"Gương mặt đau khổ của Chúa Kitô"

VATICAN (Zenit.org)- Bài huấn đức của Đức Gioan Phaolô II trong buổi triều yết chung Thứ Tư hàng tuần 22/9, mà ngài dành để suy niệm về Thánh ca trong Thư thứ Nhất của thánh Pherô (2: 21-24).

* * *

1. Hôm nay, khi nghe bài thánh thi xuất hiện trong Chương 2 trong Thư thứ Nhất của Thánh Phêrô, chúng ta đã phát họa trước mắt chúng ta cách sống động đến gương mặt đau khổ của Chúa Kitô.

Được xếp đặt trong Thư, bài ca này biểu lộ một lối phụng vụ và xem ra phản ảnh bầu khí cầu nguyện của Giáo hội tiên khởi (x. Col 1:15-20; Phil. 2:6-11; 1 Timothy 3:16). Bài ca cũng có đặc điểm của một cuộc đối thoại tưởng tượng giữa tác giả và các độc giả, xuất phát từ sự xen lẫn nhau của những đại danh từ "chúng tôi" và "anh em": "Thật vậy Đức Kitô đã chịu đau khổ vì anh em, để lại một gương mẫu cho anh em dõi bườc theo Người... Tội lỗi của chúng ta, chính Người đã mang vào thân thể....để môt khi đã chết với tội, chúng ta sống cuộc đời công chính. Vì Người phải mang những vết thương mà anh em đã được chữa lành" ( 1Pt.2: 21,24-25).

2. Nhưng đại danh từ được nhấn mạnh hơn hết trong bản gốc Hy lạp, "hos," hầu như ghép chặt với điểm xuất phát những câu chính (x. 2: 22,23,24) là "He-Người," Chúa kitô kiên nhẫn, Người không phạm tội, Người, măc dầu bị sĩ nhục, không phản ứng bằng cách kêu báo oán, Người trên thánh giá, gánh nặng tội lỗi của nhân loại để xóa bỏ đi tội lỗi.

Tư tưởng của Thánh Phêrô, đúng như tư tưởng của những người tín hữu đọc thánh thi này, cách riêng trong phụng vụ kinh chiều mùa Chay, hướng về người Tôi Tớ Yahweh diễn tả trong Sách tiên tri Isaiah. Đó là một nhân vật huyền bí, dược Kitô giáo giải thích qua một nét cứu thế và Kitô học, bởi vì nó báo trước đôi chi tiết và ý nghĩa sự thương khó Chúa Kitô: " Chính Người đã mang lấy bệnh tật của chúng ta, đã gánh chịu những đau khổ của chúng ta...Chính Người đã bị đâm vì chúng ta phạm tội, bị nghiền nát vì chúng ta lỗi lầm...đã phải mang thương tích cho chúng ta được chữa lành...Bị ngược đãi, Người cam chịu nhục, chẳng mở miệng kêu ca" (Isaiah 53: 4,5,7).

Cũng vậy, sự diễn tả nhân loại tội lỗi, với hình ảnh một đoàn chiên tản mác trong một câu không được trích dẫn trong phụng vụ kinh chiều (x. Pt 2: 25), phát sinh từ bài ca tiên tri xưa rằng : "tất cả chúng ta lạc lỏng như chiên cừu, lang thang mỗi người một ngả" (Is. 53:6).

3. Hai hình ảnh cắt ngang qua nhau trong thánh thi Pherô. Trước hết là Người, Chúa Kitô, Đấng đi con đường gay go thương khó, mà không chống lại sư bất công và bạo tàn, không nguyền rủa và ngăm đe, nhưng một bề phó thác chính mình và sự cam đoan đau khổ của mình "cho Đấng xét xử công bình" (1 Pt 2: 23). Một hành vi thuần túy và tuyệt đối tin cẩn được đóng ấn trên thánh giá với những lời danh tiếng sau cùng, kêu lên trong một tiếng lớn chỉ một hành vi phó thác hoàn toàn cho công trình Chúa cha: "Lạy Cha, con xin phó thác linh hồn con trong tay Cha" ( Lc 23 :46 x. Tv 30:6).

Do đó, đây không phải là một sư cam chịu mù quáng và thụ động, nhưng là một hành vi can đảm phó thác, được sắp xếp nên gương cho tất cả mọi môn đệ sẽ hành trình trên con đường đen tối thử thách và bắt bớ.

4. Chúa kitô được trình bày như Đấng Cứu Thế, qua tình liên đới với chúng ta trong "thân xác" nhân bản của Người. Người, được sinh ra bởi Đức Trinh Nữ Maria, chịu làm anh em của chúng ta. Như vậy Người có thể ở bên cạnh chúng ta, chia sẻ đau khổ của chúng ta, gánh sự dữ chúng ta, "tôi lỗi chúng ta" ( 1Pt 2:24). Nhưng Người cũng là và luôn là Con Thiên Chúa và sự liên đới của Người với chúng ta trở thành hoàn toàn có tính biến đổi, giải thoát, đền tội và cứu rỗi (ibid.).

Như vậy nhân loại nghèo nàn chúng ta được cứu khỏi những con đường lạc lỏng và xấu xa sự dữ, và trở về sự "công chính," tức là, về chương trình tốt đẹp của Chúa. Câu cuối cùng của thánh thi cảm động cách riêng. Câu đó nói: "Vì Người phải mang những vết thương mà anh em được chữa lành" (c.25). Ở đây chúng ta thấy Chúa kitô đã trả một giá đắt để chữa lành chúng ta !

5. Chúng ta hãy kết thúc bằng cách nhường lời cho các Giáo phụ, tức là cho truyền thống Kitô hữu đã suy niệm và cầu nguyện với thánh thi của thánh Phêrô.

Bằng cách lồng vào một kiểu nói của thánh thi với những tập hồi tưởng kinh thánh khác, Thánh Irénée thành Lyon tóm tắc như sau gương mặt Chúa kitô Cứu Thế, trong một đoạn sách của ngài "Against the heresies- Chống các Bè Rối" : Chỉ có một Chúa Giêsu Kitô duy nhất, Con Thiên Chúa, Đấng nhờ sự thương khó của Người đã giao hoà chúng ta với Thiên Chúa và, khi đã sống lại từ kẻ chết, ngự bên hữu Chúa Cha và nên hoàn hảo trong mọi sự: Người bị đánh nhưng không đánh lại, 'chịu đau khổ nhưng không ngăm đe,' và khi chiu sự bạo tàng chuyên chế, Người cầu xin Chúa Cha tha tội cho những kẻ đóng đinh Người. Chúng ta thực sự được Người cứu độ, Người là Lời Thiên Chúa, Con Một Chúa Cha, Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta" ( III, 16,9,Milan,1997, tr.270).

Cuối buổi triều yết, một viên chức giáo hoàng đọc bản tóm sau đây bằng tiếng Anh:

Anh chị em thân mến,

Bài thánh ca hôm nay trình bày cho chúng ta gương mặt Chúa Kitô đau khổ. Thánh ca này vang dội thánh thi thứ tư trong Sách Isaiah công bố người Tôi Tớ Yaweh, con người huyền bí của đau khổ, trong người này các Kitô hữu thấy hình bóng Chúa Giêsu Đấng Cứu thế, sự thương khó của Người được diễn tà cách rất sống động và sâu rộng.

Bài thánh ca nói về Chúa Kitô chịu đau khổ trong nhẫn nại, không kêu ca hay than trách, không phải vì một tinh thần cam chịu thu động, nhưng bằng cách phó thác mình "cho Đấng xét xử công bình." Người là Đấng Cứu chuộc chúng ta bằng cách trở nên một người như chúng ta và mang trong thân xác Người những tội lỗi chúng ta; Người giải thoát những con người yếu đuối khỏi những con đường sư dữ và đem chúng ta trở về "sự công chính," tức là, về chương trình của Chúa đối với mạng sống chúng ta.

Câu sau cùng của bài thánh ca công bố cách hùng hồn sự cứu rỗi này và cái giá Chúa Kitô phải trả cho nó: "Vì Người phải mang những vết thương mà anh em được chữa lành."

Sau đó Đức Thánh Cha chào những người hành hương trong nhiểu ngôn ngữ. Bằng tiếng Anh ngài nói:

Tôi gởi đến một sự thăm hỏi nồng ấm cho tất cả những người hành hương và khách thăm viếng nói tiếng Anh hiện diện trong buổi triều yết hôm nay. Tôi chào cách riêng các nhóm đến từ Anh Quốc, Ireland, Scotland, Denmark, Latvia, Australia và Hoa Kỳ. Khi chúc anh chị em một cuộc lưu lại vui vẻ tại Rome, tôi chân thành cầu xin cho anh chị em hưởng được sư hòa bình và niềm an ủi của Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta. Chúc anh chị em những ngày nghỉ vui tươi!