HUẤN THỊ
XUẤT PHÁT LẠI TỪ ĐỨC KI-TÔ :
CANH TÂN CAM KẾT SỐNG ĐỜI THÁNH HIẾN TRONG NGÀN NĂM THỨ BA
NHẬP ĐỀ
CHIÊM NGƯỠNG VẺ RẠNG NGỜI TRÊN KHUÔN MẶT ĐỨC KI-TÔ
1. Khi chiêm ngưỡng khuôn mặt vinh quang của Đức Ki-tô chịu đóng đinh 1 và làm chứng cho tình yêu của Người trong thế giới, những người thánh hiến hân hoan đón nhận lời mời gọi cấp thiết của Đức Thánh cha Gio-an Phao-lô II lúc khởi đầu thiên niên kỷ thứ ba “Chèo ra chỗ sâu mà thả lưới” “Duc in altum!” (Lc 5,4). Những lời này vang vọng khắp toàn thể Giáo hội đã khơi lên một niềm hy vọng tràn trề và mới mẻ, khơi dậy nỗi khao khát sống Tin mừng nhiệt thành hơn, và mở rộng những chân trời đối thoại và truyền giáo.
Có lẽ ngày hôm nay, hơn bao giờ hết, lời mời gọi của Đức Giê-su: “Chèo ra chỗ sâu mà thả lưới” xuất hiện như một câu trả lời cho thảm kịch nhân loại vốn là nạn nhân của sự căm thù và chết chóc. Chúa Thánh Thần hằng hoạt động trong lịch sử và có thể rút ra từ thảm kịch nhân loại một sự biện phân các biến cố để tiếp nhận mầu nhiệm tha thứ và hoà bình giữa các dân tộc. Thật thế, từ tình trạng xáo trộn của các quốc gia, Thánh Khí khơi dậy trong lòng nhiều người niềm mơ ước về một thế giới khác đã hiện diện giữa chúng ta. Đức Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II khẳng định điều đó với giới trẻ khi ngài khích lệ họ trở nên “lính canh buổi hừng đông”, kiên vững trong đức tin, canh thức trông chờ ánh bình minh. 2
Những biến cố bi thảm xảy ra trên thế giới trong những năm gần đây chắc chắn đã làm bùng lên những vấn nạn mới và trầm trọng hơn thêm vào những vấn nạn hiện có, phát sinh từ một Xã hội toàn cầu hoá. Một xã hội với những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực trong đó “không chỉ toàn cầu hoáù kỹ thuật và kinh tế, mà cả nỗi bất an và lo sợ, tội ác và bạo lực, bất công và chiến tranh”. 3
Trong bối cảnh đó, các người thánh hiến được Thánh Thần mời gọi hoán cải không ngừng để chiều kích ngôn sứ của ơn gọi mang lấy một sinh lực mới. Thật vậy, khi họ “được mời gọi dâng hiến cuộc đời để phụng sự Nước Thiên Chúa, bằng cách từ bỏ mọi sự và noi gương nếp sống của Chúa Giê-su Ki-tô sát hơn, họ đảm nhận vai trò cao cả là giáo dục toàn thể Dân Thiên Chúa”. 4
Đức Thánh cha bày tỏ kỳ vọng ấy một cách rõ ràng qua Sứ điệp gởi các thành viên Phiên Họp Khoáng đại mới đây của Thánh Bộ chúng ta. Người viết: “Giáo hội đặt kỳ vọng nơi sự dâng hiến liên tục của đoàn con cái nam nữ được tuyển chọn, niềm khao khát nên thánh và lòng nhiệt thành phục vụ nhằm cổ võ và nâng đỡ nỗ lực sống thánh thiện nơi mọi ki-tô hữu, và nhằm gia tăng việc tiếp đón người thân cận, nhất là những người túng thiếu. Làm như thế, tình yêu Chúa Ki-tô sẽ được chứng thực giữa mọi người” 5.
BƯỚC THEO VẾT CHÂN ĐỨC KI-TÔ
Nhưng làm sao chúng ta nhận ra được nơi tấm gương của lịch sửũ và trong hiện tại các dấu chỉ của Thánh Khí và hạt giống Lời Chúa, hằng hiện diện bây giờ và luôn mãi trong đời sống và văn hoá nhân loại? 6 Làm sao giải thích các dấu chỉ thời đại trong một thực tại như của chúng ta, trong đó đầy dẫy bóng tối và huyền nhiệm. Như các môn đệ trên đường về làng Em-mau, chúng ta phải có Chúa làm bạn đồng hành và Người ban Thánh Khí cho chúng ta. Chỉ mình Người, đang hiện diện giữa chúng ta, mới có thể giúp chúng ta thấu hiểu và thi hành lời Người, Người soi lòng mở trí và sưởi ấm cõi lòng.
“Hãy biết rằng Thầy sẽ ở với anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20). Đấng Phục Sinh đã trung thành với lời hứa ấy. Qua sự hiện diện của Chúa Thánh Thần ngay từ buổi đầu của Giáo hội, Chúa đã luôn luôn hiện hiện trong Giáo hội, soi đường cho Giáo hội, tuôn đổ ân sủng, ban cho Giáo hội sức mạnh để luôn sống Lời Người một cách mãnh liệt hơn và tiếp tục sứ mệnh cứu độ như một dấu chỉ hiệp nhất giữa mọi người với Thiên Chúa và với nhau. 7
Đời sống thánh hiến, qua sự phát triển liên tục và kinh qua các hình thức mới, đã là một biểu lộ hùng hồn cho chính sự hiện diện đó, như thể một thứ Tin mừng được loan truyền qua các thời đại. Quả thế, đó là “sự hiện diện đăỉc biệt của Đấng Phục Sinh được nối dài trong lịch sử” 8 Với niềm xác tín đó, các người thánh hiến phải tìm kiếm một đà tiến mới trong lối sống ki tô hữu, biến nó thành sức mạnh khiến hứng cho cuộc hành trình đức tin.9
Thế giới hôm nay đang chờ mong các người thánh hiến phản ánh cụ thể cách thức hành động của Đức Giê-su, tình yêu Người dành cho mỗi người không phân biệt và hạn chế. Thế giới muốn kinh nghiệm điều mà ta có thể nói như thánh Phao-lô: “Hiện nay tôi còn sống trong xác phàm, là sống trong niềm tin vào Con Thiên Chúa, Đấng đã yêu mến tôi và hiến mạng vì tôi” (Gl 2,20).
NĂM NĂM SAU TÔNG HUẤN “ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN”
3. Để giúp biện phân nhằm bảo vệ ơn gọi đặc biệt này và nâng đỡ sự chọn lựa dũng cảm làm chứng cho Tin Mừng, Thánh Bộ Đời sống Thánh Hiến và Hiệp hội Tông Đồ tổ chức kỳ họp khoáng đại từ ngày 25 đến ngày 28 tháng 9 năm 2001.
Năm 1994, Thượng Hội Đồng Giám mục thông thường lần thứ IX, sau khi đã hoàn tất việc nghiên cứu “về căn tính riêng của các bậc sống khác nhau trong Giáo hội theo ý muốn của Đức Giê-su” 10, tiếp theo các Thượng Hội Đồng về giáo dân và linh mục, đã nghiên cứu về Đời sống Thánh hiến và sứ mạng trong Giáo hội và trong thế giới. Đức Thánh cha Gio-an Phao-lô II đã tập họp các suy tư và các kỳ vọng của Hội Nghị và trao ban cho toàn thể Giáo hội Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Đời sống Thánh siến.
Năm năm sau khi công bố Văn kiện nền tảng này của Huấn quyền, Thánh bộ chúng tôi, trong Hội nghị khoáng đại, đã duyệt xét hiệu quả do việc đón nhận và thực thi tông huấn của các cộng đoàn, tu hội và Giáo hội địa phương.
Tông huấn Đời sống Thánh hiến diễn tả rõ ràng và sâu sắc các chiều kích ki-tô học và giáo hội học của Đời sống Thánh hiến trong viễn cảnh thần học về Ba Ngôi, chiếu toả một luồng sáng mới cho thần học về chủ đề đi theo Đức Ki-tô và thánh hiến, hiệp thông trong cộng đoàn và truyền giáo. Tông huấn đã góp phần tạo nên một não trạng mới liên hệ đến sứ mạng của đời sống thánh hiến giữa lòng dân Thiên Chúa. Tông huấn đã giúp chính các người thánh hiến ý thức sâu sắc hơn ân sủng của ơn gọi riêng của mình.
Văn kiện có tính cách đường hướng này vẫn còn là điểm quy chiếu quan trọng và cần thiết nhất nhằm hướng dẫn con đường trung thành và đổi mới của các Hội Dòng sống đời thánh hiến và Hiệp hội Tông Đồ, đồng thời cho phép làm nẩy sinh các hình thức mới của đời sống thánh hiến theo Tin Mừng. Văn kiện cần phải tiếp tục được đào sâu, thấu hiểu và áp dụng.
XUẤT PHÁT LẠI TRONG HY VỌNG
4. Đại Năm Thánh 2000, liên hệ sâu xa đến tất cả mọi hình thức của đời sống thánh hiến khắp thế giới, đã tác động mạnh mẽ trên đời sống của Giáo hội. Ngày mùng 2 tháng 2 năm 2000, sau những chuẩn bị bằng cầu nguyện, Năm Thánh của Đời sống Thánh hiến đã được cử hành trong tất cả các Giáo hội địa phương.
Kết thúc Năm Thánh, với niềm hy vọng có thể cùng nhau bước qua ngưỡng cửa của ngàn năm mới, Đức Thánh cha tìm cách tổng kết di sản của những cử hành Năm Thánh trong Tông thư Ngàn Năm Mới. Với một tiếp nối đặc biệt, Văn kiện này giới thiệu một vài chủ đề căn bản đã được đề cập trong Tông Huấn Đời Sống Thánh Hiến: Đức Ki-tô, trung tâm đời sống mọi Ki-tô hữu 11, thực hành mục vụ và giáo huấn về sự thánh thiện, tính cách đòi hỏi của sự thánh thiện, tiêu chuẩn cao của đời sống Ki-tô hữu bình thường 12, nhu cầu phổ biến về linh đạo và cầu nguyện thể hiện chính yếu qua việc chiêm ngưỡng và lắng nghe Lời Thiên Chúa 13, tác dụng không thể thay thế của đời sống bí tích 14, linh đạo hiệp thông 15 và chứng tá Tình yêu được diễn tả qua các hình thức bác ái mới đối với những ai đau khổ, đối với một thế giới bị thương tổn và nô lệ cho hận thù, và qua tinh thần đại kết và đối thoại liên tôn. 16
Khởi đi từ những yếu tố đạt được từ Tông huấn và và qua kinh nghiệm sống Năm Thánh, đặt mình đối diện với lời mời gọi mới cam kết nên thánh, các thành viên Hội nghị đã nêu bật những vấn nạn và những hy vọng mà các người thánh hiến biểu lộ trên khắp thế giới, bằng cách tập trung vào những khía cạnh hệ trọng nhất. Các ngài không chủ ý trình bày một văn kiện có tính giáo thuyết khác, nhưng là để giúp đời sống thánh hiến đi vào đường lối mục vụ của Đức Thánh cha, nhờ sự đóng góp của quyền bính và đoàn sủng phục vụ của Ngài nhằm xây dựng hiệp nhất và chu toàn sứ mệnh phổ quát của Giáo hội. Đó là một hồng ân được chia sẻ và đem ra thực hành trong sự trung thành bước theo vết chân Đức Ki-tô qua việc tuân giữ các lời khuyên Phúc âm và nhờ sức mạnh của đức ái được thực thi mỗi ngày trong tình hiệp thông huynh đệ và trong một linh đạo tông đồ quảng đại.
Các Thượng Hội Đồng Giám mục đặc biệt có tính cách châu lục, nhằm chuẩn bị Năm Thánh, đã dề cập đến những hy vọng và thách đố của đời sống thánh hiến trong bối cảnh các Giáo hội và nền văn hoá địa phương. Hội nghị không có ý định cung cấp một bản phân tích khác về hoàn cảnh. Đơn giản hơn, khi xem xét đến tình trạng hiện nay của đời sống thánh hiến và cố gắng tuân theo đường hướng của Đức Thánh cha, Hội nghị mời gọi những người thánh hiến đang sống trong hoàn cảnh và môi trường văn hoá đặc thù, tiên vàn hãy tập trung vào linh đạo. Các suy tư của Hội nghị chứa đựng trong những trang này phân chia thành 4 phần. Khi nhìn nhận các kinh nghiệm phong phú mà đời sống thánh hiến trải qua trong Giáo hội hiện nay, Hội nghị muốn bày tỏ lòng biết ơn và quý mến sâu xa đối với căn tính và hoạt đôỉng của đời sống thánh hiến (phần I). Hội nghị không làm ngơ trước những khó khăn, thử thách và thách đố mà những người tận hiến hôm nay đang trải qua, nhưng xem đó như một thời cơ mới để khám phá lại một cách sâu xa hơn ý nghĩa và phẩm chất của đời sống thánh hiến (phần II).
Thách đố lớn nhất là một sự dấn thân mới trong đời sống thiêng liêng, bằng cách xuất phát lại từ Đức Ki-tô qua việc gắn bó với Tin Mừng và sống linh đạo hiệp thông theo một cách thức duy nhất (phần III). Cuối cùng, Hội nghị muốn đồng hành với các người thánh hiến trên các nẻo đường của thế giới, nơi Đức Ki-tô đã đi qua và hôm nay vẫn còn hiện diện, nơi Giáo hội công bố Người như là Đấng Cứu tinh của thế giới, nơi sự sống Ba Ngôi toả lan sự hiệp thông trong một sứ mạng mới (phần IV).