3. Ảnh hưởng của ‘Luật’ thánh Au-gus-ti-nô
Của Robert P. Hagan, O.S.A., Bề trên Tỉnh dòng Augustinô thứ 41 tại Tỉnh dòng Thánh Thomas Aquinas ở Villanova.

Các ngày kỷ niệm là thời điểm tuyệt vời để suy gẫm và nhớ lại những gì chúng ta đã trải qua và hướng tới những gì phía trước. Vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, Hồng Y Robert Francis Prevost, O.S.A., đã được bầu dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần để phục vụ với tư cách là vị Giáo hoàng thứ 267 cho Giáo hội hoàn vũ của chúng ta. Thật trùng hợp khi điều này diễn ra đối với vị tự xưng là “con trai của Thánh Au-gus-ti-nô” này vào ngày lễ Đức Mẹ của ân sủng. Thánh Au-gus-ti-nô, gữa những điều khác, vốn được biết dưới danh hiệu tiến sĩ của Ân sủng. Đối với các tu sĩ dòng Au-gus-ti-nô ở Hoa Kỳ, những người đầu tiên đến từ Ái Nhĩ Lan vào cuối thế kỷ 18, ngày 8 tháng 5 sẽ có ý nghĩa đặc biệt hơn. Nó cũng là ngày Kỷ niệm nhà thờ Thánh Au-gus-ti-nô ở Philadelphia bị đốt cháy năm 1884, một phần của cuộc bạo loạn của đảng Know Nothing theo chủ nghĩa dân tộc chống lại người nhập cư Công Giáo. Tuy nhiên, từ đống tro tàn đã xuất hiện người kế vị Thánh Phêrô đầu tiên thuộc dòng Au-gus-ti-nô, và vị Giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ: Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Các tu sĩ dòng Au-gus-ti-nô trên khắp thế giới cảm thấy một sự kết hợp giữa ngạc nhiên, kính sợ, khiêm nhường và tự hào rằng vị linh mục tài năng này sẽ được kêu gọi nắm vị trí lãnh đạo bằng phục vụ cho Giáo hội và thế giới của chúng ta. Ngay lập tức, nhiều câu hỏi xuất hiện từ khắp nơi trên thế giới về vị tu sĩ dòng Au-gus-ti-nô xuất thân từ vùng Trung Tây Hoa Kỳ này, người đã tốt nghiệp Đại học Villanova, phục vụ nhiều năm với những người nghèo nhất ở Peru, và nắm giữ nhiều vị trí lãnh đạo trong dòng. Nhiều người đã đặt ra những câu hỏi quan trọng như: Người có thích pizza đĩa dày không? Người cổ vũ cho đội Cubs hay đội White Sox? Tuy nhiên, không lâu sau khi khói trắng tan đi, một cuộc tìm hiểu sâu xa hơn bắt đầu: Người sẽ lãnh đạo như thế nào? Những giá trị nào quan trọng đối với Người? Nguồn gốc và nền tảng Au-gus-ti-nô của Người sẽ ảnh hưởng đến Giáo hoàng và Giáo hội hoàn cầu như thế nào?

Không cần phải nhìn thật xa để thấy nền tảng dòng Augustinô của Người đã ảnh hưởng như thế nào đến thông điệp, các buổi tiếp kiến, các cuộc gặp gỡ, các bài giảng và cách tiếp cận của Đức Giáo Hoàng Leo đối với những vấn đề đầy thách thức mà Giáo hội và thế giới đang phải đối diện. Hãy tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời của Thánh Augustinô và bạn sẽ khám phá ra một người sống từ năm 354 đến năm 430 Công nguyên, một người từng là kẻ tội lỗi trước khi trở thành thánh nhân. Người được bạn bè và gia đình ủng hộ, đặc biệt là mẹ Người, Monica, người không bao giờ ngừng ủng hộ con trai mình. Augustinô vô cùng thông minh và trong nhiều năm đã bị cuốn vào những cám dỗ của thế gian, những thứ có thể đánh cắp sự tập trung và mục đích sống của chúng ta. Bị dày vò bởi sự bồn chồn và khao khát tìm kiếm bình an, Người đã cầu xin Chúa thương xót và chỉ cho Người con đường đúng đắn. Ngay sau trải nghiệm hoán cải, Augustinô bắt đầu sống trong cộng đồng, nơi các tu sĩ dành thời gian tập trung vào cầu nguyện, phục vụ người khác và phát triển mối quan hệ với Chúa và với nhau.

Người đã thiết lập một cẩm nang thực tiễn cho cuộc sống đơn tu, Luật của Thánh Augustinô. Luật này là luật đơn tu cổ nhất tập trung vào các nhân đức nghèo khó, khiết tịnh và vâng phục. Sự nhấn mạnh vào lợi ích chung cho tất cả mọi người này tập trung vào mệnh lệnh trong Kinh Thánh về việc yêu thương Thiên Chúa và tha nhân, không phải là điều bị ép buộc, mà là sự lựa chọn tự do. Luật của Thánh Augustinô cũng thiết lập mục đích và nền tảng của đời sống cộng đồng: “Trước hết, hãy yêu thương Thiên Chúa và tha nhân, vì đó là những điều răn quan trọng nhất đã được ban cho chúng ta.” Quy luật và linh đạo dòng Augustinô nhấn mạnh những giá trị cốt lõi như cầu nguyện, cộng đồng, tình bạn, chiêm niệm và hành động, phục vụ, tinh thần truyền giáo, tình liên đới với người nghèo, lắng nghe, thông đạt hữu hiệu, tha thứ, hòa giải và kiến tạo hòa bình.

Đối với một người theo dòng Augustinô, Luật Thánh Augustinô là một lối sống, một kim chỉ nam cơ bản cho cuộc sống tốt đẹp và làm chứng cho Tin Mừng. Đức Giáo Hoàng Leo không chỉ hiến dâng cuộc đời mình để sống theo Quy luật này, mà còn dành phần lớn cuộc đời để dạy dỗ các học sinh, giáo dân và vô số người khác làm điều tương tự. Thật phấn khích và truyền cảm hứng khi thấy những dấu vết của hệ thống niềm tin cốt lõi đó tự biểu lộ trong phong cách lãnh đạo của Người, thách thức những người truyền đạt thông tin trong thời đại chúng ta phải nói lên sự thật và kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy là những người kiến tạo hòa bình và quan tâm đến người nghèo và những người bị tước quyền.

Như chúng ta đã chứng kiến, Đức Leo không ngại đối diện với những căng thẳng xung quanh vấn đề nhập cư và, với tư cách là một nhà truyền giáo, nhắc nhở chúng ta rằng tất cả chúng ta đều là “anh chị em cần lòng thương xót”. Người lặp lại lời của Thánh Augustinô, người đã khích lệ giáo đoàn của mình khi đối diện với khó khăn bằng bài giảng: “Thời thế đầy khó khăn—hãy thay đổi con người, và thời thế sẽ thay đổi.” Leo sẽ giúp dẫn dắt chúng ta. Trong kỷ nguyên mới của trí tuệ nhân tạo, dựa vào Chúa Thánh Thần, sự khuyên bảo tốt lành và “người thầy bên trong”, người luôn nhắc nhở chúng ta rằng chỉ vì chúng ta có thể làm điều gì đó không có nghĩa là chúng ta nên làm, và hãy nhớ rằng tất cả chúng ta đều được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa, và luôn luôn phải đối xử với nhau bằng phẩm giá và sự tôn trọng.

Một trong những nhận xét của những người đã biết Đức Leo trong nhiều năm là Người dường như đã đảm nhận vai trò mục tử hoàn cầu một cách suông sẻ, cùng với tất cả những trách nhiệm và gánh nặng đi kèm. Không có trường đào tạo giáo hoàng, không có thời gian thực tập giáo hoàng, vậy mà Người vẫn nói chuyện rõ ràng và điềm tĩnh. Người cầu nguyện, hát, giảng đạo và tiếp đón mọi người với một ân sủng khiêm nhường nhất định mà Thánh Augustinô gọi là “nội tâm”. Ân sủng nội tại này đến từ Thiên Chúa và dường như được ban tặng một cách thần thiêng cho Người vì tất cả chúng ta.

Cha Prevost đã viết luận án học thuật của mình về vai trò của bề trên, một vị trí lãnh đạo cốt lõi trong dòng tu. Chương về quản trị và vâng phục trong Quy Luật có nhiều điều để nói về việc thực thi quyền lãnh đạo và rõ ràng đã định hình phong cách lãnh đạo của Đức Giáo Hoàng Leo. Nội dung như sau:

Về phần bề trên, Người không được tự cho mình là may mắn trong việc thực thi quyền lực mà là trong vai trò phục vụ anh em bằng tình yêu thương. Trong mắt anh em, Người sẽ giữ vị trí hàng đầu trong số anh em bởi phẩm giá chức vụ của mình, nhưng vì kính sợ Chúa, Người sẽ là người thấp kém nhất trong số anh em… Hãy để Người khuyên răn kẻ ngỗ ngược, an ủi người yếu đuối, nâng đỡ người bất lực, và kiên nhẫn với tất cả mọi người (1 Tx 5:14)… Người nên cố gắng được anh em yêu mến hơn là bị sợ hãi, luôn ghi nhớ rằng mình phải chịu trách nhiệm về anh em trước mặt Chúa.

Mong rằng Đức Giáo Hoàng Leo sẽ tiếp tục làm như vậy.

Thưa Đức Giáo Hoàng Leo XIV, xin Chúc mừng lễ kỷ niệm của Người! Xin Chúa ban cho Người ân sủng, sự khôn ngoan, sức mạnh và lòng khiêm nhường để giúp tất cả chúng ta tìm thấy sự bình an cho những tâm hồn bất an của mình. Khi chúng ta bước qua những thời điểm đầy thách thức và bất ổn này, với những giá trị không bao giờ lỗi thời, xin cho vị mục tử nhân lành này dẫn dắt tất cả chúng ta trên con đường đến hòa bình.

4. Đức Giáo Hoàng giữa dân Chúa
Của Anna Rowlands, giảng dạy tư tưởng và thực hành xã hội Công Giáo tại Đại học Durham ở Durham, Anh, và là thành viên của Bộ Phát triển Con người Toàn diện của Vatican.

Trong những ngày giữa thời điểm Đức Giáo Hoàng Phanxicô qua đời và cuộc bầu chọn Đức Giáo Hoàng Leo XIV, chủ đề tính đồng nghị nổi lên như một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong quá trình chuyển giao quyền lực giáo hoàng. Vấn đề về sự đón nhận sự đổi mới đồng nghị được Đức Phanxicô hình dung đã trở thành một điểm yếu rõ ràng, có thể nhận thấy khi một vị giáo hoàng mới được lựa chọn. Trong những thông tin rò rỉ đến công chúng đang chờ đợi thông qua các cuộc phỏng vấn truyền thông được dàn dựng cẩn thận và các cuộc họp báo của Vatican, rõ ràng là có thể nhận ra ba quan điểm khá khác biệt. Một số người muốn ngăn chặn tính đồng nghị; những người khác muốn tiến hành thận trọng trong các khía cạnh mục vụ và truyền giáo và có lẽ trên một con đường được điều chỉnh liên quan đến các vấn đề cấu trúc và giáo lý; và những người khác vẫn hy vọng sẽ tiếp tục tiến về phía trước một cách đầy năng lực.

Khi Đức Leo bước ra ban công của Nhà thờ Thánh Phêrô, câu trả lời cho câu hỏi về sự đón nhận của các Hồng Y đối với Thượng Hội đồng dường như là chúng ta sẽ tiếp tục tiến về phía trước. Các Hồng Y cử tri đã chọn một vị giáo hoàng từng một cách âm thầm nhưng đầy tính xây dựng tham gia vào tiến trình đồng nghị, có kinh nghiệm trước đó về tính đồng nghị như một cách làm việc thường xuyên ở Mỹ Latinh và sẵn sàng sử dụng chữ này một cách xây dựng trong bài diễn văn đầu tiên của Người, một lần nữa từ ban công của Nhà thờ Thánh Phêrô.

Những khẩu hiệu lên khuôn viễn ảnh đồng nghị của Người trong bài diễn văn đó là sự hiệp nhất, sự hiệp thông, việc xây dựng cầu nối và hòa bình cho Giáo hội và cho thế giới. Điều này đánh dấu một sự thay đổi rõ rệt so với ngôn ngữ lên khuôn của chính Đức Phanxicô là duy trì các căng thẳng, tìm kiếm những điểm dư tràn (overflow) được hướng dẫn bởi Thánh Linh, và không sợ xung đột và khác biệt. Tôi nhớ mình đã đứng ở Quảng trường Thánh Phêrô giữa những lá cờ và tiếng reo hò, tự hỏi liệu chúng ta có tiếp tục đi trên con đường này nhưng với một viễn kiến sinh động hóa khá khác biệt hay không. Trong những ngày sau khi đắc cử, Đức Leo nói với các Hồng Y tập hợp rằng Người không những dự định tiếp tục tiến trình đồng nghị mà còn muốn trở thành một vị giáo hoàng mang tính đồng nghị hơn. Người sẽ thường xuyên triệu tập các Hồng Y của mình, lắng nghe họ và cùng họ phân định. Mô hình của Người sẽ là sự đồng hành hỗ tương: một vị giáo hoàng giữa các Hồng Y. Họ sẽ chỉ cùng nhau bước đi.

Đây là một ranh giới mà Đức Phan-xi-cô đã không thể vượt qua. Bị bao vây, cần phải nhanh chóng tìm ra người mà Người có thể tin tưởng, Người đã theo đuổi một phương thức hoạt động đôi khi mạnh mẽ trái ngược với thông điệp đồng nghị của chính mình. Đức Leo bắt đầu triều giáo hoàng của Người từ phía bên kia ranh giới đó, và điều này dường như đã mang lại sự nhẹ nhõm rõ rệt cho nhiều người.

Trong năm kể từ khi đắc cử, sự tiến triển vững chắc về viễn kiến đồng nghị rộng lớn hơn khó có thể đo lường được. Đức Leo đã bật đèn xanh cho việc thực hiện đầy đủ “Văn kiện cuối cùng của Thượng Hội đồng” và cho việc lập kế hoạch cho một đại hội toàn giáo hội vào năm 2028. Cuộc họp quan trọng đầu tiên của các Hồng Y đã diễn ra, và phương pháp được sử dụng để hướng dẫn cuộc họp là đồng nghị. Điều này cho phép các Hồng Y lựa chọn chủ đề ưa thích của họ và tạo điều kiện cho một cuộc trao đổi cởi mở và tự do hơn. Một số người phàn nàn, thậm chí công khai với giới truyền thông, nhưng hầu hết dường như hoan nghênh động thái này.

10 nhóm nghiên cứu đồng nghị được thành lập để xem xét các chủ đề phức tạp mà không thể được giải quyết một cách hợp lý bởi một nhóm 400 người trong hai phiên họp kéo dài bốn tuần đã và đang dần công bố các báo cáo của họ. Nhiều câu hỏi về giáo lý và cấu trúc được nêu ra trong diễn trình đồng nghị được đề cập ở đây: cải cách luật giáo hội, sự tham gia của phụ nữ, các vấn đề mục vụ và đạo đức liên quan đến gia đình, tình dục, v.v. Những báo cáo đó, giống như toàn bộ diễn trình đồng nghị, cấu thành lời khuyên cho Đức Giáo Hoàng, chứ không phải là các diễn trình song song. Do đó, điều quan trọng không phải chỉ là nội dung của các báo cáo, mà là quyền sở hữu nội dung đó của Đức Giáo Hoàng Leo một khi chúng được công bố.

Trong các lĩnh vực khác trong đó, văn kiện cuối cùng đã đề xuất các hướng đi mục vụ khá rõ ràng, sự tiến triển thận trọng dường như đang được tiến hành. Bất chấp những phức tạp về mặt pháp lý, Đức Giáo Hoàng Leo vẫn tiếp tục bổ nhiệm phụ nữ vào các vị trí quan trọng trong Giáo triều. Đây là một điểm nóng giữa các Hồng Y bảo thủ hơn trong những ngày trước Mật nghị Hồng Y. Cho đến nay, Người vẫn từ chối đảo ngược các động thái của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong lĩnh vực này. Thay vào đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã thúc đẩy sự nghiệp này, ít nhất là đối với các nữ tu. Do đó, các điều khoản giáo luật cần phải được cập nhật để các vị trí như vậy được thiết lập và bảo vệ tốt hơn; với tư cách là một luật sư giáo luật, hẳn Người phải biết điều này.

Tuy nhiên, về nhiều mặt, phạm vi hoạt động đã chuyển từ Rome sang các Giáo hội địa phương và các nhóm giáo hội ở lục địa. Liệu tính đồng nghị có trở thành trọng tâm tạo ra sự đổi mới và cải cách hay không sẽ được quyết định bởi những gì xảy ra trong các bối cảnh này. Mức độ mà các giám mục, linh mục, phó tế và giáo dân sẽ cùng đồng hành với Đức Giáo Hoàng Leo trong nhiệm vụ thực hiện vẫn còn phải chờ xem. Có thể chúng ta sẽ thấy một Giáo hoàng mang tính đồng nghị hơn như một điểm tương phản hơn là tiếp nối với hàng giám mục và hàng linh mục rộng lớn hơn.

Ở đây, câu hỏi đặt ra là đến mức độ nào Đức Leo có thể vừa là ngọn hải đăng đồng nghị ở trên đồi, vừa là chất men trong thế giới các linh mục và giám mục của Người.

Một thử thách rõ ràng của Giáo hội La Mã vẫn còn đó. Tiến trình đồng nghị sẽ chỉ được thực hiện một phần và, theo một nghĩa khác, sẽ bị cản trở vĩnh viễn nếu Đức Leo không thể đưa cả Giáo triều La Mã cùng tiến lên. Đây có thể là thách thức khó khăn nhất. Có những người trong Giáo triều khao khát một sự chuyển đổi văn hóa như vậy, nhưng vẫn còn những trở ngại rất đáng kể đối với sự thay đổi đó.

Trong các bản tóm tắt hàng ngày do văn phòng báo chí Vatican phát hành và trong các cuộc phỏng vấn truyền thông của các Hồng Y trong những ngày diễn ra các thánh lễ trước Mật nghị Hồng Y năm ngoái, rõ ràng là ba quan điểm khá khác nhau về tính đồng nghị đã nổi lên sau cái chết của Đức Phanxicô. Có lẽ những quan điểm này vẫn chưa biến mất, nhưng bằng cách nào đó Đức Leo dường như đang thận trọng định hướng con đường riêng của Người. Người đã lắng nghe những người chỉ trích, xây dựng một mô hình mục vụ đồng nghị và đã đưa ra một bước tiến vượt xa Đức Phanxicô trong việc tích hợp tính đồng nghị vào hoạt động của chính Đức Giáo Hoàng và mối quan hệ giữa người kế vị Phêrô với các Hồng Y của Người. Điều cũng có thể nhận thấy trong những ghi chép hàng ngày đó là kiểu giáo hoàng mà các Hồng Y cho rằng Giáo hội cần: một mục tử, một người thầy, một người thống nhất, một người yêu chuộng hòa bình.
Năm đầu tiên này là năm quan sát và chờ đợi; hầu hết các quyết định lớn mà Đức Leo phải đối diện vẫn còn ở phía trước, bao gồm cả viễn kiến thần học và thực tiễn về tính đồng nghị mà Người sẽ vun đắp. Tuy nhiên, trong một thời đại bị mê hoặc bởi ý tưởng cho rằng sự lãnh đạo tốt mang hình thức của một ý chí tùy tiện, không bị ràng buộc chi phối cuộc sống của người khác, dấu hiệu đồng nghị sâu sắc nhất của Đức Leo cho đến nay có lẽ là sự lựa chọn của Người trong việc hành xử theo phong cách, giọng điệu và thông điệp với tư cách là một giáo hoàng giữa dân Chúa, giữa các giám mục và Hồng Y đồng nghiệp của Người, và giữa những người đang đấu tranh, đau khổ và khao khát của thời đại này. Kiểu lãnh đạo đồng nghị này là dấu hiệu cho một kiểu cai trị khác: kiểu cai trị của Thiên Chúa.

5. Đức Giáo Hoàng Leo và Giáo hội Châu Phi
Của Agbonkhianmeghe E. Orobator, S.J., trưởng khoa và giáo sư thần học tại Trường Thần học Dòng Tên thuộc Đại học Santa Clara, đồng thời là biên tập viên của cuốn sách "Thần học Công đồng Châu Phi: Cây cao mạnh mẽ như rễ của nó".

Người ta chỉ có thể hình dung được mức độ khó khăn của quá trình học hỏi mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã trải qua kể từ khi được bầu. Và với chuyến đi 10 ngày tới bốn quốc gia châu Phi dự kiến vào tháng Tư, việc khám phá mối quan hệ giữa Đức Leo và lục địa Châu Phi chưa đầy một năm sau khi nhậm chức giáo hoàng cũng rất hấp dẫn.

Khi còn là người lãnh đạo hoàn cầu của dòng Augustinô, Cha Robert Prevost đã nhiều lần đến thăm các thành viên trong dòng tu của mình đang phục vụ ở nhiều nơi khác nhau trên lục địa. Tôi nhớ sau khi Người được bầu, tôi đã thấy một Ảnh mờ chụp Người cùng các giáo dân tại một giáo xứ hẻo lánh ở quê hương tôi, thành phố Benin, Nigeria. Đức Giáo Hoàng Leo biết châu Phi. Châu Phi biết Đức Giáo Hoàng Leo.

Mối quan hệ này sẽ phát triển nhờ chuyến đi tháng Tư của Người. Một chuyến tông du kéo dài như vậy là minh chứng hùng hồn cho tầm ảnh hưởng tôn giáo của lục địa này và sẽ mang lại nhiều cơ hội cho Đức Giáo Hoàng kết nối lại với một khu vực có dân số Công Giáo đang tăng nhanh. Xu hướng này chắc chắn sẽ được thể hiện rõ ràng qua sự tham gia đông đảo của người Công Giáo chào đón Đức Giáo Hoàng.

Giới lãnh đạo của 280 triệu người Công Giáo trên lục địa đôi khi có vẻ không đồng nhất với chương trình nghị sự của Đức Giáo Hoàng. Mặc dù bằng chứng cho thấy tính đồng nghị đã nhận được sự đón nhận trái chiều từ các nhà lãnh đạo Công Giáo trên lục địa, nhưng cũng đúng là châu Phi chưa được đại diện đầy đủ ở các cấp lãnh đạo cao nhất của Giáo hội. Việc khai thác tiềm năng lãnh đạo của châu Phi sẽ làm phong phú thêm Giáo Hội Công Giáo hoàn cầu. Với lợi thế từ kiến thức trước đây về châu Phi và cơ hội đến thăm lại, Đức Leo có thể khuyến khích sự cởi mở hơn đối với tính đồng nghị và nhắc nhở thế giới rằng vị trí của châu Phi trong Giáo hội là rất quan trọng. Việc Đức Giáo Hoàng Leo lựa chọn các quốc gia cho chuyến thăm của mình rất đáng chú ý. Vì Người là thành viên của một dòng tu có nguồn gốc từ Thánh Au-gus-ti-nô thành Hippo (354-430), Algeria là một địa điểm thích hợp cho chuyến hành hương của Đức Giáo Hoàng. Quốc gia đa số theo đạo Hồi này cũng là nơi diễn ra các cuộc gặp gỡ giữa Kitô giáo và Hồi giáo. Một chuyến thăm của Giáo hoàng sẽ thu hút sự chú ý đến vấn đề tế nhị về mối quan hệ giữa hai tôn giáo lớn trên thế giới và cuộc xung đột đôi khi làm hoen ố hoặc làm suy yếu sự khoan dung và chung sống tôn giáo ở châu Phi.

Điều đáng lưu ý là một số quốc gia trong lịch trình của Đức Giáo Hoàng Leo đang nằm dưới các chế độ có uy tín dân chủ đáng ngờ và lịch sử kinh tế yếu kém. Tại Algeria, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền báo cáo về tình trạng đàn áp liên tục những người bất đồng chính kiến, hạn chế đối thoại dân sự và hạn chế tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội và đi lại.

Tương tự như vậy ở Angola: Sau 50 năm độc lập và trước thềm cuộc bầu cử năm 2027, tình hình chính trị của Angola đã xấu đi, với các vụ bạo lực bùng phát có thể làm lung lay nền dân chủ mong manh được chắp vá sau nhiều thập niên bạo lực và xung đột. Tại Guinea Xích đạo, nghèo đói hoành hành khi quốc gia này phải vật lộn với nạn tham nhũng tràn lan và các lệnh trừng phạt khắc nghiệt do dòng tiền bất hợp pháp liên quan đến buôn lậu ma túy gây ra. Còn Cameroon thì bị kìm kẹp bởi một chế độ đã nắm quyền quá lâu, đàn áp phe đối lập và khiến nền kinh tế tan nát.

Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã ca ngợi châu Phi là “lá phổi tinh thần rộng lớn cho nhân loại đang dường như khủng hoảng về đức tin và hy vọng”. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo sẽ nhắc lại thông điệp này về châu Phi như một nơi kiên cường và đầy hy vọng trước nhiều nghịch cảnh.

Một thực tế nghiệt ngã khác mà Đức Giáo Hoàng Leo chắc hẳn đang trăn trở là làn sóng bạo lực nhắm vào người Kitô hữu và các tổ chức của họ ở một số vùng của châu Phi. Tại Nigeria và khu vực Sahel lân cận, các băng nhóm chiến binh và những kẻ cực đoan tôn giáo đã tấn công các nơi thờ phượng, trường học và làng mạc, đồng thời bắt cóc trẻ em. Đức Giáo Hoàng Leo nhận thức được tình hình này và luôn nhất quán trong việc lên án xu hướng này. Những tuyên bố của Người tràn ngập lời cầu nguyện cho sự giải thoát của những người Kitô hữu bị bắt cóc và các mục tử của họ, cũng như chấm dứt nạn bạo lực và xung đột do tôn giáo gây ra. Có thể trong tương lai, Người sẽ đưa ra lời lên án mạnh mẽ hơn đối với hiện tượng này, đồng thời khuyến khích sự quyết tâm và hy vọng lớn lao hơn từ phía các cộng đồng Kitô giáo dễ bị tổn thương.

Giống như những người tiền nhiệm của mình, Đức Giáo Hoàng Leo sở hữu một sức mạnh đạo đức thầm lặng cho phép Người chỉ ra những tệ nạn xã hội, bênh vực người nghèo và những người dễ bị tổn thương, và thúc giục các nhà lãnh đạo chính trị ưu tiên hòa bình, công lý và sự phát triển toàn diện của con người. Chuyến thăm đầu tiên của Đức Giáo Hoàng này mang đến cho Người cơ hội lắng nghe các Kitô hữu châu Phi, tìm hiểu về thực tế cuộc sống hàng ngày của họ, và khích lệ những người châu Phi đã mất niềm tin vào các định chế chính trị và trông cậy vào Giáo hội để tìm kiếm sự an ủi, tình liên đới và định hướng.

Thông điệp về sự hòa giải, công lý và hòa bình trong một thế giới đầy biến động, cùng với sự nhấn mạnh của Người về tầm quan trọng của ngoại giao và phẩm giá con người, đặc biệt là người nghèo và những người bị gạt ra ngoài lề xã hội, sẽ được đón nhận nồng nhiệt trong các chuyến hành trình của Người ở châu Phi.