Giáo hội Công Giáo Cuba vẫn phải đương đầu với nhiều khó khăn
Milano, ngày 7.10.2003 - ĐHY Jaime Lucas Ortega đang viếng thăm nước Ý, trong cuộc phỏng vấn đã được nhật báo Avvenire đăng tải, đã trình bầy với những người Công giáo thành phố Milano Ý về những khó khăn mà hiện nay giáo hội Công Giáo tại Cuba đang phải đương đầu. Sau đây là bản dịch cuộc phỏng vấn này:
Hỏi: Xin ĐHY cho biết những gì đã thay đổi trong những tháng qua tại Cuba?
ĐHY Ortega: Tôi phải thú nhận rằng rất ít hoặc không thay đổi gì cả, ít ra là về khía cạnh kinh tế và xã hội. Cuộc sống vẫn tiếp tục như trước, với nhiều hạn chế và khó khăn mà ai ai cũng đã quá rõ. Những chỉ trích và những phản đối liên quan tới một vài chính quyền ngoại quốc đã làm cho đời sống chính trị sôi nổi thêm. Tuy nhiên, cuộc sống thường nhật vẫn không hề được cải thiện hoặc trở nên tồi tệ hơn.
Hỏi: Vậy hoạt động của Giáo Hội có bị tổn thương vì những hạn chế không?
ĐHY Ortega: Sau cuộc tông du của ĐGH vào tháng giêng 1998, giáo hội được nhìn nhận rộng rãi hơn trong xã hội. Chúng tôi có thật nhiều các hoạt động bác ái. Đã có nhiều sáng kiến tự ý tại các giáo xứ để phục vụ cho người nghèo và cho bệnh nhân. Tuy nhiên, sự hiện diện của giáo hội vẫn còn rất hạn chế trong lãnh vực giáo dục và trong truyền thông đại chúng.
Hỏi: Trong tài liệu mới đây, Hội Đồng Giám Mục Cuba mà ĐHY là chủ tịch, đã ám chỉ rằng chế độ xã hội chủ nghĩa hiện nay đang có khuynh hướng trở về cuộc tranh đấu ý thức hệ vào năm 1960. Như vậy có ý nghĩa gì?
ĐHY Ortega: Chúng tôi có cảm tưởng rằng đất nước chúng tôi đang diễn ra một cuộc chống đối tinh vi chống lại giáo hội, bị coi như một tổ chức tư nhân đặt ra ngoài vòng xã hội, khiến cho giáo hội không có thể gây nguy hại cho sức mạnh và hoạt động của cách mạng. Văn Phòng đặc trách các vấn đề tôn giáo của Ủy Ban Trung ương của đảng Cộng sản luôn lởn vởn quanh chúng tôi. Đó chính là một cơ quan kiểm soát nhằm hạn chế hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
Đối với chế độ Cuba, Giáo hội không phải là đồng minh cũng phải là kẻ thù - vì lẽ tự bản chất chân chính của giáo hội kèm theo sứ mệnh trên khắp thế giới, Giáo hội không bao giờ can dự gì đến một quan điểm ý thức hệ nào.
Hỏi: Có thực sự đã có nhiều người dân tái khám phá lại Giáo Hội sau cuộc thăm viếng của Đức Giáo Hoàng?
ĐHY Ortega: Thưa có, đã có sự trở về với giáo hội trong thành phần những người đã từ bỏ Giáo hội những năm trước đây vì sợ có thể bị ngược đãi trên phương diện xã hội. Cũng có nhiều người đi tìm những đường hướng tinh thần mới. Tôi xin xác nhận là về phương diện tôn giáo đã có những tiến triển, không lớn lao lắm, nhưng chắc chắn là rất đáng lưu tâm. Con số trở lại còn khiêm tốn, nhưng chúng ta cũng phải nhớ rằng dân số Cuba vẫn tăng trưởng thêm nhiều.
Hỏi: Ngài có muốn ám chỉ đến việc di dân?
ĐHY Ortega: Thưa đúng. Đây là vấn đề trầm trọng nhất của Cuba, vấn đề này liên quan thật nhiều đến chúng tôi. Có thật nhiều dân chúng muốn bỏ đi và đang tìm cách bỏ đi. Tuy nhiên, đây không chỉ là một hiện tượng của việc di dân bất hợp pháp. Hễ khi nào có ai được hộ chiếu ra nước ngoài, họ lập tức rời bỏ quê hương và không trở lại- Nhất là đối với các người trẻ. Điều đó không có nghĩa là chúng tôi hoàn toàn thất vọng nơi quê hương đất nước chúng tôi. Nhưng quả thực là đáng buồn.
Hỏi: Cuộc đối thoại với xã hội chủ nghĩa Cuba vẫn còn có thể được hay không?
ĐHY Ortega: Cũng như Đức Gioan-Phaolô II đã đề cập đến trong bài diễn văn ở Havana, là chỉ có thể thắng vượt được những khó khăn bằng đối thoại. Tôi vẫn luôn tin tưởng vào nguyên tắc này.
Đối với chúng tôi, Đức Thánh cha luôn hiện diện gần gũi chúng tôi. Ngài biết rõ hoàn cảnh của chúng tôi, vì Ngài đã có những kinh nghiệm tương tự tại Ban Lan. Tôi nghĩ rằng Đức Gioan-Phaolô II vẫn luôn giữ vững lập trường này. Chính Đức Hồng Y Angelo Sodano, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, mới xác nhận lại mới đây.
Milano, ngày 7.10.2003 - ĐHY Jaime Lucas Ortega đang viếng thăm nước Ý, trong cuộc phỏng vấn đã được nhật báo Avvenire đăng tải, đã trình bầy với những người Công giáo thành phố Milano Ý về những khó khăn mà hiện nay giáo hội Công Giáo tại Cuba đang phải đương đầu. Sau đây là bản dịch cuộc phỏng vấn này:
Hỏi: Xin ĐHY cho biết những gì đã thay đổi trong những tháng qua tại Cuba?
ĐHY Ortega: Tôi phải thú nhận rằng rất ít hoặc không thay đổi gì cả, ít ra là về khía cạnh kinh tế và xã hội. Cuộc sống vẫn tiếp tục như trước, với nhiều hạn chế và khó khăn mà ai ai cũng đã quá rõ. Những chỉ trích và những phản đối liên quan tới một vài chính quyền ngoại quốc đã làm cho đời sống chính trị sôi nổi thêm. Tuy nhiên, cuộc sống thường nhật vẫn không hề được cải thiện hoặc trở nên tồi tệ hơn.
Hỏi: Vậy hoạt động của Giáo Hội có bị tổn thương vì những hạn chế không?
ĐHY Ortega: Sau cuộc tông du của ĐGH vào tháng giêng 1998, giáo hội được nhìn nhận rộng rãi hơn trong xã hội. Chúng tôi có thật nhiều các hoạt động bác ái. Đã có nhiều sáng kiến tự ý tại các giáo xứ để phục vụ cho người nghèo và cho bệnh nhân. Tuy nhiên, sự hiện diện của giáo hội vẫn còn rất hạn chế trong lãnh vực giáo dục và trong truyền thông đại chúng.
Hỏi: Trong tài liệu mới đây, Hội Đồng Giám Mục Cuba mà ĐHY là chủ tịch, đã ám chỉ rằng chế độ xã hội chủ nghĩa hiện nay đang có khuynh hướng trở về cuộc tranh đấu ý thức hệ vào năm 1960. Như vậy có ý nghĩa gì?
ĐHY Ortega: Chúng tôi có cảm tưởng rằng đất nước chúng tôi đang diễn ra một cuộc chống đối tinh vi chống lại giáo hội, bị coi như một tổ chức tư nhân đặt ra ngoài vòng xã hội, khiến cho giáo hội không có thể gây nguy hại cho sức mạnh và hoạt động của cách mạng. Văn Phòng đặc trách các vấn đề tôn giáo của Ủy Ban Trung ương của đảng Cộng sản luôn lởn vởn quanh chúng tôi. Đó chính là một cơ quan kiểm soát nhằm hạn chế hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
Đối với chế độ Cuba, Giáo hội không phải là đồng minh cũng phải là kẻ thù - vì lẽ tự bản chất chân chính của giáo hội kèm theo sứ mệnh trên khắp thế giới, Giáo hội không bao giờ can dự gì đến một quan điểm ý thức hệ nào.
Hỏi: Có thực sự đã có nhiều người dân tái khám phá lại Giáo Hội sau cuộc thăm viếng của Đức Giáo Hoàng?
ĐHY Ortega: Thưa có, đã có sự trở về với giáo hội trong thành phần những người đã từ bỏ Giáo hội những năm trước đây vì sợ có thể bị ngược đãi trên phương diện xã hội. Cũng có nhiều người đi tìm những đường hướng tinh thần mới. Tôi xin xác nhận là về phương diện tôn giáo đã có những tiến triển, không lớn lao lắm, nhưng chắc chắn là rất đáng lưu tâm. Con số trở lại còn khiêm tốn, nhưng chúng ta cũng phải nhớ rằng dân số Cuba vẫn tăng trưởng thêm nhiều.
Hỏi: Ngài có muốn ám chỉ đến việc di dân?
ĐHY Ortega: Thưa đúng. Đây là vấn đề trầm trọng nhất của Cuba, vấn đề này liên quan thật nhiều đến chúng tôi. Có thật nhiều dân chúng muốn bỏ đi và đang tìm cách bỏ đi. Tuy nhiên, đây không chỉ là một hiện tượng của việc di dân bất hợp pháp. Hễ khi nào có ai được hộ chiếu ra nước ngoài, họ lập tức rời bỏ quê hương và không trở lại- Nhất là đối với các người trẻ. Điều đó không có nghĩa là chúng tôi hoàn toàn thất vọng nơi quê hương đất nước chúng tôi. Nhưng quả thực là đáng buồn.
Hỏi: Cuộc đối thoại với xã hội chủ nghĩa Cuba vẫn còn có thể được hay không?
ĐHY Ortega: Cũng như Đức Gioan-Phaolô II đã đề cập đến trong bài diễn văn ở Havana, là chỉ có thể thắng vượt được những khó khăn bằng đối thoại. Tôi vẫn luôn tin tưởng vào nguyên tắc này.
Đối với chúng tôi, Đức Thánh cha luôn hiện diện gần gũi chúng tôi. Ngài biết rõ hoàn cảnh của chúng tôi, vì Ngài đã có những kinh nghiệm tương tự tại Ban Lan. Tôi nghĩ rằng Đức Gioan-Phaolô II vẫn luôn giữ vững lập trường này. Chính Đức Hồng Y Angelo Sodano, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, mới xác nhận lại mới đây.