HỒNG KÔNG -- Cuộc tranh đấu tiếp theo dưới sự chỉ đạo của Đức Cha Giuse Trần Minh Quân, Giám Mục của Hồng Kông sẽ nhằm bảo vệ các trường học Công Giáo.

Vài tháng trước đây, Đức Giám Mục can đảm người gốc Thượng Hải đã dẫn dắt cuộc phản đối chống lại 'Điều khoản 23', đạo luật chống lật đổ gây tranh cãi, bắt buộc chính phủ phải hoãn lại việc lập pháp vô thời hạn.

Hiện nay, ngài sẵn sàng cho một thử thách mới: bảo vệ quyền tự trị của các trường Công Giáo ở Hồng Kông. Với giọng bộc trực và kiên quyết, Đức Giám Mục 71 tuổi giải thích với MISNA bằng tiếng Ý một cách thành thạo rằng: “Bên hành pháp đang âm mưu chống lại các trường Công Giáo”. Phát biểu tại Milan, nơi ngài tham dự một 'Hội nghị nhỏi' của PIME (Học viện Giáo hoàng của các Hội truyền giáo hải ngoại), ngài nói: “Chúng tôi đã làm việc trong lĩnh vực giáo dục ở Hồng Kông trong một thời gian dài. Đặc biệt, nhiều trường học được xây dựng vào thập niên 1950 và 1960, tiếp sau việc trục xuất nhiều nhà truyền giáo từ Trung Hoa lục địa. Tuy nhiên, các trường học của chúng tôi là trường tư, và ở tại một thời điểm nhất định chúng ta có thể nhận thấy rằng chúng không thể cạnh tranh với những trường công. Thật ra, chúng có nguy cơ trở thành đặc quyền dành riêng cho người giàu, và điều này không phải là những gì mà chúng ta muốn. Vì thế chính phủ quản trị Anh tạo ra cái gọi là 'trợ cấp' giáo dục: Trong thực tế, chúng ta những người Công Ciáo làm việc cho chính phủ, nơi trả lương cho giáo viên”.

Tuy nhiên, Đức Giám mục dòng Salesian cảnh báo rằng gần đây một đe dọa mới đã nẩy sinh: Một “tài liệu tư vấn được thảo ra bởi chính phủ, đầy ngụy biện, thủ đoạn và khiếm khuyết”.

Trong thực tế, theo văn bản này, cương vị lãnh đạo của các trường Công Giáo - mà cho đến nay hoàn toàn nằm trong tay của Giáo Hội - phải được chuyển cho nhiều đại diện khác nhau (các hiệu trưởng, các bậc cha mẹ và những người khác) mà chung quy là để chính phủ thực hiện một loại ‘tiếp quản’ 300 trường Công giáo ở Hồng Kông, nơi đào tạo 25% học sinh. Đức Cha Trần nhấn mạnh “Trong cộng đồng của tôi nhiều người phản đối việc tôi lên tiếng, nhưng tôi nghĩ rằng chúng ta lên tiếng mạnh mẽ”.

Mà thực vậy, giám mục Quân đã lên tiếng về đạo luật chống lật, vì đạo luật đặt ra đe doạ nghiêm trọng đến quyền tự do công dân và đến các hoạt động tôn giáo của các tín hữu như Pháp Luân Công, giáo phái bị cấm ở Trung Hoa lục địa đã một thời gian.

Tiếp theo cuộc biểu tình lớn vào hồi 01 tháng Bảy, khi có khoảng 600.000 người xuống đường ở Hồng Kông, chính phủ đã quyết định hoãn lại việc phê chuẩn lập pháp ‘ngày vô định -- sine die’.

Đức Giám Mục bày tỏ sự hài lòng của ngài, trong khi cùng lúc vẫn còn những trăn trở như sau, ngài nói: “Chúng ta đã đi từ một thái cực này đến thái cực khác: trước hết họ muốn phê chuẩn luật, nhưng hiện giờ dường như không có gì có thể thực hiện được. Trên thực tế, bên hành pháp nói rằng phải đợi ít nhất một năm sau khi có yêu cầu của các đảng ‘thân thiện’ do có cuộc bầu cử vào năm tới, họ sợ rằng sẽ mất lá phiếu nếu họ cứng rắn trong việc phê chuẩn ‘Điều khoản 23’. Bắc Kinh đã không đưa ra tuyên bố chính thức về cuộc phản đối hồi tháng Bảy, nhưng các điều khoản gây tranh cãi đã xuất hiện trên các tờ báo và Giáo Hội đã không bao giờ được tham khảo ý kiến về vấn đề này. Hơn nữa, tôi không mong muốn sẽ được Bắc Kinh mời, tôi lo sợ bị lôi kéo”

Qua việc Đạo luật chống lật đổ đã bị hoãn lại vô hạn định, Đức Cha Giuse Trần Minh Quân hết sức nhấn mạnh rằng người dân ở Hồng Kông, hòn đảo được trả về Trung Quốc vào ngày 01-07-1997 sau nhiều thế kỷ là thuộc địa Anh, tiếp tục có cảm giác là những nạn nhân của sự kiêu căng và đe dọa của những người thống trị họ. “Một ví dụ? Bộ trưởng An ninh tuyên bố công khai về Điều khoản 23: dân bàn, nhưng các tài xế tắc-xi và nhân viên hầu bàn biết gì về luật? Tôi nghĩ rằng đây là một sự tấn công đến các nghề này. Tôi cũng bị tấn công bởi các chính khách. Họ nói tôi lão suy và cuồng tín. Họ kiêu ngạo và khơi dậy sự giận dữ của người dân”.

Đức Cha Trần, người đã không bao giờ e ngại về việc tấn công các thế lực, các tuyên bố của ngài “không lo sợ cho sự an toàn cá nhân ngài”, nhưng ngài thừa nhận rằng một chiến dịch vận động nhằm làm mất uy tín Giáo Hội Công Giáo đang được thực hiện ở Hồng Kông. “Vấn đề linh mục ngược đãi trẻ em đã bị phóng đại: Chỉ có duy nhất một vụ việc xảy ra nhiều năm trước đây, và gần đây họ mang nó ra, trong khi đó hư cấu thêm các trường hợp khác”.

Hơn nữa, những nhà truyền giáo trong ở Hồng Kông vẫn hoạt động tương đối là bình an. “Với việc trả Hồng Kong về Trung Quốc, có sự lo sợ có những hạn chế và giới hạn. Điều này đã không xảy ra; trái lại, sau bảy năm, các nhà truyền giáo được quyền cư trú lâu dài như tất cả những người nước ngoài khác.

Đây là một phần kế hoạch của chính phủ khuyến khích giao thương với nước ngoài”. Một vấn đề cho Giáo phận Hồng Kông, với con số khoảng 500.000 tín hữu Công Giáo và Tin lành, trong tổng số 6.790.000 cư dân, liên quan cuộc khủng hoảng ơn gọi, trong nhiều năm qua, bây giờ đã được hạn chế.

Tuy nhiên, Đức Giám Mục nói rằng hiện tượng này liên quan nhiều thành phố lớn, điều lo lắng không chỉ xảy ra ở Á Châu. Đức Giám Mục bày tỏ mối quan tâm lớn hơn về tình hình ở Trung Hoa lục địa, nơi có sự phân biệt giữa Giáo Hội Công Giáo quốc doanh chính thức (được chính phủ phê duyệt) và Giáo Hội Công Giáo hầm trú (hoặc bí mật) bị ngược đãi, Giáo Hội thì vẫn còn đó.

Đức Giám Mục nhắc lại rằng đất nước thì rộng lớn, và như thế tình hình khác biệt giữa nơi này với nơi khác. Tuy nhiên, ngài nói: “Tình hình ngày nay tồi tệ hơn vài năm trước đây, Giáo Hội chính thức cũng đang bị ngược đãi”.

Đức Giám Mục cũng không e ngại tuyên bố quan điểm của ngài đối với tình hình chính trị hiện nay ở Trung Quốc: “Thật là buồn là ngay những năm của kinh tế tương đối ổn định, chính phủ Bắc Kinh đã không thực hiện bất kỳ loại cải cách chính trị nào. Tình hình này không thể chống đỡ lâu dài được, bởi vì với sự mở cửa kinh tế tới những thị trường nước ngoài, người dân sẽ cảm thấy cần thiết hơn cho một chế độ dân chủ. Chúng tôi hy vọng rằng điều này sẽ đến với nhà lãnh đạo chính trị mới: Chúng ta phải lạc quan, dù chúng ta hiểu rằng nhiều nhà lãnh đạo có quan hệ với thế hệ cũ còn nắm quyền lực trong tay”.

Khi ngài chuẩn bị đến những nơi khác cho các cuộc gặp quan trọng, chúng tôi hỏi ngài câu hỏi cuối cùng: “ Đức Cha nghĩ như thế nào về một Đức Giáo Hoàng người Á Châu?” Đức Cha nhìn chúng tôi có phần ngạc nhiên, rồi cười và nói: “Đó phải là một quà tặng từ Thiên Chúa”.