Rome: Theo Ðức Hồng Y Phaolô Shan Kuo-hsi tại Tổng Giáo Phận Kaohsiung- Ðài Loan cho biết Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô đệ nhị sẽ không viếng thăm Ðài Loan trước khi viếng thăm Trung Quốc.
Ðức Hồng Y Shan đã nói với Thông Tấn Xã Công Giáo Á Châu tại Roma rằng: "Ðức Thánh Cha muốn bày tỏ thiện ý với Trung Hoa, và không muốn gây nên bất kỳ sự hiểu lầm nào".
Ðức Hồng Y Shan sinh tại Trung Hoa đã nhận định rằng chính vì lý do này mà Ðức Giáo Hoàng sẽ không nhận lời mời đến thăm Ðài Loan trước khi Ngài tới Bắc Kinh.
"Thật đáng tốt đẹp hơn nhiều nếu Ngài có thể viếng thăm cả hai bên" nhưng Ðức Hồng Y đã nói "rất khó xảy ra" vì tình trạng thể lý của Ðức Thánh Cha hiện nay.
Khi được hỏi về lúc Ngài viếng mộ hai Thánh Phêrô và Phaolô Tông Ðồ tại Roma theo Giáo Luật vào đầu tháng Giêng năm nay, Ðức Hồng Y chẳng có bao giờ coi lời của Ðức Thánh Cha trong bữa ăn "Cha có thể viếng thăm Ðài Loan không?" như là một sự nghiêm trọng mà Ðức Thánh Cha phải dành cho Trung Quốc trước.
Rút kinh nghiệm trong nhiều lần gặp gỡ với Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô đệ nhị, Ðức Hồng Y Shan cho biết Ðức Thánh Cha thường trả lời khôn khéo và khôi hài khiến nhiều người tưởng thật. Ðức Hồng Y dẫn chứng rằng, trong thời gian tổ chức Thượng Hội Ðồng Á Châu vào năm 1998, Ðức Thánh Cha có dịp mời Ngài, Ðức Hồng Y Stephanô Kim Sou-hwan của TGP Seoul và những vị khác dùng cơm tối. Trong bữa cơm, Ðức Hồng Y Nam Hàn Kim đã hỏi Ðức Thánh Cha có muốn viếng thăm Á Châu không? Ðức Thánh Cha trả lời "Có chứ, thí dụ Cha có thể đi từ Taipei tới Seoul, rồi tới Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Hồng Kông, Hà Nội, Bangladesh, Niết Bàn và cứ tiếp tục như thế".
Ðức Hồng Y Kim tưởng thật nên than lên rằng: "Ðức Thánh Cha ơi! Nếu vậy thì Ðức Thánh Cha phải mất ba tháng để làm chuyện này". Ðức Giáo Hoàng cười và đáp ngay: "Cha không cần ba tháng đâu! Cha cứ chu du như thế vào mỗi buổi sáng trong lời cầu nguyện của Cha!".
Tuy nhiên, Ðức Hồng Y Shan cũng thêm rằng "là một vị chủ chăn của Giáo Hội hoàn vũ, Ðức Giáo Hoàng muốn đi tới những nơi chắc chắn nào đó hầu để khuyến khích và an ủi những người đau khổ, chứ không muốn dính líu đến chính trị"
Vị chủ chăn Giáo Hội Ðài Loan cũng thừa nhận rằng "Ngay từ đầu" Ðức Giáo Hoàng đã nói khôi hài trong bữa ăn với các Giám Mục Ðài Loan đến Roma vào tháng Giêng 2002, nhiều vị Giám Mục nghĩ rằng chuyện này nghiêm nghị nên "tin tức" được đồn ra bên ngoài.
Ðức Hồng Y Shan cũng cho biết thêm, sự thật là Ðức Giáo Hoàng muốn tới Hồng Kông để ban Tông Huân "Giáo Hội Á Châu" (Ecclesia Asia). Thoạt đầu Trung Quốc không trả lời nhưng sau "theo đường dây" cho biết là họ không muốn. Ðức Thánh Cha đã ban Tông Huấn tại Ấn Ðộ vào tháng 11 năm 1999.
Khi được hỏi nhận định của Ðức Hồng Y trong việc tấn phong 120 Thánh Tử Ðạo Trung Hoa vào tháng 10 Năm Thánh 2000, có còn là một chướng ngại trong việc đối thoại giữa Tòa Thánh và Trung Quốc không? Ðức Hồng Y Shan nói "Tôi nghĩ rằng đó không phải là một trở ngại lớn đâu. Nếu thất sự Trung Quốc muốn quan hệ với Tòa Thánh họ sẽ không để yên chuyện này".
Ðức Hồng Y nhấn mạnh thêm việc phong Thánh "là một việc thuần túy tôn giáo" nhưng Ngài cũng thừa nhận rằng Vatican đã thiếu tế nhị về chính trị khi chọn ngày Quốc Khánh của Trung Quốc để phong Thánh. Tuy nhiên, Ngài cũng xác định một lần nữa rằng Tòa Thánh không có ẩn ý hay có động cơ chính trị để chọn ngày này.
Ðức Hồng Y nói "Vài vị tại Vatican vẫn còn ngây thơ, nghĩ rằng điều này sẽ làm Trung Quốc hài lòng vì dân của họ được tuyên dương qua việc phong Thánh" nhất là vào ngày Quốc Khánh.
Ðức Hồng Y cho ý kiến về mối bất đồng giữa Tòa Thánh và Trung Hoa là vì Bắc Kinh muốn "phong thánh" cho những người chống đế quốc Tây Phương, những người chống thực dân trong Nghĩa Hòa Ðoàn, là những người đã giết hầu hết 120 vị Thánh Tử Ðạo vào năm 1900.
Chính quyền Trung Hoa cho rằng những vị tử đạo bị giết vì họ là "tội phạm, mật vụ của chủ nghĩa thực dân Tây phương và là những người phản quốc".
Tuy nhiên, Giáo Hội Công Giáo đã xét rất cẩn thận trong việc thỉnh nguyện và chọn lọc các vị tử đạo. Ðức Hồng Y Shan thêm rằng trong cuộc nổi dậy của Nghĩa Hòa Ðoàn, hơn 20 000 người Công Giáo bị giết nhưng Giáo Hội chỉ chọn có 65 vị trong số này để lập án phong Thánh.
"Các Ngài là những nông dân, những con người tầm thường, thậm chí có những phụ nữ và thiếu niên mù chữ. Làm sao mà các Ngài lại là những người phản quốc được?"
Ðức Hồng Y Shan không nghĩ rằng việc phong thánh sẽ là một trở ngại lâu dài trong tiến trình quan hệ giữa Trung Quốc và Tòa Thánh. Nhìn một cách chung, tình hình Giáo Hội tại Trung Quốc đã tốt đẹp hơn nhiều trong hơn 20 năm qua.
Nhờ việc Trung Quốc cởi mở ra thế giới bên ngoài vào cuối thập niên 1970, cư dân Trung Quốc cũng muốn được tự do về chính trị, tôn giáo và quyền công dân, như đã diễn ra tại Hàn Quốc hay Ðài Loan, là những nơi mà các nhà độc tài đã cai trị trong quá khứ.
Cuối cùng thì Ðức Hồng Y cũng bày tỏ mối lạc quan trong tương lai "vì thế hệ trẻ một cách chung là những người tự do hơn và ít có quan niệm ý thức hệ".
Nghĩa Hòa Ðoàn: một tổ chức được mệnh danh là của người yêu nước Trung Hoa đứng lên chống lại người Tây Phương. Cuộc nổi dậy của Nghĩa Hòa Ðoàn vào năm 1900 do sự xui bẩy của Từ Hi Thái Hậu (1834- 1908). Các Công Sứ Quán của Hoa Kỳ và các nước Âu Châu ở Bắc Kinh bị vây hãm, cả chục ngàn người Công Giáo Trung Hoa bị giết và các vị Thừa Sai bị thủ tiêu. Lực lượng liên hiệp quốc tế đã đến giải vây và chiếm lại được Bắc Kinh vào ngày 14/8/1900. Trung Quốc buộc phải đồng ý trả một số tiền bồi thường rất lớn.
Ðức Hồng Y Shan đã nói với Thông Tấn Xã Công Giáo Á Châu tại Roma rằng: "Ðức Thánh Cha muốn bày tỏ thiện ý với Trung Hoa, và không muốn gây nên bất kỳ sự hiểu lầm nào".
Ðức Hồng Y Shan sinh tại Trung Hoa đã nhận định rằng chính vì lý do này mà Ðức Giáo Hoàng sẽ không nhận lời mời đến thăm Ðài Loan trước khi Ngài tới Bắc Kinh.
"Thật đáng tốt đẹp hơn nhiều nếu Ngài có thể viếng thăm cả hai bên" nhưng Ðức Hồng Y đã nói "rất khó xảy ra" vì tình trạng thể lý của Ðức Thánh Cha hiện nay.
Khi được hỏi về lúc Ngài viếng mộ hai Thánh Phêrô và Phaolô Tông Ðồ tại Roma theo Giáo Luật vào đầu tháng Giêng năm nay, Ðức Hồng Y chẳng có bao giờ coi lời của Ðức Thánh Cha trong bữa ăn "Cha có thể viếng thăm Ðài Loan không?" như là một sự nghiêm trọng mà Ðức Thánh Cha phải dành cho Trung Quốc trước.
Rút kinh nghiệm trong nhiều lần gặp gỡ với Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô đệ nhị, Ðức Hồng Y Shan cho biết Ðức Thánh Cha thường trả lời khôn khéo và khôi hài khiến nhiều người tưởng thật. Ðức Hồng Y dẫn chứng rằng, trong thời gian tổ chức Thượng Hội Ðồng Á Châu vào năm 1998, Ðức Thánh Cha có dịp mời Ngài, Ðức Hồng Y Stephanô Kim Sou-hwan của TGP Seoul và những vị khác dùng cơm tối. Trong bữa cơm, Ðức Hồng Y Nam Hàn Kim đã hỏi Ðức Thánh Cha có muốn viếng thăm Á Châu không? Ðức Thánh Cha trả lời "Có chứ, thí dụ Cha có thể đi từ Taipei tới Seoul, rồi tới Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Hồng Kông, Hà Nội, Bangladesh, Niết Bàn và cứ tiếp tục như thế".
Ðức Hồng Y Kim tưởng thật nên than lên rằng: "Ðức Thánh Cha ơi! Nếu vậy thì Ðức Thánh Cha phải mất ba tháng để làm chuyện này". Ðức Giáo Hoàng cười và đáp ngay: "Cha không cần ba tháng đâu! Cha cứ chu du như thế vào mỗi buổi sáng trong lời cầu nguyện của Cha!".
Tuy nhiên, Ðức Hồng Y Shan cũng thêm rằng "là một vị chủ chăn của Giáo Hội hoàn vũ, Ðức Giáo Hoàng muốn đi tới những nơi chắc chắn nào đó hầu để khuyến khích và an ủi những người đau khổ, chứ không muốn dính líu đến chính trị"
Vị chủ chăn Giáo Hội Ðài Loan cũng thừa nhận rằng "Ngay từ đầu" Ðức Giáo Hoàng đã nói khôi hài trong bữa ăn với các Giám Mục Ðài Loan đến Roma vào tháng Giêng 2002, nhiều vị Giám Mục nghĩ rằng chuyện này nghiêm nghị nên "tin tức" được đồn ra bên ngoài.
Ðức Hồng Y Shan cũng cho biết thêm, sự thật là Ðức Giáo Hoàng muốn tới Hồng Kông để ban Tông Huân "Giáo Hội Á Châu" (Ecclesia Asia). Thoạt đầu Trung Quốc không trả lời nhưng sau "theo đường dây" cho biết là họ không muốn. Ðức Thánh Cha đã ban Tông Huấn tại Ấn Ðộ vào tháng 11 năm 1999.
Khi được hỏi nhận định của Ðức Hồng Y trong việc tấn phong 120 Thánh Tử Ðạo Trung Hoa vào tháng 10 Năm Thánh 2000, có còn là một chướng ngại trong việc đối thoại giữa Tòa Thánh và Trung Quốc không? Ðức Hồng Y Shan nói "Tôi nghĩ rằng đó không phải là một trở ngại lớn đâu. Nếu thất sự Trung Quốc muốn quan hệ với Tòa Thánh họ sẽ không để yên chuyện này".
Ðức Hồng Y nhấn mạnh thêm việc phong Thánh "là một việc thuần túy tôn giáo" nhưng Ngài cũng thừa nhận rằng Vatican đã thiếu tế nhị về chính trị khi chọn ngày Quốc Khánh của Trung Quốc để phong Thánh. Tuy nhiên, Ngài cũng xác định một lần nữa rằng Tòa Thánh không có ẩn ý hay có động cơ chính trị để chọn ngày này.
Ðức Hồng Y nói "Vài vị tại Vatican vẫn còn ngây thơ, nghĩ rằng điều này sẽ làm Trung Quốc hài lòng vì dân của họ được tuyên dương qua việc phong Thánh" nhất là vào ngày Quốc Khánh.
Ðức Hồng Y cho ý kiến về mối bất đồng giữa Tòa Thánh và Trung Hoa là vì Bắc Kinh muốn "phong thánh" cho những người chống đế quốc Tây Phương, những người chống thực dân trong Nghĩa Hòa Ðoàn, là những người đã giết hầu hết 120 vị Thánh Tử Ðạo vào năm 1900.
Chính quyền Trung Hoa cho rằng những vị tử đạo bị giết vì họ là "tội phạm, mật vụ của chủ nghĩa thực dân Tây phương và là những người phản quốc".
Tuy nhiên, Giáo Hội Công Giáo đã xét rất cẩn thận trong việc thỉnh nguyện và chọn lọc các vị tử đạo. Ðức Hồng Y Shan thêm rằng trong cuộc nổi dậy của Nghĩa Hòa Ðoàn, hơn 20 000 người Công Giáo bị giết nhưng Giáo Hội chỉ chọn có 65 vị trong số này để lập án phong Thánh.
"Các Ngài là những nông dân, những con người tầm thường, thậm chí có những phụ nữ và thiếu niên mù chữ. Làm sao mà các Ngài lại là những người phản quốc được?"
Ðức Hồng Y Shan không nghĩ rằng việc phong thánh sẽ là một trở ngại lâu dài trong tiến trình quan hệ giữa Trung Quốc và Tòa Thánh. Nhìn một cách chung, tình hình Giáo Hội tại Trung Quốc đã tốt đẹp hơn nhiều trong hơn 20 năm qua.
Nhờ việc Trung Quốc cởi mở ra thế giới bên ngoài vào cuối thập niên 1970, cư dân Trung Quốc cũng muốn được tự do về chính trị, tôn giáo và quyền công dân, như đã diễn ra tại Hàn Quốc hay Ðài Loan, là những nơi mà các nhà độc tài đã cai trị trong quá khứ.
Cuối cùng thì Ðức Hồng Y cũng bày tỏ mối lạc quan trong tương lai "vì thế hệ trẻ một cách chung là những người tự do hơn và ít có quan niệm ý thức hệ".
Nghĩa Hòa Ðoàn: một tổ chức được mệnh danh là của người yêu nước Trung Hoa đứng lên chống lại người Tây Phương. Cuộc nổi dậy của Nghĩa Hòa Ðoàn vào năm 1900 do sự xui bẩy của Từ Hi Thái Hậu (1834- 1908). Các Công Sứ Quán của Hoa Kỳ và các nước Âu Châu ở Bắc Kinh bị vây hãm, cả chục ngàn người Công Giáo Trung Hoa bị giết và các vị Thừa Sai bị thủ tiêu. Lực lượng liên hiệp quốc tế đã đến giải vây và chiếm lại được Bắc Kinh vào ngày 14/8/1900. Trung Quốc buộc phải đồng ý trả một số tiền bồi thường rất lớn.