VATICAN:13/10/ 2002 (ZENIT, org). Chúng tôi phổ biến dưới đây nguyên bản Tuyên ngôn chung của đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Ngài Théoctiste, thượng phụ chính thống Roumanie, ký hôm thứ bảy tại Rome.

Bản Tuyên ngôn chung của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II và ngài Thương phụ Théoctiste.

"Phần con, con đã ban cho họ vinh quang mà Cha đã ban cho con, để họ được nên một như chúng ta là một. Con ở trong họ và Cha ở trong con, để họ được hoàn toàn nên một; như vậy, thế gian sẽ nhận biết là chính Cha đã sai con và đã yêu thương họ, như đã yêu thương con" (Ga 17, 22-23).

Trong niềm vui sâu xa chúng ta lại gặp nhau trong thành Rome, bên cạnh ngôi mô các thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô, chúng ta trao đổi cái hôn bình an dưới mắt của Đấng chăm sóc Giáo hội Người và hướng dẫn những bước đi của chúng ta, và chúng ta suy gẫm một lần nữa những lời này mà tác giả tin mừng Gioan đã truyền thông cho chúng ta và những lời đó làm thành kinh gây cảm động của Chúa Kitô ngày áp sự Thương khó của người.

1. Cuộc gặp gỡ chúng ta đặt trong đường hướng cái hôn chúng ta đã trao đổi tại Bucarest tháng mai 1999, đang khi còn vang dội trong tim chúng ta tiếng gọi cảm xúc: "Unitate, unitate! Unité, unité!-hiệp nhất, hiệp nhất!", mà một đoàn lũ đông đảo đã tự động cất lên trước mặt chúng ta trong dịp này. Tiếng gọi này làm thành tiếng vang kinh nguyện của Chúa chúng ta cho "chúng nó tất cả nên một" (Ga 17, 21). Cuộc gặp gỡ ngày đó tăng cường sự cam kết của chúng ta phải cầu nguyện và làm việc cho được sự hiệp nhất hoàn hảo hữu hình của tất cả các môn đệ Chúa Kitô. Mục đích và sự ước muốn hăng nồng của chúng ta, đó là sự hiệp thông hoàn hảo, một sự hiệp thông không phải là sự hoà lẫn, nhưng là sự hiệp thông trong chân lý và trong tình yêu. Đó là con đường không thể đảo ngược, con đường không có thế đôi ngã: đó là con đường của Giáo hội.

2. Còn bị dấu của thời kỳ lịch sử buồn bực, trong đó người ta đã chối bỏ Tên và Vương quyền của Đấng Cứu thế, những cộng đồng kitô hữu tại Roumanie ngày nay còn thường gặp những khó khăn phải vượt qua những hậu quả tiêu cực mà các năm đó còn để lại cho việc thực hiện tình huynh đệ và chia sẻ, cũng như cho việc tìm kiếm hiệp thông. Cuộc gặp gỡ của chúng ta phải được xem như một gương: các anh em cần phải gặp lại nhau để hòa giải, để cùng nhau suy nghĩ, để khám phá những phương tiện đưa đến chỗ hợp ý nhau, để trần bày và giải thích những luận chứng của những kẻ này người kia.

Vậy chúng tôi khuyên những người được kêu gọi sống bên nhau trên cũng một đất roumanie phải tìm những giải pháp công lý và bác ái. Qua một sự đối thoại chân tình, phải vươt qua những xung đột, những hiểu lầm và những nghi ngờ của thới quá khứ, ngõ hầu, trong thời kỳ quyết định này của lịch sử, những người kitô hữu tại Roumanie có thể nên những chứng nhân hoà bình và hoà giải.

3. Những liên hệ của chúng ta phải phản chiếu sự hiệp thông thực sự và sâu xa trong Chúa Kitô, sự hiệp thông đã hiện hữu giữa chúng ta, mặc dầu chưa hoàn hảo. Trên thật tế, chúng ta vui mừng công nhận rằng chúng ta có chung truyền thống giáo hội không chia cắt, tập trung trên mầu nhiệm Thánh Thể, theo chứng từ của các thánh chúng ta có chung trong lịch của chúng ta. Đàng khác, nhiều chứng nhân đức tin trong những thời gian đàn áp và bắt bớ thế kỷ qua, những người đã tỏ lòng trung với Chúa Kitô, là một mầm hy vọng trong những khó khăn hiện nay.

Muốn nuôi dưỡng việc tìm kiếm sự hiệp thông hoàn hảo, dầu trong những khác biệt giáo lý vẫn tồn tại, nên tìm những phương thế cụ thể, bằng cách thiết lập những tham khảo điều hòa, với xác tín rằng không hoàn cảnh khó khăn nào có thể kéo dài không thể vãn cứu, và nhờ thái độ lắng nghe và đối thoại, và nhờ trao đổi thường xuyên những thông tin, có thể tìm ra những giải pháp thỏa đáng, để san bằng những điểm bất hòa và đạt tới một giải phép công bằng cho những vấn đề cụ thể. Nên tăng cường quá trình này để chân lý hoàm hảo đức tin trở thành một gia sản chung, được những người này người kia chia sẻ, và có khả năng làm phát sinh một sự sống chung thật sự hòa bình, mọc rễ và xây dựng trên đức bác ái.

Chúng tôi biết rõ phải cư xử cách nào để thiết lập những hướng phải dẫn công việc truyền giáo, rất cần thiết sau thời gian đen tối chủ nghĩa vô thần quốc gia. Chúng tôi đồng ý công nhận truyền thống tôn giáo và văn hóa của mổi dân tộc, nhưng cũng phải công nhận tự do tôn giáo.

Việc rao giảng tin mùng không thể xây dựng trên một tinh thần cạnh tranh, nhưng trên sự tôn trọng lẫn nhau và trên sự hợp tác, công nhận mổi người có quyền tự do sống theo những xác tín của mình, trong sự tôn trọng sự tùy thuộc tôn giáo của mình.

4 Trong sự phát triển những tiếp xúc giữa chúng ta, bắt đầu từ những Hội đồng Panorthodoxes và Cộng đồng Vatican II, chúng tôi chứng kiến một sự xích gần đầy hứa hẹn giữa Đông và Tây, dựa trên sự cầu nguyện, trên sự đối thoại trong đức ái và trong chân lý, rất dày những lúc hiệp thông sâu xa. Do đó chúng tôi để ý tới những khó khăn mà ngày nay Ủy ban hỗn hợp đối thoại thần học giữa Giáo hội công giáo và Giáo hội chính thống trải qua, và nhân dịp cuộc gặp gỡ chúng ta, chúng tôi muốn nói lên sự ao ước rằng người ta không bỏ qua một sáng kiến nào để khêu lại sự đối thoại thần học và theo đuổi sự hoạt động của ủy ban. Chúng ta có trách nhiệm làm sự đó, bởi vì sự đối thoại thần học sẽ củng cố hơn khẳng định của ý muốn chúng ta chia sẻ hiệp thong trước hoàn cảnh chia rẻ hiện nay.

5. Giáo hội không phải là một thực tại khép kín trên mình: nó được sai đi ……. Những người này càng hiệp nhất trong sự minh chứng cho Chúa duy nhất, thì họ càng góp phần cho tiếng nói, sự bền bỉ và không gian đối với hồn kitô hữu châu Âu, cho sự thánh thiện sự sống, cho phẩm giá và những quyền cơ bản của nhân vị, cho công lý và tình liên đới, cho hòa bình, cho sụ hòa giải, cho những giá trị gia đình, cho việc bảo vệ tạo vật.

Toàn thể châu Âu có thế giới và mở cho thế giới. Những khả năng mới được tạo dựng trong một châu Âu đã hiệp nhất, và đang mở rộng các biên giới châu Âú để thu nhận những dân tộc và những văn hóa thuộc phần trung và đông Lục địa, làm thành một thách đố mà các người kitô hữu Đông và Tây phải cùng nhau đương đầu.
Nó cần tới nền phong phú văn hóa nhờ Kitô giáo nung đúc cho.

Giáo hội chính thống Roumanie, trung tâm những tiếp xúc và trao đổi giữa các truyền thống dồi dào slaves và bysantines của phương Đông, và Giào hội Rome, trong phần cấu thành latinh của nó, một Giáo hội gợi lên tiếng nói phương tây của Giáo hội duy nhất Chúa Kitô, phải chung góp phần lãnh trách nhiệm biểu thị đặc tánh cho ngàn năm thứ ba. Theo sự diễn tả truyền thống và rất đẹp, những Giáo hội địa phương thích được gọi là Giáo hội chị em. Mở ra theo chiều kích này có nghĩa là hợp tác trả lại cho Âu châu phong tục sâu xa nhất của nó và gương mặt thật sự nhân bản của nó.

Chính trong những viễn ảnh và trong những dự định như thế mà chung ta phó mình cho Chúa, xin Người làm cho chúng ta xứng đáng xây dựng Thân thể Chúa Kitô, " cho đến khi tất cả chúng ta, đạt tới sự hiệp nhất trong đức tin và trong sự nhận biết Con Thiên Chúa, tới tình trạng con người trưởng thành, tới tầm vóc viên mãn của Đức Kitô" (Ep 4, 13).

Tại Vatican, 12 /10/ 2002
[Bản gốc tiếng Pháp]