Phát biểu của Carl A. Anderson thuộc Knights of Columbus về cuốn phim
Tiếng kêu la của quần chúng khi đóng đinh Chúa Cứu Thế: “Máu người này đổ trên đầu chúng tôi và con cháu chúng tôi” đã vang vọng suốt nhiều thế kỷ và mang lại cho cộng đồng người Do thái “những khổ đau mới”. Nhũng chữ đó được in trong tờ báo công giáo nước Đức vào năm 1933 cho biết là có thái độ của một số người tín hữu ủng hộ sự kỳ thị bài Do thái.
Trong thời đại chúng ta, Giáo hội Công giáo đã làm nhiều cách để chấm dứt tư tưởng đó. Năm 1924, hội các hiệp sĩ Kha luân bố (Knights of Columbus) vì quan tâm đến sự kỳ thị càng ngày càng gia tăng đối với người Do thái, đã kiên định lập trường chống lại sự kỳ thị đó bằng cách xuất bản một cuốn sách nghiên cứu lịch sử dày 274 trang nhan đề “Người Do thái trong công trình xây dựng Mỹ quốc”. Cuốn sách đưa ra kết luận rằng: chủ nghĩa bài Do thái là “một sùng bái của những kẻ bất tài, của người thất bại và của người không thành đạt”.
Nhưng bởi vì quan điểm đó còn tồn tại trong lịch sử như ta thấy đã gây ra những cuộc bách hại tàn khốc người Do thái, và cũng bởi vì ngày nay vẫn có những chứng cứ ngày một lớn mạnh về chủ nghĩa bài Do thái mới ở nhiều phần đất trên thế giới, do đó người thức giả công giáo không thể làm ngơ trước những quan tâm của người Do thái về cuốn phim Cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế của Mel Gibson.
Trong cuộc họp thường niên năm ngoái của Hội đồng tối cao, tôi có tuyên bố rằng tôi đã được coi một phần chưa hoàn tất của cuốn phim này do lời mời của Gibson, và ý kiến của tôi như sau: đây có lẽ là một trong những cuốn phim quan trọng nhất và nên được phê phán một cách công bình.
Đức hồng y Dario Castrillon Hoyos của Thánh bộ Giáo sĩ ở Vatican sau khi coi phim này đã nói rằng ngài “muốn tất cả các linh mục trên toàn thế giới nên coi phim đó”. Ngài gọi cuốn phim là “một khải hoàn của nghệ thuật và đức tin”.
Tôi cũng đồng ý với Maia Morgenstern, nữ tài tử đóng vai đức Mẹ Maria trong phim - chính cô cũng là con gái của một người sống sót sau cuộc tàn sát người Do thái (Holocaust). Cô nói cuốn phim không chỉ là không bài Do thái mà còn “tố cáo sự điên cuồng của bạo lực và tàn ác”.
Mặc dầu nhìn xem những sự tàn nhẫn thể hiện trong phim là một điều khó khăn, tôi thiết nghĩ rằng những tín hữu nào có thể coi được những cảnh tàn bạo như thế nên đi coi phim này. Nhưng vậy không có nghĩa là phim Cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế là một phim hoàn hảo. Nhưng ngay cả những tuyệt tác phẩm như tượng Pieta của Michelangelo cũng còn bị các nhà phê bình nghệ thuật chỉ trích nữa là.
Trong cuốn Luyện tập nhân đức của thánh Inhatiô, người chiêm ngắm được yêu cầu đặt mình trong khung cảnh sách thánh mà anh đang suy niệm. Thánh nhân gọi đây là “bài làm tại chỗ”. Đối với tôi, phim Cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế thể hiện điều này tốt đẹp hơn tôi tưởng nhiều.
Người ta nói rằng ai đã viếng thăm Thánh địa rồi sẽ không còn đọc Thánh kinh như lối đọc trước kia nữa. Tôi nghĩ điều này cũng đúng với những ai coi phim này rồi sẽ không bao giờ nhìn ảnh chuộc tội hoặc ngắm đưỡng thánh giá như lối cũ nữa.
Nhưng người Kitô hữu và người Do thái có thể nhìn cuốn phim với quan điểm khác nhau vì những kinh nghiệm khác biệt về cuộc tàn sát Holocaust. Chúng ta nên luôn ghi nhớ là công đồng Vatican II đã bác bỏ quan niệm rằng người Do thái phải chịu trách nhiệm tập thể về cái chết của Đức Giêsu. Bất kể rằng một số nhà lãnh đạo Do thái đã hành động thế nào trong những giờ phút sau cùng của Chúa Cứu Thế ở trần gian, chúng ta là người Kitô hữu đều biết là dù họ có không làm gì đi chăng nữa, thì Chúa Cứu Thế cũng vẫn chịu đau khổ khủng khiếp và chết vì tội lỗi chúng ta.
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã gọi người Do thái là “người anh em” của chúng ta. Vì vậy chúng ta có bổn phận phải lắng nghe cẩn thận những điều quan tâm của họ. Có thể rằng không phải lúc nào chúng ta cũng đồng ý với họ, nhưng chúng ta phải lắng nghe.
Và chúng ta còn phải làm thêm một điều nữa. Chúng ta nên tiếp tục sự nghiệp triển dương lòng bao dung tôn giáo và bảo đảm rằng tôn giáo hay chủng tộc sẽ không bao giờ đuợc sử dụng làm chiêu bài cho kỳ thị, hận thù và bạo lực.
Tiếng kêu la của quần chúng khi đóng đinh Chúa Cứu Thế: “Máu người này đổ trên đầu chúng tôi và con cháu chúng tôi” đã vang vọng suốt nhiều thế kỷ và mang lại cho cộng đồng người Do thái “những khổ đau mới”. Nhũng chữ đó được in trong tờ báo công giáo nước Đức vào năm 1933 cho biết là có thái độ của một số người tín hữu ủng hộ sự kỳ thị bài Do thái.
Trong thời đại chúng ta, Giáo hội Công giáo đã làm nhiều cách để chấm dứt tư tưởng đó. Năm 1924, hội các hiệp sĩ Kha luân bố (Knights of Columbus) vì quan tâm đến sự kỳ thị càng ngày càng gia tăng đối với người Do thái, đã kiên định lập trường chống lại sự kỳ thị đó bằng cách xuất bản một cuốn sách nghiên cứu lịch sử dày 274 trang nhan đề “Người Do thái trong công trình xây dựng Mỹ quốc”. Cuốn sách đưa ra kết luận rằng: chủ nghĩa bài Do thái là “một sùng bái của những kẻ bất tài, của người thất bại và của người không thành đạt”.
Nhưng bởi vì quan điểm đó còn tồn tại trong lịch sử như ta thấy đã gây ra những cuộc bách hại tàn khốc người Do thái, và cũng bởi vì ngày nay vẫn có những chứng cứ ngày một lớn mạnh về chủ nghĩa bài Do thái mới ở nhiều phần đất trên thế giới, do đó người thức giả công giáo không thể làm ngơ trước những quan tâm của người Do thái về cuốn phim Cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế của Mel Gibson.
Trong cuộc họp thường niên năm ngoái của Hội đồng tối cao, tôi có tuyên bố rằng tôi đã được coi một phần chưa hoàn tất của cuốn phim này do lời mời của Gibson, và ý kiến của tôi như sau: đây có lẽ là một trong những cuốn phim quan trọng nhất và nên được phê phán một cách công bình.
Đức hồng y Dario Castrillon Hoyos của Thánh bộ Giáo sĩ ở Vatican sau khi coi phim này đã nói rằng ngài “muốn tất cả các linh mục trên toàn thế giới nên coi phim đó”. Ngài gọi cuốn phim là “một khải hoàn của nghệ thuật và đức tin”.
Tôi cũng đồng ý với Maia Morgenstern, nữ tài tử đóng vai đức Mẹ Maria trong phim - chính cô cũng là con gái của một người sống sót sau cuộc tàn sát người Do thái (Holocaust). Cô nói cuốn phim không chỉ là không bài Do thái mà còn “tố cáo sự điên cuồng của bạo lực và tàn ác”.
Mặc dầu nhìn xem những sự tàn nhẫn thể hiện trong phim là một điều khó khăn, tôi thiết nghĩ rằng những tín hữu nào có thể coi được những cảnh tàn bạo như thế nên đi coi phim này. Nhưng vậy không có nghĩa là phim Cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế là một phim hoàn hảo. Nhưng ngay cả những tuyệt tác phẩm như tượng Pieta của Michelangelo cũng còn bị các nhà phê bình nghệ thuật chỉ trích nữa là.
Trong cuốn Luyện tập nhân đức của thánh Inhatiô, người chiêm ngắm được yêu cầu đặt mình trong khung cảnh sách thánh mà anh đang suy niệm. Thánh nhân gọi đây là “bài làm tại chỗ”. Đối với tôi, phim Cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế thể hiện điều này tốt đẹp hơn tôi tưởng nhiều.
Người ta nói rằng ai đã viếng thăm Thánh địa rồi sẽ không còn đọc Thánh kinh như lối đọc trước kia nữa. Tôi nghĩ điều này cũng đúng với những ai coi phim này rồi sẽ không bao giờ nhìn ảnh chuộc tội hoặc ngắm đưỡng thánh giá như lối cũ nữa.
Nhưng người Kitô hữu và người Do thái có thể nhìn cuốn phim với quan điểm khác nhau vì những kinh nghiệm khác biệt về cuộc tàn sát Holocaust. Chúng ta nên luôn ghi nhớ là công đồng Vatican II đã bác bỏ quan niệm rằng người Do thái phải chịu trách nhiệm tập thể về cái chết của Đức Giêsu. Bất kể rằng một số nhà lãnh đạo Do thái đã hành động thế nào trong những giờ phút sau cùng của Chúa Cứu Thế ở trần gian, chúng ta là người Kitô hữu đều biết là dù họ có không làm gì đi chăng nữa, thì Chúa Cứu Thế cũng vẫn chịu đau khổ khủng khiếp và chết vì tội lỗi chúng ta.
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã gọi người Do thái là “người anh em” của chúng ta. Vì vậy chúng ta có bổn phận phải lắng nghe cẩn thận những điều quan tâm của họ. Có thể rằng không phải lúc nào chúng ta cũng đồng ý với họ, nhưng chúng ta phải lắng nghe.
Và chúng ta còn phải làm thêm một điều nữa. Chúng ta nên tiếp tục sự nghiệp triển dương lòng bao dung tôn giáo và bảo đảm rằng tôn giáo hay chủng tộc sẽ không bao giờ đuợc sử dụng làm chiêu bài cho kỳ thị, hận thù và bạo lực.