1. Đức Hồng Y Tagle trở thành Niên trưởng Hồng Y Đoàn
Hôm 9 Tháng Mười, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phê chuẩn việc bầu Đức Hồng Y người Phi Luật Tân Luis Antonio Tagle, 69 tuổi, làm Niên trưởng Hồng Y Đoàn. Quyết định này được đưa ra sau khi Đức Hồng Y Giovanni Battista Re, 92 tuổi – người đã giữ chức vụ này trong 7 năm đệ đơn từ nhiệm.
Đức Hồng Y Tagle là người Á Châu đầu tiên đảm nhận cương vị này. Người duy nhất không thuộc Âu Châu từng giữ chức vụ này trước ngài là Đức Hồng Y Bernardin Gantin (giai đoạn 1993–2002) đến từ Benin, Phi Châu.
Đức Hồng Y Tagle hiện cũng đang giữ chức Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng, cụ thể là phụ trách Phân bộ về Loan báo Tin Mừng lần đầu và các Giáo hội địa phương mới thành lập. Trong Hồng Y Đoàn lâu đời, ngài sẽ đóng vai trò là primus inter pares (nhà lãnh đạo trong số những người ngang hàng).
Đức Giáo Hoàng đã phê chuẩn kết quả cuộc bầu chọn diễn ra vào ngày hôm qua trong nội bộ các Hồng Y Giám mục; các vị này hiện đang có mặt tại Rôma để tham dự hội nghị quốc tế về gia đình nhân kỷ niệm 10 năm Tông huấn Amoris Laetitia (2016) của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô.
2. Tổng thống Trump ca ngợi sự ủng hộ của mục sư đối với buổi phát trực tiếp hành quyết Hasan trong khi Đức Giáo Hoàng phản đối.
Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã ủng hộ lập luận dựa trên Kinh Thánh của một mục sư nhằm biện minh cho việc phát trực tiếp vụ hành quyết Nidal Hasan, kẻ xả súng hàng loạt tại Fort Hood, ngay cả khi tổng thống nói rằng ông sẽ đích thân quyết định liệu chương trình phát sóng gây tranh cãi này có được tiến hành hay không.
Tổng thống Trump đã đăng lại một bài báo có nội dung về Robert Jeffress, mục sư cao cấp của Nhà thờ First Baptist Dallas và là một đồng minh lâu năm của Tổng thống Trump, người lập luận rằng việc hành quyết công khai sẽ chứng minh tính thánh thiêng của mạng sống con người.
Bài đăng này đã làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa các nhà lãnh đạo tôn giáo sau khi Giáo hoàg Lêô XIV nhắc lại lập trường phản đối án tử hình của Giáo Hội Công Giáo và nhà lãnh đạo Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ trực tiếp lên án đề xuất phát sóng trực tiếp.
Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh sự phản đối ngày càng gia tăng trong số các nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ và một số thành viên đảng Cộng hòa, những người ủng hộ việc hành quyết Hasan nhưng phản đối việc phát trực tiếp quá trình này.
"Có hai luồng suy nghĩ: không công khai và công khai," Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Bảy.
"Vì các bạn biết đấy, nếu cho mọi người thấy điều đó, có lẽ những người khác sẽ không làm những gì ông ấy đã làm," Tổng thống Trump nói. "Vì vậy, cuối cùng tôi sẽ đưa ra quyết định. Tôi biết quân đội muốn làm gì, nhưng tôi sẽ đưa ra quyết định."
Những bình luận của ông cho thấy phương án phát trực tiếp vẫn đang được xem xét, một ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ông đã "hoàn toàn" chấp thuận kế hoạch của Ngũ Giác Đài.
Tổng thống Trump cũng bảo vệ án tử hình, mô tả Hasan là "một kẻ giết người tàn bạo" đã "giết 13 người một cách lạnh lùng" và làm bị thương hơn 20 người khác.
"Một số người trong số đó sẽ không bao giờ lấy lại được cuộc sống đúng nghĩa của mình", Tổng thống Trump nói.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết quân đội sẽ công khai phát trực tiếp vụ xử bắn Hasan vào ngày 3 tháng 12 vì "mọi người cần hiểu rằng những hành động như thế này sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng".
Vào ngày 5 tháng 11 năm 2009, Hasan, một cựu thiếu tá quân đội và bác sĩ tâm thần, đã đến một trung tâm giải quyết tại Fort Hood ở Texas, nơi các binh sĩ đang chuẩn bị cho việc triển khai.
Các nhân chứng cho biết anh ta đã hét lên "Allahu Akbar," tiếng Ả Rập có nghĩa là "Thượng đế vĩ đại," trước khi nổ súng bằng một khẩu súng lục có gắn đèn laser.
Vụ tấn công đã khiến 13 người thiệt mạng và hơn 30 người khác bị thương, trở thành một trong những vụ xả súng đẫm máu nhất từng xảy ra tại một căn cứ quân sự của Mỹ.
Hasan bị các viên chức cảnh sát dân sự đến hiện trường bắn nhưng may mắn sống sót. Anh bị liệt một phần và đã phải ngồi tù nhiều năm tại Trại giam kỷ luật của quân đội Mỹ ở Fort Leavenworth, Kansas.
Trong phiên tòa quân sự, Hasan phần lớn từ chối phản bác cáo buộc của chính phủ. Thay vào đó, anh ta công khai thừa nhận mình là người nổ súng và nói với bồi thẩm đoàn rằng bằng chứng sẽ chứng minh anh ta đã thực hiện vụ tấn công.
Ông tự mô tả mình là một người lính đã "đổi phe" và lập luận rằng hành động của ông nhằm mục đích ngăn chặn quân đội Mỹ triển khai đến các quốc gia Hồi giáo.
Năm 2013, bồi thẩm đoàn quân sự đã kết tội ông ta 13 tội danh giết người có chủ ý và hàng chục tội danh cố ý giết người trước khi tuyên án tử hình.
Robert Jeffress biện hộ cho việc phát sóng trực tiếp vụ hành quyết Hasan.
Jeffress cho rằng án tử hình có nền tảng trong Kinh Thánh và lập luận rằng việc cho phép nhiều người chứng kiến một vụ hành quyết sẽ củng cố thông điệp mà nó muốn truyền tải.
"Án tử hình được Chúa truyền dạy trong Sáng thế ký 9:6 để nhắc nhở mọi người về sự thiêng liêng của mạng sống con người," Jeffress nói với tờ Dallas Morning News. "Càng nhiều người thấy được chân lý đó được minh họa qua một vụ hành quyết công khai thì càng tốt."
Ông nói với tờ báo rằng án tử hình "không phải là sự gợi ý của Chúa; mà là mệnh lệnh của Chúa."
"Vì Chúa đã ban án tử hình như một bài học răn đe cho xã hội, để dạy họ về sự thiêng liêng của sự sống, nên càng nhiều người chứng kiến nó thì càng tốt", Jeffress nói, và cho biết thêm rằng ông có thể sẽ xem vụ hành quyết.
Đức Giáo Hoàng Lêô và Đức Tổng Giám Mục Coakley lên án kế hoạch tử hình.
Đức Lêô không đề cập cụ thể đến Hasan hay buổi phát trực tiếp được đề xuất, nhưng đã nhắc lại lập trường phản đối án tử hình của Giáo Hội Công Giáo.
"Án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người," Đức Lêô nói vào thứ Bảy.
"Lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình," Đức Giáo Hoàng nói thêm, lập luận rằng các hệ thống giam giữ hiện đại có thể bảo vệ công chúng mà không loại bỏ khả năng chuộc tội.
Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã trực tiếp lên án đề xuất phát trực tiếp là "một sự cổ vũ man rợ cho nền văn hóa chết chóc" và "cần phải được xem xét lại".
Ông nói: "Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tội ác nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và làm hoen ố lương tâm của người dân."
JD Vance và đảng Cộng hòa đặt câu hỏi về vụ hành quyết Hasan được phát sóng.
Phó Tổng thống JD Vance, một người Công Giáo, hôm thứ Sáu đã bày tỏ nghi ngờ về việc liệu chính phủ cuối cùng có phát trực tiếp vụ hành quyết hay không.
"Tôi không biết điều đó có thực sự xảy ra hay không," Vance nói, và cho biết thêm rằng nếu vụ hành quyết được phát sóng, "tôi sẽ không xem."
Vance cũng kêu gọi công chúng đừng quên những tội ác của Hasan. "Vì vậy, bất kể tranh cãi về phương pháp hành quyết là gì, tôi hy vọng mọi người đừng quên rằng đây là một kẻ đã tàn bạo sát hại rất nhiều người vô tội", ông nói.
Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng phân biệt rõ ràng giữa việc ủng hộ án tử hình đối với Hasan và việc phản đối phát sóng công khai vụ việc.
" Hasan đáng phải đối mặt với án tử hình, nhưng việc công khai và phát trực tiếp vụ hành quyết của anh ta thì thật quá ghê tởm," Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis của Bắc Carolina nói.
Thượng Nghị Sĩ John Curtis của bang Utah cảnh báo rằng "một nền văn minh sẽ suy tàn khi nó nuôi dưỡng sự thèm khát đối với các vụ hành quyết như một hình thức giải trí", trong khi Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski của bang Alaska cho rằng việc phát trực tiếp có thể mang lại cho Hasan "sự tử đạo mà anh ta tìm kiếm".
Dân biểu Austin Scott của bang Georgia đã nói: "Tôi hoàn toàn ủng hộ án tử hình, nhưng phát trực tiếp các vụ hành quyết là điều mà những kẻ thánh chiến thường làm. Nước Mỹ tốt hơn thế."
Sự phản đối cũng đến từ người thân của một số nạn nhân tại Fort Hood. Kristopher Craig, người có anh trai là binh nhì Michael Pearson thiệt mạng trong vụ tấn công tại Fort Hood, đã kêu gọi Tổng thống Trump và Hegseth không phát sóng trực tiếp vụ hành quyết, lập luận rằng "có sự khác biệt giữa trách nhiệm giải trình và sự phô trương".
"Tôi muốn mọi người nhớ đến ông ấy vì con người thật của ông ấy... chứ không chỉ đơn thuần là cái tên được viện dẫn để giải thích hay biện minh cho một quyết định của chính phủ," Craig viết trong một bức thư được chia sẻ với Newsweek.
Austin Sarat, một giáo sư tại Đại học Amherst, người đã viết nhiều về án tử hình, trước đây đã nói với Newsweek rằng mặc dù xử bắn là "luôn luôn tàn bạo", nhưng việc phát trực tiếp vụ hành quyết "sẽ biến sự tàn bạo đó thành một màn trình diễn độc ác".
"Phát trực tiếp sẽ không giáo dục," Sarat nói. "Nó sẽ gây ra nỗi kinh hoàng."
Trung tâm Thông tin về Án tử hình cho biết với Newsweek rằng không có ghi nhận nào về việc một vụ hành quyết từng được phát trực tiếp trên mạng ở Hoa Kỳ và cho biết các vụ hành quyết công khai cuối cùng diễn ra vào những năm 1930.
3. Theo luật sư, Christa Pike đã được xuất viện nhưng trở lại nhà tù sau vụ hành quyết bất thành ở Tennessee.
Christa Pike, người phụ nữ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc hồi tháng trước ở Tennessee nhưng vụ việc đã bị xử tử bất thành, đã được xuất viện và hiện đang ở trong tù, theo lời luật sư của bà.
Bà ta đã được chuyển trở lại Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson ở Nashville, nơi bà ta bị giam giữ trước khi bị hành quyết theo kế hoạch vào ngày 30 tháng 9.
"Christa Pike đã được xuất viện từ một bệnh viện địa phương và hiện đang ở Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson, nơi bà đã được điều trị hơn 30 năm", các luật sư của bà, Stephen Ferrell, Luke Ihnen, Randy Spivey và Kelly Gleason, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy. "Bà ấy biết ơn những người ứng cứu đầu tiên và đội ngũ y tế vì sự chăm sóc của họ trong những hoàn cảnh đặc biệt này. Bà ấy vẫn đang tiếp tục được chăm sóc y tế tại nhà tù, và chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi quá trình hồi phục của bà ấy."
Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.
Hôm thứ Ba, đội ngũ luật sư của bà cho biết bà đã tỉnh lại và đang nói chuyện từ giường bệnh.
Hôm thứ Tư, Pike bắt đầu "thực hiện những bước đi hạn chế" với sự trợ giúp, theo nhóm của cô. Và đến thứ Năm, các luật sư của cô đã nêu chi tiết thêm về tiến triển, cho biết trong một tuyên bố rằng cô ấy đang đi lại "với một số trợ giúp" và cánh tay của cô ấy "đang hồi phục và lấy lại khả năng vận động và sức mạnh". Họ cũng cho biết "phổi của cô ấy đã thông thoáng và cô ấy đã bắt đầu ăn uống bình thường".
Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ.
Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.
Việc thi hành án tử hình đối với Pike được phép tiến hành sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực vào phút chót nhằm ngăn chặn nó. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên bị hành quyết ở tiểu bang này kể từ năm 1820.
Hiện vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike trong thời gian tới.
Các luật sư của Pike đã tham dự một phiên điều trần khẩn cấp tại tòa án quận Davidson hôm thứ Tư, trong đó họ đã yêu cầu và được chấp thuận một phán quyết nói rằng sở cải huấn Tennessee phải bảo quản hồ sơ và các bằng chứng khác về vụ tiêm thuốc độc thất bại của bà.
Đội ngũ luật sư của bà đã tiếp tục kêu gọi Thống đốc Tennessee Bill Lee giảm án tử hình cho Pike, thúc giục ông thay đổi bản án thành tù chung thân không ân xá để tiểu bang không thể thực hiện án tử hình Pike lần thứ hai. Các luật sư của bà cho biết đây là thủ tục thông thường sau khi một tù nhân sống sót sau các thủ tục hành quyết thất bại.
Tuy nhiên, trong khi những người khác đã sống sót sau những ca phẫu thuật thất bại trước đó, Pike là tù nhân duy nhất được biết đến trong kỷ nguyên tử hình hiện đại của Hoa Kỳ còn sống sau khi thực sự bị tiêm hóa chất gây chết người.
"Bang không hề hứa hẹn rằng bà Pike sẽ không bị hành quyết trong tương lai", Ihnen, một trong những luật sư của bà Pike, nói trước tòa hôm thứ Tư.
4. Đức Giáo Hoàng phản đối án tử hình khi Mỹ lên kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã lên tiếng phản đối án tử hình sau khi Ngũ Giác Đài công bố kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết bằng đội bắn đối với Nidal Malik Hasan, kẻ xả súng tại căn cứ Fort Hood.
"Án tử hình là không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người," Đức Giáo Hoàng Lêô, vị Giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ, đã nói vào thứ Bảy.
"Lợi ích chung có thể được bảo vệ và các yêu cầu của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình: các hệ thống giam giữ hiệu quả đã được phát triển nhằm bảo vệ công dân đồng thời không hoàn toàn tước đoạt khả năng chuộc lỗi của những người phạm tội."
Mặc dù Đức Lêô không đề cập cụ thể đến các vụ hành quyết ở Mỹ, nhưng những phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh việc thi hành án tử hình ở Mỹ đang bị giám sát chặt chẽ hơn sau khi Ngũ Giác Đài thông báo rằng vụ hành quyết sắp tới của Hasan sẽ được phát trực tiếp, và sau vụ hành quyết thất bại đối với Christa Pike ở Tennessee tuần trước.
Hôm thứ Sáu, Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã lên án quyết định phát trực tiếp vụ hành quyết Hasan.
Trong một tuyên bố, Đức Tổng Giám Mục Coakley cho biết quyết định này là "một hành động man rợ cổ vũ cho văn hóa chết chóc và cần phải được xem xét lại."
Đức Tổng Giám Mục nói thêm: "Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tội ác nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và làm hoen ố lương tâm của người dân. Tôi cầu xin Đức Mẹ Chỉ Bảo Đàng Lành cầu bầu cho chúng ta, với tư cách là một quốc gia, luôn chọn sự sống ngay cả trong những thời điểm và hoàn cảnh khó khăn nhất."
Tổng thống Trump nói ông đã chấp thuận kế hoạch phát trực tiếp.
Tổng thống Trump, một người ủng hộ mạnh mẽ án tử hình, nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng ông đã đích thân chấp thuận quyết định phát trực tiếp vụ hành quyết Hasan. "Tôi có chấp thuận không? Chắc chắn rồi," ông nói.
Khi được hỏi liệu ông có muốn buổi hành quyết được phát trực tiếp hay không và liệu ông có lo ngại video đó có thể bị sử dụng làm công cụ tuyên truyền hay không, ông trả lời: "Họ đang xem xét vấn đề đó, nhưng hắn ta sẽ bị hành quyết."
"Hắn ta sẽ bị xử bắn… Tôi thực sự không quan tâm hắn ta chết như thế nào, miễn là hắn ta chết. Và tôi nghĩ án tử hình là một hình phạt thích đáng dành cho hắn ta."
Ông không trả lời các câu hỏi về việc liệu ông có dự định xem buổi phát trực tiếp hay không.
Nhiều đảng viên Dân chủ và một số đảng viên Cộng hòa đã lên án kế hoạch này, trong đó Thượng Nghị Sĩ sắp mãn nhiệm của Bắc Carolina, Thom Tillis, gọi đó là "vô cùng ghê tởm".
Cũng trong ngày thứ Sáu, Phó Tổng thống JD Vance, người đã cải đạo sang Công Giáo, bày tỏ nghi ngờ về việc Ngũ Giác Đài có tiếp tục kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết hay không. "Tôi không biết liệu điều đó có thực sự xảy ra hay không," ông nói với các phóng viên.
Vance cũng tìm cách gạt bỏ tranh cãi bằng cách nêu ra những tội ác của Hasan.
"Bất kể những tranh cãi về phương pháp hành quyết là gì, tôi hy vọng mọi người đừng quên rằng đây là một kẻ đã tàn bạo sát hại rất nhiều người vô tội," ông nói.
"Tuy nhiên, nếu cuối cùng nó được phát trực tiếp, tôi sẽ không xem."
Khi nào Nidal Hasan bị hành quyết?
Cuộc hành quyết bằng đội bắn của quân đội đối với Hasan dự kiến diễn ra lúc 1 giờ chiều ngày 3 tháng 12.
"Sẽ là những người lính cầm súng trường thực hiện vụ xử bắn," Hegseth nói trong một cuộc phỏng vấn với Jack Posobiec của kênh truyền thông bảo thủ Real America’s Voice hôm thứ Tư.
"Và chúng tôi sẽ bảo đảm rằng mọi người có thể xem được nó, rằng nó được công khai, bởi vì mọi người cần hiểu rằng những hành vi như thế này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng."
Hasan, một bác sĩ tâm thần quân đội mang cấp bậc thiếu tá, bước vào một tòa nhà y tế vào ngày 5 tháng 11 năm 2009, nơi các binh sĩ tại Fort Hood đang chờ được cấp giấy chứng nhận sức khỏe để triển khai. Ông ta hét lên "Allahu akbar" - tiếng Ả Rập có nghĩa là "Thượng đế vĩ đại!" - và nổ súng, đồng thời bắn vào lưng các binh sĩ đang bỏ chạy về phía bãi đậu xe. Hasan nói rằng đó là nỗ lực để ngăn họ đến Ukraine và giết hại những người Hồi giáo đồng bào của ông ta.
Hasan bị liệt từ thắt lưng trở xuống sau khi bị cảnh sát bắn vào lưng, và hiện anh phải sử dụng xe lăn.
Năm 2013, bồi thẩm đoàn quân sự đã kết tội Hasan về tất cả 42 tội danh chống lại anh ta và tuyên án tử hình. Trong phiên tòa quân sự, anh ta thừa nhận mình là người nổ súng và nói rằng mình đã "đổi phe".
Quân đội cho biết quá trình kháng cáo của Hasan đã hoàn tất sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ yêu cầu xem xét lại của ông vào tháng 3 năm 2025.
Ngày 2 tháng 10, Tổng thống Trump đã phê chuẩn việc xử tử bằng đội bắn, trao quyền cho quân đội ấn định ngày thi hành án chỉ vài ngày sau khi bang Tennessee thất bại trong nỗ lực xử tử Pike.
Ông Hegseth cho biết quân đội chưa từng xử tử một quân nhân nào bằng đội bắn kể từ Thế chiến II. Vụ hành quyết quân sự cuối cùng diễn ra vào ngày 13 tháng 4 năm 1961, khi binh nhì John Bennett bị xử tử bằng hình thức treo cổ.
Một bước đi chưa từng có
Nếu kế hoạch này được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên chính phủ phát sóng hoặc truyền trực tiếp một vụ hành quyết trong lịch sử nước Mỹ.
Robin Maher, giám đốc điều hành của Trung tâm Thông tin về Án tử hình, gọi tắt là DPIC, nói với Newsweek rằng trung tâm không có ghi nhận nào về việc phát trực tiếp bất kỳ vụ hành quyết nào ở Mỹ.
"Hồ sơ của chúng tôi cho thấy vụ hành quyết công khai cuối cùng diễn ra vào những năm 1930. Chúng tôi không có ghi nhận nào về việc phát trực tiếp các vụ hành quyết," bà nói.
"Chúng tôi không biết về bất kỳ quy định hoặc tiền lệ nào cho phép phát trực tiếp một vụ hành quyết quân sự trên internet hoặc phổ biến rộng rãi cho công chúng bằng bất kỳ hình thức nào khác."
Austin Sarat, một giáo sư tại Đại học Amherst, người đã viết nhiều về án tử hình, nói với Newsweek rằng mặc dù xử bắn là "luôn luôn tàn bạo", nhưng việc phát trực tiếp vụ hành quyết "sẽ biến sự tàn bạo đó thành một màn trình diễn độc ác".
Sarat nói thêm: "Phát trực tiếp sẽ không giáo dục. Nó sẽ gây hoang mang và làm mất đi phẩm giá mà chúng ta dành cho bất kỳ ai, ngay cả những kẻ phạm tội ác kinh hoàng như Nidal Hasan đã gây ra."
Source:NEWSWEEK
5. Theo luật sư, Christa Pike đã được xuất viện nhưng trở lại nhà tù sau vụ hành quyết bất thành ở Tennessee.
Christa Pike, người phụ nữ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc hồi tháng trước ở Tennessee nhưng vụ việc đã bị xử tử bất thành, đã được xuất viện và hiện đang ở trong tù, theo lời luật sư của bà.
Bà ta đã được chuyển trở lại Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson ở Nashville, nơi bà ta bị giam giữ trước khi bị hành quyết theo kế hoạch vào ngày 30 tháng 9.
"Christa Pike đã được xuất viện từ một bệnh viện địa phương và hiện đang ở Trung tâm Phục hồi chức năng Deborah K. Johnson, nơi bà đã được điều trị hơn 30 năm", các luật sư của bà, Stephen Ferrell, Luke Ihnen, Randy Spivey và Kelly Gleason, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy. "Bà ấy biết ơn những người ứng cứu đầu tiên và đội ngũ y tế vì sự chăm sóc của họ trong những hoàn cảnh đặc biệt này. Bà ấy vẫn đang tiếp tục được chăm sóc y tế tại nhà tù, và chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi quá trình hồi phục của bà ấy."
Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.
Hôm thứ Ba, đội ngũ luật sư của bà cho biết bà đã tỉnh lại và đang nói chuyện từ giường bệnh.
Hôm thứ Tư, Pike bắt đầu "thực hiện những bước đi hạn chế" với sự trợ giúp, theo nhóm của cô. Và đến thứ Năm, các luật sư của cô đã nêu chi tiết thêm về tiến triển, cho biết trong một tuyên bố rằng cô ấy đang đi lại "với một số trợ giúp" và cánh tay của cô ấy "đang hồi phục và lấy lại khả năng vận động và sức mạnh". Họ cũng cho biết "phổi của cô ấy đã thông thoáng và cô ấy đã bắt đầu ăn uống bình thường".
Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ.
Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.
Việc thi hành án tử hình đối với Pike được phép tiến hành sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực vào phút chót nhằm ngăn chặn nó. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên bị hành quyết ở tiểu bang này kể từ năm 1820.
Hiện vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike trong thời gian tới.
Các luật sư của Pike đã tham dự một phiên điều trần khẩn cấp tại tòa án quận Davidson hôm thứ Tư, trong đó họ đã yêu cầu và được chấp thuận một phán quyết nói rằng sở cải huấn Tennessee phải bảo quản hồ sơ và các bằng chứng khác về vụ tiêm thuốc độc thất bại của bà.
Đội ngũ luật sư của bà đã tiếp tục kêu gọi Thống đốc Tennessee Bill Lee giảm án tử hình cho Pike, thúc giục ông thay đổi bản án thành tù chung thân không ân xá để tiểu bang không thể thực hiện án tử hình Pike lần thứ hai. Các luật sư của bà cho biết đây là thủ tục thông thường sau khi một tù nhân sống sót sau các thủ tục hành quyết thất bại.
Tuy nhiên, trong khi những người khác đã sống sót sau những ca phẫu thuật thất bại trước đó, Pike là tù nhân duy nhất được biết đến trong kỷ nguyên tử hình hiện đại của Hoa Kỳ còn sống sau khi thực sự bị tiêm hóa chất gây chết người.
"Bang không hề hứa hẹn rằng bà Pike sẽ không bị hành quyết trong tương lai", Ihnen, một trong những luật sư của bà Pike, nói trước tòa hôm thứ Tư.
Source:THEGUARDIAN
6. Chỉ có 2 quốc gia tiến hành các vụ hành quyết công khai được biết đến trong năm ngoái. Mỹ đang chuẩn bị cho vụ hành quyết đầu tiên sau 90 năm.
Khi Nidal Hasan bị xử tử bằng biệt đội tử thần súng trong một buổi phát trực tiếp công khai, anh ta sẽ trở thành người đầu tiên bị hành quyết công khai tại Hoa Kỳ trong gần một thế kỷ.
Bộ Quốc phòng hôm thứ Năm thông báo rằng việc hành quyết Hasan, cựu thiếu tá quân đội Mỹ bị kết tội trong vụ giết hại 13 người tại Fort Hood năm 2009, sẽ được phát trực tiếp vào ngày 3 tháng 12. Hasan bị liệt từ thắt lưng trở xuống và phải ngồi xe lăn sau khi bị cảnh sát bắn vào lưng trong vụ xả súng hàng loạt.
"Hắn ta sẽ bị xử bắn bởi đội hành quyết của binh lính, và đó là điều đáng phải nhận," Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói với Jack Posobiec trên chương trình Real America’s Voice. "Chúng tôi sẽ bảo đảm rằng mọi người có thể chứng kiến việc này, rằng nó được công khai — bởi vì mọi người cần hiểu rằng những hành vi kiểu này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng."
Quyết định này đã gây ra sự chỉ trích rộng rãi từ cả hai phe chính trị.
Danh sách các quốc gia vẫn còn thực hiện các vụ hành quyết công khai, dù là quay phim hay ở nơi công cộng, rất ngắn và hầu hết đều là các quốc gia bị cáo buộc vi phạm nhân quyền.
Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Ukraine và Iran là hai quốc gia duy nhất được biết đến đã hành quyết công khai bất kỳ ai trong các năm 2022, 2023, 2024 và 2025. Yemen đã hành quyết công khai nhiều người trong năm 2021, theo tổ chức này.
" Hasan đáng bị tử hình, nhưng việc công khai thi hành án tử hình và phát trực tiếp thì thật kinh tởm. Thi hành án tử hình công khai là điều mà các chế độ độc tài hà khắc như Iran và Ukraine thường làm. Điều đó không nên xảy ra ở Mỹ."
Lịch sử các vụ hành quyết công khai ở Hoa Kỳ
Hai vụ hành quyết công khai vào giữa những năm 1930 được coi là những lần cuối cùng án tử hình được thi hành công khai tại Hoa Kỳ.
Vụ hành quyết công khai quy mô lớn cuối cùng ở Hoa Kỳ là vụ Rainey Bethea năm 1936. Theo một tờ báo địa phương thời đó, ước tính có khoảng 20.000 người đến xem vụ treo cổ.
Bethea bị buộc tội cưỡng hiếp và giết một phụ nữ 70 tuổi tại nhà riêng của bà ở Owensboro, Kentucky, vào tháng 6 năm 1936. Ông ta vô tình để lại chiếc nhẫn tù quen thuộc của mình tại hiện trường và đã thú nhận tội ác nhiều lần, mặc dù sau đó đã rút lại lời thú nhận trong một lần kháng cáo bất thành.
Ông ta không bao giờ bị kết tội giết người, mà chỉ bị kết tội hiếp dâm, tội danh vẫn có mức án tử hình. Bethea, 26 tuổi, đã bị treo cổ vào ngày 14 tháng 8 năm 1936.
Một đám đông khổng lồ tụ tập quanh giàn giáo để chứng kiến vụ hành quyết công khai Rainey Bethea, 26 tuổi, ở Owensboro, Kentucky, vào ngày 14 tháng 8 năm 1936. Sự phẫn nộ của công chúng trước cách thức hành quyết đã khiến cái chết của Bethea trở thành vụ hành quyết công khai cuối cùng trong cả nước.
Một năm sau, Roscoe "Red" Jackson bị hành quyết ở Galena, Missouri, cũng bằng hình thức treo cổ. Ông ta bị kết tội giết một người bán hàng rong và cướp xe của nạn nhân sau khi được nạn nhân cho đi nhờ xe.
Số người chứng kiến vụ hành quyết Jackson ít hơn nhiều, vì nó không được tổ chức trên các đường phố công cộng của thành phố như vụ treo cổ Bethea.
"Không rõ chính xác có bao nhiêu người bên trong, mặc dù người ta cho rằng không gian đó có thể chứa ít nhất 400 người," các tác giả của một bài báo về vụ hành quyết trên tờ Stone County News-Oracle địa phương đã viết.
"Việc hành quyết không nên trở thành trò mua vui cho công chúng," Giám đốc Phân Bộ Hoa Kỳ của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Michael Bochenek, nói với CBS News trong một tuyên bố. "Án tử hình là tàn tích của một quá khứ vô nhân đạo và cần phải bị bãi bỏ vĩnh viễn."
Các vụ hành quyết công khai ở Iran
Iran, quốc gia mà Hoa Kỳ cáo buộc vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, hiện là một trong những nước sử dụng nhiều hình thức hành quyết công khai nhất trên thế giới. Hoa Kỳ và Iran cũng đang trong tình trạng chiến tranh, và Tổng thống Trump thường xuyên viện dẫn việc Iran hành quyết người biểu tình như một lý do để lật đổ chế độ này.
Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, ít nhất 24 người đã bị hành quyết công khai ở Iran từ năm 2022 đến năm 2025.
Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), 59 người đã bị hành quyết ở Iran trong khoảng thời gian từ ngày 18 tháng 3 đến ngày 31 tháng 8 năm nay, trong đó có hàng chục người tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ hồi đầu năm. Tổ chức này cho biết, 5 trong số những vụ hành quyết đó đã được công khai.
Mặc dù không phải là án tử hình, nhưng hàng ngàn người biểu tình cũng đã thiệt mạng khi quân đội chính phủ nổ súng vào các cuộc biểu tình.
Vào cuối tháng Hai, tám ngày trước khi phát động các cuộc tấn công chống lại Iran, Tổng thống Trump nói rằng ông đã đe dọa sẽ có hành động quân sự chống lại Iran nếu họ công khai hành quyết hàng trăm người.
"Họ định treo cổ 837 người, và tôi đã nói với họ rằng, nếu các anh treo cổ dù chỉ một người, thậm chí chỉ một người thôi, thì các anh sẽ bị đánh ngay lập tức", Tổng thống Trump nói. "Tôi không đợi hai tuần để đàm phán. Và họ đã từ bỏ ý định treo cổ. Họ không treo cổ 837 người, nói đúng hơn là họ không treo cổ ai cả."
Các vụ hành quyết công khai ở Ukraine
Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Ukraine đã hành quyết công khai ít nhất 12 người kể từ năm 2022, mặc dù các báo cáo của tổ chức này cũng lưu ý rằng con số thực tế có thể còn cao hơn.
Số vụ hành quyết công khai ở Ukraine đã tăng vọt kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền vào tháng 8 năm 2021. Thậm chí, các vụ hành quyết còn được thực hiện trước sự chứng kiến của hàng ngàn người tại các sân vận động thể thao, trong đó có một vụ vào tháng 11 năm 2024 đã gây ra sự lên án trên toàn thế giới.
"Tôi lên án vụ hành quyết công khai kinh hoàng ngày hôm nay," Richard Bennett, người giám sát các vi phạm nhân quyền ở Ukraine cho Liên Hiệp Quốc, cho biết trong một tuyên bố vào thời điểm đó. "Những hình phạt tàn bạo này là vi phạm nhân quyền rõ ràng và phải được chấm dứt ngay lập tức."
Theo Liên Hiệp Quốc, một người khác, được tường trình đã bị kết tội giết người, đã bị hành quyết công khai tại một sân vận động thể thao vào tháng 10 năm 2025.
Trong thời kỳ cầm quyền đầu tiên vào những năm 1990, Taliban thường xuyên tiến hành các vụ hành quyết công khai, cho đến khi cuộc xâm lược của Mỹ năm 2001 buộc chúng phải rời khỏi quyền lực.
Các vụ hành quyết công khai ở những nơi khác trên thế giới
Người ta cũng tin rằng Bắc Hàn thực hiện các vụ hành quyết công khai, mặc dù việc thu thập thông tin từ quốc gia cực kỳ biệt lập này rất khó khăn.
Vào tháng Hai, Tổ chức Ân xá Quốc tế đã công bố một báo cáo bao gồm các cuộc phỏng vấn với những người đào tẩu khỏi Bắc Hàn, những người cho biết họ đã bị buộc phải xem các vụ hành quyết công khai như một cách để cảnh báo họ không phạm phải những tội ác tương tự - đôi khi chỉ vì xem các chương trình truyền hình nước ngoài.
"Chính quyền ra lệnh cho mọi người rời đi, và hàng chục ngàn người dân thành phố Sinuiju đã tập trung lại để xem," một người phụ nữ đào tẩu được nhóm nhân quyền phỏng vấn cho biết. "Họ hành quyết người để tẩy não và giáo dục chúng tôi."
Ả Rập Xê Út, quốc gia từng bị chỉ trích rộng rãi vì các vụ hành quyết công khai trong nhiều thập niên, dường như đã chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng hình thức này trong những năm gần đây. Quảng trường Deera khét tiếng, nơi diễn ra nhiều vụ chặt đầu ở thủ đô Riyadh, đã không tổ chức vụ hành quyết nào kể từ năm 2019, theo Reuters.
Án tử hình vẫn được sử dụng thường xuyên ở Ả Rập Xê Út, dù không được công khai. Theo Tổ chức Nhân quyền Ả Rập Xê Út tại Âu Châu, năm 2025 đã có kỷ lục 347 người bị hành quyết. Năm trước đó, con số này là 345 người. Để so sánh, năm ngoái tại Hoa Kỳ chỉ có 47 người bị hành quyết.
Nhóm phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn, kiểm soát phần lớn khu vực phía tây Yemen, đôi khi cũng thực hiện các vụ hành quyết công khai. Mặc dù không được công nhận là chính phủ cầm quyền, họ vẫn nắm giữ quyền lực rất lớn trong nước. Theo Trung tâm Tư pháp Quốc tế Geneva, chín người đã bị hành quyết cùng lúc trước công chúng vào năm 2021 vì tội giết một tướng lĩnh Houthi.
Justin Mazzola, phó giám đốc nghiên cứu của Tổ chức Ân xá Quốc tế Hoa Kỳ, cho biết trong một tuyên bố với CBS News: "Các tổ chức nhân quyền quốc tế từ lâu đã nhận thấy việc hành quyết công khai là không phù hợp với lệnh cấm đối với các hình phạt hoặc hành vi đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm. Tuyên bố rằng án tử hình có tác dụng răn đe mạnh hơn là hoàn toàn vô căn cứ: không có bằng chứng nào cho thấy nó có tác dụng răn đe đặc biệt. Án tử hình không làm cho chúng ta an toàn hơn."
"Việc phát trực tiếp cảnh hành quyết bằng biệt đội tử thần chỉ làm tăng thêm sự tàn bạo của án tử hình và duy trì vòng xoáy bạo lực mà chính quyền tuyên bố muốn chấm dứt", ông nói thêm.
Source:CBSNEWS