(Rôma 13/4/2005).
Đức Thượng Phụ Alexis II
Trong cuộc phỏng vấn dành cho tờ Corriere della Sera, Đức Thượng Phụ Chính Thống Giáo Nga Alexis II nhận định rằng tất cả mọi khó khăn trong quan hệ giữa Chính Thống Giáo Nga và Công Giáo “nảy sinh khi Giáo Hội Công Giáo được lãnh đạo bởi Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II”. Đồng thời, ngài hy vọng rằng “một thời kỳ mới trong quan hệ giữa hai bên sẽ được mở ra với vị Giáo Hoàng mới”. Dù chưa biết vị Giáo Hoàng mới là ai, ngài vẫn bày tỏ tin tưởng rằng “vị Giáo Hoàng mới sẽ thể hiện sự khôn ngoan và bén nhạy cần thiết” để đẩy mạnh quan hệ với Chính Thống Giáo Nga.

Đức Thượng Phụ Chính Thống Giáo Mạc Tư Khoa Alexis nhận định rằng Chính Thống Giáo Nga và Công Giáo cần phải “loại trừ những phức tạp dẫn đến ngăn trở” quan hệ đại kết để Công Giáo và Chính Thống Giáo Nga có thể tập trung vào việc “chia sẻ chứng tá” cho Tin Mừng. Đức Thượng Phụ ghi nhận rằng hai Giáo Hội Kitô lớn nhất thế giới đồng thuận với nhau về nhiều vấn đề, chẳng hạn “sự xói mòn lòng kính trọng sự sống và những bất công xã hội trên thế giới”. Những cố gắng trong những lãnh vực này sẽ nêu cao chính nghĩa Kitô Giáo.

Tuy nhiên, ngay sau đó, Đức Thượng Phụ không quên lặp lại rằng “điều cần thiết là phải vượt qua các dị biệt và nghi kỵ đang làm phức tạp cuộc đối thoại của chúng ta”. Sau đó, ngài tái đưa ra những lời tố cáo Công Giáo “chiêu dụ tín đồ tại Nga”.

Đức Thượng Phụ cũng nhấn mạnh rằng Chính Thống Giáo Nga rất “quan ngại trước những nỗ lực được lặp đi lặp lại của Công Giáo theo nghi lễ Đông Phương tại Ukraine đòi lại những giáo xứ mà chưa bao giờ hiện hữu”. Tưởng cũng nên biết thêm người Công Giáo Ukraine theo nghi lễ Đông Phương sau nhiều năm bị bách hại dã man đang cố đòi những tài sản đã bị cộng sản tịch thu giao cho Chính Thống Giáo quản lý.

Đức Thượng Phụ lấy làm tiếc rằng Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã không thực hiện được giấc mơ sang thăm Nga nhưng ngài cho rằng không phải tại cá nhân ngài gây khó dễ nhưng “chính những phức tạp” trong mối quan hệ đại kết đã không được Đức Thánh Cha và Toà Thánh quan tâm giải quyết.

Đức Thượng Phụ cũng nhận rằng Đức Cố Giáo Hoàng với giáo huấn của ngài “tăng cường đức tin Công Giáo tại nhiều miền đất trên thế giới” và có công “nhắc các xã hội Châu Âu đương đại về căn cội Kitô Giáo”. Ngài cũng nhận định rằng Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã tận tụy hy sinh cho Giáo Hội tới hơi thở cuối cùng “Sự dâng hiến này cho Giáo Hội, niềm hy vọng kiên vững của ngài nơi Thiên Chúa, và sự tận tụy với đoàn chiên là những điều đáng kính phục nhất”.

Nhiều nhà bình luận cho rằng qua bài phỏng vấn với tờ Corriere della Sera, Đức Thượng Phụ Chính Thống Giáo Mạc Tư Khoa Alexis để lộ sự “cay cú” với Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II. Một trong những lý do là vì dưới triều Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, Giáo Hội Công Giáo đã đưa ra một chính sách mới trong các nỗ lực hiệp nhất. Các Giáo Hội nghi lễ Đông Phương có thể hiệp thông với Tòa Thánh trong khi vẫn giữ các nghi lễ phụng vụ và truyền thống của mình. Hệ quả của chính sách này là nhiều Giáo Hội nghi lễ Đông Phương như tại Ukraine, Iraq, Ấn Độ đã trở về hiệp thông với Tòa Thánh.

Trong tang lễ Đức Thánh Cha, Đức Thượng Phụ Alexis II không những không sang dự lễ tang mà còn áp lực để tổng thống Nga không sang Rôma. Lòng hận thù và đố kỵ triền miên của ngài khi Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II còn sinh tiền và ngay cả sau khi Đức Thánh Cha qua đời là một dấu chỉ phản chứng của niềm tin Kitô và gây khó chịu ngay cả trong nội bộ Chính Thống Giáo Nga.