(Giêrusalem 10/9/2004). Sau 4 ngày họp căng thẳng bắt đầu từ hôm thứ Hai 6/9/2004 vừa qua, cuộc hội đàm giữa Vatican và Do Thái đã không đi đến một kết luận cụ thể nào. Đại diện Vatican, Đức Sứ Thần Tòa Thánh tại Giêrusalem là Đức Cha Pietro Sambi đã không đưa ra tuyên bố gì và ngoại trưởng Do Thái cũng không bình luận về cuộc hội đàm.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho AsiaNews, Đức Cha Sambi cho biết: “Để bắt đầu, có thể nói là một điểm tích cực là cuộc hội đàm đã được khởi sự, và tôi phải nhìn nhận là có những tiến triển đáng kể trong những ngày qua. Một số khó khăn còn tồn đọng, nhưng tôi tin tưởng là có sự sẵn sàng muốn tiếp tục hoàn tất Hiệp Định Căn Bản”.
Tưởng cũng nên nhắc lại là Hiệp Định Căn Bản đã được ký kết vào ngày 30/12/1993 nhằm thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ giữa Do Thái và Vatican vào tháng 6/1994. Trong Hiệp Định Căn Bản này, Tòa Thánh chấp nhận thỉnh cầu Do Thái muốn thiết lập quan hệ ngoại giao với Vatican. Ngược lại, Do Thái cam kết sẽ ký với Tòa Thánh các hiệp định cụ thể nhằm bảo đảm các quyền lợi của Tòa Thánh tại Thánh Địa và bảo đảm tự do tôn giáo. Do Thái hứa tu chính hiến pháp để có thể thực thi các điều khoản trong Hiệp Định Căn Bản và các hiệp định trong tương lai. Tuy nhiên, cho đến nay, chẳng có hiệp định cụ thể nào được ký kết và Do Thái cũng chưa bao giờ tu chính hiến pháp cho phù hợp với Hiệp Định Căn Bản. Tệ hại hơn, hồi tháng 8/2003, Do Thái đã đơn phương chấm dứt tất cả các cuộc đàm phán với Tòa Thánh.
Các cuộc thương thảo giữa Vatican và Do Thái đã được khởi sự lại vào hôm 6/9/2004 là kết quả của cuộc gặp gỡ hôm 5/7/2004. Do Thái, dưới áp lực mạnh mẽ của Hoa Kỳ đã phải ngồi vào bàn hòa đàm hồi tháng 7 năm nay và hai bên đã đồng ý có các cuộc gặp gỡ chính thức từ thứ Hai 6/9/2004 đến hết ngày thứ Năm 9/9/2004.
Các nguồn tin ngoại giao cho biết, các vấn đề liên quan đến quyền nại đến các tòa án Do Thái khi có tranh chấp liên quan đến các tài sản hợp pháp của Giáo Hội Công Giáo tại Thánh Địa, vấn đề miễn thuế đối với các hoạt động bác ái là những vấn đề tuy được định nghĩa lại rõ ràng hơn bao giờ nhưng đã không thể thông qua. Không khí cuộc hội đàm được ghi nhận là thân thiện hơn.
Cuộc hội đàm có lẽ sẽ được tái tục vào trung tuần tháng 10.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho AsiaNews, Đức Cha Sambi cho biết: “Để bắt đầu, có thể nói là một điểm tích cực là cuộc hội đàm đã được khởi sự, và tôi phải nhìn nhận là có những tiến triển đáng kể trong những ngày qua. Một số khó khăn còn tồn đọng, nhưng tôi tin tưởng là có sự sẵn sàng muốn tiếp tục hoàn tất Hiệp Định Căn Bản”.
Tưởng cũng nên nhắc lại là Hiệp Định Căn Bản đã được ký kết vào ngày 30/12/1993 nhằm thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ giữa Do Thái và Vatican vào tháng 6/1994. Trong Hiệp Định Căn Bản này, Tòa Thánh chấp nhận thỉnh cầu Do Thái muốn thiết lập quan hệ ngoại giao với Vatican. Ngược lại, Do Thái cam kết sẽ ký với Tòa Thánh các hiệp định cụ thể nhằm bảo đảm các quyền lợi của Tòa Thánh tại Thánh Địa và bảo đảm tự do tôn giáo. Do Thái hứa tu chính hiến pháp để có thể thực thi các điều khoản trong Hiệp Định Căn Bản và các hiệp định trong tương lai. Tuy nhiên, cho đến nay, chẳng có hiệp định cụ thể nào được ký kết và Do Thái cũng chưa bao giờ tu chính hiến pháp cho phù hợp với Hiệp Định Căn Bản. Tệ hại hơn, hồi tháng 8/2003, Do Thái đã đơn phương chấm dứt tất cả các cuộc đàm phán với Tòa Thánh.
Các cuộc thương thảo giữa Vatican và Do Thái đã được khởi sự lại vào hôm 6/9/2004 là kết quả của cuộc gặp gỡ hôm 5/7/2004. Do Thái, dưới áp lực mạnh mẽ của Hoa Kỳ đã phải ngồi vào bàn hòa đàm hồi tháng 7 năm nay và hai bên đã đồng ý có các cuộc gặp gỡ chính thức từ thứ Hai 6/9/2004 đến hết ngày thứ Năm 9/9/2004.
Các nguồn tin ngoại giao cho biết, các vấn đề liên quan đến quyền nại đến các tòa án Do Thái khi có tranh chấp liên quan đến các tài sản hợp pháp của Giáo Hội Công Giáo tại Thánh Địa, vấn đề miễn thuế đối với các hoạt động bác ái là những vấn đề tuy được định nghĩa lại rõ ràng hơn bao giờ nhưng đã không thể thông qua. Không khí cuộc hội đàm được ghi nhận là thân thiện hơn.
Cuộc hội đàm có lẽ sẽ được tái tục vào trung tuần tháng 10.