THOMAS BOKEN KOTTER
LƯỢC SỬ Giáo Hội Công Giáo
Phiên bản sửa đổi và mở rộng
IMAGE BOOKS DOUBLE DAY
New York, London, Toronto, Sydney, Auckland
Vũ Văn An Chuyển ngữ
Mục lục
Trang bìa
Lời đề tặng
Lời nói đầu cho ấn bản Image
Lời nói đầu cho ấn bản sửa đổi và mở rộng
Lời nói đầu cho ấn bản thứ ba
Dẫn nhập
Phần một - Giáo hội chiến thắng chủ nghĩa ngoại giáo
Chương 1 - Chúa Giê-su
Chương 2 - Giáo hội lan rộng khắp đế chế
Chương 3 - Một Giáo hội có thẩm quyền
Chương 4 – Constantinô ưu ái các tín hữu và mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử Giáo hội
Chương 5 - Thờ phượng, đức tin và cuộc sống trong Giáo hội sơ khai
Chương 6 - Chiến thắng cuối cùng trước chủ nghĩa ngoại giáo
Chương 7 – Thánh Giê-rô-ni-mô
Chương 8 – Thánh Augustinô
Chương 9 - Giáo hoàng Leo I giành chiến thắng vĩ đại cho quyền tối thượng giáo hoàng tại Can-xê-đoan
Phần hai - Sự hình thành của Giáo hội
Chương 10 - Các giáo hoàng và người Frank hợp lực để tạo ra một thể thống nhất mới: Giáo hội
Chương 11 - Cuộc cách mạng của Hildebrand đưa các giáo hoàng lên vị trí tối cao trong Giáo hội
Chương 12 - Chế độ quân chủ giáo hoàng ở đỉnh cao
Chương 13 – Cuộc ly giáo Phương Đông
Chương 14 - Giáo hội và xã hội trong Giáo hội Phương Tây
Chương 15 - Cuộc xâm lược của Aristốt
Phần ba - Sự hủy diệt của thế giới Ki-tô giáo
Chương 16 - Sự suy tàn của chế độ quân chủ giáo hoàng
Chương 17 – Ngôi Giáo hoàng sống sót cuộc đại ly giáo và dẹp bỏ thuyết duy công đồng [Conciliarism]
Chương 18 - Giáo hội thất bại trong việc tự cải cách kịp thời
Chương 19 - Luther chia rẽ Ki-tô giáo
Chương 20 - Calvin biến Tin lành thành một phong trào quốc tế
Chương 21 - Giáo Hội Công Giáo khôi phục được sức sống tinh thần
Phần bốn - Giáo hội trong tình trạng bị bao vây
Chương 22 - Thử thách của tư tưởng mới
Chương 23 - Giáo hội bị xâu xé bởi xung đột nội bộ: chủ nghĩa Jansenism và chủ nghĩa Gallicanism
Chương 24 - Cách mạng Pháp phá vỡ Giáo hội của trật tự cũ
Chương 25 – Đức Pi-ô IX nói không với các tín hữu Công Giáo phóng khoáng
Chương 26 - Bản Danh sách các sai lầm đè bẹp các tín hữu Công Giáo phóng khoáng
Chương 27 – Đức Pio Nono [Pi-ô IX] đưa chủ nghĩa bảo giáo hoàng cực đoan đến chiến thắng vĩ đại tại Vatican I
Phần năm - Tình trạng bao vây dần dần được dỡ bỏ
Chương 28 – Đạo Công Giáo xã hội và nền dân chủ Ki-tô giáo
Chương 29 - Sự thất bại của thuyết duy hiện đại
Chương 30 - Giáo hội vươn ra toàn thế giới
Chương 31 - Giáo hội Mỹ
Chương 32 - Các giáo hoàng của thế kỷ xx
Chương 33 - Các tín hữu Công Giáo phóng khoáng tái xuất hạ bức màn trên Giáo hội hậu Công đồng Trent tại Công đồng Vatican thứ hai
Chương 34 - Âm thanh và sự xúc động mạnh mẽ của việc đổi mới
Chương 35 - Con thuyền Phê-rô trong biển sóng gió (1976–1989)
Giáo hoàng Ba lan
Một nhà du hành mọi mùa
Giáo hoàng ngược với các nhà thần học
Cuộc cách mạng trong thần học luân lý
Ly giáo
Phong trào đại kết
Thần học giải phóng
Romero và El Salvador
Chương 36 - Trên ngưỡng cửa của thiên niên kỷ thứ ba
Chương 37 - Cái chết của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và tương lai của Giáo Hội Công Giáo
Thư mục chú thích
Trang bản quyền
Giới thiệu
Theo Đại học Angelicum, Cha Thomas Bokenkotter, tác giả cuốn A Concise History of the Catholic Church [Lịch sử Ngắn gọn Giáo Hội Công Giáo] mà chúng tôi mạo muội chuyển sang Việt ngữ, lớn lên trong vòng tay của đức tin Công Giáo. Ngài là một trong bảy người con và được giáo dục Công Giáo từ bậc tiểu học đến sau đại học. Được thụ phong linh mục năm 1950 rồi được gửi đến Rome để học chuyên ngành Thần học tại Angelicum, Cha Bokenkotter tự hào là cựu sinh viên của cả Đại học Giáo hoàng Thánh Thomas Aquinas [Angelicum] và Đại học Louvain ở Bỉ, nơi ngài nhận bằng tiến sĩ lịch sử.
Cha Bokenkotter đã dành phần lớn cuộc đời mình để giảng dạy tại Athenaeum (chủng viện của Tổng giáo phận Cincinnati), tuy nhiên, ngài tự hào nhất về công việc của mình với người nghèo. Ngài đã thành lập nhiều bếp ăn từ thiện, một số trong đó vẫn còn hoạt động đến ngày nay ở khu Over the Rhine của Cincinnati, Ohio. Ngày nay, cuốn sách nổi tiếng nhất của Cha Bokenkotter là cuốn sách mới nhất tựa là, "Lịch sử Ngắn gọn Giáo Hội Công Giáo ".
Cha Bokenkotter qua đời ngày 11 tháng 7 năm 2021 sau một thời gian ngắn lâm bệnh. Ngài hưởng thọ 96 tuổi và luôn tự hào về nền giáo dục tại trường Angelicum.
Theo SOS Art Cincinnati (https://sosartcincinnati.com/), Cha Thomas Bokenkotter là một học giả trở thành nhà hoạt động xã hội.Ban đầu, định hướng và hoạt động của cha Bokenkotter hoàn toàn mang tính học thuật. Các tác phẩm của ngài khiến ngài bị gán mác “cấp tiến”, do quan điểm phê phán của ngài đối với Giáo hội bảo thủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu của ngài nhanh chóng chứng minh rằng, ngay cả khi bảo thủ ở nhiều khía cạnh, Giáo Hội Công Giáo, nhờ những lời dạy của Chúa Kitô và các sách Tin Mừng, vẫn luôn đi đầu trong công bằng xã hội. Ngài nhận thấy rằng, trải qua nhiều thế kỷ và các cuộc cách mạng khác nhau, nhiều người Công Giáo đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh cho dân chủ và công bằng xã hội, và do đó gián tiếp định hình học thuyết xã hội của Giáo hội. Trong cuốn sách “Giáo hội và Cách mạng”, ngài đã theo dõi bước chân của mười lăm nhân vật tiêu biểu trong hai thế kỷ qua. Ngài bắt đầu với Lammenais, vị linh mục người Pháp, người trong Cách mạng Pháp đã phản đối lập trường của Giáo hội, đứng về phía nhân dân chống lại chế độ quân chủ, và bao gồm cả chân dung và câu chuyện của những nhân vật có tầm ảnh hưởng khác, như Tổng giám mục El Salvador Oscar Romero; Dorothy Day, người sáng lập phong trào Công nhân Công Giáo; Emmanuel Mounier, lãnh đạo phong trào Chủ nghĩa Nhân Vị; Konrad Adenauer, chính khách thuộc đảng Dân chủ Ki-tô giáo Đức.
Khi những năm 60 đến cùng với đó là chiến tranh Việt Nam và tình trạng bất ổn dân sự lan rộng trong nước, Cha Bokenkotter đã rời bỏ tháp ngà học thuật của mình. Một trong những học trò của ngài, Cha John Bank, đã giới thiệu ngài với phong trào Công nhân Nông trại Thống nhất, và với sự bất công mà những người lao động di cư ở California phải đối diện. Cha Bokenkotter đã nghiên cứu điều kiện của họ và tin tưởng vào chính nghĩa của họ, bắt đầu biểu tình tại các cửa hàng Kroger trên khắp thành phố, kêu gọi người mua không mua nho California. Hành động phản kháng bất bạo động này nhanh chóng thành công trong việc buộc phải đàm phán để cải thiện điều kiện làm việc cho nông dân và cuối cùng dẫn ngài đến việc tham gia, trong suốt những năm giữa thập niên 70, vào nhiều cuộc biểu tình chống chiến tranh và chống phân biệt chủng tộc, bao gồm cả các cuộc biểu tình phản đối vụ xả súng tại Đại học Kent State và chuyến thăm của Nixon đến căn cứ không quân Wright ở Dayton, Ohio.
“Tôi đã dành những năm cuối thập niên 60 và thập niên 70 để hoạt động tích cực vì nhiều lý tưởng hòa bình và công lý,” Cha Bokenkotter nói. “Nhưng khi chiến tranh kết thúc, tình hình trong nước thay đổi và việc thu hút giới trẻ tham gia biểu tình trở nên khó khăn. Tôi nghĩ mình cần phải phục vụ theo một cách khác.”
Thế là, sau khi đến thăm một ngôi nhà của Dorothy Day ở thành phố New York và trải nghiệm bếp ăn từ thiện dành cho người vô gia cư và người nghèo, Cha Bokenkotter trở về Cincinnati, nơi ngài nhận thấy nhu cầu lớn về dịch vụ này: “Tôi phát hiện ra rằng ở khu Over-The-Rhine (OTR), trung tâm thành phố Cincinnati, 80% người dân sống trong cảnh nghèo đói, thường xuyên suy dinh dưỡng; đó là năm 1976.”
Bếp ăn từ thiện Over-The-Rhine, lâu đời nhất ở Cincinnati, được thành lập với sự giúp đỡ của một vài tình nguyện viên và chỉ 700 đô la trong ngân hàng. Nằm ở trung tâm khu Over-The-Rhine, hiện nay bếp ăn này phục vụ hơn 77,000 bữa ăn nóng miễn phí mỗi năm và gần đây đã nhận được khoản thừa kế vài triệu đô la từ một người phụ nữ tốt bụng.
Năm 1980, được bổ nhiệm làm cha xứ nhà thờ Assumption trên đại lộ Gilbert ở Walnut Hills, Cha Bokenkotter đã chuyển đổi trường Công Giáo cũ khi đó đang bỏ trống bên kia đường thành một cơ sở sinh hoạt chuyển tiếp cho phụ nữ và trẻ em vô gia cư đang gặp khủng hoảng; nơi này cũng có một kho thực phẩm và một bếp ăn từ thiện ở tầng hầm dành cho cư dân của cơ sở và các cá nhân, gia đình trong khu phố. Được đổi tên thành Nhà khách Tom Geiger vào năm 1984 theo tên một học trò của Cha Bokenkotter, người đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của bếp ăn đầu tiên và đã đột ngột qua đời ở tuổi 33, hiện nay nơi này bao gồm 42 căn hộ. Bếp ăn từ thiện Walnut Hills phục vụ hơn 65,000 bữa ăn nóng miễn phí mỗi năm.
Và kho thực phẩm này cung cấp nhu yếu phẩm và thực phẩm cho hơn 5,000 cá nhân và gia đình.
Trong suốt nhiều năm, Cha Bokenkotter cũng tham gia vào nhiều hoạt động cộng đồng cùng với giáo xứ đa chủng tộc của mình. Ngài nói: “Tôi đứng về phía bất cứ ai muốn làm cho mọi thứ tốt đẹp hơn, và đó là điều tôi khuyến khích ở các giáo dân của mình.” Ngài luôn muốn tạo ra một Trung tâm hỗ trợ cho thanh niên da đen để họ có thể tụ họp, trao đổi, học hỏi và tìm kiếm sự giúp đỡ cần thiết; tiếc thay, ngài đã không thể thực hiện được dự án mơ ước của mình do sức khỏe yếu và tuổi cao.
Trong suốt thời gian đó, Cha Bokenkotter vẫn duy trì việc viết lách và các hoạt động học thuật khác. Trong nhiều năm và cho đến 2 năm trước, ngài thường xuyên tổ chức các cuộc họp giáo dục hàng tháng với một nhóm nhỏ tín hữu để thảo luận về thần học, lịch sử Giáo hội và các vấn đề đương thời. Một trong những chủ đề của họ là cuộc khủng hoảng quyền lực mà Giáo hội đang phải đối diện do thế giới thay đổi nhanh chóng.
Ngài nói: “Giáo hội phải thích ứng với thế kỷ 21.” “Giáo hội cần lắng nghe các thành viên của mình, bớt cứng ngắc và cởi mở hơn trong các vấn đề về tình dục, vai trò của phụ nữ, các tôn giáo khác… Những ý kiến trái chiều từ các nhà thần học xét lại cần được xem xét thấu đáo chứ không chỉ bị im lặng và kiểm duyệt.” Cha Bokenkotter hẳn đã nghĩ đến việc cuốn sách “Công Giáo năng động [Dynamic Catholicism]” của ngài bị Đức Bênêđictô lên án vì liệt kê những quan điểm khác biệt về một số vấn đề gây tranh cãi. Tuy nhiên, ngài rất vui mừng trước lập trường tiến bộ và thái độ cởi mở của Đức Giáo Hoàng Phanxicô hiện tại về nhiều vấn đề đương thời này.
Cuộc đời của Cha Bokenkotter luôn thấm đẫm những lời dạy của Tin Mừng và tấm gương của các thánh; chúng đã định hướng mọi hành động của ngài hướng tới công bằng xã hội và hòa bình, và dẫn ngài đến việc cống hiến sứ vụ của mình cho nhu cầu của người nghèo.
Về cuốn Lịch sử Ngắn gọn Giáo Hội Công Giáo, theo đánh giá của Joseph McKENNA, thuộc Đại học California, Irvine, CA, cha Thomas Bokenkotter đã thể hiện tài năng của mình trong việc chắt lọc khối lượng kiến thức đồ sộ thành văn xuôi thông minh, dễ đọc. Đây là một tài năng cần thiết cho nhà giáo dục và linh mục—tức là cho người diễn thuyết trước công chúng; nhưng hiếm khi một nhà giáo dục và một linh mục lại có thể viết rõ ràng đến vậy. Kiến thức uyên bác được ngầm hiểu nhưng không phô trương. Chú thích cuối trang rất ít. Nhưng có một thư mục chú giải khá lớn.
Cuốn sách gốc cùng tên năm 1977 đã được cập nhật vào năm 1979 và 1990, và với ấn bản mới nhất này, vào năm 2004. Mặc dù được in năm 2004, một chương ngắn cuối cùng đưa chúng ta đến tháng 4 năm 2005 với sự qua đời của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và triều đại giáo hoàng mới của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI.
Cuốn sách được chia thành năm phần, và mỗi phần có từ sáu đến mười chương. Phần Một (30-600 Công nguyên) có lẽ được đặt tên với một sự ám chỉ mỉa mai đến Edward Gibbon (Gibbon: “Sự chiến thắng của chủ nghĩa man rợ”; Bokenkotter: “Giáo hội chiến thắng chủ nghĩa ngoại giáo”), và bắt đầu với Chúa Giêsu và kết thúc vào thế kỷ thứ sáu với sự củng cố thẩm quyền tối cao của Đức Giáo Hoàng bởi Đức Giáo Hoàng Leo I. Thông tin ở đây đáng tin cậy và được cập nhật. Ví dụ, chương về Chúa Giêsu phản ánh quan điểm học thuật hiện tại về việc tìm kiếm Chúa Giêsu trong lịch sử.
Phần Hai (600-1300) tập trung vào chính trị giáo hoàng, sự ly giáo Đông-Tây, và sự xuất hiện của những ý tưởng mới như chủ nghĩa A-ris-tốt, được tích hợp vào thần học thời trung cổ.
Phần Ba (1300-1650) đề cập đến sự suy yếu dần dần của bá quyền Công Giáo bắt đầu từ cuối thời trung cổ do tham nhũng và những cơ hội bị bỏ lỡ, và kết thúc bằng sự chia rẽ Thệ Phản trong Kitô giáo phương Tây.
Phần Bốn (1650-1891) bao gồm hai thế kỷ phản ứng của Giáo hội—phản ứng đối với Cải cách, Phản Cải cách, những lời chỉ trích của phong trào Khai sáng đối với Giáo hội, và những học giả Kinh thánh mới cùng thần học phóng khoáng nổi lên từ Đức.
Phần Năm (1891-nay) liên quan đến sự phát triển của Giáo hội hiện đại, gắn bó chặt chẽ với những tranh cãi trong quá khứ gần đây nhưng đang từng bước tiến vào thời hiện đại.
Bất cứ nhà sử học nào nghiên cứu về một hiện tượng 2000 năm tuổi đều phải đưa ra những lựa chọn sáng suốt cho một tác phẩm chỉ gồm một tập: nên đưa bao nhiêu nội dung về định chế Giáo hội? Bao nhiêu về Giáo hoàng và hệ thống phẩm trật? Bao nhiêu về lịch sử giáo dân? Bao nhiêu về đời sống trí thức của các nhà thần học? Bao nhiêu về các vị thánh và tội nhân? Nhìn chung, cuốn sách này hơi “nặng phần đầu” (chỉ một chút), với những câu chuyện lặp đi lặp lại về hành động và phản ứng của Giáo hoàng đối với các sự kiện và xu hướng. Nhưng vẫn còn rất nhiều tài liệu về các khía cạnh khác của lịch sử Giáo hội.
Trong cả năm phần, đáng khen là Bokenkotter cũng đề cập đến những điểm thấp trong lịch sử Giáo hội: sự đàn áp những người ngoại đạo, dị giáo, người Do Thái, người Hồi giáo (nhưng cha không đề cập đến cơn cuồng tín phù thủy và việc nó nhắm vào hàng ngàn phụ nữ vô tội); và các vụ bê bối lạm dụng tình dục trong thế kỷ XX và XXI ở Bắc Mỹ.
Cuốn sách là một tác phẩm bán chạy thực sự với hơn 200,000 bản đã được bán. Chắc chắn phần lớn người mua/độc giả này không phải là sinh viên đại học, nhưng cuốn sách này thực sự phù hợp làm tài liệu tham khảo cho bất cứ khóa học nào về lịch sử Giáo hội ở bậc đại học. Chỉ riêng phần thư mục chú giải thôi cũng đã đủ chứng minh điều đó. Sách cũng có mục lục. Hình minh họa đen trắng xuyên suốt.
Còn tiếp
LƯỢC SỬ Giáo Hội Công Giáo
Phiên bản sửa đổi và mở rộng
IMAGE BOOKS DOUBLE DAY
New York, London, Toronto, Sydney, Auckland
Vũ Văn An Chuyển ngữ
Mục lục
Trang bìa
Lời đề tặng
Lời nói đầu cho ấn bản Image
Lời nói đầu cho ấn bản sửa đổi và mở rộng
Lời nói đầu cho ấn bản thứ ba
Dẫn nhập
Phần một - Giáo hội chiến thắng chủ nghĩa ngoại giáo
Chương 1 - Chúa Giê-su
Chương 2 - Giáo hội lan rộng khắp đế chế
Chương 3 - Một Giáo hội có thẩm quyền
Chương 4 – Constantinô ưu ái các tín hữu và mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử Giáo hội
Chương 5 - Thờ phượng, đức tin và cuộc sống trong Giáo hội sơ khai
Chương 6 - Chiến thắng cuối cùng trước chủ nghĩa ngoại giáo
Chương 7 – Thánh Giê-rô-ni-mô
Chương 8 – Thánh Augustinô
Chương 9 - Giáo hoàng Leo I giành chiến thắng vĩ đại cho quyền tối thượng giáo hoàng tại Can-xê-đoan
Phần hai - Sự hình thành của Giáo hội
Chương 10 - Các giáo hoàng và người Frank hợp lực để tạo ra một thể thống nhất mới: Giáo hội
Chương 11 - Cuộc cách mạng của Hildebrand đưa các giáo hoàng lên vị trí tối cao trong Giáo hội
Chương 12 - Chế độ quân chủ giáo hoàng ở đỉnh cao
Chương 13 – Cuộc ly giáo Phương Đông
Chương 14 - Giáo hội và xã hội trong Giáo hội Phương Tây
Chương 15 - Cuộc xâm lược của Aristốt
Phần ba - Sự hủy diệt của thế giới Ki-tô giáo
Chương 16 - Sự suy tàn của chế độ quân chủ giáo hoàng
Chương 17 – Ngôi Giáo hoàng sống sót cuộc đại ly giáo và dẹp bỏ thuyết duy công đồng [Conciliarism]
Chương 18 - Giáo hội thất bại trong việc tự cải cách kịp thời
Chương 19 - Luther chia rẽ Ki-tô giáo
Chương 20 - Calvin biến Tin lành thành một phong trào quốc tế
Chương 21 - Giáo Hội Công Giáo khôi phục được sức sống tinh thần
Phần bốn - Giáo hội trong tình trạng bị bao vây
Chương 22 - Thử thách của tư tưởng mới
Chương 23 - Giáo hội bị xâu xé bởi xung đột nội bộ: chủ nghĩa Jansenism và chủ nghĩa Gallicanism
Chương 24 - Cách mạng Pháp phá vỡ Giáo hội của trật tự cũ
Chương 25 – Đức Pi-ô IX nói không với các tín hữu Công Giáo phóng khoáng
Chương 26 - Bản Danh sách các sai lầm đè bẹp các tín hữu Công Giáo phóng khoáng
Chương 27 – Đức Pio Nono [Pi-ô IX] đưa chủ nghĩa bảo giáo hoàng cực đoan đến chiến thắng vĩ đại tại Vatican I
Phần năm - Tình trạng bao vây dần dần được dỡ bỏ
Chương 28 – Đạo Công Giáo xã hội và nền dân chủ Ki-tô giáo
Chương 29 - Sự thất bại của thuyết duy hiện đại
Chương 30 - Giáo hội vươn ra toàn thế giới
Chương 31 - Giáo hội Mỹ
Chương 32 - Các giáo hoàng của thế kỷ xx
Chương 33 - Các tín hữu Công Giáo phóng khoáng tái xuất hạ bức màn trên Giáo hội hậu Công đồng Trent tại Công đồng Vatican thứ hai
Chương 34 - Âm thanh và sự xúc động mạnh mẽ của việc đổi mới
Chương 35 - Con thuyền Phê-rô trong biển sóng gió (1976–1989)
Giáo hoàng Ba lan
Một nhà du hành mọi mùa
Giáo hoàng ngược với các nhà thần học
Cuộc cách mạng trong thần học luân lý
Ly giáo
Phong trào đại kết
Thần học giải phóng
Romero và El Salvador
Chương 36 - Trên ngưỡng cửa của thiên niên kỷ thứ ba
Chương 37 - Cái chết của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và tương lai của Giáo Hội Công Giáo
Thư mục chú thích
Trang bản quyền
Giới thiệu
Theo Đại học Angelicum, Cha Thomas Bokenkotter, tác giả cuốn A Concise History of the Catholic Church [Lịch sử Ngắn gọn Giáo Hội Công Giáo] mà chúng tôi mạo muội chuyển sang Việt ngữ, lớn lên trong vòng tay của đức tin Công Giáo. Ngài là một trong bảy người con và được giáo dục Công Giáo từ bậc tiểu học đến sau đại học. Được thụ phong linh mục năm 1950 rồi được gửi đến Rome để học chuyên ngành Thần học tại Angelicum, Cha Bokenkotter tự hào là cựu sinh viên của cả Đại học Giáo hoàng Thánh Thomas Aquinas [Angelicum] và Đại học Louvain ở Bỉ, nơi ngài nhận bằng tiến sĩ lịch sử.
Cha Bokenkotter đã dành phần lớn cuộc đời mình để giảng dạy tại Athenaeum (chủng viện của Tổng giáo phận Cincinnati), tuy nhiên, ngài tự hào nhất về công việc của mình với người nghèo. Ngài đã thành lập nhiều bếp ăn từ thiện, một số trong đó vẫn còn hoạt động đến ngày nay ở khu Over the Rhine của Cincinnati, Ohio. Ngày nay, cuốn sách nổi tiếng nhất của Cha Bokenkotter là cuốn sách mới nhất tựa là, "Lịch sử Ngắn gọn Giáo Hội Công Giáo ".
Cha Bokenkotter qua đời ngày 11 tháng 7 năm 2021 sau một thời gian ngắn lâm bệnh. Ngài hưởng thọ 96 tuổi và luôn tự hào về nền giáo dục tại trường Angelicum.
Theo SOS Art Cincinnati (https://sosartcincinnati.com/), Cha Thomas Bokenkotter là một học giả trở thành nhà hoạt động xã hội.Ban đầu, định hướng và hoạt động của cha Bokenkotter hoàn toàn mang tính học thuật. Các tác phẩm của ngài khiến ngài bị gán mác “cấp tiến”, do quan điểm phê phán của ngài đối với Giáo hội bảo thủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu của ngài nhanh chóng chứng minh rằng, ngay cả khi bảo thủ ở nhiều khía cạnh, Giáo Hội Công Giáo, nhờ những lời dạy của Chúa Kitô và các sách Tin Mừng, vẫn luôn đi đầu trong công bằng xã hội. Ngài nhận thấy rằng, trải qua nhiều thế kỷ và các cuộc cách mạng khác nhau, nhiều người Công Giáo đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh cho dân chủ và công bằng xã hội, và do đó gián tiếp định hình học thuyết xã hội của Giáo hội. Trong cuốn sách “Giáo hội và Cách mạng”, ngài đã theo dõi bước chân của mười lăm nhân vật tiêu biểu trong hai thế kỷ qua. Ngài bắt đầu với Lammenais, vị linh mục người Pháp, người trong Cách mạng Pháp đã phản đối lập trường của Giáo hội, đứng về phía nhân dân chống lại chế độ quân chủ, và bao gồm cả chân dung và câu chuyện của những nhân vật có tầm ảnh hưởng khác, như Tổng giám mục El Salvador Oscar Romero; Dorothy Day, người sáng lập phong trào Công nhân Công Giáo; Emmanuel Mounier, lãnh đạo phong trào Chủ nghĩa Nhân Vị; Konrad Adenauer, chính khách thuộc đảng Dân chủ Ki-tô giáo Đức.
Khi những năm 60 đến cùng với đó là chiến tranh Việt Nam và tình trạng bất ổn dân sự lan rộng trong nước, Cha Bokenkotter đã rời bỏ tháp ngà học thuật của mình. Một trong những học trò của ngài, Cha John Bank, đã giới thiệu ngài với phong trào Công nhân Nông trại Thống nhất, và với sự bất công mà những người lao động di cư ở California phải đối diện. Cha Bokenkotter đã nghiên cứu điều kiện của họ và tin tưởng vào chính nghĩa của họ, bắt đầu biểu tình tại các cửa hàng Kroger trên khắp thành phố, kêu gọi người mua không mua nho California. Hành động phản kháng bất bạo động này nhanh chóng thành công trong việc buộc phải đàm phán để cải thiện điều kiện làm việc cho nông dân và cuối cùng dẫn ngài đến việc tham gia, trong suốt những năm giữa thập niên 70, vào nhiều cuộc biểu tình chống chiến tranh và chống phân biệt chủng tộc, bao gồm cả các cuộc biểu tình phản đối vụ xả súng tại Đại học Kent State và chuyến thăm của Nixon đến căn cứ không quân Wright ở Dayton, Ohio.
“Tôi đã dành những năm cuối thập niên 60 và thập niên 70 để hoạt động tích cực vì nhiều lý tưởng hòa bình và công lý,” Cha Bokenkotter nói. “Nhưng khi chiến tranh kết thúc, tình hình trong nước thay đổi và việc thu hút giới trẻ tham gia biểu tình trở nên khó khăn. Tôi nghĩ mình cần phải phục vụ theo một cách khác.”
Thế là, sau khi đến thăm một ngôi nhà của Dorothy Day ở thành phố New York và trải nghiệm bếp ăn từ thiện dành cho người vô gia cư và người nghèo, Cha Bokenkotter trở về Cincinnati, nơi ngài nhận thấy nhu cầu lớn về dịch vụ này: “Tôi phát hiện ra rằng ở khu Over-The-Rhine (OTR), trung tâm thành phố Cincinnati, 80% người dân sống trong cảnh nghèo đói, thường xuyên suy dinh dưỡng; đó là năm 1976.”
Bếp ăn từ thiện Over-The-Rhine, lâu đời nhất ở Cincinnati, được thành lập với sự giúp đỡ của một vài tình nguyện viên và chỉ 700 đô la trong ngân hàng. Nằm ở trung tâm khu Over-The-Rhine, hiện nay bếp ăn này phục vụ hơn 77,000 bữa ăn nóng miễn phí mỗi năm và gần đây đã nhận được khoản thừa kế vài triệu đô la từ một người phụ nữ tốt bụng.
Năm 1980, được bổ nhiệm làm cha xứ nhà thờ Assumption trên đại lộ Gilbert ở Walnut Hills, Cha Bokenkotter đã chuyển đổi trường Công Giáo cũ khi đó đang bỏ trống bên kia đường thành một cơ sở sinh hoạt chuyển tiếp cho phụ nữ và trẻ em vô gia cư đang gặp khủng hoảng; nơi này cũng có một kho thực phẩm và một bếp ăn từ thiện ở tầng hầm dành cho cư dân của cơ sở và các cá nhân, gia đình trong khu phố. Được đổi tên thành Nhà khách Tom Geiger vào năm 1984 theo tên một học trò của Cha Bokenkotter, người đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của bếp ăn đầu tiên và đã đột ngột qua đời ở tuổi 33, hiện nay nơi này bao gồm 42 căn hộ. Bếp ăn từ thiện Walnut Hills phục vụ hơn 65,000 bữa ăn nóng miễn phí mỗi năm.
Và kho thực phẩm này cung cấp nhu yếu phẩm và thực phẩm cho hơn 5,000 cá nhân và gia đình.
Trong suốt nhiều năm, Cha Bokenkotter cũng tham gia vào nhiều hoạt động cộng đồng cùng với giáo xứ đa chủng tộc của mình. Ngài nói: “Tôi đứng về phía bất cứ ai muốn làm cho mọi thứ tốt đẹp hơn, và đó là điều tôi khuyến khích ở các giáo dân của mình.” Ngài luôn muốn tạo ra một Trung tâm hỗ trợ cho thanh niên da đen để họ có thể tụ họp, trao đổi, học hỏi và tìm kiếm sự giúp đỡ cần thiết; tiếc thay, ngài đã không thể thực hiện được dự án mơ ước của mình do sức khỏe yếu và tuổi cao.
Trong suốt thời gian đó, Cha Bokenkotter vẫn duy trì việc viết lách và các hoạt động học thuật khác. Trong nhiều năm và cho đến 2 năm trước, ngài thường xuyên tổ chức các cuộc họp giáo dục hàng tháng với một nhóm nhỏ tín hữu để thảo luận về thần học, lịch sử Giáo hội và các vấn đề đương thời. Một trong những chủ đề của họ là cuộc khủng hoảng quyền lực mà Giáo hội đang phải đối diện do thế giới thay đổi nhanh chóng.
Ngài nói: “Giáo hội phải thích ứng với thế kỷ 21.” “Giáo hội cần lắng nghe các thành viên của mình, bớt cứng ngắc và cởi mở hơn trong các vấn đề về tình dục, vai trò của phụ nữ, các tôn giáo khác… Những ý kiến trái chiều từ các nhà thần học xét lại cần được xem xét thấu đáo chứ không chỉ bị im lặng và kiểm duyệt.” Cha Bokenkotter hẳn đã nghĩ đến việc cuốn sách “Công Giáo năng động [Dynamic Catholicism]” của ngài bị Đức Bênêđictô lên án vì liệt kê những quan điểm khác biệt về một số vấn đề gây tranh cãi. Tuy nhiên, ngài rất vui mừng trước lập trường tiến bộ và thái độ cởi mở của Đức Giáo Hoàng Phanxicô hiện tại về nhiều vấn đề đương thời này.
Cuộc đời của Cha Bokenkotter luôn thấm đẫm những lời dạy của Tin Mừng và tấm gương của các thánh; chúng đã định hướng mọi hành động của ngài hướng tới công bằng xã hội và hòa bình, và dẫn ngài đến việc cống hiến sứ vụ của mình cho nhu cầu của người nghèo.
Về cuốn Lịch sử Ngắn gọn Giáo Hội Công Giáo, theo đánh giá của Joseph McKENNA, thuộc Đại học California, Irvine, CA, cha Thomas Bokenkotter đã thể hiện tài năng của mình trong việc chắt lọc khối lượng kiến thức đồ sộ thành văn xuôi thông minh, dễ đọc. Đây là một tài năng cần thiết cho nhà giáo dục và linh mục—tức là cho người diễn thuyết trước công chúng; nhưng hiếm khi một nhà giáo dục và một linh mục lại có thể viết rõ ràng đến vậy. Kiến thức uyên bác được ngầm hiểu nhưng không phô trương. Chú thích cuối trang rất ít. Nhưng có một thư mục chú giải khá lớn.
Cuốn sách gốc cùng tên năm 1977 đã được cập nhật vào năm 1979 và 1990, và với ấn bản mới nhất này, vào năm 2004. Mặc dù được in năm 2004, một chương ngắn cuối cùng đưa chúng ta đến tháng 4 năm 2005 với sự qua đời của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và triều đại giáo hoàng mới của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI.
Cuốn sách được chia thành năm phần, và mỗi phần có từ sáu đến mười chương. Phần Một (30-600 Công nguyên) có lẽ được đặt tên với một sự ám chỉ mỉa mai đến Edward Gibbon (Gibbon: “Sự chiến thắng của chủ nghĩa man rợ”; Bokenkotter: “Giáo hội chiến thắng chủ nghĩa ngoại giáo”), và bắt đầu với Chúa Giêsu và kết thúc vào thế kỷ thứ sáu với sự củng cố thẩm quyền tối cao của Đức Giáo Hoàng bởi Đức Giáo Hoàng Leo I. Thông tin ở đây đáng tin cậy và được cập nhật. Ví dụ, chương về Chúa Giêsu phản ánh quan điểm học thuật hiện tại về việc tìm kiếm Chúa Giêsu trong lịch sử.
Phần Hai (600-1300) tập trung vào chính trị giáo hoàng, sự ly giáo Đông-Tây, và sự xuất hiện của những ý tưởng mới như chủ nghĩa A-ris-tốt, được tích hợp vào thần học thời trung cổ.
Phần Ba (1300-1650) đề cập đến sự suy yếu dần dần của bá quyền Công Giáo bắt đầu từ cuối thời trung cổ do tham nhũng và những cơ hội bị bỏ lỡ, và kết thúc bằng sự chia rẽ Thệ Phản trong Kitô giáo phương Tây.
Phần Bốn (1650-1891) bao gồm hai thế kỷ phản ứng của Giáo hội—phản ứng đối với Cải cách, Phản Cải cách, những lời chỉ trích của phong trào Khai sáng đối với Giáo hội, và những học giả Kinh thánh mới cùng thần học phóng khoáng nổi lên từ Đức.
Phần Năm (1891-nay) liên quan đến sự phát triển của Giáo hội hiện đại, gắn bó chặt chẽ với những tranh cãi trong quá khứ gần đây nhưng đang từng bước tiến vào thời hiện đại.
Bất cứ nhà sử học nào nghiên cứu về một hiện tượng 2000 năm tuổi đều phải đưa ra những lựa chọn sáng suốt cho một tác phẩm chỉ gồm một tập: nên đưa bao nhiêu nội dung về định chế Giáo hội? Bao nhiêu về Giáo hoàng và hệ thống phẩm trật? Bao nhiêu về lịch sử giáo dân? Bao nhiêu về đời sống trí thức của các nhà thần học? Bao nhiêu về các vị thánh và tội nhân? Nhìn chung, cuốn sách này hơi “nặng phần đầu” (chỉ một chút), với những câu chuyện lặp đi lặp lại về hành động và phản ứng của Giáo hoàng đối với các sự kiện và xu hướng. Nhưng vẫn còn rất nhiều tài liệu về các khía cạnh khác của lịch sử Giáo hội.
Trong cả năm phần, đáng khen là Bokenkotter cũng đề cập đến những điểm thấp trong lịch sử Giáo hội: sự đàn áp những người ngoại đạo, dị giáo, người Do Thái, người Hồi giáo (nhưng cha không đề cập đến cơn cuồng tín phù thủy và việc nó nhắm vào hàng ngàn phụ nữ vô tội); và các vụ bê bối lạm dụng tình dục trong thế kỷ XX và XXI ở Bắc Mỹ.
Cuốn sách là một tác phẩm bán chạy thực sự với hơn 200,000 bản đã được bán. Chắc chắn phần lớn người mua/độc giả này không phải là sinh viên đại học, nhưng cuốn sách này thực sự phù hợp làm tài liệu tham khảo cho bất cứ khóa học nào về lịch sử Giáo hội ở bậc đại học. Chỉ riêng phần thư mục chú giải thôi cũng đã đủ chứng minh điều đó. Sách cũng có mục lục. Hình minh họa đen trắng xuyên suốt.
Còn tiếp