“Hãy tỉnh thức, hãy đứng vững trong đức tin, hãy can đảm và kiên cường. Hãy làm mọi sự vì đức ái.” (1 Cor 16:13-14).
1. Trong đức tin nơi Đức Kitô và trong tình bác ái hỗ tương đoàn kết chúng tôi, chúng tôi cảm tạ Thiên Chúa vì hồng ân của lần gặp gỡ mới giữa chúng tôi nhân dịp lễ Thánh Phêrô và Phaolô Tông Đồ, như một bằng chứng cho quyết tâm mạnh mẽ của chúng tôi tiếp tục dấn bước trên con đường hiệp thông trọn vẹn giữa chúng ta trong Đức Kitô.
2. Đã có nhiều bước tích cực ghi dấu con đường chung, nhất là biến cố lịch sử mà chúng tôi kỷ niệm hôm nay: cái ôm hôn huynh đệ giữa Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục và Đức Athenagoras Đệ Nhất trên núi Cây Dầu tại Giêrusalem trong hai ngày 5 và 6 tháng Giêng năm 1964. Hôm nay đây, chúng tôi những Người Kế Vị các ngài, gặp nhau trước mặt Thiên Chúa để kỷ niệm trong niềm trung thành với các ý hướng ban đầu của cuộc gặp gỡ hồng phúc đã trở thành một phần của lịch sử Giáo Hội.
3. Cái ôm hôn của các vị Tiền Nhiệm đáng kính của chúng tôi tại Giêrusalem đã diễn tả cách hữu hình niềm hy vọng luôn hiện diện trong con tim tất cả mọi người như bản Tuyên Bố đã đề cập: “Hướng về Đức Kitô, mẫu gương và cùng với Chúa Cha là chủ tể của hiệp nhất và hòa bình, họ cầu nguyện cùng Thiên Chúa sao cho buổi gặp gỡ này sẽ là dấu chỉ và tiền đề cho những điều làm sáng danh Thiên Chúa và nên ánh sáng cho dân Ngài. Sau bao thế kỷ thinh lặng, họ đã gặp nhau trong ước muốn thực hiện ý muốn của Chúa và loan báo sự thật Tin Mừng từ ngàn xưa đã được trao phó cho Giáo Hội” 1.
4. Hiệp Nhất và Bình An! Niềm hy vọng đã được thắp sáng lên trong cuộc gặp gỡ đó đã chiếu soi con đường của các thập niên qua. Ý thức rằng thế giới Kitô từ nhiều thế kỷ qua đã chịu nhiều khổ đau vì thảm cảnh chia rẽ, các vị tiền nhiệm của chúng tôi và chính chúng tôi đã kiên trì tiếp tục cuộc “đối thoại bác ái”, hướng nhìn về ngày tươi sáng và hồng phúc khi có thể cùng nhau hiệp thông trong cùng một chén của Mình và Máu Thánh Chúa.2 Nhiều biến cố tôn giáo đánh dấu 40 năm qua đã xây nền móng và sự nhất quyết dấn thân cho tình bác ái huynh đệ: một tình bác ái, với những bài học của quá khứ, sẽ sẵn sàng tha thứ và nhớ đến sự thiện hơn là điều ác để trên hết là nhằm trở nên đồng hình, đồng dạng với Chúa Cứu Thế, và để cho Ngài lôi cuốn biến đổi. 3
5. Tôi* cám tạ Chúa vì những cử chỉ gương sáng của tình bác ái hỗ tương, của sự tham gia và chia sẻ, mà ngài** đã trao cho chúng tôi để tiếp tục làm cho viên mãn, trong số những điều đó thật là thích hợp để nhắc đến chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha với Đức Thượng Phụ Danh Dự Dimitrios vào năm 1979 tại Tòa Thượng Phụ tại Fanar khi “Ủy Ban Hỗn Hợp Quốc Tế Đối Thoại Thần Học Giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo về những điểm tương đồng” đã được công bố. Một bước tiến xa hơn nữa cho sự “đối thoại bác ái”, “đối thoại trong sự thật” là chuyến viếng thăm của Đức Thượng Phụ Dimitrios tại Rôma vào năm 1987. Cuộc gặp gỡ giữa chúng ta vào năm 1995, nhân lễ Thánh Phêrô và Phaolô Tông Đồ, khi chúng ta cùng cầu nguyện tại đền thờ Thánh Phêrô dù sự ngăn cách đau thương trong khi cử hành Phụng Vụ Thánh Thể vì chưa thể uống cùng một chén của Chúa.***. Rồi gần đây nữa là cuộc gặp gỡ tại Assisi nhân ngày “Cầu Nguyện Cho Hòa Bình Thế Giới” và Tuyên Ngôn Chung Về Việc Bảo Vệ Thụ Tạo ký năm 2002.
6. Bất chấp quyết tâm vững chắc của chúng ta tiếp tục trên con đường tiến đến hiệp nhất trọn vẹn, thật là không thực tế khi không tính đến những trở ngại nhiều thứ: tín lý là vấn đề trước hết, nhưng bên cạnh còn có những trở ngại như hệ quả của một lịch sử khó khăn. Hơn nữa, nhiều vấn đề mới nảy sinh từ những thay đổi sâu sắc diễn ra trên lãnh vực xã hội chính trị Âu Châu mà không khỏi gây ra những hệ quả trong các quan hệ giữa các Giáo Hội Kitô. Biến cố các Kitô hữu ở Đông Âu và Trung Âu tìm lại được tự do cũng đã làm thức tỉnh những sợ hãi cổ xưa khiến cho cuộc đối thoại trở nên khó khăn. Tuy nhiên, lời Thánh Phaolô khích lệ dân thành Côrintô “Hãy làm mọi sự vì đức ái” vẫn vang vọng trong chúng ta và giữa chúng ta.
7. “Ủy Ban Hỗn Hợp Quốc Tế Đối Thoại Thần Học Giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo về những điểm tương đồng” bắt đầu với nhiều hy vọng, đã ghi dấu những bước đi trong năm qua. Đó vẫn còn là một khí cụ lý tưởng để nghiên cứu về các vấn đề về Giáo Hội học và lịch sử là căn bản của những khó khăn của chúng ta; và để tìm ra những giải pháp. Bổn phận của chúng ta là phải tiếp tục trong cam kết đã được quyết định là phải tái khởi động các hoạt động của ủy ban này càng sớm càng tốt. Trong khi nhìn nhận những sáng kiến hỗ tương của các Tòa tại Rôma và Constantinople, chúng ta hướng về Thiên Chúa xin Ngài nuôi dưỡng quyết tâm của chúng ta và làm cho tất cả chúng ta tin tưởng vào sự cần thiết phải tiếp tục cuộc “đối thoại trong sự thật”.
8. Cuộc gặp gỡ tại Rôma ngày hôm nay cho phép chúng tôi đương đầu với vài vấn đề và hiểu lầm mới xảy ra trong tình huynh đệ. Thói quen đối thoại trong tình bác ái giúp chúng tôi duyệt xét các khó khăn với sự thanh thản và không làm trì trệ, hay ngăn cản con đường dẫn đến sự hiệp nhất trọn vẹn trong Chúa Kitô.
9. Trước một thế giới đang khổ đau vì mọi loại chia rẽ và mất thăng bằng, cuộc gặp gỡ này ngày hôm nay muốn nhắc nhở một cách cụ thể và mạnh mẽ tầm quan trọng của việc các Kitô hữu và các Giáo Hội phải sống trong an bình và hài hòa với nhau để có thể cùng nhau làm chứng cho sứ điệp của Tin Mừng một cách khả tín và có sức thuyết phục.
10. Trong bối cảnh cụ thể của Âu Châu, trên con đường tiến đến một hình thái cao hơn của sự hội nhập và mở rộng về phía Đông của đại lục này. chúng ta hãy cầu xin cùng Chúa cho bước phát triển tích cực này, và bày tỏ niềm hy vọng rằng trong tình hình mới này sự hợp tác giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo sẽ gia tăng. Có biết bao thách đố mà chúng ta phải cùng nhau đương đầu để góp phần vào thiện ích của xã hội: lấy tình thương chữa lành tệ nạn khủng bố; trao ban niềm hy vọng hòa bình; góp phần vào việc chữa lành biết bao xung khắc đau thương; trả lại cho Âu Châu các ý thức về căn cội Kitô Giáo của mình; xây dựng một cuộc đối thoại đích thật với Hồi Giáo vì từ sự thờ ơ và không hiểu biết lẫn nhau có thể nảy sinh ra sự nghi kỵ và cả thù hận nữa; dưỡng nuôi ý thức về sự thánh thiêng của sự sống; hoạt động để khoa học không chối bỏ tia sáng thiên linh mà mỗi người nhận được với ơn sự sống; cộng tác để trái đất chúng ta không bị biến dạng và thụ tạo có thể duy trì vẻ đẹp mà Thiên Chúa đã trao ban cho nó và nhất là loan báo sứ điệp Tin Mừng với sức mạnh mới; chỉ ra cho con người thời nay thấy Tin Mừng có thể giúp họ tìm lại được chính mình và xây dựng một thế giới nhân bản hơn.
11. Chúng ta hãy cầu xin Thiên Chúa ban bình an cho Giáo Hội và thế giới và xin Ngài làm sinh động con đường tiến đến hiệp thông trọn vẹn của chúng ta với sự khôn ngoan của Thánh Thần, "ut unum in Cristo simus."
Chú thích
1 Tuyên Ngôn Chung của Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục và Đức Thượng Phụ Athenagoras I, Agapis Volumes, Vatican, Fanar, 1971, n. 50, p. 120.
2 Xem Diễn Từ của Đức Thượng Phụ Athenagoras I với Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục, (5/1/1964), ibid., n. 48, p. 109.
3 Xem Diễn Từ của Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục với Đức Thượng Phụ Athenagoras I, (6/1/1964), ibid., n. 49, p. 117.
* Chỉ Đức Thượng Phụ. Chú thích của người dịch.
** Chỉ Đức Thánh Cha. Chú thích của người dịch.
*** Trong buổi lễ tại trước quảng trường Thánh Phêrô ngày 29/6, Đức Thượng Phụ hiện diện từ đầu buổi lễ đến khi đọc Kinh Nguyện Thánh Thể thì ngài rời bàn thờ. Chú thích của người dịch.
1. Trong đức tin nơi Đức Kitô và trong tình bác ái hỗ tương đoàn kết chúng tôi, chúng tôi cảm tạ Thiên Chúa vì hồng ân của lần gặp gỡ mới giữa chúng tôi nhân dịp lễ Thánh Phêrô và Phaolô Tông Đồ, như một bằng chứng cho quyết tâm mạnh mẽ của chúng tôi tiếp tục dấn bước trên con đường hiệp thông trọn vẹn giữa chúng ta trong Đức Kitô.
2. Đã có nhiều bước tích cực ghi dấu con đường chung, nhất là biến cố lịch sử mà chúng tôi kỷ niệm hôm nay: cái ôm hôn huynh đệ giữa Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục và Đức Athenagoras Đệ Nhất trên núi Cây Dầu tại Giêrusalem trong hai ngày 5 và 6 tháng Giêng năm 1964. Hôm nay đây, chúng tôi những Người Kế Vị các ngài, gặp nhau trước mặt Thiên Chúa để kỷ niệm trong niềm trung thành với các ý hướng ban đầu của cuộc gặp gỡ hồng phúc đã trở thành một phần của lịch sử Giáo Hội.
3. Cái ôm hôn của các vị Tiền Nhiệm đáng kính của chúng tôi tại Giêrusalem đã diễn tả cách hữu hình niềm hy vọng luôn hiện diện trong con tim tất cả mọi người như bản Tuyên Bố đã đề cập: “Hướng về Đức Kitô, mẫu gương và cùng với Chúa Cha là chủ tể của hiệp nhất và hòa bình, họ cầu nguyện cùng Thiên Chúa sao cho buổi gặp gỡ này sẽ là dấu chỉ và tiền đề cho những điều làm sáng danh Thiên Chúa và nên ánh sáng cho dân Ngài. Sau bao thế kỷ thinh lặng, họ đã gặp nhau trong ước muốn thực hiện ý muốn của Chúa và loan báo sự thật Tin Mừng từ ngàn xưa đã được trao phó cho Giáo Hội” 1.
4. Hiệp Nhất và Bình An! Niềm hy vọng đã được thắp sáng lên trong cuộc gặp gỡ đó đã chiếu soi con đường của các thập niên qua. Ý thức rằng thế giới Kitô từ nhiều thế kỷ qua đã chịu nhiều khổ đau vì thảm cảnh chia rẽ, các vị tiền nhiệm của chúng tôi và chính chúng tôi đã kiên trì tiếp tục cuộc “đối thoại bác ái”, hướng nhìn về ngày tươi sáng và hồng phúc khi có thể cùng nhau hiệp thông trong cùng một chén của Mình và Máu Thánh Chúa.2 Nhiều biến cố tôn giáo đánh dấu 40 năm qua đã xây nền móng và sự nhất quyết dấn thân cho tình bác ái huynh đệ: một tình bác ái, với những bài học của quá khứ, sẽ sẵn sàng tha thứ và nhớ đến sự thiện hơn là điều ác để trên hết là nhằm trở nên đồng hình, đồng dạng với Chúa Cứu Thế, và để cho Ngài lôi cuốn biến đổi. 3
5. Tôi* cám tạ Chúa vì những cử chỉ gương sáng của tình bác ái hỗ tương, của sự tham gia và chia sẻ, mà ngài** đã trao cho chúng tôi để tiếp tục làm cho viên mãn, trong số những điều đó thật là thích hợp để nhắc đến chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha với Đức Thượng Phụ Danh Dự Dimitrios vào năm 1979 tại Tòa Thượng Phụ tại Fanar khi “Ủy Ban Hỗn Hợp Quốc Tế Đối Thoại Thần Học Giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo về những điểm tương đồng” đã được công bố. Một bước tiến xa hơn nữa cho sự “đối thoại bác ái”, “đối thoại trong sự thật” là chuyến viếng thăm của Đức Thượng Phụ Dimitrios tại Rôma vào năm 1987. Cuộc gặp gỡ giữa chúng ta vào năm 1995, nhân lễ Thánh Phêrô và Phaolô Tông Đồ, khi chúng ta cùng cầu nguyện tại đền thờ Thánh Phêrô dù sự ngăn cách đau thương trong khi cử hành Phụng Vụ Thánh Thể vì chưa thể uống cùng một chén của Chúa.***. Rồi gần đây nữa là cuộc gặp gỡ tại Assisi nhân ngày “Cầu Nguyện Cho Hòa Bình Thế Giới” và Tuyên Ngôn Chung Về Việc Bảo Vệ Thụ Tạo ký năm 2002.
6. Bất chấp quyết tâm vững chắc của chúng ta tiếp tục trên con đường tiến đến hiệp nhất trọn vẹn, thật là không thực tế khi không tính đến những trở ngại nhiều thứ: tín lý là vấn đề trước hết, nhưng bên cạnh còn có những trở ngại như hệ quả của một lịch sử khó khăn. Hơn nữa, nhiều vấn đề mới nảy sinh từ những thay đổi sâu sắc diễn ra trên lãnh vực xã hội chính trị Âu Châu mà không khỏi gây ra những hệ quả trong các quan hệ giữa các Giáo Hội Kitô. Biến cố các Kitô hữu ở Đông Âu và Trung Âu tìm lại được tự do cũng đã làm thức tỉnh những sợ hãi cổ xưa khiến cho cuộc đối thoại trở nên khó khăn. Tuy nhiên, lời Thánh Phaolô khích lệ dân thành Côrintô “Hãy làm mọi sự vì đức ái” vẫn vang vọng trong chúng ta và giữa chúng ta.
7. “Ủy Ban Hỗn Hợp Quốc Tế Đối Thoại Thần Học Giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo về những điểm tương đồng” bắt đầu với nhiều hy vọng, đã ghi dấu những bước đi trong năm qua. Đó vẫn còn là một khí cụ lý tưởng để nghiên cứu về các vấn đề về Giáo Hội học và lịch sử là căn bản của những khó khăn của chúng ta; và để tìm ra những giải pháp. Bổn phận của chúng ta là phải tiếp tục trong cam kết đã được quyết định là phải tái khởi động các hoạt động của ủy ban này càng sớm càng tốt. Trong khi nhìn nhận những sáng kiến hỗ tương của các Tòa tại Rôma và Constantinople, chúng ta hướng về Thiên Chúa xin Ngài nuôi dưỡng quyết tâm của chúng ta và làm cho tất cả chúng ta tin tưởng vào sự cần thiết phải tiếp tục cuộc “đối thoại trong sự thật”.
8. Cuộc gặp gỡ tại Rôma ngày hôm nay cho phép chúng tôi đương đầu với vài vấn đề và hiểu lầm mới xảy ra trong tình huynh đệ. Thói quen đối thoại trong tình bác ái giúp chúng tôi duyệt xét các khó khăn với sự thanh thản và không làm trì trệ, hay ngăn cản con đường dẫn đến sự hiệp nhất trọn vẹn trong Chúa Kitô.
9. Trước một thế giới đang khổ đau vì mọi loại chia rẽ và mất thăng bằng, cuộc gặp gỡ này ngày hôm nay muốn nhắc nhở một cách cụ thể và mạnh mẽ tầm quan trọng của việc các Kitô hữu và các Giáo Hội phải sống trong an bình và hài hòa với nhau để có thể cùng nhau làm chứng cho sứ điệp của Tin Mừng một cách khả tín và có sức thuyết phục.
10. Trong bối cảnh cụ thể của Âu Châu, trên con đường tiến đến một hình thái cao hơn của sự hội nhập và mở rộng về phía Đông của đại lục này. chúng ta hãy cầu xin cùng Chúa cho bước phát triển tích cực này, và bày tỏ niềm hy vọng rằng trong tình hình mới này sự hợp tác giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo sẽ gia tăng. Có biết bao thách đố mà chúng ta phải cùng nhau đương đầu để góp phần vào thiện ích của xã hội: lấy tình thương chữa lành tệ nạn khủng bố; trao ban niềm hy vọng hòa bình; góp phần vào việc chữa lành biết bao xung khắc đau thương; trả lại cho Âu Châu các ý thức về căn cội Kitô Giáo của mình; xây dựng một cuộc đối thoại đích thật với Hồi Giáo vì từ sự thờ ơ và không hiểu biết lẫn nhau có thể nảy sinh ra sự nghi kỵ và cả thù hận nữa; dưỡng nuôi ý thức về sự thánh thiêng của sự sống; hoạt động để khoa học không chối bỏ tia sáng thiên linh mà mỗi người nhận được với ơn sự sống; cộng tác để trái đất chúng ta không bị biến dạng và thụ tạo có thể duy trì vẻ đẹp mà Thiên Chúa đã trao ban cho nó và nhất là loan báo sứ điệp Tin Mừng với sức mạnh mới; chỉ ra cho con người thời nay thấy Tin Mừng có thể giúp họ tìm lại được chính mình và xây dựng một thế giới nhân bản hơn.
11. Chúng ta hãy cầu xin Thiên Chúa ban bình an cho Giáo Hội và thế giới và xin Ngài làm sinh động con đường tiến đến hiệp thông trọn vẹn của chúng ta với sự khôn ngoan của Thánh Thần, "ut unum in Cristo simus."
Chú thích
1 Tuyên Ngôn Chung của Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục và Đức Thượng Phụ Athenagoras I, Agapis Volumes, Vatican, Fanar, 1971, n. 50, p. 120.
2 Xem Diễn Từ của Đức Thượng Phụ Athenagoras I với Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục, (5/1/1964), ibid., n. 48, p. 109.
3 Xem Diễn Từ của Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục với Đức Thượng Phụ Athenagoras I, (6/1/1964), ibid., n. 49, p. 117.
* Chỉ Đức Thượng Phụ. Chú thích của người dịch.
** Chỉ Đức Thánh Cha. Chú thích của người dịch.
*** Trong buổi lễ tại trước quảng trường Thánh Phêrô ngày 29/6, Đức Thượng Phụ hiện diện từ đầu buổi lễ đến khi đọc Kinh Nguyện Thánh Thể thì ngài rời bàn thờ. Chú thích của người dịch.