Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với người Do-thái rằng : “Tôi ra đi, các ông sẽ tìm tôi, và các ông sẽ mang tội mình mà chết. Nơi tôi đi, các ông không thể đến được.” 22 Người Do-thái mới nói : “Ông ấy sẽ tự tử hay sao mà lại nói : ‘Nơi tôi đi, các ông không thể đến được’?” 23 Người bảo họ : “Các ông bởi hạ giới; còn tôi, tôi bởi thượng giới. Các ông thuộc về thế gian này; còn tôi, tôi không thuộc về thế gian này. 24 Tôi đã nói với các ông là các ông sẽ mang tội lỗi mình mà chết. Thật vậy, nếu các ông không tin là Tôi Hằng Hữu, các ông sẽ mang tội lỗi mình mà chết.” 25 Họ liền hỏi Người : “Ông là ai?” Đức Giê-su đáp : “Hoàn toàn đúng như tôi vừa nói với các ông đó. 26 Tôi còn có nhiều điều phải nói và xét đoán về các ông. Nhưng Đấng đã sai tôi là Đấng chân thật; còn tôi, tôi nói lại cho thế gian những điều tôi đã nghe Người nói.” 27 Họ không hiểu là Đức Giê-su nói với họ về Chúa Cha. 28 Người bảo họ : “Khi các ông giương cao Con Người lên, bấy giờ các ông sẽ biết là Tôi Hằng Hữu, và biết tôi không tự mình làm bất cứ điều gì, nhưng Chúa Cha đã dạy tôi thế nào, thì tôi nói như vậy. 29 Đấng đã sai tôi vẫn ở với tôi; Người không để tôi cô độc, vì tôi hằng làm những điều đẹp ý Người.” 30 Khi Đức Giê-su nói thế, thì có nhiều kẻ tin vào Người.

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV phát biểu: Máy bay nên mang hòa bình, chứ đừng mang chiến tranh và sự hủy diệt

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cảm ơn hãng hàng không quốc gia Ý ITA vì đã chuyên chở Đức Giáo Hoàng trong các chuyến tông du, và ngài lấy làm tiếc về việc sử dụng máy bay như phương tiện vận chuyển cái chết và sự hủy diệt ở các chiến trường.

(Tin Vatican - Devin Watkins)

Hai mươi ngày trước chuyến tông du đến bốn quốc gia châu Phi, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gặp gỡ một phái đoàn gồm các giám đốc điều hành và nhân viên của hãng má ITA Airways, hãng hàng không quốc gia Ý, và Tập đoàn Lufthansa.

Đức Giáo Hoàng cảm ơn hãng máy bay ITA Airways và tiền thân của nó, Alitalia, vì sự phục vụ cho các Giáo Hoàng, bắt đầu từ Đức thánh Giáo Hoàng Phaolô VI.

Ngài ca ngợi “các chuyên gia có trình độ và kinh nghiệm” của hãng vì đã tạo ra một “bầu khí thanh bình” cho Đức Giáo Hoàng, đoàn tùy tùng của ngài và các nhà báo cùng bay với ngài để đưa tin về các chuyến tông du.

Ngài nói thêm, ITA Airways giúp các chuyến thăm nước ngoài của Giáo Hoàng đã kiến tạo “một bầu khí gia đình, nơi sự tôn trọng đi đôi với lòng sùng mộ.”

“Việc gặp gỡ quý vị cho tôi cơ hội bày tỏ lòng biết ơn và sự trân trọng cá nhân của tôi, cũng như của Tòa Thánh, đối với dịch vụ quý giá này,” ĐTC nói.

Đức Giáo Hoàng Lêô cho biết các chuyến bay của Giáo hoàng là một biểu tượng hùng hồn cho sứ mệnh của Người kế vị Thánh Phêrô trong xã hội đương đại, vì ngài luôn đi đến các quốc gia với tư cách là “sứ giả hòa bình”.

“Các tuyến đường của ngài luôn luôn phải là những gì chúng là, đó là những cây cầu của đối thoại, gặp gỡ và tình huynh đệ,” ngài nói.

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng lưu ý rằng máy bay thường được xử dụng trong chiến tranh để gieo rắc sự tàn phá và nỗi sợ hãi.

“Máy bay luôn phải là phương tiện mang đến hòa bình, chứ không bao giờ là chiến tranh!” ngài nói. “Không ai nên sợ rằng mối đe dọa về cái chết và sự tàn phá có thể đến từ trên trời.”

Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc lại các cuộc ném bom trên không trong các cuộc Thế chiến và các cuộc xung đột khác, vẫn còn tiếp diễn cho đến ngày nay.

“Sau những kinh nghiệm bi thảm của thế kỷ XX, việc ném bom trên không lẽ ra phải bị cấm vĩnh viễn!” ngài nói. “Thay vào đó, chúng vẫn tồn tại, và sự phát triển công nghệ, dù tích cực, đang bị lợi dụng cho chiến tranh. Đây không phải là tiến bộ; đây là sự thụt lùi!”

Tóm lại, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ lòng biết ơn đối với các nhân viên của hãng hàng không ITA Airways vì sự giúp đỡ của họ trong sứ mệnh truyền bá hòa bình của Ngài.

“Trong bối cảnh hiện nay,” Ngài nói, “việc tìm kiếm những con đường hòa bình trên bầu trời càng trở nên quan trọng hơn, và tôi cảm ơn các bạn vì, trong sứ mệnh mà Chúa đã giao phó cho tôi, tôi biết mình có thể trông cậy vào các bạn.”

 

KHUÔN MẶT LE THIÊN THẦN TRUYỀN TIN

Trong nếp sống đạo đức đạo Công giáo hằng ngày ba lần buổi sáng, giữa trưa và ban chiều đọc Kinh truyền tin, nhắc nhớ kính mừng biến cố mầu nhiệm thánh thiêng ân đức cứu độ Thiên Chúa thực hiện cho con người trần gian. Trong kinh nguyện này có câu mở đầu: Đức Chúa Trời sai Thánh Thiên Thần truyền tin cho đức mẹ Maria!

Câu kinh nguyện này có nền tảng nơi bài tường thuật về cảnh Thiên Thần truyền tin cho đức Maria, như trong phúc âm Chúa Giesu theo Thánh sử Luca viết thuật lại.(1,26-38)

Năm 1274 Thanh Bonaventura lần đầu tiên khuyên cầu nguyện đọc kinh Ave Maria ba lần vào buổi chiều.

Vào cuối thế kỷ 13. Các tu sỹ Tu viện Montecassino bên nước Ý đã hằng ngày buổi sáng và ban chiều kéo chuông cầu nguyện đọc kinh Ave Maria.

Đức giáo hoàng Gioan XXII. năm 1318 đã thu tiếp truyền thống đạo đức này và truyền cho các tín hữu Công giáo trong Giáo hội hằng ngày vào buổi chiều khi chuông thánh đường đổ lên, qùy gối cầu nguyện đọc ba lần kinh Kính mừng Maria.

Theo khía cạnh lịch sử văn hóa nghệ thuật, những chi tiết của bài tường thuật truyền tin thấm nhuộm mầu sắc thần thoại thi vị. Nên với nhiều người, nhất là thời đại ngày nay, họ tin, nhưng suy nhìn với con mắt phê bình thắc mắc nữa. Phải, nó là một thách đố cho đức tin trong đời sống.

Bài tường thuật truyền tin thuật lại cảnh Thiên Thần Gabriel được Thiên Chúa sai hiện đến với thiếu nữ còn đồng trinh Maria ở làng quê Nazareth miền Bắc nước Do Thái. Sứ giả Gabriel của Thiên Chúa sai đến báo tin Maria được Thiên Chúa tuyển chọn ban cho ơn kêu gọi làm mẹ cưu mang sinh thành nuôi dưỡng Con Thiên Chúa ở trần gian.

Ơn kêu gọi thần thánh này tương tự như lịch sử ơn kêu gọi các Tiên Tri thời cược ước trong lịch sử đất nước Do Thái ngày xa xưa trước đó hàng ngàn năm.

Thánh sử Luca tường thuật cuộc gặp gỡ giữa Maria với Thiên Thần Gabriel như các lịch sử ơn kêu gọi các Tiên Tri thời cựu ước trong Kinh Thánh ghi thuật lại. Thánh sử Luca bắt đầu với hoàn cảnh sống trong hiểm nghèo, đất nước dân Thiên Chúa sống trong tình trạng bị đế quốc người Roma ngoại bang thống trị đô hộ, và luôn mong chờ được cứu giải thoát khỏi ách bị thống trị áp bức đó. Thiên Thần Chúa nói cho Maria sứ mạng thần thánh: Maria, chị sẽ thụ thai, chị sẽ đặt tên em bé là Giesu!

Maria nghe vậy rất giật mình bỡ ngỡ, suy nghĩ và liền có phản ứng hỏi Thiên Thần ngược lại: Làm thế nào có thể xảy ra như thế được?

Sau cùng Thiên Thần trấn an Maria cùng bảo đảm quyền năng của Thiên Chúa luôn che chở chị: Thần Linh của Thiên Chúa sẽ hoạt động cho thành hiện thực. Cứ xem Elisabeth, người chị bà con trong dòng tộc chị đã đạt tới tuổi không thể thụ thai có con được, thế mà Thiên Chúa lại ban cho có thai từ sáu tháng nay rồi.

Cung cách hành xử của Maria như vậy cũng giống như cách phản ứng của các Tiên Tri thời xưa nước Do Thái. Maria lắng và nêu đặt thắc mắc hỏi ngược lại trước khi quyết định nói lời ưng thuận xin vâng. Như thế sự vâng lời của Maria không là sự vâng lời tối mặt mù quáng. Nhưng nảy sinh từ vòng phản ứng không chỉ với cảm tính mà còn với lý trí suy nghĩ lành mạnh của một con người do Thiên Chúa tạo dựng nên.

Maria đã với lòng khiêm cung nhận mình là người “tôi tớ” của Thiên Chúa- một cung cách sống suy nghĩ can đảm của một phụ nữ đã nhận mình là “ tôi tớ Chúa”. Vì tước hiệu này là tước hiệu của tiên tri phái đàn ông, như trong sách Tiên Isaia viết.

Tước hiệu này không là sự qụy lụy thái độ cung cách yếu kém. Nhưng tỏ hiện sự liên kết khăng khít với Thiên Chúa, và sẵn sàng dấn thân phục vụ theo như ý Thiên Chúa.

Gương sống lòng đạo đức can đảm của Maria không như là một người nữ tỳ sống trong câm lặng, cúi đầu cam chịu đựng, nhưng như là một nữ tiên tri lắng nghe, thảnh thơi tự do suy nghĩ và đặt câu hỏi thắc mắc.

Trong thế giới xã hội nhiều người, nhất là phụ nữ, bị sức mạnh quyền lực áp chế không cho được tự do suy nghĩ, bắt phải câm lặng sống trong vòng thương tích tủi nhục hận thù về thể xác cùng tinh thần. Nhưng cung cách sống của Maria đã chỉ ra con đường: Sự nhập thể làm người của Thiên Chúa khởi đầu ở nơi nào con người lên tiếng nói, nêu lên thắc mắc và tự quyết định chịu trách nhiệm lấy.

Chúng ta ngày nay đang sống trong một thế giới có nhiều hoàn cảnh bắt phải sống trong câm lặng: như trong chiến tranh, trong lúc bị chao đảo làm lung lay tinh thần, trong khủng hoảng về kinh tế tiền bạc, công ăn việc làm, cả trong niềm tin đạo giáo... Bài tường thuật về biến cố Thiên Thần truyền cho đức mẹ Maria là lời mời gọi suy nghĩ đến sự câm lặng không là tiếng nói quyết định sau cùng.

Maria sống cung cách lắng nghe, suy nghĩ, đối phản lại, nêu ra thắc mắc và rồi mới nói lời ưng thuận. Lời ưng thuận đó phát xuất lan tỏa từ sự tự do và lòng tin tưởng cậy trông.

Có lẽ đó cũng là lời mời gọi của ngày lễ mừng hôm nay nói lên sứ điệp: Thiên Chúa đi tìm những con người (biết) lắng nghe, suy nghĩ, nêu thắc mắc và sau cùng tự do nói lên quyết định của mình: Xin xảy đến cho tôi, như Chúa ( ngài) nói dậy bảo!

Mừng lễ kính mầu nhiệm Thiên Thần truyền tin Chúa Giesu, Con Thiên Chúa xuống trần gian làm người trong cung lòng Maria với cung cách cầu xin noi gương can đảm của mẹ Maria đặt lòng tin tưởng trọn vẹn vào Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh đời sống.

Và như mẹ Maria với trái tim tâm hồn cùng lý trí, tiếng nói nêu lên câu thắc mắc và đáp lại câu trả lời.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Các quan chức Âu Châu phản ứng trước thông tin cho rằng Ngoại trưởng Hung Gia Lợi đã cung cấp thông tin cho Điện Cẩm Linh về các cuộc họp bí mật của Liên Hiệp Âu Châu trong nhiều năm qua.

Ngày 22 tháng 3, các quan chức Ba Lan và Hung Gia Lợi đã phản ứng trước thông tin cho rằng Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Peter Szijjarto đã báo cáo với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về các cuộc họp của Hội đồng Âu Châu.

Ngày 21 tháng 3, tờ Washington Post, gọi tắt là WP đưa tin rằng ông Szijjarto thường xuyên gọi điện cho ông Lavrov trong giờ giải lao các cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu để cập nhật trực tiếp diễn biến các cuộc thảo luận. Một quan chức an ninh Âu Châu nói với tờ báo rằng những cuộc gọi này đồng nghĩa với việc “về cơ bản, trong mọi cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu suốt nhiều năm qua, Mạc Tư Khoa đều tham gia vào mọi hoạt động”.

Budapest bác bỏ những thông tin này là “tin giả” nhằm mục đích làm tổn hại cơ hội của đảng Fidesz cầm quyền trong cuộc bầu cử quốc hội sắp tới.

Người dân Hung Gia Lợi sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 12 tháng 4, trong một cuộc bầu cử được dự đoán sẽ chấm dứt 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orban. Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Fidesz của ông Orban đang tụt hậu so với đảng Tisza, do nhân vật đối lập Peter Magyar lãnh đạo.

“Các người đang nói dối để ủng hộ Đảng Tisza thiết lập một chính phủ bù nhìn thân chiến tranh ở Hung Gia Lợi”, Szijjarto nói vào ngày 22 tháng 3 để đáp lại những tuyên bố của WP.

Tuy nhiên, các quan chức Ba Lan không tỏ ra ngạc nhiên trước thông tin cho rằng ông Szijjarto đã báo cáo với Điện Cẩm Linh về các cuộc thảo luận bí mật của Liên Hiệp Âu Châu.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk viết: “Việc người của ông Orban thông báo cho Mạc Tư Khoa về mọi chi tiết trong các cuộc họp của Hội đồng Liên Hiệp Âu Châu không nên gây bất ngờ cho bất cứ ai.”

“Chúng tôi đã nghi ngờ điều đó từ lâu rồi. Đó là một lý do tại sao tôi chỉ lên tiếng khi thực sự cần thiết và chỉ nói những điều cần thiết.”

Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cũng chia sẻ bài báo của WP trên mạng xã hội, gắn thẻ Szijjarto và viết: “Điều này giải thích được nhiều thứ, Peter.”

Hung Gia Lợi được xem là quốc gia thân Cẩm Linh nhất trong Liên Hiệp Âu Châu, duy trì quan hệ mật thiết với Mạc Tư Khoa ngay cả sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Ông Szijjarto đã thực hiện 16 chuyến thăm chính thức tới Mạc Tư Khoa kể từ năm 2022, bao gồm cả cuộc gặp gần đây nhất với Putin vào ngày 4 tháng 3.

Căng thẳng giữa Ukraine và Hung Gia Lợi cũng leo thang khi cuộc bầu cử đến gần. Mâu thuẫn gần đây tập trung vào việc đình chỉ hoạt động của đường ống dẫn dầu Druzhba, vốn cung cấp dầu thô của Nga cho Hung Gia Lợi và Slovakia và đã ngừng hoạt động từ cuối tháng Giêng.

Kyiv cho rằng đường ống dẫn dầu bị hư hại do một cuộc tấn công của Nga, một tuyên bố mà Budapest bác bỏ. Để trả đũa, Hung Gia Lợi và Slovakia đã ngừng cung cấp nhiên liệu diesel cho Ukraine và chặn gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga. Ông Orban cũng đang chặn khoản vay 90 tỷ euro (106 tỷ đô la) cho Kyiv, một nguồn tài chính quan trọng trong bối cảnh chiến tranh.

[Kyiv Independent: European officials react to reports that Hungarian FM briefed Kremlin on confidential EU meetings for years]

2. Tổng thống Trump nói Iran muốn một thỏa thuận nhưng ông thì không.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy tuyên bố rằng Iran muốn đạt được thỏa thuận nhưng ông thì không, cho rằng ông đã đạt được mục tiêu của mình “sớm hơn dự kiến vài tuần” và rằng Mỹ đã “xóa sổ Iran khỏi bản đồ”.

“Lãnh đạo của họ đã ra đi, hải quân và không quân của họ đã bị tiêu diệt, họ hoàn toàn không có khả năng phòng thủ, vậy mà họ lại muốn thỏa thuận. Tôi thì không!”, Tổng thống Trump nói trong một bài đăng trên Truth Social.

Một ngày trước đó, Tổng thống Trump đã hạ thấp khả năng ngừng bắn, nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng các hành động đang diễn ra của Mỹ đã khiến Iran suy yếu đáng kể.

“Vâng, chúng ta có thể đối thoại, nhưng tôi không muốn ngừng bắn”, Tổng thống Trump nói hôm thứ Sáu.

“Bạn không thể thực hiện lệnh ngừng bắn khi bạn đang tiêu diệt hoàn toàn phía bên kia. Họ không có hải quân. Họ không có không quân. Họ không có bất kỳ trang thiết bị nào. Họ không có người trinh sát. Họ không có pháo phòng không. Họ không có radar. Và tất cả các lãnh đạo của họ đều đã bị tiêu diệt ở mọi cấp bậc. Chúng tôi không muốn làm điều đó”, ông nói thêm.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump cũng nói rằng ông tin Mỹ đã “thắng” cuộc chiến với Iran, sau đó bổ sung thêm trong một bài đăng trên Truth Social rằng Mỹ đang xem xét “giảm dần” các nỗ lực quân sự ở Trung Đông.

[CNN: Trump says Iran wants a deal but he does not]

3. ‘Những vụ nổ cực kỳ kinh hoàng’ được báo cáo ở phía đông và phía tây Tehran.

Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết “những tiếng nổ cực kỳ kinh hoàng” đã được cảm nhận ở phía tây và phía đông thủ đô Tehran của Iran, bao gồm cả vùng ngoại ô phía đông Pardis và thành phố Damavand gần đó.

Các báo cáo này xuất hiện sau khi Israel tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Iran ở Tehran, và sau khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

Theo hãng tin AP, các nhà máy điện lớn nhất của Iran bao gồm nhà máy Damavand gần Tehran (công suất 2.868 megawatt), nhà máy Kerman ở phía đông nam Iran (1.910 MW) và nhà máy điện hơi nước Ramin ở tỉnh Khuzestan (1.890 MW). Nhà máy điện hạt nhân duy nhất của nước này tại Bushehr trên bờ biển phía nam Iran sản xuất khoảng 1.000 MW.

[Al Jazeera English: ‘Extremely terrifying explosions’ reported in east and west Tehran]

4. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đang tìm cách phát động các cuộc tấn công mới khi thời tiết ấm lên.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết sau cuộc họp báo quân sự ngày 22 tháng 3 rằng lực lượng Nga đã “tăng cường đáng kể” các cuộc tấn công trong tuần qua.

Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi và Tham mưu trưởng Andrii Hnatov đã báo cáo tình hình cho Tổng thống Zelenskiy, trong đó cho biết quân đội Nga đã “tận dụng thời tiết thuận lợi hơn” để tăng cường các nỗ lực tấn công ở nhiều khu vực.

“Kết quả hữu hình duy nhất mà quân đội Nga phải gánh chịu là sự gia tăng tổn thất”, Tổng thống Zelenskiy nói.

“Cụ thể, chỉ trong bảy ngày này, đã có hơn 8.000 binh sĩ Nga thiệt mạng và bị thương nặng.”

Tổng thống Ukraine cho biết, quân đội Nga đã cố gắng tiến công từ các khu vực biên giới thuộc tỉnh Kharkiv và Sumy. Lực lượng Ukraine đang đẩy lùi các đơn vị Nga trong các cuộc tấn công này.

Ông cho biết, tình hình tại tỉnh Donetsk đang bị bao vây không thay đổi đáng kể trong tuần qua.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết ông đã phê duyệt “một loạt các chiến dịch mới” chống lại Nga.

Những phát biểu của tổng thống được đưa ra khi Ukraine đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp từ mùa đông khắc nghiệt nhất của cuộc chiến tranh toàn diện - với những cuộc tấn công không ngừng nghỉ của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng, nhiệt độ đóng băng và tình trạng mất điện trên quy mô lớn - sang mùa xuân được mong đợi từ lâu.

Tuy nhiên, việc băng tan vào mùa xuân đồng nghĩa với việc lực lượng Nga đang ở vị trí thuận lợi hơn để tiến hành các chiến dịch tấn công mới sau khi cuộc tấn công phía đông của họ bị chậm lại trong những tháng mùa đông.

Ngày 6 tháng 3, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang tích cực lên kế hoạch cho một cuộc tấn công mùa xuân ở tỉnh Donetsk, nơi lực lượng Nga tiếp tục gây áp lực lên các vị trí phòng thủ của Ukraine xung quanh Pokrovsk và Myrnohrad - hai trung tâm hậu cần quan trọng ở phía tây Donetsk bị Nga tạm chiếm.

Kyiv đã đưa ra những báo cáo lạc quan về những thắng lợi gần đây của Ukraine trên chiến tuyến, bao gồm cả tuyên bố của Syrskyi hồi đầu tháng 3 rằng Ukraine đã chiếm được nhiều lãnh thổ hơn trong tháng 2 năm 2026 so với lực lượng Nga chiếm được trong cùng kỳ.

Mặc dù những báo cáo này vẽ nên một bức tranh về sự thành công trên chiến trường, nhưng việc đo lường chính xác quyền kiểm soát, mất mát và giành được lãnh thổ dọc theo tiền tuyến ngày càng trở nên khó khăn hơn, khi “vùng xám” tranh chấp giữa lãnh thổ do Ukraine và Nga kiểm soát ngày càng mở rộng.

[Kyiv Independent: Russia attempting new offensives as weather warms, Zelensky says]

5. Ít nhất 180 người bị thương trong các cuộc tấn công của Iran vào Arad và Dimona của Israel

Hai cuộc tấn công hỏa tiễn riêng biệt của Iran đã nhắm vào thành phố Dimona ở miền nam Israel – nơi đặt cơ sở hạt nhân chính của nước này – và thành phố Arad gần đó, trong một trong những diễn biến leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Đài truyền hình nhà nước Iran coi các cuộc tấn công này là “phản ứng đáp trả” đối với điều mà họ cho là cuộc tấn công vào khu phức hợp làm giàu uranium Natanz của Iran trước đó trong ngày.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Chuẩn Tướng Effie Defrin, cho biết tại Arad, ít nhất 116 người bị thương, trong đó có 7 người bị thương nặng; tại Dimona, ít nhất 64 người bị thương, trong đó có một người bị thương nặng.

Bộ Y tế cho biết ít nhất 4.564 người đã được di tản đến bệnh viện kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Trong số này, hiện có 124 người đang nằm bệnh viện, bao gồm một người trong tình trạng nguy kịch và 13 người trong tình trạng nghiêm trọng.

[CNN: At least 180 injured in Iranian attacks on Israel’s Arad, Dimona: Ministry]

6. Chuyên gia hàng đầu về Iran của Israel cho biết, cuộc tấn công của Iran vào Dimona cho thấy “khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả” của Tehran.

Vụ tấn công hỏa tiễn của Iran vào thành phố Dimona ở miền nam Israel cho thấy Tehran vẫn duy trì “khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả”, theo nhận định của một trong những chuyên gia hàng đầu về Iran của Israel.

Danny Citrinowicz, một chuyên gia cao cấp về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết vụ tấn công vào tối thứ Bảy tại Dimona, nơi đặt chương trình hạt nhân của Israel, là một phần của mô hình quản lý leo thang căng thẳng.

Ông Citrinowicz cho biết: “Cuộc tấn công của Iran vào Dimona và nhà máy lọc dầu Haifa sau cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt South Pars cho thấy một mô hình rõ ràng và nhất quán: leo thang được kiểm soát thông qua các tín hiệu có chủ đích”. Ông nói thêm rằng quyết định tấn công Dimona thể hiện “khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả, với định hướng chiến lược được chuyển thành việc thực thi tác chiến chính xác ở cấp độ chiến thuật”.

Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết vụ tấn công vào Dimona là để đáp trả điều mà Tehran gọi là cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào cơ sở hạt nhân Natanz. Quân đội Israel cho biết họ “không biết” về cuộc tấn công vào Natanz. Mỹ đã thực hiện một cuộc tấn công vào Natanz trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng Sáu.

Israel đã nhiều lần tuyên bố đang phá vỡ hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran bằng cách tiêu diệt các nhà lãnh đạo nước này, khiến quân đội khó có thể hoạt động một cách hiệu quả. Nhưng Citrinowcz nói, “Đây không phải là sự trả đũa ngẫu nhiên. Đây là sự răn đe có cấu trúc, được thiết kế để định hình hành vi và gây ra tổn thất.”

[Al Jazeera English: Iran strike on Dimona shows “effective command and control,” says Israel’s top Iran expert]

7. Đức thúc đẩy thỏa thuận hợp tác quân sự mới với Nhật Bản.

Đức đang tìm cách tăng cường quan hệ quốc phòng với Nhật Bản, với việc Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius đề xuất một thỏa thuận mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho binh lính hai nước hoạt động trên lãnh thổ của nhau.

Phát biểu tại căn cứ hải quân Yokosuka của Nhật Bản sau cuộc hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjirō Koizumi hôm Chúa Nhật, Pistorius cho biết Berlin đã đề xuất một Thỏa thuận Tiếp cận Tương hỗ — một khuôn khổ được thiết kế để “tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi binh lính giữa hai nước và giảm đáng kể các rào cản hành chính”.

Những thỏa thuận như vậy cho phép các quốc gia đối tác dễ dàng triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau để huấn luyện, diễn tập hoặc thực hiện các chiến dịch bằng cách đơn giản hóa các thủ tục pháp lý và hành chính. Nhật Bản đã ký các thỏa thuận tương tự với các quốc gia như Vương quốc Anh và Úc khi nước này tăng cường quan hệ an ninh trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.

Đề xuất này đánh dấu một bước tiến vượt bậc so với các hoạt động hợp tác gần đây của Đức tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, vốn chủ yếu tập trung vào các cuộc tập trận chung và triển khai ngắn hạn. Nó báo hiệu sự chuyển dịch sang hợp tác quân sự có cấu trúc hơn với các đối tác của Berlin trong khu vực.

Pistorius cho rằng động thái này là một phần trong phản ứng rộng hơn đối với tình trạng bất ổn toàn cầu ngày càng gia tăng. Ông nói: “Mối quan hệ đối tác chặt chẽ của chúng ta đã trở nên rõ ràng hơn trong bối cảnh những diễn biến hiện tại ở Iran và Trung Đông”, đồng thời chỉ ra sự phụ thuộc lớn của Nhật Bản vào nhập khẩu năng lượng qua eo biển Hormuz. “Quyền tự do của các tuyến đường biển phải được bảo đảm và bảo vệ.”

Ông Pistorius nói thêm rằng Đức và Nhật Bản cùng chia sẻ lợi ích trong việc bảo đảm các tuyến đường thương mại toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh rằng cả hai nước vẫn cam kết tuân thủ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. “Chúng tôi thống nhất bởi niềm tin rằng sức mạnh của pháp luật phải được ưu tiên”, Pistorius nói.

Sáng kiến này cũng phản ánh sự chuyển dịch chiến lược rộng hơn ở Berlin và Tokyo. Khi cả hai chính phủ đều phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ các cường quốc độc tài — từ cuộc chiến của Nga ở Ukraine đến Trung Quốc và Bắc Hàn ở Đông Á — họ ngày càng coi các thách thức an ninh của mình có mối liên hệ mật thiết với nhau, chuyển những mối quan ngại chung đó thành sự hợp tác quốc phòng song phương chặt chẽ hơn.

[Politico: Germany pushes new military cooperation deal with Japan]

8. Qatar cho biết đã tìm thấy sáu người thiệt mạng sau vụ tai nạn trực thăng, công tác tìm kiếm vẫn đang tiếp tục.

Bộ Nội vụ Qatar cho biết sáu người đã được tìm thấy thiệt mạng sau vụ tai nạn trực thăng, và một người vẫn còn mất tích.

Trong một tuyên bố đăng tải trên X, Bộ này cho biết “các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu” trong vùng biển thuộc lãnh thổ nước này đã tìm thấy sáu trong số bảy người trên tàu.

Thông báo cho biết thêm rằng các đội chuyên trách đang tiếp tục nỗ lực hết sức để tìm kiếm người còn mất tích.

Bộ này đã gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đình các nạn nhân.

Trước đó, phóng viên Zein Basravi của Al Jazeera đưa tin từ Dubai rằng vụ tai nạn trực thăng là do trục trặc kỹ thuật.

[CNN: Qatar says six found dead after helicopter crash, search continues]

9. Lãnh đạo NATO cho biết ông hy vọng Âu Châu sẽ đoàn kết lại về vấn đề Iran.

Hôm Chúa Nhật, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã hoàn toàn ủng hộ các nỗ lực quân sự của Tổng thống Trump chống lại Iran và cũng cho biết ông kỳ vọng các quốc gia thành viên NATO sẽ cùng nhau hỗ trợ Tổng thống Trump.

“Điều tôi biết chắc là chúng ta luôn đoàn kết với nhau,” Rutte nói.

Ông Rutte luôn ủng hộ Tổng thống Trump ngay cả khi một số cường quốc hàng đầu Âu Châu - lưu ý rằng NATO được thành lập như một liên minh phòng thủ - đã bày tỏ sự miễn cưỡng trong việc giúp đỡ Tổng thống Trump trong cuộc chiến với Iran, bao gồm cả những nỗ lực của Mỹ nhằm bảo đảm an toàn cho tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Về phần mình, Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ NATO. “Không có Mỹ, NATO chỉ là con hổ giấy! Họ không muốn tham gia cuộc chiến ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông nói hôm thứ Sáu. “Giờ đây, cuộc chiến đó đã THẮNG về mặt quân sự, với rất ít nguy hiểm cho họ, họ lại than phiền về giá dầu cao mà họ buộc phải trả, nhưng lại không muốn giúp mở eo biển Hormuz, một thao tác quân sự đơn giản là nguyên nhân duy nhất dẫn đến giá dầu cao. Việc đó quá dễ dàng đối với họ, với rất ít rủi ro. NHỮNG KẺ HÈN NHÁT, và chúng ta sẽ GHI NHỚ!”

Trong khi bày tỏ sự miễn cưỡng chỉ trích các nhà lãnh đạo Âu Châu, Rutte nói về Tổng thống Trump: “Ông ấy làm điều này để làm cho cả thế giới an toàn.”

Cựu thủ tướng Hòa Lan, Rutte, nói với Brennan rằng các cường quốc Âu Châu cần thời gian để chấp thuận vì họ đã bị loại khỏi kế hoạch ban đầu nhằm giữ yếu tố bất ngờ trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

“Tôi hiểu sự thất vọng của tổng thống vì việc này cần thời gian, nhưng một lần nữa tôi cũng mong mọi người thông cảm vì các quốc gia đã phải chuẩn bị cho điều này trong khi không hề biết trước,” ông Rutte nói.

Trong bài phát biểu ủng hộ chiến dịch quân sự hiện tại, Rutte đã so sánh các hành động quân sự chống lại Iran với những nỗ lực của thế giới nhằm ngăn chặn Bắc Hàn sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ông nói: “Chúng ta đã thấy với Bắc Hàn rằng nếu đàm phán quá lâu, chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội để hoàn thành việc này và Bắc Hàn hiện đã có khả năng hạt nhân”. Ông cho rằng một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ là mối đe dọa rõ ràng đối với Israel, Âu Châu và sự ổn định của thế giới.

[Politico: NATO leader says he expects Europe will come together on Iran]

10. Iran bắt giữ 25 người vì tội “lan truyền tin đồn”, theo các báo cáo của hãng tin nhà nước.

Hãng thông tấn Tasnim thuộc sở hữu nhà nước Iran đưa tin hôm Chúa Nhật, 22 Tháng Ba, rằng nước này đã bắt giữ 25 người vì tội “lan truyền tin đồn, quay phim các vụ phá hoại và gửi chúng cho các mạng lưới chống cách mạng”.

Hãng thông tấn Tasnim cho biết, họ đã bị bắt giữ tại tỉnh Tây Azerbaijan, trích dẫn một tuyên bố từ sở chỉ huy cảnh sát tỉnh cho biết chính quyền sẽ “giải quyết những kẻ phạm tội một cách dứt khoát, như một bài học và biện pháp răn đe”.

Các vụ bắt giữ diễn ra vài ngày sau khi Iran hành quyết ba người đàn ông liên quan đến các cuộc biểu tình chống chế độ trên toàn quốc diễn ra vào đầu năm nay.

Hãng thông tấn Mizan, trực thuộc ngành tư pháp Iran, cho biết Mehdi Qasemi, Saleh Mohammadi và Saeed Davoudi đã bị kết án vì vai trò của họ trong vụ sát hại hai viên chức cảnh sát tại một đồn cảnh sát.

Các nhóm nhân quyền đã mô tả các phiên tòa này là một trò hề, trong đó Tổ chức Ân xá Quốc tế và các tổ chức khác cho rằng việc ép buộc nhận tội đã được sử dụng trong các thủ tục xét xử nhanh chóng mà “không hề giống với một phiên tòa có ý nghĩa”.

[Al Jazeera English: Iran arrests 25 for “spreading rumors,” state news reports]

11. Đảng Dân chủ đồng loạt chỉ trích Tổng thống Trump vì bài đăng ăn mừng Mueller qua đời

Đảng Dân chủ đang chỉ trích gay gắt Tổng thống Trump sau khi ông tuyên bố hôm thứ Bảy rằng ông rất vui vì cựu công tố viên đặc biệt Robert Mueller đã qua đời.

Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff, Đảng Dân chủ - đơn vị California nói để đáp lại tuyên bố của Tổng thống Trump: “Mỗi ngày, vị tổng thống này đều thể hiện sự thiếu đứng đắn và không đủ tư cách để nắm giữ chức vụ”.

Bài phát biểu đầy giận dữ, trong đó Tổng thống Trump nói rằng ông “mừng vì ông ta đã chết” bởi vì ông ta “không còn có thể làm hại những người vô tội nữa”, đã vấp phải sự lên án gay gắt từ các đảng viên Dân chủ.

Lãnh đạo phe thiểu số đảng Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, nói. “Mục tiêu của Tổng thống Trump là đánh lạc hướng các bạn khỏi giá xăng tăng cao, cuộc chiến vô nghĩa của ông ta, những hành vi lạm dụng của ICE và vụ bê bối Epstein. Đừng cho ông ta điều ông ta muốn. Và cầu mong Robert Mueller, một cựu binh Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và người phục vụ công chúng suốt đời, được yên nghỉ.”

Dân biểu Dan Goldman Đảng Dân chủ, đơn vị New York nói hôm Thứ Bẩy, rằng Mueller và tổng thống “đại diện cho hai thái cực trái ngược nhau về những gì một công chức nên làm”.

“Thế mà Tổng thống Hoa Kỳ lại ăn mừng một cách đáng ghê tởm cái chết của Mueller chỉ vì ông ấy đã vạch trần những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đánh cắp cuộc bầu cử năm 2016”, Goldman nói.

Ít nhất một thành viên đảng Cộng hòa cũng lên án bài đăng của Tổng thống Trump.

“Đây rõ ràng là hành vi sai trái và trái với tinh thần Kitô giáo,” Dân biểu Don Bacon Đảng Cộng hòa, đơn vị Nebraska nói trong một tin nhắn gửi cho POLITICO khi được hỏi về tuyên bố của Tổng thống Trump. “Đại đa số người Mỹ muốn điều tốt đẹp hơn.”

Các phản ứng không chỉ giới hạn ở việc lên án Tổng thống Trump. Thượng Nghị Sĩ Cory Booker Đảng Dân chủ, đơn vị Jersey gọi Mueller là một “công chức tận tâm và đáng kính”, và Dân biểu đảng Cộng hòa Mike Turner của Ohio, trong một tuyên bố nói rằng ông “cam kết với sự thật” với tư cách là công tố viên đặc biệt.

“Bob Mueller là một trong những giám đốc xuất sắc nhất trong lịch sử FBI, người đã thay đổi cục sau vụ 11/9 và cứu sống vô số người,” cựu Tổng thống Barack Obama nói. “Nhưng chính sự tận tâm không ngừng nghỉ của ông đối với pháp quyền và niềm tin vững chắc vào các giá trị cốt lõi của chúng ta đã khiến ông trở thành một trong những công chức được kính trọng nhất thời đại. Michelle và tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình Bob và tất cả những người biết và ngưỡng mộ ông.”

Cựu Tổng thống George Bush cho biết ông Mueller, một đảng viên đảng Cộng hòa, đã “lãnh đạo cơ quan một cách hiệu quả” sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001.

“Laura và tôi vô cùng đau buồn trước sự ra đi của Robert Mueller. Bob đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp phục vụ công chúng,” ông Bush nói, sau đó nói thêm rằng ông và cựu đệ nhất phu nhân Laura Bush “gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến vợ ông, bà Ann, người đã chung sống với ông gần 60 năm, và gia đình Mueller.”

Một số đảng viên Cộng hòa ủng hộ Tổng thống Trump đã lên tiếng tán thành cuộc tấn công dữ dội của ông. Nhà hoạt động cực hữu Laura Loomer viết rằng Tổng thống Trump “đã nói ra điều mà mọi người đều đang nghĩ” về Mueller. Trong khi đó, Roger Stone, một cựu cố vấn của Tổng thống Trump, đăng trên X rằng “phán quyết của Robert Mueller đã được chuyển lên một tòa án cao cấp hơn nhiều”.

Ông Mueller, người qua đời vào tối thứ Sáu ở tuổi 81, từng giữ chức Giám đốc Cục Điều tra Liên bang, gọi tắt là FBI dưới thời chính quyền Bush và Obama. Ông được dư luận cả nước biết đến khi điều tra mối liên hệ giữa chiến dịch tranh cử năm 2016 của Tổng thống Trump với Nga trong nhiệm kỳ đầu tiên của tổng thống.

Năm 1968, Mueller gia nhập Thủy quân lục chiến, được điều động đến Việt Nam và nhận Huân chương Sao Đồng vì đã cứu sống một đồng đội dưới làn đạn. Sau đó, ông bị trúng đạn và được trao tặng Huân chương Trái tim Tím.

Mặc dù báo cáo Mueller cuối cùng “không chứng minh được” sự thông đồng hình sự giữa chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump và chính phủ Nga, nhưng công tố viên đặc biệt đã kết luận rằng Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 để có lợi cho Tổng thống Trump.

Kể từ đó, tổng thống đã chỉ trích Mueller và đảng Dân chủ, cho rằng họ đã dàn dựng một “trò lừa bịp” về sự thông đồng với Nga.

[Politico: Democrats pile on Trump for post celebrating Mueller’s death]

12. Tổng thống Trump đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở trong vòng 48 giờ.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

“Trong vòng 48 GIỜ kể từ thời điểm này, nếu Iran không MỞ HOÀN TOÀN eo biển Hormuz, hay CÓ BẤT KỲ ĐE DỌA NÀO, Hoa Kỳ sẽ tấn công và phá hủy các NHÀ MÁY ĐIỆN của họ, BẮT ĐẦU VỚI NHÀ MÁY LỚN NHẤT TRƯỚC!”, Tổng thống Trump nói.

Lời đe dọa này đánh dấu sự leo thang trong lời lẽ của Tổng thống Trump, người trước đây đã từng đưa ra lựa chọn tấn công cơ sở hạ tầng của Iran nhưng cảnh báo rằng điều đó sẽ làm suy yếu khả năng tái thiết của nước này. Và đó là sự thừa nhận ngầm rằng việc đóng cửa eo biển mang lại cho Iran đòn bẩy đáng kể.

Các nguồn tin thân cận cho tờ Guardian biết một số người đã khuyên Tổng thống Trump không nên làm như vậy. Tấn công vào hạ tầng cơ sở dân sự là một tội ác chiến tranh và ông có thể gặp rắc rối lớn sau khi hết nhiệm kỳ.

Lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Trump được đưa ra một ngày sau khi ông nói rằng Mỹ đang xem xét “giảm dần” các nỗ lực quân sự ở Trung Đông và bác bỏ các câu hỏi về kế hoạch của Tòa Bạch Ốc nhằm khôi phục giao thông qua eo biển Hormuz, nói rằng “đến một thời điểm nào đó, nó sẽ tự mở cửa”.

Thông tin này cũng được đưa ra sau khi Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố đã yêu cầu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu khí của Iran.

Nhưng khi giá xăng tăng cao trong nước, các quan chức Mỹ đã nỗ lực hết sức để ngăn chặn việc đóng cửa eo biển trong nhiều tháng, đồng thời thừa nhận một cách riêng tư rằng việc mở lại tuyến đường thủy quan trọng này là một vấn đề chưa có giải pháp rõ ràng, như CNN đã đưa tin trước đó.

[CNN: Trump threatens to “hit and obliterate” Iran's power plants if Strait of Hormuz not opened in 48 hours]

13. Các thành viên Quốc Hội lên án những lời đe dọa của Tổng thống Trump đối với Iran.

Yassamin Ansari, một nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ đến từ Arizona, cho rằng Tòa Bạch Ốc đang được điều hành bởi “một bạo chúa điên cuồng quyết tâm phá hủy” đất nước và phần còn lại của thế giới.

Bà đã đưa ra tuyên bố sau khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ “phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

“Từ việc nói ‘sự giúp đỡ đang đến’ với những người biểu tình Iran cho đến việc đe dọa phạm tội ác chiến tranh chống lại toàn bộ dân chúng,” Ansari, người có cha mẹ là người nhập cư từ Iran, cho biết.

Ansari đã chỉ trích quyết định của Tổng thống Trump về việc phát động chiến tranh chống lại Iran, gọi chiến dịch này là “liều lĩnh và bất hợp pháp”, đồng thời cảnh báo về “những tác động thảm khốc” của nó, bao gồm cả cái chết của các binh sĩ Mỹ.

Theo Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy, Tổng thống Trump đã “mất kiểm soát cuộc chiến” chống lại Iran và đang trong tình trạng hoảng loạn.

Ông Murphy, một thành viên chủ chốt của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, là một trong số ngày càng nhiều nhà lập pháp chỉ trích cách thức tiến hành chiến dịch quân sự chung giữa Mỹ và Israel tại Iran, vốn đã bước sang tuần thứ tư.

Tổng thống Trump từng đe dọa sẽ “phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu chính phủ nước này không mở lại eo biển Hormuz.

Trước đó, Murphy cũng đã mô tả chiến dịch quân sự này là “cuộc chiến điên rồ của Tổng thống Trump” và cho rằng nó đang bắt đầu làm suy yếu toàn bộ nền kinh tế Mỹ sau khi giá nhiên liệu tăng mạnh.

[CNN: Democrat lawmaker denounces Trump’s threats against Iran]