Linh mục Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada. Ngài vừa có bài viết nhan đề “His Serene Holiness”, nghĩa là “Vị Giáo Hoàng Thanh Thản”. Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Kể từ sự kiện Met Gala năm 2018 với chủ đề Vatican, chưa bao giờ người Công Giáo lại chú ý đến thời trang nhiều đến vậy. Khi làn khói trắng tan dần từ Nhà nguyện Sistina cách đây một năm, không chỉ có một mà là hai câu hỏi: Giáo hoàng là ai? Ngài sẽ mặc gì?

Đối với nhiều người Công Giáo trước đây thậm chí không biết đến sự khác biệt giữa mozzetta và mozzarella [mozzetta là áo choàng vai, mozzarella là một loại phô mai mềm có màu từ trắng đến vàng nhạt – chú thích của người dịch], việc Đức Giáo Hoàng Lêô XIV xuất hiện trong chiếc áo choàng đỏ truyền thống của giáo hoàng là một niềm an ủi, thậm chí là một lý do để vui mừng. Đức Thánh Cha Phanxicô đã từ chối mặc nó. Đức Lêô mặc nó thường xuyên đến nỗi sẽ không có gì ngạc nhiên nếu ngài chơi tennis trong khi mặc chiếc áo đó tại Castel Gandolfo, dinh thự của giáo hoàng trên những ngọn đồi ngoại ô Rôma mà ngài đến thăm hàng tuần. Đức Thánh Cha Phanxicô đã từ chối đến thăm nơi đó, thậm chí ngay cả vào mùa hè, ngài vẫn thích sống tại Nhà Trọ Thánh Matta, vì ngài từ chối sống trong các căn nhà của giáo hoàng.

Như vậy, Đức Lêô đã chấm dứt ngay lập tức những sự từ chối mang tính biểu tượng lớn lao của triều Giáo Hoàng Phanxicô. Trong vòng vài tuần, ngài đã khôi phục lại cuộc rước Mình Thánh Chúa của các vị giáo hoàng, tự mình rước Mình Thánh Chúa từ nhà thờ Thánh Gioan Latêranô đến Đền Thờ Đức Bà Cả. Vào ngày lễ bổn mạng của Thánh Phêrô và Thánh Phaolô, ngài đã khôi phục lại tục lệ từ thời Thánh Gioan Phaolô II trao dây Pallium cho các Tân Tổng Giám Mục. Trước đó, Đức Phanxicô đã bãi bỏ tục lệ này.

Nhà học giả cải đạo sang Công Giáo Marshall McLuhan khẳng định rằng phương tiện truyền thông chính là thông điệp; cũng như phong cách truyền tải nội dung. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cố tình chọn cách gây xáo trộn; ngài cho rằng cần phải giải phóng một Giáo hội “bị giam hãm trong phòng thánh” để thực hiện sứ mệnh truyền giáo của mình. Sự xáo trộn có thể là một yếu tố cần thiết của cuộc cải cách, từ chối việc chỉ đơn giản làm những gì vẫn luôn được làm. Nhưng, nó cũng có thể gây chia rẽ, và Đức Lêô đã ưu tiên ngay từ đầu việc tìm kiếm sự hiệp nhất lớn hơn trong Giáo hội, một sự hiệp nhất không bắt nguồn từ cá tính hay chính sách của các giáo hoàng mà từ việc rao giảng Tin Mừng. Khẩu hiệu của ngài—In Illo uno unum (“Trong Đấng Duy Nhất, tất cả chúng ta nên một”)—nhấn mạnh sự ưu tiên của ngài đối với sự hiệp nhất và hiệp thông trong Giáo hội. Ngài không phải là một vị giáo hoàng của sự phá vỡ.

Điều đó cũng đòi hỏi sự tiếp nối với Giáo hoàng Phanxicô, người đã chọn ngài làm giám mục và tạo điều kiện cho sự thăng tiến nhanh chóng của ngài—chưa đầy hai năm làm Hồng Y trước khi được bầu làm giáo hoàng, nhanh nhất kể từ Giáo hoàng Piô XI năm 1922. Đức Giáo Hoàng Lêô thường xuyên trích dẫn lời của Giáo hoàng Phanxicô, và đã đề cập đến vấn đề di cư là một trong những ưu tiên của vị tiền nhiệm, đây cũng là lập trường của các giám mục Hoa Kỳ từ một thế kỷ trước. Ngài đã nói tích cực về “tính hiệp thông” trong lần xuất hiện đầu tiên trên ban công của Đền Thờ Thánh Phêrô.

Nhưng chính những lời dạy thời kỳ đầu của Đức Phanxicô mà Đức Lêô thường xuyên trích dẫn nhất, liên tục nhắc đến Tông Huấn Evangelii Gaudium hay Niềm Vui Phúc Âm, là tông huấn năm 2013 trong đó Đức Phanxicô đã trình bày tầm nhìn của ngài về một Giáo hội của các môn đệ truyền giáo. Đó là một văn kiện In Illo uno unum (trong một thể thống nhất), được hoan nghênh khắp mọi nơi trong vườn nho của Giáo hội. Đức Lêô đã triệu tập các Hồng Y vào tháng Giêng và sẽ làm như vậy một lần nữa vào tháng Sáu – là điều mà Đức Phanxicô trước đây không muốn làm. Chính Evangelii Gaudium là điều mà ngài muốn họ tập trung vào. Đức Lêô mong muốn một Giáo hội hòa bình với chính mình, để Giáo hội có thể loan báo sự bình an của Chúa Kitô - những lời đầu tiên của Ngài khi được bầu chọn - cho thế giới. Những gì đến sau dưới thời Đức Phanxicô - Amoris Laetitia, tính đồng nghị, các tranh cãi về phụng vụ, Fiducia Supplicans - chỉ được công nhận một cách hình thức mà không có nhiều năng lượng từ phía Đức Đương Kim Giáo Hoàng. Các báo cáo của Thượng hội đồng được ủy nhiệm dưới thời Đức Phanxicô đã được công bố đúng hạn - báo cáo mới nhất trong tuần này - nhưng lại ít được chú ý.

Sức sống của Đức Lêô – lần cuối cùng một vị giáo hoàng 70 tuổi là vào năm 1990 – thật đáng chú ý. Chuyến thăm 11 ngày, bốn quốc gia ở Phi Châu là sự trở lại với những chuyến công du của các vị giáo hoàng từ những năm 1990, và những bài phát biểu ở đó có thể do Đức Gioan Phaolô Đệ Nhị hoặc Đức Phanxicô đọc. Tháng tới, ngài sẽ đến Tây Ban Nha, một chuyến thăm đến trung tâm của Âu Châu Công Giáo lâu đời mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã từ chối thực hiện. Chuyến thăm tập trung vào việc hoàn thành ngọn tháp cuối cùng của vương cung thánh đường Sagrada Familia, mà Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã chủ trì lễ khánh thành.

Đức Lêô đã thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên của Giáo hoàng đến tiểu quốc Monaco. Trong danh sách các điểm đến tiềm năng của người tiền nhiệm, khu nghỉ dưỡng giàu có này thậm chí còn xếp dưới cả Á Căn Đình. Quốc vương Albert II gần đây đã từ chối cho phép ban hành luật phá thai tự do; có lẽ chuyến thăm này là một dấu hiệu cho thấy sự chấp thuận và khuyến khích của Đức Giáo Hoàng. Cũng có thể Đức Lêô cảm thấy yêu thích cách xưng hô của dòng họ Grimaldi; Albert được gọi là “Ngài Điện hạ”.

Đức Lêô là vị Giáo Hoàng Thanh Thản.

Sự bình yên đó là một sự tương phản đáng hoan nghênh trong những tuần gần đây so với những lời lẽ khó nghe của kẻ gây rối chính. Trong khi có một nhóm nhỏ những người Công Giáo ủng hộ Tổng thống Trump ở Hoa Kỳ, những người cố gắng chấp nhận các tuyên bố của Giáo hoàng nhưng lại dễ dàng chấp nhận những lời báng bổ, thiếu mạch lạc và dối trá mới nhất từ tổng thống, thì Ông Donald Trump lại bị nhiều người Mỹ nhìn nhận với sự xấu hổ. Ở phần còn lại của thế giới, ông ta cực kỳ không được lòng dân.

Chúa viết thẳng bằng những đường cong, và vị tổng thống gian xảo lại giúp ích cho sứ mệnh đoàn kết của Đức Lêô. Sự tương phản này mang lại cho ngài sự cảm thông từ nhiều người có thể không chú ý đến ngài nếu không có sự tương phản đó, bởi vì ai cũng chú ý đến Ông Donald Trump. Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tuần này được mọi người, ngoại trừ những người ủng hộ MAGA, coi là một nỗ lực hàn gắn ngoại giao của Marco Rubio. Đức Lêô đang ở vị thế mạnh hơn.

Một vị giáo hoàng không thể chọn kẻ thù của mình, nhưng có những kẻ thù phù hợp sẽ rất hữu ích. Chủ nghĩa chống cộng của Đức Gioan Phaolô Đệ Nhị đã biến ngài thành một anh hùng. Việc Bênêđíctô XVI phản đối bạo lực Hồi giáo ở Regensburg là phản ứng thần học thiết yếu đối với chủ nghĩa thánh chiến, và đã giúp ngài có được các đồng minh trong thế giới Hồi giáo, bao gồm cả quốc vương Ả Rập Xê Út, người đã đến thăm Vatican để thể hiện sự ủng hộ của mình. Vị giáo hoàng là công dân Mỹ đầu tiên không tìm cách đối đầu với chính quyền Trump, nhưng điều đó lại có lợi cho ngài khi có những nhân vật như Tom Homan - nhà lãnh đạo lực lượng biên phòng được cử đến Minneapolis để giải quyết thảm họa chết người trong các hoạt động của ICE ở đó - tự hào là “người Công Giáo suốt đời” nhưng lại lên lớp Đức Thánh Cha rằng “đức tin Công Giáo luôn ủng hộ việc thực thi pháp luật. Luôn luôn là như vậy.”

Đó không phải là ngày Thứ Sáu Tuần Thánh. Hay nói chính xác hơn ở Hoa Kỳ, là ngày Thứ Sáu Tuần Thánh năm 1963, khi Bull Connor và đám tay sai của hắn tống Martin Luther King vào nhà tù thành phố Birmingham. Chúa viết thẳng bằng những đường cong, và chính tại đó, King đã viết nên văn bản mang tính quyết định của nước Mỹ về luật pháp công bằng và bất công.

Đức Lêô may mắn khi có những người chỉ trích ngài. Bên trong Giáo hội, ngài sẽ là trung tâm của sự đoàn kết chống lại các giám mục người Đức, những người đang có xu hướng chạy theo sự suy đồi giáo lý kiểu Tin lành; và chống lại Huynh Đoàn Thánh Piô X ly khai, vốn có xu hướng bất tuân kiểu Tin Lành.

Sau một năm, Đức Lêô đang nhận được thiện cảm của nhiều người và sự thù địch hữu ích từ một số ít.

Source:First Things