Vatican - Hôm thứ Ba 23/8/2005, viên chức ngoại giao cao cấp nhất của Do Thái tại Vatican là đại sứ Oded Ben Hur đã đến bộ ngoại giao Tòa Thánh mang theo một bức thư của thủ tướng Ariel Sharon. Trong thư, ông Sharon gọi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI là “người bạn chân chính của dân tộc Do Thái”.
Sau cuộc tiếp kiến với Đức Hồng Y Angelo Sodano, ông Ben Hur đã dành cho giới báo chí một cuộc phỏng vấn trong đó ông mô tả cuộc nói chuyện với Đức Hồng Y Sodano là “rất thân mật và hữu nghị”. Ông Ben Hur tuyên bố “mọi chuyện hiểu lầm xảy ra trong tháng 7 đã hoàn toàn được giải quyết. Chúng tôi dứt khoát bỏ những chuyện này sau lưng và hướng nhìn về phía trước để cải thiện quan hệ của chúng tôi”.
Tưởng cũng nên nhắc lại, cách đây đúng một tháng, hôm thứ Hai 25/7/2005, bộ Ngoại Giao Do Thái đã mở cuộc tấn công Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI bằng cách gởi đến tất cả các báo chí Do Thái một bản tuyên bố chỉ trích Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI hành động thiếu đạo đức và kích động dư luận rằng Đức Thánh Cha có thâm ý hợp pháp hoá các vụ tấn công nhắm vào người Do Thái.
Bản thông báo của Bộ Ngoại Giao Do Thái viết
"Gởi các tòa báo
Hôm nay 25/7/2005, đại sứ của Vatican đã được triệu tập đến Bộ Ngoại Giao và sự giận dữ đã được bày tỏ đối với những lời mà Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã đưa ra trong bài giảng hôm Chúa Nhật 24/7, trong đó ngài lên án các cuộc tấn công khủng bố gần đây 'đã diễn ra tại nhiều quốc gia trong đó có Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Anh quốc', với một cách thức rõ ràng là tránh né lên án cuộc tấn công kinh hoàng đã diễn ra tại Israel trong tuần qua.
Những hành vi khủng bố tấn công vào người Do Thái tại Israel - bao gồm cuộc tấn công trong tuần qua đã làm thiệt mạng và làm bị thương nhiều thanh thiếu niên - thường xuyên bị lên án bởi các nhà lãnh đạo của thế giới văn minh (chú thích: có một lỗi chính tả trong nguyên bản tiếng Hêbrơ chữ 'thế giới văn minh' là nghĩa gần nhất). Việc vị Giáo Hoàng cố ý tránh không lên án hành động gần đây nhất này kêu thấu đến trời; ngoài vết nhơ đạo đức mà nó can dự, nó còn được hiểu là nhằm hợp pháp hoá các vụ tấn công nhắm vào người Do Thái. Việc thản nhiên làm ngơ trắng trợn của vị Giáo Hoàng này như thể không có gì xảy ra đã được thực hiện nhằm củng cố cho các thành phần cực đoan chống lại hòa bình và làm suy yếu những người ôn hòa.
Chúng ta đã trông đợi vị tân Giáo Hoàng này, người đã bày tỏ ngay từ buổi đầu triều đại của mình về tầm quan trọng mà ngài đặt để nơi các mối quan hệ giữa Giáo Hội và người dân Do Thái, sẽ hành xử khác hơn, đặt biệt là trong năm nay - 40 năm sau Tuyên Ngôn 'Nostra aetate' (Chú thích: Thông điệp về quan hệ với những người không Kitô Giáo do Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục ban hành ngày 28/10/1965).
Giờ đây chúng ta mong đợi rằng vị Giáo Hoàng này, người đã kêu gọi 'đối thoại giữa ba tôn giáo nhận Abraham là tổ phụ' lên án cuộc khủng bố đã tấn công dã man vào người Do Thái như ngài đã từng lên án các cuộc tấn công khủng bố khác."
Trong buổi sáng thứ Hai 25/7/2005, chính quyền Do Thái cũng đã mời Đức Sứ Thần Tòa Thánh tại Giêrusalem là Đức Tổng Giám Mục Pietro Sambi đến bộ Ngoại Giao Israel và đưa công hàm phản đối Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI. Chính quyền Do Thái cho rằng trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật 24/7/2005, Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI đã nhắc đến Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Anh Quốc trong số các quốc gia đã bị khủng bố tấn công trong các ngày qua. Đức Thánh Cha đã không hề nhắc đến Do Thái là nước cũng bị khủng bố tại Netanya 10 ngày trước đó.
Lập luận của chính quyền Do Thái trong công hàm phản đối cho rằng Đức Thánh Cha đã cố ý không nhắc đến Do Thái nhằm hợp thức hóa các cuộc tấn công khủng bố nhắm vào người Do Thái.
Từ Les Combes, nơi Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI đang nghỉ hè, chiều 25/7/2005, Giám đốc phòng báo chí Tòa Thánh đã ra thông báo bằng văn bản để đáp lại những lời vu cáo của chính quyền Do Thái đối với Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI.
Thông cáo của Tòa Thánh viết: "Thật là đáng ngạc nhiên khi thấy ý của Đức Thánh Cha đã bị bẻ cong quá sai lạc vì rõ ràng rằng trong nhiều dịp khác nhau, Giáo Hội, những giáo huấn của các Đức Giáo Hoàng và gần đây nhất là Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã từng lên án tất cả các hình thức khủng bố, từ bất kể nó đến từ phía nào và nhắm chống lại bất cứ ai"
Tiến sĩ Navarro nhấn mạnh rằng những lời của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI nhắc đặc biệt đến các cuộc tấn công "trong những ngày qua". "Dĩ nhiên cuộc tấn công nghiêm trọng tại Netanya trong tuần lễ trước, mà các quan sát viên Do Thái nhắc đến, hoàn toàn nằm trong lời lên án chung, vô điều kiện đối với chủ nghĩa khủng bố".
Trong thư gởi cho Đức Thánh Cha, thủ tướng Sharon nhận định rằng những nỗ lực để đề cao đối thoại với dân tộc Do Thái và quốc gia Israel đã làm Đức Thánh Cha trở thành “một người bạn đích thật của Do Thái, dấn thân thật sự vào việc thăng tiến lòng khoan dung, hiểu biết và hòa giải”.
Trong thư, ông Sharon cũng thành thật xin lỗi Đức Thánh Cha, ông giải thích những hành động của bộ Ngoại Giao Do Thái hồi tháng qua như sau:
“Israel đã bị tàn phá và là nạn nhân của chủ nghĩa khủng bố nên chúng tôi rất nhạy cảm với bất cứ mưu toan phân biệt giữa chủ nghĩa khủng bố Hồi Giáo nhắm cách hệ thống vào thường dân Do Thái vô tội và những hành vi nhắm vào thường dân của các quốc gia khác”.
Phản ứng tích cực của Do Thái đã diễn ra sau khi Đức Thánh Cha viếng thăm một đền thờ Do Thái Giáo tại Köln.
Lúc 12 giờ trưa ngày 19/8/2005, Đức Thánh Cha đã viếng thăm Hội Đường Do Thái tại thành phố Köln. Đây là lần thứ hai một vị Giáo Hoàng Rôma bước chân vào một hội đường Do Thái. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã là vị Giáo Hoàng đầu tiên viếng thăm hội đường Do Thái tại Rôma vào năm 1986.
Cộng đoàn Do Thái tại Köln đã là cộng đoàn Do Thái cổ kính nhất tại vùng Trung Bắc Âu. Sử sách nhắc đến sự hiện diện của cộng đoàn này từ năm 321. Theo thống kê năm 1933, tại Köln có khoảng 20,000 người Do Thái. Tuy nhiên, trong thời Quốc Xã cộng đoàn Do Thái này hoàn toàn biến mất. Trừ số người nhanh chân tẩu thoát ra nước ngoài, 11,000 người chậm chân đã bị bắt đưa vào các trại tập trung và đa số đã bị giết. Hội Đường Do Thái tại thành phố Köln đã bị phá hủy. Năm 1945, một cộng đoàn Do Thái mới được thành lập với sự giúp đỡ của các tín hữu Kitô. Ngày nay, cộng đoàn Do Thái tại Köln có 4,000 người trong đó 80% là người đến từ Liên Sô sau khi cộng sản cho phép người Do Thái di tản ra nước ngoài vào năm 1989. Con số người Do Thái di tản sang Đức đã chậm lại sau khi chế độ cộng sản bị giải thể tại Nga.
Rabbi Netanel Teidelbaum, thượng tế Do Thái Giáo tại Köln đã đón chào Đức Thánh Cha cùng với đoàn chủ tịch hội đường gồm 3 vị rabbi khác. Đức Thánh Cha đã được mời lên tiền đường tại lầu trên. Tại đây có đài tưởng niệm 6 triệu người Do Thái đã bị giết trong thời kỳ Quốc Xã, đặc biệt là 11,000 thành viên của cộng đoàn Do Thái thành Köln.
Sau khi thượng tế Netanel Teidelbaum đọc kinh Kaddish bằng ngôn ngữ Aramaic (tiếng mà Đức Giêsu nói) để cầu cho những người quá cố, Đức Thánh Cha và các vị Hồng Y cùng đi đã được mời tham dự buổi gặp gỡ dưới hình thức một buổi Phụng Vụ Lời Chúa.
Trong buổi Phụng Vụ Lời Chúa, bài trích sách Sáng Thế và Thánh Vịnh 22 đã được đọc lên trước sự hiện diện của đại diện các tín hữu Do Thái, các tín hữu Kitô và đại diện chính quyền Đức.
Trong lời chào mừng Đức Thánh Cha, ông Abraham Lehrer, chủ tịch hội đường Do Thái này đã kể lại lịch sử cộng đoàn Do Thái tại Köln và quan hệ giữa người Do Thái và người Công Giáo tại Köln với những câu chuyện tương trợ lẫn nhau rất cảm động. Ông cũng nhắc đến việc Do Thái thiết lập quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh vào năm 1993. Tuy nhiên, ông khôn khéo không đề cập đến những khó khăn mà chính quyền Do Thái thường xuyên gây ra cho Giáo Hội Công Giáo tại Thánh Địa và những điều khoản trong Hiệp Định Căn Bản mà Do Thái đến nay vẫn không chịu thi hành.
Ông nói "Tôi rất sung sướng khi thấy vừa mới lên ngôi, Đức Giáo Hoàng đã đến một đền thờ Do Thái Giáo”. Ông nhận định rằng trong ngày hôm nay, Đại Sứ của Do Thái tại Đức cũng có mặt trong số những người đón tiến Đức Giáo Hoàng tại đây. Điều đó cho thấy mối bang giao giữa Tòa Thánh và Do Thái đã được cải thiện.
Cuối cùng, ông đề nghị Tòa Thánh mở rộng văn khố Tòa Thánh để các học giả nghiên cứu về thời kỳ thế chiến thứ hai (trong khi thực ra văn khố Tòa Thánh đã mở rộng cửa chào đón các vị và trong thời gian gần nửa năm chỉ có không đến 5 người vào xem). Ông Abraham Lehrer cũng nói một câu gây thắc mắc cho nhiều người không biết thực sự ông muốn ám chỉ điều gì: "Các tín hữu Kitô hãy tiếp tục là những tín hữu Kitô tốt và để cho người Do Thái trở thành tín hữu Do Thái tốt".
Tiếp lời ông Abraham Lehrer, thượng tế Netanel Teidelbaum ghi nhận rằng "Cuộc viếng thăm của Đức Thánh Cha tại hội đường Do Thái thành Köln là một bước tiến gần hơn đến việc kiến thiết một đền thờ Giêrusalem thứ ba về mặt tinh thần". Ông nhận định rằng cuộc viếng thăm của Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI là một bước đáng kể "chống lại trào lưu bài Do Thái nơi các tín hữu Kitô trong quá khứ; và chứng tỏ cho thấy cái nhìn của Giáo Hội Công Giáo trong tương quan với thế giới".
Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã mở đầu bài đáp từ của ngài bằng lời chào Shalom, là lời chúc an bình bằng tiếng Do Thái. Đức Thánh Cha nói:
"Bình an cho anh chị em. Trong cuộc viếng thăm đầu tiên của tôi tại Đức sau khi được bầu làm người kế vị thánh Phêrô Tông Đồ, ước muốn sâu xa của tôi là được gặp cộng đoàn Do Thái tại Köln và đại diện Do Thái Giáo Đức. Với cuộc viếng thăm này, tôi muốn liên kết với biến cố ngày 17/11/1980 khi vị tiền nhiệm đáng kính của tôi là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong cuộc viếng thăm đầu tiên tại Đức đã gặp tại thành phố Maine ủy ban trung ương Do Thái Giáo Đức và Hội Đồng các Rabbi. Ở đây tôi cũng muốn khẳng định rằng tôi muốn tiếp tục hành trình cải tiến các mối quan hệ và tình thân hữu với dân tộc Do Thái, một cuộc hành trình mà Đức Gioan Phaolô II đã thực hiện những bước tiến quyết định."
Tiếp tục bài đáp từ, Đức Thánh Cha đã nhắc lại lịch sử cổ kính của cộng đoàn Do Thái Giáo tại Köln có từ thời La Mã, các quan hệ phức tạp và nhiều khi đau thương giữa cộng đoàn Do Thái và cộng đoàn Kitô tại đây, nhất là trong thế kỷ 20 là thời kỳ đen tối nhất của lịch sử nước Đức và Châu Âu. Trong thế kỷ này "đã phát sinh một ý thức hệ điên rồ, kỳ thị chủng tộc, có nguồn gốc tân ngoại giáo là nguyên nhân gây ra toan tính được chế độ Quốc Xã hoạch định và thi hành có hệ thống nhằm tiêu diệt Do Thái Giáo tại Châu Âu. Từ đó đã gây ra Shoah - cuộc diệt chủng Do Thái. Các nạn nhân của tội ác chưa từng có này, một tội ác không thể tưởng tượng nổi lên đến 7000 người tại thành phố Köln này mà người ta biết đích danh nhưng trong thực tế chắc chắn là đông đảo hơn nhiều. Hồi đó người ta không còn nhìn nhận sự thánh thiện của Thiên Chúa nữa và vì thế họ chà đạp. cả sự thánh thiêng của mạng sống con người."
Đức Thánh Cha tái khẳng định giáo huấn của Công Đồng Chung Vatican II trong tuyên ngôn Nostra Aetate, ban hành cách đây 40 năm lên án mọi hành vi oán ghét, bách hại và mọi hình thức bài người Do Thái trong mọi thời đại và do bất kỳ ai.
"Giáo Hội Công Giáo cũng ý thức nhiệm vụ trong việc giảng dạy giáo lý cũng như trong mọi khía cạnh của đời sống Giáo Hội là phải thông truyền giáo huấn này của Công Đồng cho thế hệ trẻ. Nghĩa vụ này càng quan trọng trước sự kiện ngày nay đang tái sinh các dấu hiệu bài Do Thái và những hình thức thù nghịch đối với người ngoại quốc."
Đức Thánh Cha cũng đã nhắc đến những tiến bộ đáng kể trong 40 năm qua trong quan hệ giữa người Do Thái và các tín hữu Công Giáo trong nhiều lãnh vực. Tuy nhiên, Đức Thánh Cha cũng khẳng định rằng "còn rất nhiều điều phải làm. Chúng ta phải biết nhau nhiều hơn và rõ ràng hơn. Vì thế tôi khuyến khích một cuộc đối thoại chân thành và tin cậy lẫn nhau giữa người Do Thái và Kitô. Chỉ như thế mới có thể đạt đến một sự giải thích đồng thuận về những vấn đề lịch sử mà đến nay vẫn còn tranh biện, nhất là đạt được những tiến bộ trong việc thẩm định về phương diện thần học giữa Do Thái và Kitô Giáo".
Sau cùng, Đức Thánh Cha cũng kêu gọi người Do Thái không nên chỉ nhìn lại đằng sau nhưng phải nhìn về phía trước, về những nghĩa vụ của hôm nay và ngày mai. "Gia sản phong phú chung của chúng ta và quan hệ huynh đệ của chúng ta do sự tín nhiệm gia tăng giữa chúng ta bắt buộc chúng ta cùng nhau làm chứng tá hòa hợp hơn nữa, cộng tác trong những lãnh vực thực hành để bảo vệ và thăng tiến những quyền con người và đặc tính thánh thiêng của sự sống con người, các giá trị của gia đình, công bằng xã hội và hòa bình trên thế giới. Mười giới răn đối với chúng ta là gia sản chung và là sự dấn thân chung. Mười giới răn không phải là một gánh nặng nhưng là bản chỉ đường hướng đến một cuộc sống thành công".
Đức Thánh Cha vừa dứt lời, toàn thể cộng đoàn Do Thái đứng dậy vỗ tay hoan hô nhiệt liệt.
Sau đó là phần trao đổi quà lưu niệm. Đại diện Do Thái tặng Đức Thánh Cha chiếc tù và. Theo truyền thống Do Thái đây là dụng cụ của nhà lãnh đạo dùng để triệu tập các tín hữu. Đức Thánh Cha đã tặng lại cho cộng đoàn Do Thái một cuốn Kinh Thánh cổ kính thật dày vốn được lưu trữ tại Vatican.
Sau cuộc tiếp kiến với Đức Hồng Y Angelo Sodano, ông Ben Hur đã dành cho giới báo chí một cuộc phỏng vấn trong đó ông mô tả cuộc nói chuyện với Đức Hồng Y Sodano là “rất thân mật và hữu nghị”. Ông Ben Hur tuyên bố “mọi chuyện hiểu lầm xảy ra trong tháng 7 đã hoàn toàn được giải quyết. Chúng tôi dứt khoát bỏ những chuyện này sau lưng và hướng nhìn về phía trước để cải thiện quan hệ của chúng tôi”.
Tưởng cũng nên nhắc lại, cách đây đúng một tháng, hôm thứ Hai 25/7/2005, bộ Ngoại Giao Do Thái đã mở cuộc tấn công Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI bằng cách gởi đến tất cả các báo chí Do Thái một bản tuyên bố chỉ trích Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI hành động thiếu đạo đức và kích động dư luận rằng Đức Thánh Cha có thâm ý hợp pháp hoá các vụ tấn công nhắm vào người Do Thái.
Bản thông báo của Bộ Ngoại Giao Do Thái viết
"Gởi các tòa báo
Hôm nay 25/7/2005, đại sứ của Vatican đã được triệu tập đến Bộ Ngoại Giao và sự giận dữ đã được bày tỏ đối với những lời mà Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã đưa ra trong bài giảng hôm Chúa Nhật 24/7, trong đó ngài lên án các cuộc tấn công khủng bố gần đây 'đã diễn ra tại nhiều quốc gia trong đó có Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Anh quốc', với một cách thức rõ ràng là tránh né lên án cuộc tấn công kinh hoàng đã diễn ra tại Israel trong tuần qua.
 |
| Rabbi Netanel Teidelbaum, thượng tế Do Thái Giáo |
Chúng ta đã trông đợi vị tân Giáo Hoàng này, người đã bày tỏ ngay từ buổi đầu triều đại của mình về tầm quan trọng mà ngài đặt để nơi các mối quan hệ giữa Giáo Hội và người dân Do Thái, sẽ hành xử khác hơn, đặt biệt là trong năm nay - 40 năm sau Tuyên Ngôn 'Nostra aetate' (Chú thích: Thông điệp về quan hệ với những người không Kitô Giáo do Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục ban hành ngày 28/10/1965).
Giờ đây chúng ta mong đợi rằng vị Giáo Hoàng này, người đã kêu gọi 'đối thoại giữa ba tôn giáo nhận Abraham là tổ phụ' lên án cuộc khủng bố đã tấn công dã man vào người Do Thái như ngài đã từng lên án các cuộc tấn công khủng bố khác."
Trong buổi sáng thứ Hai 25/7/2005, chính quyền Do Thái cũng đã mời Đức Sứ Thần Tòa Thánh tại Giêrusalem là Đức Tổng Giám Mục Pietro Sambi đến bộ Ngoại Giao Israel và đưa công hàm phản đối Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI. Chính quyền Do Thái cho rằng trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật 24/7/2005, Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI đã nhắc đến Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Anh Quốc trong số các quốc gia đã bị khủng bố tấn công trong các ngày qua. Đức Thánh Cha đã không hề nhắc đến Do Thái là nước cũng bị khủng bố tại Netanya 10 ngày trước đó.
Lập luận của chính quyền Do Thái trong công hàm phản đối cho rằng Đức Thánh Cha đã cố ý không nhắc đến Do Thái nhằm hợp thức hóa các cuộc tấn công khủng bố nhắm vào người Do Thái.
Từ Les Combes, nơi Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI đang nghỉ hè, chiều 25/7/2005, Giám đốc phòng báo chí Tòa Thánh đã ra thông báo bằng văn bản để đáp lại những lời vu cáo của chính quyền Do Thái đối với Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI.
Thông cáo của Tòa Thánh viết: "Thật là đáng ngạc nhiên khi thấy ý của Đức Thánh Cha đã bị bẻ cong quá sai lạc vì rõ ràng rằng trong nhiều dịp khác nhau, Giáo Hội, những giáo huấn của các Đức Giáo Hoàng và gần đây nhất là Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã từng lên án tất cả các hình thức khủng bố, từ bất kể nó đến từ phía nào và nhắm chống lại bất cứ ai"
Tiến sĩ Navarro nhấn mạnh rằng những lời của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI nhắc đặc biệt đến các cuộc tấn công "trong những ngày qua". "Dĩ nhiên cuộc tấn công nghiêm trọng tại Netanya trong tuần lễ trước, mà các quan sát viên Do Thái nhắc đến, hoàn toàn nằm trong lời lên án chung, vô điều kiện đối với chủ nghĩa khủng bố".
Trong thư gởi cho Đức Thánh Cha, thủ tướng Sharon nhận định rằng những nỗ lực để đề cao đối thoại với dân tộc Do Thái và quốc gia Israel đã làm Đức Thánh Cha trở thành “một người bạn đích thật của Do Thái, dấn thân thật sự vào việc thăng tiến lòng khoan dung, hiểu biết và hòa giải”.
Trong thư, ông Sharon cũng thành thật xin lỗi Đức Thánh Cha, ông giải thích những hành động của bộ Ngoại Giao Do Thái hồi tháng qua như sau:
“Israel đã bị tàn phá và là nạn nhân của chủ nghĩa khủng bố nên chúng tôi rất nhạy cảm với bất cứ mưu toan phân biệt giữa chủ nghĩa khủng bố Hồi Giáo nhắm cách hệ thống vào thường dân Do Thái vô tội và những hành vi nhắm vào thường dân của các quốc gia khác”.
Phản ứng tích cực của Do Thái đã diễn ra sau khi Đức Thánh Cha viếng thăm một đền thờ Do Thái Giáo tại Köln.
Lúc 12 giờ trưa ngày 19/8/2005, Đức Thánh Cha đã viếng thăm Hội Đường Do Thái tại thành phố Köln. Đây là lần thứ hai một vị Giáo Hoàng Rôma bước chân vào một hội đường Do Thái. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã là vị Giáo Hoàng đầu tiên viếng thăm hội đường Do Thái tại Rôma vào năm 1986.
Cộng đoàn Do Thái tại Köln đã là cộng đoàn Do Thái cổ kính nhất tại vùng Trung Bắc Âu. Sử sách nhắc đến sự hiện diện của cộng đoàn này từ năm 321. Theo thống kê năm 1933, tại Köln có khoảng 20,000 người Do Thái. Tuy nhiên, trong thời Quốc Xã cộng đoàn Do Thái này hoàn toàn biến mất. Trừ số người nhanh chân tẩu thoát ra nước ngoài, 11,000 người chậm chân đã bị bắt đưa vào các trại tập trung và đa số đã bị giết. Hội Đường Do Thái tại thành phố Köln đã bị phá hủy. Năm 1945, một cộng đoàn Do Thái mới được thành lập với sự giúp đỡ của các tín hữu Kitô. Ngày nay, cộng đoàn Do Thái tại Köln có 4,000 người trong đó 80% là người đến từ Liên Sô sau khi cộng sản cho phép người Do Thái di tản ra nước ngoài vào năm 1989. Con số người Do Thái di tản sang Đức đã chậm lại sau khi chế độ cộng sản bị giải thể tại Nga.
Rabbi Netanel Teidelbaum, thượng tế Do Thái Giáo tại Köln đã đón chào Đức Thánh Cha cùng với đoàn chủ tịch hội đường gồm 3 vị rabbi khác. Đức Thánh Cha đã được mời lên tiền đường tại lầu trên. Tại đây có đài tưởng niệm 6 triệu người Do Thái đã bị giết trong thời kỳ Quốc Xã, đặc biệt là 11,000 thành viên của cộng đoàn Do Thái thành Köln.
Sau khi thượng tế Netanel Teidelbaum đọc kinh Kaddish bằng ngôn ngữ Aramaic (tiếng mà Đức Giêsu nói) để cầu cho những người quá cố, Đức Thánh Cha và các vị Hồng Y cùng đi đã được mời tham dự buổi gặp gỡ dưới hình thức một buổi Phụng Vụ Lời Chúa.
Trong buổi Phụng Vụ Lời Chúa, bài trích sách Sáng Thế và Thánh Vịnh 22 đã được đọc lên trước sự hiện diện của đại diện các tín hữu Do Thái, các tín hữu Kitô và đại diện chính quyền Đức.
Trong lời chào mừng Đức Thánh Cha, ông Abraham Lehrer, chủ tịch hội đường Do Thái này đã kể lại lịch sử cộng đoàn Do Thái tại Köln và quan hệ giữa người Do Thái và người Công Giáo tại Köln với những câu chuyện tương trợ lẫn nhau rất cảm động. Ông cũng nhắc đến việc Do Thái thiết lập quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh vào năm 1993. Tuy nhiên, ông khôn khéo không đề cập đến những khó khăn mà chính quyền Do Thái thường xuyên gây ra cho Giáo Hội Công Giáo tại Thánh Địa và những điều khoản trong Hiệp Định Căn Bản mà Do Thái đến nay vẫn không chịu thi hành.
Ông nói "Tôi rất sung sướng khi thấy vừa mới lên ngôi, Đức Giáo Hoàng đã đến một đền thờ Do Thái Giáo”. Ông nhận định rằng trong ngày hôm nay, Đại Sứ của Do Thái tại Đức cũng có mặt trong số những người đón tiến Đức Giáo Hoàng tại đây. Điều đó cho thấy mối bang giao giữa Tòa Thánh và Do Thái đã được cải thiện.
Cuối cùng, ông đề nghị Tòa Thánh mở rộng văn khố Tòa Thánh để các học giả nghiên cứu về thời kỳ thế chiến thứ hai (trong khi thực ra văn khố Tòa Thánh đã mở rộng cửa chào đón các vị và trong thời gian gần nửa năm chỉ có không đến 5 người vào xem). Ông Abraham Lehrer cũng nói một câu gây thắc mắc cho nhiều người không biết thực sự ông muốn ám chỉ điều gì: "Các tín hữu Kitô hãy tiếp tục là những tín hữu Kitô tốt và để cho người Do Thái trở thành tín hữu Do Thái tốt".
Tiếp lời ông Abraham Lehrer, thượng tế Netanel Teidelbaum ghi nhận rằng "Cuộc viếng thăm của Đức Thánh Cha tại hội đường Do Thái thành Köln là một bước tiến gần hơn đến việc kiến thiết một đền thờ Giêrusalem thứ ba về mặt tinh thần". Ông nhận định rằng cuộc viếng thăm của Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI là một bước đáng kể "chống lại trào lưu bài Do Thái nơi các tín hữu Kitô trong quá khứ; và chứng tỏ cho thấy cái nhìn của Giáo Hội Công Giáo trong tương quan với thế giới".
Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã mở đầu bài đáp từ của ngài bằng lời chào Shalom, là lời chúc an bình bằng tiếng Do Thái. Đức Thánh Cha nói:
"Bình an cho anh chị em. Trong cuộc viếng thăm đầu tiên của tôi tại Đức sau khi được bầu làm người kế vị thánh Phêrô Tông Đồ, ước muốn sâu xa của tôi là được gặp cộng đoàn Do Thái tại Köln và đại diện Do Thái Giáo Đức. Với cuộc viếng thăm này, tôi muốn liên kết với biến cố ngày 17/11/1980 khi vị tiền nhiệm đáng kính của tôi là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong cuộc viếng thăm đầu tiên tại Đức đã gặp tại thành phố Maine ủy ban trung ương Do Thái Giáo Đức và Hội Đồng các Rabbi. Ở đây tôi cũng muốn khẳng định rằng tôi muốn tiếp tục hành trình cải tiến các mối quan hệ và tình thân hữu với dân tộc Do Thái, một cuộc hành trình mà Đức Gioan Phaolô II đã thực hiện những bước tiến quyết định."
Tiếp tục bài đáp từ, Đức Thánh Cha đã nhắc lại lịch sử cổ kính của cộng đoàn Do Thái Giáo tại Köln có từ thời La Mã, các quan hệ phức tạp và nhiều khi đau thương giữa cộng đoàn Do Thái và cộng đoàn Kitô tại đây, nhất là trong thế kỷ 20 là thời kỳ đen tối nhất của lịch sử nước Đức và Châu Âu. Trong thế kỷ này "đã phát sinh một ý thức hệ điên rồ, kỳ thị chủng tộc, có nguồn gốc tân ngoại giáo là nguyên nhân gây ra toan tính được chế độ Quốc Xã hoạch định và thi hành có hệ thống nhằm tiêu diệt Do Thái Giáo tại Châu Âu. Từ đó đã gây ra Shoah - cuộc diệt chủng Do Thái. Các nạn nhân của tội ác chưa từng có này, một tội ác không thể tưởng tượng nổi lên đến 7000 người tại thành phố Köln này mà người ta biết đích danh nhưng trong thực tế chắc chắn là đông đảo hơn nhiều. Hồi đó người ta không còn nhìn nhận sự thánh thiện của Thiên Chúa nữa và vì thế họ chà đạp. cả sự thánh thiêng của mạng sống con người."
Đức Thánh Cha tái khẳng định giáo huấn của Công Đồng Chung Vatican II trong tuyên ngôn Nostra Aetate, ban hành cách đây 40 năm lên án mọi hành vi oán ghét, bách hại và mọi hình thức bài người Do Thái trong mọi thời đại và do bất kỳ ai.
"Giáo Hội Công Giáo cũng ý thức nhiệm vụ trong việc giảng dạy giáo lý cũng như trong mọi khía cạnh của đời sống Giáo Hội là phải thông truyền giáo huấn này của Công Đồng cho thế hệ trẻ. Nghĩa vụ này càng quan trọng trước sự kiện ngày nay đang tái sinh các dấu hiệu bài Do Thái và những hình thức thù nghịch đối với người ngoại quốc."
Đức Thánh Cha cũng đã nhắc đến những tiến bộ đáng kể trong 40 năm qua trong quan hệ giữa người Do Thái và các tín hữu Công Giáo trong nhiều lãnh vực. Tuy nhiên, Đức Thánh Cha cũng khẳng định rằng "còn rất nhiều điều phải làm. Chúng ta phải biết nhau nhiều hơn và rõ ràng hơn. Vì thế tôi khuyến khích một cuộc đối thoại chân thành và tin cậy lẫn nhau giữa người Do Thái và Kitô. Chỉ như thế mới có thể đạt đến một sự giải thích đồng thuận về những vấn đề lịch sử mà đến nay vẫn còn tranh biện, nhất là đạt được những tiến bộ trong việc thẩm định về phương diện thần học giữa Do Thái và Kitô Giáo".
Sau cùng, Đức Thánh Cha cũng kêu gọi người Do Thái không nên chỉ nhìn lại đằng sau nhưng phải nhìn về phía trước, về những nghĩa vụ của hôm nay và ngày mai. "Gia sản phong phú chung của chúng ta và quan hệ huynh đệ của chúng ta do sự tín nhiệm gia tăng giữa chúng ta bắt buộc chúng ta cùng nhau làm chứng tá hòa hợp hơn nữa, cộng tác trong những lãnh vực thực hành để bảo vệ và thăng tiến những quyền con người và đặc tính thánh thiêng của sự sống con người, các giá trị của gia đình, công bằng xã hội và hòa bình trên thế giới. Mười giới răn đối với chúng ta là gia sản chung và là sự dấn thân chung. Mười giới răn không phải là một gánh nặng nhưng là bản chỉ đường hướng đến một cuộc sống thành công".
Đức Thánh Cha vừa dứt lời, toàn thể cộng đoàn Do Thái đứng dậy vỗ tay hoan hô nhiệt liệt.
Sau đó là phần trao đổi quà lưu niệm. Đại diện Do Thái tặng Đức Thánh Cha chiếc tù và. Theo truyền thống Do Thái đây là dụng cụ của nhà lãnh đạo dùng để triệu tập các tín hữu. Đức Thánh Cha đã tặng lại cho cộng đoàn Do Thái một cuốn Kinh Thánh cổ kính thật dày vốn được lưu trữ tại Vatican.