Washington: Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã chia tiểu bang Texas thành hai giáo tỉnh vào ngày 29/12, phân chia Giáo Tỉnh San Antonio, nâng Giáo Phận Galveston-Houston thành Tổng Giáo Phận với 6 giáo phận thuộc hạt.

Đức Thánh Cha cũng bổ nhiệm Tân Tổng Giám Mục cho Tổng Giáo Phận San Antonio là một giáo tỉnh từ năm 1926 với tất cả các giáo phận thuộc hạt trong bang Texas. Nay Giáo Tỉnh San Antonio còn lại 7 giáo phận thuộc hạt.

Đức Sứ Thần Tòa Thánh Gabriel Montalvo tại Hoa Kỳ đã công bố sự thay đổi này vào hôm 29/12.

Đức Giám Mục Joseph Ạ Fiorenza, cai quản Giáo Phận Galveston- Houston từ năm 1984, nguyên là chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ nhiệm kỳ 1999-2001 được bổ nhiệm lên làm Tổng Giáo Phận. Đức Giám Mục Phó với quyền kế nhiệm Daniel N. DiNardo lên làm Tổng Giám Mục Phụ tá với quyền kế vị.

Đức Giám Mục Fiorenza đã có ý định từ nhiệm trong vòng một năm nữa khi Đức Cha tròn 75 tuổi vào năm 2006. Tân Tổng Giám Mục Fiorenza là người rất gần gũi và được Hội Đồng Giám Mục Việt Nam biết đến. Thật vậy Đức Cha Fiorenza đã đến viếng thăm Việt Nam trong tình tương trợ mục vụ với Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và giúp đỡ nhân dân Việt Nam. Đức Cha Fiorenza cũng cảm kích đến tinh thần phục vụ của các dân tộc di dân Á Châu tại Hoa Kỳ. Vào Đại Hội Bán Niên Mùa Thu của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ vào cuối năm 2001, các giám mục đã chuẩn y thông điệp mục vụ “Sự hiện diện của Á Châu và Thái Bình Dương: Sự Hài Hòa trong Đức Tin”. Trong thông điệp cổ võ một sự cảm kích đầy đủ hơn mà ít người biết đến tại giáo hội địa phương đối với những người đến từ Á Châu và Thái Bình Dương và kêu gọi tín hữu Á Châu đóng vai trò lãnh đạo trong đời sống giáo hội tại Hoa Kỳ.

Đức Cha Fiorenza đã nói khôi hài với ký giả báo chí rằng “Tôi nghĩ rằng anh chị em sẽ có thể nói đến điều thật nổi bật nhất trong thời gian tôi làm tổng giám mục đó là sự ngắn ngủi”. Đức Cha cũng nói rằng lên chức Tổng Giám Mục không có nghĩa là được tăng lương, “lương bổng vẫn như thế. Tôi vẫn được hưởng như các vị chủ chăn khác trong giáo phận này”.

Các giáo phận thuộc về giáo tỉnh mới sẽ là giáo phận Tyler, Austin, Beaumont, Victoria, Corpus Christi và Brownsville. Ngoài giáo phận Tyler tại vùng Đông Bắc và Austin thuộc miền trung của bang Texas, tất cả giáo phận đều nằm dọc theo Vịnh Mexico.

Đức Giám Mục phụ tá Jose H. Gomez tại Denver được bổ nhiệm làm Tổng Giám Mục Tổng Giáo Phận San Antonio. Đức Cha thay thế Đức Tổng Giám Mục Patrick F. Flores, cai quản Tổng Giáo Phận từ năm 1979 đã từ nhiệm khi đến tuổi 75 vào tháng 7 vừa qua. Cả hai tân Tổng Giám Mục đều là linh mục xuất thân từ giáo phận Galveston-Houston trước khi trở thành giám mục.

Các giáo phận thuộc Giáo Tỉnh San Antonio nay còn lại là giáo phận Laredo, San Angelo và El Paso nằm dọc theo biên giới Mễ Tây Cơ và Amarillo, Lubbock, Fort Worth và Dallas nằm tại vùng phía Bắc bang Texas.

Bang Texas có 5.7 triệu tín hữu Công Giáo trong tổng dân số là 21 triệu. Giáo tỉnh mới Galveston-Houston có khoảng 2.6 triệu tín hữu Công Giáo trong tổng dân số 11 triệu, trong lúc Giáo Tỉnh San Antonio có khoảng 3.1 triệu tín hữu Công Giáo trong trong dân số 10 triệu dân.

Trước khi chia đôi Giáo Tỉnh San Antonio, Giáo Tỉnh này là một giáo tỉnh lớn thứ nhì trên thế giới xét về con số với một tổng giáo phận và 14 giáo phận. Giáo tỉnh lớn nhất trên thế giới là giáo tỉnh Porto Alegre, Brazil với tổng giáo phận và 16 giáo phận.

Khi phân chia thành giáo tỉnh mới, bang Texas trở thành bang lớn thứ nhì được chia làm 2 giáo tỉnh và là tiểu bang đầu tiên trong nước với hai giáo tỉnh nằm trọn trong một tiểu bang.

Tiểu bang California đã được chia làm 2 giáo tỉnh từ năm 1936, Tổng Giáo Phận Los Angeles nằm phía Nam và Tổng Giáo Phận San Francisco ở tại phía Bắc, thế nhưng Tổng Giáo Phận San Francisco là giáo tỉnh với các giáo phận nằm trong 3 tiểu bang đó là Utah, Nevada và Hawaii.

Sự thành lập thêm một giáo tỉnh tại Hoa Kỳ nâng tổng số giáo tỉnh trong nước lên đến 32. Ngoài ra còn có giáo tỉnh theo nghi lễ Đông Phương được lãnh đạo bởi Tổng Giám Mục theo nghi lễ Byzantine tại Pittsburgh và Tổng Giám Mục theo nghi lễ Ukraine tại Philadelphia.

Hoa Kỳ còn có Tổng Giáo Phận Quân Đội theo danh nghĩa thì đó là một toà giám mục theo giáo luật, không phải là một tổng giáo phận. Nhưng dầu thế nào đi nữa thì đây không phải là một giáo tỉnh vì tổng giáo phận không có các giáo phận thuộc hạt.

Sự thành lập giáo tỉnh mới Galveston-Houston sẽ là giáo tỉnh đầu tiên được thành lập trong 24 năm qua kể từ năm 1980, lúc đó Tổng Giáo Phận Mobile, Alaska được thành lập với các giáo phận Mississipi và Alabama là các giáo phận được tách rời khỏi giáo tỉnh New Orleans.

Ngoài ra, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô cũng bổ nhiệm Đức Giám Mục Robert J, Carlson tại Sioux Falls, S.D., cai quải giáo phận Saginaw, Michigan thay thế Đức Giám Mục Kenneth E Untener đã từ trần vào ngày 27/3.

Đức Giám Mục phó Jerome E.Listecki tại Chicago sẽ cai quản giáo phận La Crosse, Wis., đã trống tòa từ tháng 12/2003 khi đức giám mục Ray Mond L. Burke cai quản giáo phận này lên làm Tổng Giám Mục tại TGP St Louis.

Đôi dòng tiểu sử của các vị chủ chăn:

* Đức Tổng Giám Mục Flores cai quản TGP San Antonio về hưu vào ngày 26/7. Cậu Flores sinh tại Ganado, Texas vào năm 1929 và thụ phong linh mục vào năm 1956 tại giáo phận Falveston. Sau 7 năm phục vụ với chức vụ giám mục phụ tá tại San Antonio, ngài được bổ nhiệm làm giám mục tại El Paso, Texas vào năm 1978. Được bổ nhiệm làm Tổng Giám Mục San Antonio vào năm 1979.

Đức Cha là một vị lãnh đạo gióng lên những vấn đề công lý xã hội, đặc biệt dành quyền lợi cho người di dân. Vào năm 2003, ngài đã cùng với 6 vị giám mục khác tại bang Texas yêu cầu chính quyền Hoa Kỳ và Mễ Tây Cơ hãy bắt đầu thường thảo để nới rộng những giới hạn đối với chính sách di dân cho người Mễ Tây Cơ vào Hoa Kỳ. Vào năm 2000, Đức Tổng Giám Mục đã tha thứ cho một người di dân Salvadore đã bắt giữ ngài và người thư ký làm con tin trong nhiều tiếng đồng hồ, với hy vọng đòi yêu sách để Đức Tổng giúp anh ta giải quyết những vấn đề liên hệ luật pháp. Chẳng những tha cho nhưng Đức Tổng còn yêu cầu giúp đỡ người vợ và con cái của anh này về mặt tài chánh, và qua biến cố bắt giữ trên, Ngài cũng không hề thay đổi lập trường cởi mở đối với người di dân và người nghèo.

Tổng Giám Mục Flores cũng cổ võ đến giao trách nhiệm cho giáo dân nhiều hơn trong giáo hội.

* Tổng Giám Mục Gomes sinh tại Monterrey, Mexicô đã tròn 53 tuổi vào ngày 26/12. Được thụ phong linh mục vào năm 1978 trong Giám Hạt Tòng Nhân Opus Dei. Khi được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm giám mục phó tại Denver vào năm 2001, ngài trở thành Giám Mục Giám Hạt Tòng Nhân Opus Dei duy nhất tại Hoa Kỳ. Ngài chú tâm mục vụ đặc biệt đến người Hispanic. Vào năm 2004, trên tờ báo của TGP Denver, Tờ Denver Catholic Register, Đức Cha đã nhắn nhủ đến người Hispanic đừng quên căn cội Kitô của mình.

* Đức Giám Mục Carlson, năm nay 60 tuổi ngài đã từng lên tiếng về cử tri Công Giáo và các chính trị gia ủng hộ phá thai. Trong bản tin hàng tháng hồi tháng 8 của các giám mục tại giáo phận Sioux Falls, Đức Cha Carlson đã viết “bạn không thể một mặt ủng hộ quyền phá thai và một mặt lại là một người công giáo có lập trường tốt được”.Trong bản tin này, Ngài đã lập lại lập trường mà Ngài đã tuyên bố vào năm 2000 rằng “bạn không thể bầu cho một chính trị gia là người phò phá thai khi bạn có một sự chọn lựa và vẫn duy trì là một người công giáo có lập trường tốt”.

Trong nhiều năm, Đức Cha Carlson đã thuyết phục không thành công đến thượng nghị sĩ Thomas Daschle, một người lãnh đạo đảng dân chủ trong quốc hội để xét lại lập trường hợp thức hóa phá thai của ông. Thượng nghị sĩ Daschle, một người công giáo đã bị thất bại trong lần tranh cử vào kỳ vừa qua.

Đức Hồng Y Adam J. Maida đã ca ngợi Đức Giám Mục Carlson vì những công việc đối với giới trẻ và cỗ vũ ơn kêu gọi. Đức Hồng Y cho biết đức giám mục Carlson sẽ nhậm chức cai quản giáo phận Saginaw vào ngày 24/2.

* Giám mục Listecki, 55 tuổi là một giám mục phó tại TGP Chicago trong 4 năm vừa qua, đã được Đức Hồng Y Francis Ẹ George ca ngợi “là một người trung thành và tràn đầy đức tin mà sự hiện diện và mục vụ của ngài làm phong phú đời sống chúng ta”.

Vào năm 2002, Đức Cha Listecki đã được chỉ định vào ủy ban đặc nhiệm với 7 vị giám mục để đưa ra đề cường cho các giám mục có thể thi hành tốt hơn sau tình trạng khủng hoảng về nạn lạm dục tính dục. Cậu Listecki sinh ngày 12/3 năm 1949 tại Chicago và được thụ phong linh mục vào năm 1973 cho TGP Chicago. Được Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm làm giám mục phụ tá vào năm 2000. Đức Cha đã đậu bằng luật dân sự và giáo luật và là một cựu quân nhân với cấp bậc trung tá trong lực lượng quân đội trừ bị Hoa Kỳ.