số 123). Như vậy, niềm vui đích thực của tình yêu chính là sự gắn kết ngày càng sâu đậm, nơi nét độc đáo của mỗi người được nở hoa nhờ sự trao hiến bản thân và sự hiện diện của người kia.

Hơn nữa, vị Tông đồ đã ngỏ lời với một cộng đoàn dồi dào ân huệ và đặc sủng (x. 1 Cr 12:4-11), nhưng lại là cộng đoàn cần phải trưởng thành hơn trong tình yêu. Ngài nhắc nhở các tín hữu Côrintô rằng những ai thiếu vắng tình yêu, dù có nhận được bao nhiêu tài năng đi nữa, thì cũng chỉ như “chiêng kêu hay chũm chọe xoang xoảng” (13:1); như một giọng nói thiếu vắng tình yêu, không thể chạm đến trái tim, bị tách biệt khỏi người khác, trở nên xa cách, lạnh lùng và khép kín.

Chúng ta không được tạo dựng để sống như thế. Thánh Vịnh Đáp Ca cũng nhắc nhở chúng ta về điều này khi gọi chúng ta là “dân” và là “đoàn chiên” của Thiên Chúa – Đấng có “tình thương bền vững muôn đời” và lòng thành tín trải dài “đến muôn thế hệ” (Tv 100:5). Ngài là Chúa, Đấng yêu thương không giữ lại điều gì cho riêng mình, Đấng không ngừng tìm kiếm, đặt niềm tin và làm mới lại tình bạn với chúng ta.

Đó chính là tình yêu mà Tông huấn Amoris Laetitia mời gọi chúng ta chọn làm nền tảng cho gia đình mình. Đây chính là tình yêu đích thực mà chúng ta được thôi thúc phải truyền dạy cho những người trẻ đang chuẩn bị bước vào đời sống hôn nhân, giúp họ hiểu về “tầm quan trọng của các nhân đức”; trong đó, đức khiết tịnh giữ một vị trí đặc biệt vì nó “vô cùng quý giá cho sự tăng trưởng đích thực của tình yêu giữa các ngôi vị” (số 206). Thật đáng trân trọng những chương trình chuẩn bị hôn nhân được các giáo xứ và cộng đoàn mục vụ dày công xây dựng cho mục đích này. Tuy nhiên, chỉ riêng các khóa học đó thôi thì chưa đủ; chúng cần phải được tiếp nối và củng cố bởi một nền giáo dục về tình yêu, đồng hành cùng con người ngay từ thuở ấu thơ. Về vấn đề này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhận định rằng: “Học cách yêu thương một người không phải là chuyện tự nhiên mà có, cũng không thể học được qua một buổi hội thảo ngay trước khi cử hành hôn lễ” (số 208). Ngài giải thích: “Đối với mỗi cặp đôi, việc chuẩn bị cho hôn nhân bắt đầu ngay từ khi chào đời” (sđd), và mọi trải nghiệm của người trẻ trong gia đình đều góp phần giúp họ có khả năng thực hiện “một sự cam kết trọn vẹn và dứt khoát” (sđd).

Như vậy, tình yêu được sống trong gia đình — với những lúc thăng trầm, những sai lầm và thất bại, nhưng cũng đầy những điều kỳ diệu của cuộc sống thường nhật — trở thành trường học đầu tiên về tình cảm con người, là bước tập sự quý giá và không thể thay thế để cảm nghiệm “niềm vui của tình yêu”. Vì lẽ đó, chúng ta cần ghi nhận và ủng hộ nỗ lực của biết bao gia đình đang sống ơn gọi và sứ mạng của mình mỗi ngày một cách âm thầm, không phô trương, nhưng đôi khi lại thể hiện lòng trung thành đầy anh hùng. Họ mang đến một minh chứng quảng đại và đầy sức thuyết phục cho lời Chúa Giêsu trong Tin Mừng: “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em. Thầy đã cắt đặt anh em đi và sinh hoa trái, những hoa trái bền vững” (Ga 15:16). Qua sự làm chứng của cha mẹ, con cái, ông bà, người trẻ và người cao tuổi, Thông điệp Tin Mừng về sự thật và sự sống viên mãn đang lan tỏa đến toàn thế giới.

Thánh Gioan Tông đồ đã truyền lại cho chúng ta lời dạy giản dị và sáng tỏ mà Chúa Giêsu đã nói vào cuối cuộc đời trần thế của Người: “Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15:12). Chúng ta hãy thực hành điều này để cùng nhau phát triển thành một Giáo hội là “gia đình của các gia đình” (Amoris Laetitia, số 87), trong bầu khí quan tâm lẫn nhau mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Nhờ đó, các cặp đôi trẻ sẽ cảm thấy được khích lệ khi bắt đầu cuộc sống hôn nhân; các bậc cha mẹ sẽ tìm thấy sự nâng đỡ khi đối diện với những thách đố cam go trong việc nuôi dạy con cái và vun đắp đời sống gia đình; và người cao tuổi sẽ được ghi nhận và trân trọng trong vai trò là những chứng nhân của sự khôn ngoan và đức hạnh, ngay cả khi sức lực thể xác đã suy giảm. Những người dễ bị tổn thương, hay những ai đang trải qua hoàn cảnh khó khăn và những thời khắc khủng hoảng, cũng sẽ tìm thấy sự nâng đỡ và khích lệ, được bao bọc trong tình yêu thương và được che chở khỏi sự phán xét hay định kiến. Chúng ta hãy ghi nhớ rằng: “dù gia đình có bị tổn thương đến đâu, nó vẫn luôn có thể phát triển nhờ khởi đầu từ tình yêu” (Thượng Hội đồng Giám mục Thường kỳ lần thứ XIV, Tường trình Cuối cùng, 10).

Những giá trị về sự cởi mở đón nhận sự sống và lòng tôn trọng sự sống — từ lúc thụ thai cho đến khi qua đời cách tự nhiên — cũng bắt nguồn từ đức ái này; đây là nền tảng cho sự hiện hữu và đời sống chung của con người. Gia đình là người gìn giữ hàng đầu các giá trị ấy, là ngọn hải đăng vì lợi ích của nhân loại. Về điểm này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh rằng: “không một sự kết hợp nào mang tính tạm thời hoặc khép kín trước việc truyền sinh lại có thể đảm bảo tương lai cho xã hội” (Amoris Laetitia, 52). Thế giới sẽ không có tương lai nếu thiếu vắng những gia đình vững mạnh, biết cởi mở đón nhận hồng ân con cái và quan tâm đến việc giáo dục cũng như sự trưởng thành của chúng.

Tôi cũng muốn nhắc lại một lời mời gọi quan trọng khác của Chúa Giêsu trong các bài đọc mà chúng ta vừa nghe, đó là hãy cầu xin Chúa Cha “nhân danh Thầy” (Ga 15:16). Những lời này nhắc nhở chúng ta rằng gia đình là nơi đặc biệt dành cho việc cầu nguyện. Đáng buồn thay, tại nhiều nơi trên thế giới ngày nay, thói quen cầu nguyện chung trong gia đình — trước các bữa ăn, vào đầu và cuối ngày, hoặc vào những dịp đặc biệt — đã dần mai một. Tông huấn Amoris Laetitia nhắc nhở chúng ta rằng “cần chú trọng đến tầm quan trọng của linh đạo gia đình, việc cầu nguyện và tham dự Thánh lễ Chúa Nhật” (số 223). Văn kiện này cũng khuyến khích các gia đình quy tụ “thường xuyên để thúc đẩy sự tăng trưởng trong đời sống thiêng liêng và tình đoàn kết trước những đòi hỏi thực tế của cuộc sống” (sđd). Việc cầu nguyện chung và các Bí tích đóng vai trò thiết yếu trong đời sống gia đình, bởi chúng mở lòng đón nhận tác động của Thiên Chúa, giúp các gia đình cùng nhau vươn tới những tầm cao mà tự sức mình họ không thể nào đạt được. Quả thực, đó là nguồn dưỡng nuôi vững chắc và là phương thuốc chữa lành. Vì vậy, tôi tha thiết kêu gọi mọi người hãy khôi phục và khuyến khích những thực hành này.

Anh chị em thân mến, tôi hân hạnh được chủ sự cử hành này theo ủy nhiệm đặc biệt của Đức Thánh Cha Lêô XIV, nhằm công khai biểu thị sự hiệp thông Giáo hội mà ngài đã ban cho Đức Thượng phụ Phaolô III Nona — Thượng phụ Giáo hội Canđê tại Baghdad — vị đang hiện diện trong Thánh lễ này.

Sự hiệp thông của một vị Thượng phụ với Đấng Kế vị Thánh Phêrô gợi lại một truyền thống cổ xưa, vốn khẳng định sự hiệp nhất trong đức tin và đức ái giữa một Giáo hội Thượng phụ với Tòa Rôma — và vào thời đó, là giữa chính các Giáo hội với nhau. Do đó, đây không phải là một nghi thức hình thức đơn thuần, mà là một thực tại sống động bắt nguồn từ sự hiệp thông Thánh Thể — nguồn mạch và chóp đỉnh của sự hiệp nhất Giáo hội trong Đức Kitô.

Kính thưa Đức Thượng phụ, sự hiện diện của ngài giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về căn tính Giáo hội của mình: một sự hiệp nhất trong Đức Kitô — Chúa tể của các Giáo hội thuộc nhiều nghi lễ và truyền thống khác nhau — một sự hiệp nhất được thể hiện cách cụ thể qua mối liên kết với Đấng Kế vị Thánh Phêrô. Chúng tôi xin bày tỏ tình cảm và lời cầu nguyện của toàn thể Giáo Hội Công Giáo dành cho các tín hữu đang được ngài chăm sóc mục vụ; họ là những người đã trải qua nhiều thử thách cam go nhưng vẫn kiên vững, và thường tỏ ra anh dũng khi làm chứng cho đức tin vào Chúa Giêsu giữa muôn vàn nghịch cảnh.

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy phó thác mọi gia đình và toàn thể Giáo hội cho Thánh Gia Na-da-rét, và cùng nhau đọc lại lời nguyện mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dùng để kết thúc Tông huấn Amoris Laetitia (số 325):

Lạy Thánh Gia Na-da-rét,
xin cho gia đình chúng con
cũng trở thành nơi hiệp thông và cầu nguyện,
thành trường học đích thực của Tin Mừng
và là những giáo hội tại gia nhỏ bé…

Xin đừng để các gia đình phải chịu cảnh
bạo lực, bị chối bỏ hay chia rẽ;
xin cho những ai từng bị tổn thương hay vấp ngã
đều tìm được sự an ủi và chữa lành…
xin giúp chúng con luôn ý thức
về sự thánh thiêng và bất khả xâm phạm của gia đình,
cũng như vẻ đẹp của gia đình trong chương trình của Thiên Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse,
xin thương nhậm lời chúng con cầu nguyện. Amen.