Cha Phêrô Lê Văn Ting

Cha Phêrô Lê Văn Ting, 64 tuổi, nguyên là linh mục của Giáo phận Mỹ Tho đã sang sinh sống và phục vụ tại Campuchia từ năm 1989 và hiện đang giúp các kiều bào người Việt hội nhập vào Giáo Hội ở Campuchia bằng cách phục vụ người Việt và chú trọng đến ngôn ngữ và văn hoá Khmer.

Ngài phụ trách khoảng 5.000 giáo dân Công Giáo thuộc 12 cộng đoàn Việt Nam, hầu hết những người Việt này đều sinh ra tại Campuchia. Theo chính sách của Giáo Hội Công Giáo Campuchia, cha Ting khuyến khích các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam học tiếng Khmer như là một cách giúp họ hoà nhập dễ dàng vào đời sống ở Campuchia.

Cha Ting cho Thông tấn xã Công Giáo Á Châu hay rằng trong tình hình hiện nay, thật khó khăn khi văn hoá và ngôn ngữ Việt Nam có vẻ lấn át người Công Giáo Khmer và đó là lý do tại sao ngài học ngôn ngữ Khmer và ngài cảm thấy thật thoải mái với sống trong nền văn hoá Khmer. Ngài nói rằng mặc dù công việc mục vụ hằng ngày của ngài trong cộng đoàn Công Giáo Việt Nam nhưng ngài nhắm đến mục đích tạo ra mối liên hệ lâu dài giữa hai nền văn hoá. Như thế, các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam luôn luôn dùng ngôn ngữ Khmer trong phụng vụ cũng như trong giáo lý dành cho trẻ em và giới trẻ.

Cha Ting viếng thăm các cộng đoàn Việt Nam khi ngài đang chủ trì một số dự án mục vụ. Một trong số đó là huấn luyện các lãnh đạo giáo dân của mỗi cộng đoàn. Cứ mỗi Thứ Bảy cuối tháng, 40 vị lãnh đạo giáo dân tụ họp nhau học Kinh Thánh và giáo lý cũng như giải quyết các vấn đề trong cộng đoàn. Cứ mỗi Chúa Nhật hàng tuần, các linh mục được Cha Ting tổ chức đi thăm viếng các cộng đoàn để tổ chức Thánh Lễ và dạy giáo lý. Trong hai năm qua, cha Ting đã nhấn mạnh đến nhu cầu giáo dục cho trẻ em và giới trẻ trong bối cảnh và văn hoá Campuchia.

Cha Ting cũng kể lại hành trình của ngài khi đến Campuchia sau khi đối mặt với những khó khăn trong việc thực hiện mục vụ linh mục của ngài ở Việt Nam, nơi ngài sinh ra. Vào năm 1987, ngài sang Campuchia với hy vọng đến các trại tị nạn ở biên giới Thái Lan, nhưng người dẫn đường đã bỏ rơi ngài trên đường đi. Các binh lính Khmer sớm bắt giữ ngài ở tỉnh Kompot và tống ngài vào ngục. Hai tuần sau, ngài bị trục xuất về Việt Nam và ngài phục hồi công việc chăn dắt đàn chiên của ngài trước đó. Vào năm 1989, ngài quyết định đến biên giới Thái Lan một lần nữa qua ngã Vịnh Thái Lan và ngài lại bị bắt. Tuy nhiên, lần này ngài không bị trục xuất và được thả vào thành phố Sihanoukville, cách Phnom Penh 185 cây số về hướng Tây Nam. Sau đó ngài lên Phnom Penh để tìm Nữ tu người Việt Matilde, đang sinh sống trong cộng đoàn người Việt nhỏ bé ở đó. Nhưng ngài tìm thấy người Công Giáo ở Wat Chom Pa, nằm dọc theo sông Mêkông, cách Phnom Penh 10 cây số về phía Nam và ngài quyết định ở đó. Trong vài năm đầu ngày sống trong bí mật để bảo toàn tính mạng.

Vào năm 1991, Cha Ting công khai danh tính của ngài với Cha Thomas Dunleavy thuộc Hội thừa sai Maryknoll, một nhà truyền Giáo Hoa Kỳ phục vụ ở Campuchia. Hai vị linh mục nhanh chóng viếng thăm các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam trong vùng. Vào năm 1996, Giáo phận Tông Toà Phnom Penh chính thức công nhận Cha Ting là một linh mục và bổ nhiệm ngài phối hợp mục vụ tông đồ trong các cộng đồng người Việt.

Sau khi Giáo Hội địa phương giảm sút do xung đột chính trị vào thập niên 1970 - khi đó còn ít giáo dân Công Giáo và không có giáo sĩ và tu sĩ bản xứ phục vụ -- hiện có một Giáo phận Tông Toà và hai Hạt phủ doãn Tông Toà ở đất nước này. Đây là những cách thức quản lý của Giáo Hội ở những khu truyền giáo mà phẩm trật Giáo Hội chưa có được tổ chức đầy đủ. Giáo phận Tông Toà Phnom Penh (Nam Vang) cùng với các Hạt Phủ doãn Tông Toà Battambang và Kompong Chàm có 5 linh mục Campuchia bản xứ và hơn 30.000 giáo dân, trong đó có khoảng 20.000 giáo dân là người Việt Nam.

Các cộng đồng Giáo Hội tự khôi phục lại sau cuộc thanh trừng người Việt Nam bắt đầu vào năm 1970 khi quân đội lên nắm quyền. Cuộc thanh trừng chống lại người Việt Nam tiếp tục dưới thời Pol Pốt và cộng sản cấp tiến Khơme Đỏ gây ra cái chết cho 2 triệu người dân Campuchia. Các nhà truyền giáo trở lại Campuchia vào thập niên 1990, khi nước này nới lỏng luật lệ về tôn giáo, Giáo Hội Campuchia tập trung vào việc duy trì các cộng đồng Công Giáo Khmer. Các vị chủ chăn Giáo Hội đồng ý yêu cầu người Công Giáo Việt Nam hỗ trợ trong công việc này. Trong tổng số 12 triệu dân, sắc dân Khmer là sắc dân chính tại Campuchia và 95% trong số họ theo Phật Giáo.