BÀI ĐỌC 1 1Sm 16:1b,6-7,10-13a

Bài trích sách Sa-mu-en quyển thứ nhất.

Thời đó, Đức Chúa phán với ông Sa-mu-en: “Ngươi hãy lấy dầu

đổ đầy sừng và lên đường. Ta sai ngươi đến gặp Gie-sê người

Bê-lem, vì Ta đã thấy trong các con trai nó một người Ta muốn

đặt làm vua.”

Khi ông Gie-sê và các con trai ông đến, ông Sa-mu-en thấy Ê-li-

áp, ông nghĩ: “Đúng rồi! Người Đức Chúa xức dầu tấn phong

đang ở trước mặt Đức Chúa đây!” Nhưng Đức Chúa phán với ông

Sa-mu-en: “Đừng xét theo hình dáng và vóc người cao lớn của

nó, vì Ta đã gạt bỏ nó. Thiên Chúa không nhìn theo kiểu người

phàm: người phàm chỉ thấy điều mắt thấy, còn Đức Chúa thì

thấy tận đáy lòng.”

Ông Gie-sê cho bảy người con trai đi qua trước mặt ông Sa-mu-

en, nhưng ông Sa-mu-en nói với ông Gie-sê: “Đức Chúa không

chọn những người này.” Rồi ông lại hỏi ông Gie-sê: “Các con ông

có mặt đầy đủ chưa?” Ông Gie-sê trả lời: “Còn cháu út nữa, nó

đang chăn chiên.” Ông Sa-mu-en liền nói với ông Gie-sê: “Xin

ông cho người đi tìm nó về, chúng ta sẽ không nhập tiệc trước

khi nó tới đây.” Ông Gie-sê cho người đi đón cậu về. Cậu có mái

tóc hung, đôi mắt đẹp và khuôn mặt xinh xắn. Đức Chúa phán

với ông Sa-mu-en: “Đứng dậy, xức dầu tấn phong nó đi! Chính

nó đó!” Ông Sa-mu-en cầm lấy sừng dầu và xức cho cậu, ở giữa

các anh của cậu. Thần khí Đức Chúa nhập vào Đa-vít từ ngày đó

trở đi.

Đó là Lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 Ep 5:8-14

Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Ê-

phê-xô.

Thưa anh em, xưa anh em là bóng tối, nhưng bây giờ,

trong Chúa, anh em lại là ánh sáng. Vậy anh em hãy ăn ở

như con cái ánh sáng; mà ánh sáng đem lại tất cả những

gì là lương thiện, công chính và chân thật. Anh em hãy

xem điều gì đẹp lòng Chúa. Đừng cộng tác vào những việc

vô ích của con cái bóng tối, phải vạch trần những việc ấy

ra mới đúng. Vì những việc chúng làm lén lút, thì nói đến

đã là nhục rồi. Nhưng tất cả những gì bị vạch trần, đều do

ánh sáng làm lộ ra; mà bất cứ điều gì lộ ra, thì trở nên ánh

sáng. Bởi vậy, có lời chép rằng:

Tỉnh giấc đi, hỡi người còn đang ngủ!

Từ chốn tử vong, trỗi dậy đi nào!

Đức Ki-tô sẽ chiếu sáng ngươi!

Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG Ga 8:12

Chúa nói: Tôi là ánh sáng thế gian.

Ai theo tôi, sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống.

TIN MỪNG Ga 9:1-41

Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, ra khỏi Đền Thờ, Đức Giê-su nhìn thấy một

người mù từ thuở mới sinh. Đức Giê-su nhổ nước

miếng xuống đất, trộn thành bùn và xức vào mắt

người mù, rồi bảo anh ta: “Anh hãy đến hồ Si-lô-ác

mà rửa” (Si-lô-ác có nghĩa là : người được sai phái).

Vậy anh ta đến rửa ở hồ, và khi về thì nhìn thấy

được.

Các người láng giềng và những kẻ trước kia thường

thấy anh ta ăn xin mới nói: “Hắn không phải là người

vẫn ngồi ăn xin đó sao?” Có người nói: “Chính hắn

đó!” Kẻ khác lại rằng: “Không phải đâu! Nhưng là

một đứa nào giống hắn đó thôi!” Còn anh ta thì quả

quyết: “Chính tôi đây !”

Họ dẫn kẻ trước đây bị mù đến với những người

Pha-ri-sêu. Nhưng ngày Đức Giê-su trộn chút bùn và

làm cho mắt anh ta mở ra lại là ngày sa-bát. Vậy, các

người Pha-ri-sêu hỏi thêm một lần nữa làm sao anh

nhìn thấy được. Anh trả lời: “Ông ấy lấy bùn thoa vào

mắt tôi, tôi rửa và tôi nhìn thấy.” Trong nhóm Pha-

ri-sêu, người thì nói: “Ông ta không thể là người của

Thiên Chúa được, vì không giữ ngày sa-bát”; kẻ thì

bảo: “Một người tội lỗi sao có thể làm được những

dấu lạ như vậy?” Thế là họ đâm ra chia rẽ. Họ lại hỏi

người mù: “Còn anh, anh nghĩ gì về người đã mở mắt

cho anh?” Anh đáp: “Người là một vị ngôn sứ!”

Họ đối lại: “Mày sinh ra tội lỗi ngập đầu, thế mà mày

lại muốn làm thầy chúng ta ư?” Rồi họ trục xuất anh.

Đức Giê-su nghe nói họ đã trục xuất anh. Khi gặp lại

anh, Người hỏi: “Anh có tin vào Con Người không?”

Anh đáp: “Thưa Ngài, Đấng ấy là ai để tôi tin?” Đức

Giê-su trả lời: “Anh đã thấy Người. Chính Người

đang nói với anh đây.” Anh nói: “Thưa Ngài, tôi tin.”

Rồi anh sấp mình xuống trước mặt Người.

Đó là Lời Chúa.

 

ĐỪNG ĐỂ CƠM ÁO LÀM MÙ MẮT

Có những buổi sáng vừa mở mắt ra, lòng đã thấy nặng. Điện thoại sáng lên với hàng loạt tin nhắn công việc. Email báo thêm một rắc rối mới. Tiền nhà, tiền xe, tiền học cho con, hóa đơn, áp lực ở chỗ làm, những nỗi lo về tương lai… cứ thế chồng lên nhau như sóng dồn. Giữa guồng quay đó, nhiều người Kitô hữu vẫn đi lễ, vẫn đọc kinh, vẫn cố giữ đạo. Nhưng nếu thành thật, ta phải thú nhận rằng không ít lần cơm áo gạo tiền đã làm mắt lòng mình mờ đi. Ta vẫn thấy rất rõ chuyện tiền nong, thiệt hơn, thành bại, nhưng lại thấy mờ dần sự hiện diện của Chúa, nỗi đau của người thân, tiếng lương tâm, và cả chính linh hồn mình.

Tin Mừng về người mù từ thuở mới sinh là một lời đánh thức mạnh mẽ cho thời đại hôm nay. Khi thấy anh mù, các môn đệ hỏi Chúa Giêsu: “Ai đã phạm tội, anh ta hay cha mẹ anh ta, khiến anh ta sinh ra đã bị mù?” Đó là kiểu câu hỏi rất giống chúng ta. Hễ có đau khổ, thất bại, đổ vỡ, ta thường vội đi tìm một người để đổ lỗi. Ta nghĩ chắc ai đó sai. Chắc Chúa phạt. Chắc số mình xấu. Chắc đời bất công. Nhưng Chúa Giêsu trả lời một cách hoàn toàn khác: “Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta, nhưng là để công việc của Thiên Chúa được tỏ hiện nơi anh ta.”

Chỉ một câu ấy thôi đã đủ mở ra một ánh sáng mới: không phải mọi đau khổ đều là hình phạt; có những vết thương lại là nơi Thiên Chúa bắt đầu làm việc.

1. Khi đời tối lại, đừng vội nghĩ Chúa bỏ mình.

Có những giai đoạn trong đời mà người ta rất dễ mất đức tin: khi bị mất việc, khi làm ăn thất bại, khi gia đình lục đục, khi bệnh tật đổ xuống, khi cố gắng mãi mà vẫn không khá hơn. Trong những lúc đó, lòng người rất dễ bật ra những câu quen thuộc: “Con đã làm gì sai?” “Sao Chúa để chuyện này xảy ra?” “Tại sao lại là con?”

Những câu hỏi đó rất người, rất thật. Chúa không trách chúng ta vì đã đau. Nhưng Tin Mừng mời ta đi xa hơn một bước: thay vì chỉ hỏi “ai sai?”, hãy thử hỏi: “Chúa muốn tỏ hiện điều gì trong hoàn cảnh này?” Biết đâu chính lúc thất bại là lúc ta bắt đầu sống thật hơn. Biết đâu lúc túng thiếu là lúc vợ chồng biết nắm tay nhau hơn. Biết đâu lúc bị chặn đường là lúc Chúa đang kéo ta sang một hướng khác tốt hơn mà ta chưa hiểu. Điều đó không làm nỗi đau biến mất ngay. Nhưng nó giúp ta không tuyệt vọng. Nó giúp ta hiểu rằng bóng tối không phải lúc nào cũng là dấu chấm hết. Có những đêm rất đen, nhưng lại là lúc bình minh đang gần nhất.

Khi gặp một biến cố xấu, đừng phản ứng ngay bằng hoảng loạn hay đổ lỗi. Hãy tập ngồi yên 1 phút, hít sâu, và nói với Chúa một câu rất ngắn: “Lạy Chúa, con chưa hiểu, nhưng xin đừng để con bỏ Ngài trong lúc này.” Đó là bước đầu tiên để ánh sáng đức tin không bị dập tắt.

2. Chúa không sợ bùn đất của đời ta.

Một chi tiết rất đẹp trong câu chuyện người mù là Chúa Giêsu đã lấy nước miếng hòa với đất thành bùn rồi bôi lên mắt anh. Nghe có vẻ rất bình thường, rất “đất”, rất thô. Nhưng chính ở đó lại có một ý nghĩa sâu xa: Chúa không ngại chạm vào phần lấm lem của con người. Cuộc sống hôm nay làm nhiều người cảm thấy đời mình như đang dính đầy bùn, bùn của nợ nần, bùn của căng thẳng, bùn của những sai lầm cũ, bùn của nóng giận, chán nản, thất vọng, bùn của những ngày chỉ biết cắm đầu làm mà không còn hồn vía. Nhưng Tin Mừng nói với ta rằng: Chúa không chờ mình sạch rồi mới đến. Ngài đến ngay trong cái bùn đó. Và nhiều khi, chính từ bùn đất ấy, Ngài bắt đầu tái tạo con người mình. Tuy nhiên, người mù không được sáng mắt ngay khi Chúa bôi bùn lên. Anh còn phải đi rửa ở hồ Silôác. Nghĩa là phép lạ luôn cần sự cộng tác. Ngày nay cũng vậy. Chúng ta thường xin Chúa đổi đời mình, nhưng nhiều khi lại không muốn bước những bước cần thiết, không chịu xin lỗi, không chịu sửa thói quen xấu, không chịu đi xưng tội, không chịu bỏ một lối sống đang làm mình tối đi.

“Hồ Silôác” của mỗi người hôm nay có thể là một lần xưng tội thật lòng, một cuộc nói chuyện hòa giải, một quyết định cắt bớt điều đang làm mình sa ngã, một giờ bớt điện thoại để trở về với gia đình, một bước dứt khoát với cách làm ăn không ngay thẳng. Phép lạ không luôn đến bằng những điều ngoạn mục. Nhiều khi phép lạ bắt đầu từ một bước rất nhỏ mình chịu làm.

3. Điều đáng sợ nhất không phải là nghèo, mà là mù tâm linh.

Người mù trong Tin Mừng thì được sáng mắt. Nhưng những người tưởng mình thấy rõ nhất lại hóa ra là kẻ mù thật sự. Họ có mắt, có kiến thức, có địa vị, có tôn giáo, nhưng không nhận ra công việc của Thiên Chúa ngay trước mặt mình. Đó là kiểu mù lòa rất đáng sợ. Ngày nay, người ta có thể rất giỏi: giỏi kiếm tiền, giỏi quản lý, giỏi tính toán, giỏi theo dõi tình hình thế giới, giỏi cập nhật mọi thứ… Nhưng lại mù trước những điều quan trọng nhất: không thấy người bạn đời đang kiệt sức, không thấy con mình đang cô đơn, không thấy tâm hồn mình đang chai đá, không thấy Chúa đang hiện diện âm thầm trong từng ngày sống. Chính vì vậy, bài học quan trọng nhất cho người Kitô hữu hôm nay không phải là làm thêm thật nhiều việc đạo đức, mà là giữ cho mắt lòng mình sáng. Làm sao để không bị cơm áo làm mù mắt? Một là dành vài phút hồi tâm mỗi ngày. Cuối ngày, đừng lao thẳng từ công việc vào điện thoại rồi ngủ gục. Hãy ngồi yên 3–5 phút và tự hỏi hôm nay con đã sống thế nào, lúc nào con mất bình an, lúc nào con thiếu ánh sáng, lúc nào con thấy Chúa gần mình nhất. Hai là tập thánh hóa công việc. Không phải đợi tới nhà thờ mới sống đạo. Một email viết trung thực, một cuộc nói chuyện không gian dối, một lựa chọn ngay thẳng dù thiệt hơn, một sự nhịn nhục không cay cú. Tất cả đều có thể trở thành lời cầu nguyện. Ba là giảm bớt tiếng ồn. Nhiều khi điều thiêng liêng nhất mình có thể làm hôm nay là… tắt bớt điện thoại. Vì nếu tâm hồn lúc nào cũng đầy tiếng ồn, làm sao nghe được tiếng Chúa?

4. Sống theo ánh sáng sẽ có giá phải trả.

Người mù sau khi được chữa lành không bước vào một cuộc sống dễ chịu hơn ngay lập tức. Trái lại, anh bị chất vấn, bị nghi ngờ, bị ép chối bỏ sự thật, và cuối cùng bị loại trừ. Điều đó cho thấy một sự thật rất đời: sống trong ánh sáng không phải lúc nào cũng thuận lợi. Giữa cuộc sống hôm nay, biết bao người Kitô hữu phải trả giá chỉ vì muốn sống tử tế: không chịu gian dối nên mất lợi, không chịu “đi đêm” nên bị chậm thăng tiến, không muốn làm điều sai nên bị xem là khó hợp tác, không chạy theo kiểu sống của số đông nên bị coi là lạc hậu. Nhưng thà đau vì giữ ánh sáng còn hơn yên ổn trong bóng tối. Người mù đã nói một câu rất mạnh: “Một điều tôi biết: trước đây tôi mù, còn nay tôi thấy được.” Đó là lời chứng của một người đã thật sự gặp Chúa. Khi đã nếm được ánh sáng, người ta không thể quay lại yêu bóng tối như cũ nữa.

Mỗi ngày sẽ có những lúc bạn phải chọn thật hay giả, ngay hay gian, ánh sáng hay bóng tối, bình an lương tâm hay lợi ích trước mắt. Không phải lúc nào chọn điều đúng cũng dễ. Nhưng người Kitô hữu sống bằng một niềm xác tín sâu hơn: thà thiệt một chút mà lòng còn sáng, còn hơn được nhiều mà đánh mất chính mình.

5. Làm sao áp dụng những bài học này cách thiết thực nhất?

Nếu phải gom tất cả lại thành một lối sống rất cụ thể, có lẽ người Kitô hữu hôm nay chỉ cần giữ 5 điều sau:

1. Mỗi sáng, dâng ngày cho Chúa trước khi cầm điện thoại. Chỉ một câu thôi: “Lạy Chúa, xin đừng để cơm áo làm mù mắt con hôm nay.”

2. Khi gặp áp lực, đừng phản ứng ngay. Hít sâu vài giây và tự hỏi: “Con đang hành động từ sợ hãi hay từ ánh sáng?”

3. Mỗi ngày dành 3–5 phút hồi tâm. Đó là cách lau lại đôi mắt tâm hồn.

4. Mỗi tuần làm một việc rất cụ thể để trở về với ánh sáng. Có thể là đi xưng tội, xin lỗi một người, bỏ một thói quen xấu, dành thời gian thật cho gia đình, giúp một người đang khó khăn hơn mình.

5. Khi rơi vào thất bại, thay vì hỏi “ai sai?”, hãy hỏi “Chúa muốn làm gì ở đây?”

Câu hỏi đó không làm hết đau, nhưng mở cửa cho hy vọng.

Điều đáng sợ nhất trong đời không phải là nghèo, không phải là thiếu, cũng không phải là thất bại. Điều đáng sợ nhất là để cho những lo toan ấy làm mình mất ánh sáng bên trong.

Có những người đầy đủ mọi thứ mà lòng vẫn tối.

Nhưng cũng có những người đang chật vật trăm bề mà đôi mắt tâm hồn vẫn sáng, vì họ không buông tay Chúa.

Ước gì giữa bao áp lực cơm áo gạo tiền hôm nay, chúng ta vẫn giữ được một đôi mắt biết nhìn bằng đức tin: thấy Chúa trong nghịch cảnh, thấy bài học trong đau khổ, thấy người thân đang cần được hiểu hơn là bị trách, và thấy rằng đời mình, dù lấm lem, vẫn có thể trở thành nơi công việc của Thiên Chúa được tỏ hiện.

Xin đừng để cơm áo làm mù mắt chúng ta.

Vì một khi mất ánh sáng bên trong, ta có thể có tất cả mà vẫn lạc đường.

Còn nếu còn ánh sáng đức tin, dù đi qua đêm tối, ta vẫn biết mình đang đi về đâu.

Vọng Sinh

Nguồn tham khảo:

-https://ascensionpress.com/blogs/articles/20-out-of-the-box-things-to-do-for-lent-2026

-https://ngoiloivn.net/kinh-thanh/nghien-cuu/cgtmcn4mc-a/

-https://tgpsaigon.net/bai-viet/chua-nhat-tuan-4-mua-chay-nam-a-59715

-https://www.giaophanbaria.org/chia-se-loi-chua/chua-nhat-va-le-trong/suy-niem-chua-nhat/2023/03/14/cac-bai-suy-niem-loi-chua-chua-nhat-iv-mua-chay-a-2.html

-https://www.ncpd.org/homily-spiritual-blindness

-https://blog.adw.org/2020/03/i-went-i-washed-and-now-i-see-a-homily-for-the-4th-sunday-of-lent/

-https://blog.adw.org/2020/03/i-went-i-washed-and-now-i-see-a-homily-for-the-4th-sunday-of-lent/

-https://www.churchofthepreciousblood.org/the-dangers-of-spiritual-blindness-and-arrogance

-https://ldcg.de/index.php/phung-vu/thanh-kinh-cong-giao/item/2875-phuc-am-chua-nh-t-th-iv-mua-chay-15-03-2026

 

1. Vụ nổ gần quảng trường Tehran khi các lãnh đạo tham dự cuộc biểu tình Ngày Quds. Israel phóng hỏa tiễn ám sát lãnh tụ nguy hiểm nhất của Iran

Trong khi đó, tại Tehran, một vụ nổ lớn đã xảy ra gần một quảng trường trung tâm đông đúc người biểu tình khi một số nhà lãnh đạo cao cấp đang tập trung để kỷ niệm Ngày Quds, hay Ngày Giêrusalem, theo báo cáo của đài truyền hình nhà nước Iran.

Theo truyền thông nhà nước, một người đã thiệt mạng trong vụ nổ tại khu vực có nhiều tòa nhà chính phủ.

Video do hãng thông tấn bán chính thức Tasnim công bố cho thấy một cột khói xám bốc lên khi những người biểu tình hô vang “Israel chết đi!” và “Nước Mỹ chết đi!”. Cảnh quay từ Quảng trường Ferdowsi cho thấy mọi người hô to “Allah vĩ đại nhất!” khi khói bốc lên.

Nguyên nhân vụ nổ chưa được xác định ngay lập tức, và Lực lượng Phòng vệ Israel hay chính quyền Iran cũng chưa đưa ra bình luận nào.

Ông Ali Larijani, nhà lãnh đạo cơ quan an ninh quốc gia Iran, có mặt tại cuộc biểu tình cùng với các quan chức cao cấp khác, đã lên án cuộc tấn công của Israel là một hành động “tuyệt vọng”.

“Những cuộc tấn công này xuất phát từ nỗi sợ hãi, từ sự tuyệt vọng. Người mạnh mẽ sẽ không bao giờ đánh bom các cuộc biểu tình. Rõ ràng là nó đã thất bại”, Larijani nói với đài truyền hình nhà nước sau khi tham gia cuộc biểu tình, được tổ chức hàng năm kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với chính nghĩa Palestine và phản đối Israel.

Với giọng điệu đầy thách thức, ông nói rằng Tổng thống Trump “không hiểu rằng người dân Iran là một dân tộc dũng cảm, một dân tộc mạnh mẽ, một dân tộc kiên quyết. Ông ta càng gây áp lực, quyết tâm của dân tộc này càng mạnh mẽ hơn.”

Việc ông Larijani tham dự là một trong những lần xuất hiện trước công chúng nổi bật nhất của một quan chức Iran kể từ cuộc tấn công ngày 28 tháng 2 khiến lãnh đạo tối cao Khamenei và các quan chức cao cấp khác thiệt mạng.

Theo hình ảnh do đài truyền hình nhà nước cung cấp, Chánh án Gholam Hossein Mohseni Ejei và Cảnh sát trưởng quốc gia Ahmad-Reza Radan cũng có mặt.

Cầm trên tay những bức ảnh của nhà lãnh đạo tối cao bị ám sát và con trai kiêm người kế nhiệm của ông, người dân đã tuần hành qua Tehran trong sự kiện thường niên, giẫm đạp lên những bức ảnh của Tổng thống Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Ngày Al Quds, được đặt theo tên tiếng Ả Rập của Giêrusalem và được tổ chức vào thứ Sáu cuối cùng của tháng ăn chay Ramadan linh thiêng của người Hồi giáo, có nguồn gốc từ Iran và được tổ chức hàng năm kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Các cuộc tuần hành được tổ chức tại các thành phố trên toàn thế giới.

[Times Of Israel: Blast near Tehran square as leaders attend Quds Day rally]

2. Những gì chúng ta biết về việc tàu USS Tripoli điều hàng ngàn Thủy Quân Lục Chiến đến Trung Đông

Theo một quan chức Mỹ giấu tên nói với AP để thảo luận về các kế hoạch quân sự nhạy cảm, các đơn vị thuộc Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 và tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli đã được lệnh đến Trung Đông.

Các Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến được huấn luyện và trang bị để thực hiện các cuộc đổ bộ, nhưng họ cũng chuyên về tăng cường an ninh tại các đại sứ quán, di tản dân thường và cứu trợ thiên tai. Mặc dù việc triển khai này là một sự gia tăng đáng kể về quân số trong khu vực, nhưng nó không nhất thiết cho thấy một chiến dịch trên bộ sắp xảy ra hoặc sẽ diễn ra.

Theo hình ảnh do quân đội công bố, Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31, cũng như tàu Tripoli và các tàu tấn công đổ bộ khác chở Thủy Quân Lục Chiến, đóng tại Nhật Bản và đã ở trên biển Thái Bình Dương trong vài ngày. Tàu Tripoli đã được các vệ tinh thương mại phát hiện đang di chuyển một mình gần Đài Loan. Vị trí đó cho thấy nó cách vùng biển ngoài khơi Iran hơn một tuần. Đầu tuần này, Hải quân Mỹ có 12 tàu, bao gồm cả Hàng Không Mẫu Hạm USS Abraham Lincoln và 8 tàu khu trục, hoạt động ở Biển Ả Rập. Nếu tàu Tripoli gia nhập hạm đội này, nó sẽ là tàu lớn thứ hai sau Lincoln hoạt động ở vùng biển ngoài khơi Iran.

Mặc dù tổng số binh sĩ Mỹ đóng quân tại Trung Đông chưa rõ ràng, nhưng riêng căn cứ không quân Al-Udeid, một trong những căn cứ lớn nhất trong khu vực, thường có khoảng 8000 binh sĩ Mỹ đóng quân.

[Newsweek: What We Know as USS Tripoli Sends Thousands of Marines to Middle East]

3. Hegseth không thể giải thích làm thế nào Mỹ mở cửa eo biển Hormuz

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Sáu khẳng định rằng Hoa Kỳ sẽ không cho phép Iran tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz, nhưng ông không đưa ra lời giải thích rõ ràng về cách thức hoặc thời điểm tuyến đường thủy này có thể được mở lại. Những lời bảo đảm của ông được đưa ra trong bối cảnh bạo lực khu vực leo thang, tình trạng di dời dân thường ngày càng gia tăng và những câu hỏi ngày càng lớn về diễn biến của cuộc chiến kéo dài gần hai tuần.

Hegseth cho biết sự gián đoạn ở eo biển Hormuz là “vấn đề chúng ta đang giải quyết” và nói với công chúng rằng không cần phải lo lắng.

Ông cam kết Hoa Kỳ sẽ không cho phép eo biển này tiếp tục tranh chấp nhưng không cung cấp bất kỳ chi tiết hoạt động nào.

Các tàu bị mắc kẹt đã yêu cầu được hải quân hộ tống, là điều mà Tổng thống Trump vẫn chưa cam kết. Các chuyên gia cho rằng đây là một nhiệm vụ “phức tạp”.

Hegseth ca ngợi những thành quả trên chiến trường của Hoa Kỳ và Israel, nói rằng hơn 15.000 mục tiêu đã bị tấn công kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Ông nói rằng Tổng thống Trump “nắm giữ quyền quyết định” về tốc độ và thời gian của cuộc xung đột.

Ngũ Giác Đài xác nhận bốn phi công Mỹ thiệt mạng trong vụ tai nạn máy bay KC-135 ở Iraq; nguyên nhân đang được điều tra.

Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu, mặc dù giá dầu vẫn ở mức gần 100 đô la một thùng.

Tại Tehran, một cuộc biểu tình nhân Ngày Quds đã thu hút đông đảo người tham gia; một phụ nữ thiệt mạng trong một vụ nổ gần người biểu tình.

NATO đã đánh chặn một hỏa tiễn khác của Iran xâm nhập không phận Thổ Nhĩ Kỳ - đây là vụ việc thứ ba trong vòng 10 ngày.

Israel mở rộng các cuộc tấn công vào các mục tiêu của Hezbollah trên khắp Li Băng, bao gồm cả các khu vực của Beirut trước đây được coi là an toàn hơn.

Hơn 800.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa ở Li Băng trong bối cảnh các cuộc tấn công leo thang.

Một vụ tấn công hỏa tiễn ở miền bắc Israel đã làm hàng chục người bị thương; Hezbollah nhận trách nhiệm.

Các quốc gia vùng Vịnh báo cáo đã đánh chặn máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn; các nhân viên cứu trợ ở Tehran bị thương trong các cuộc tấn công riêng biệt.

Một binh sĩ Pháp thiệt mạng ở Iraq trong một vụ tấn công có liên quan đến cuộc xung đột khu vực.

Hegseth đã ra lệnh điều tra độc lập về vụ tấn công của Mỹ vào một trường tiểu học ở Iran khiến ít nhất 175 người thiệt mạng.

Ông nói rằng “không có bằng chứng rõ ràng” cho thấy Iran đã rải thủy lôi ở eo biển, mặc dù các quan chức Mỹ khác cho biết tình báo cho thấy hoạt động rải thủy lôi.

Chỉ 1% số đạn dược của Mỹ được sử dụng là hỏa tiễn tầm xa; mối lo ngại đang gia tăng về lượng hỏa tiễn đánh chặn dự trữ đang cạn kiệt.

[Newsweek: Hegseth could not explain how the United States can keep the Strait of Hormuz open.]

4. ‘Vấn đề rất phức tạp’: Thách thức lớn đối với Hải quân Mỹ trong việc mở cửa eo biển Hormuz

Iran đang đáp trả trong cuộc chiến bằng cách tấn công các tàu thuyền ở eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy thương mại quan trọng nhất thế giới.

Với lời thề không để “một lít dầu nào” lọt qua biên giới đến Mỹ hoặc các đồng minh của nước này, Iran đã tấn công ít nhất 20 tàu chở dầu, làm tê liệt tuyến đường vận chuyển trong 12 ngày và tình hình vẫn chưa được cải thiện. Hình ảnh các tàu chở dầu bốc cháy đã khiến giá dầu tăng vọt.

Tổng thống Trump đã hạ thấp tầm quan trọng của những tổn thất trên thị trường; hứa hẹn rằng Mỹ có thể sớm mở lại eo biển, có lẽ bằng cách cử tàu hộ tống hải quân hoặc phá hủy vũ khí của Iran.

Hôm thứ Ba, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thậm chí còn tuyên bố sai sự thật rằng một tàu hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua eo biển.

Nhưng hôm thứ Năm, ông buộc phải thừa nhận rằng Mỹ “đơn giản là chưa sẵn sàng” để bảo vệ các tàu thuyền.

Ông nói với CNBC rằng chương trình hộ tống của Mỹ có thể “diễn ra tương đối sớm nhưng không thể diễn ra ngay bây giờ”.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới ngày càng cảm nhận rõ sự khó khăn do nguồn cung dầu khí bị tắc nghẽn, hành động của Mỹ là cần thiết và phải được thực hiện sớm nếu Mỹ có thể thực hiện bất kỳ biện pháp nào.

Hải quân Mỹ có thể làm gì?

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, cho biết Mỹ đang xem xét “một loạt các lựa chọn” để bảo đảm dòng chảy dầu mỏ nhưng không cung cấp nhiều chi tiết.

Ông ấy đang nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người cùng với Tổng thống Trump, đã đề xuất rằng Hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu thuyền đi qua eo biển.

Hải quân Mỹ đã từng làm điều này trước đây. Trong giai đoạn “Chiến tranh tàu chở dầu” của cuộc chiến tranh Iran-Iraq vào những năm 1980, các tàu của Mỹ đã hộ tống các tàu chở dầu của Kuwait đi qua Vịnh Ba Tư để bảo vệ chúng khỏi các cuộc tấn công của Iran.

Chiến dịch đó, được gọi là Chiến dịch Earnest Will, kéo dài hơn một năm, từ năm 1987 đến năm 1988.

Các tàu chiến của Mỹ có thể một lần nữa đóng vai trò như một đội bảo vệ trên biển. Theo các chuyên gia hàng hải của Lloyd's List, một chiến dịch hộ tống “cơ bản” sẽ cần từ 8 đến 10 tàu khu trục để bảo vệ từ 5 đến 10 tàu thương mại.

Ưu tiên hàng đầu sẽ là đưa các tàu hiện đang mắc kẹt trong khu vực ra khỏi eo biển, trước khi xem xét đến các tàu đang trên đường đến đó.

Theo Đề đốc Hải quân Mỹ về hưu Robert Murrett, hiện là giáo sư thực hành về quản lý công và quan hệ quốc tế tại Đại học Syracuse, việc tập hợp đội hộ tống có thể diễn ra “trong vài ngày, chứ không phải vài tuần”. Nhưng “mọi chuyện rất phức tạp”, ông nói với Newsweek.

Đề đốc Murrett cho biết chiến tranh ngày nay đã khác trước. “Nếu quân đội Ukraine trong tay không có một chiến hạm nào vẫn có thể phong tỏa hoàn toàn Hắc Hải trong 4 năm qua, thì không có lý do nào để tin rằng quân đội Iran không thể nào làm được một việc tương tự như thế. Chiến tranh ngày nay đã khác trước. Ưu thế tuyệt đối vượt trội của Hoa Kỳ không giải quyết được vấn đề.”

Theo hãng tin Reuters, cho đến nay Hải quân Mỹ đã buộc phải từ chối các yêu cầu bảo vệ quân sự từ các công ty vận tải biển, với lý do rủi ro từ các cuộc tấn công của Iran hiện vẫn còn quá cao.

Mối đe dọa từ mìn

Tình hình càng trở nên nguy hiểm hơn khi có những báo cáo cho rằng Iran có thể đã bắt đầu rải thủy lôi ở eo biển.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã bác bỏ những báo cáo này, nói rằng không có dấu hiệu nào cho thấy Iran đang làm điều đó. Nhưng ông cũng nói với Tehran rằng họ sẽ phải đối mặt với những hậu quả “ở mức độ chưa từng thấy” nếu đặt chất nổ ở eo biển Hormuz.

Các bãi thủy lôi của Iran sẽ là một trở ngại đáng kể, và hải quân Mỹ đã từng chứng kiến những hậu quả tàn khốc của chúng trước đây.

Năm 1988, trong một chiến dịch bảo vệ các tàu của Kuwait, một tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường của Mỹ đã va phải thủy lôi của Iran ở Vịnh Ba Tư.

Vụ nổ đã tạo ra một lỗ thủng lớn trên thân tàu và làm bị thương 10 thủy thủ. Con tàu suýt chìm. Và để đáp trả, Mỹ đã có hành động quyết liệt - là tấn công các giàn khoan dầu của Iran và một nửa lực lượng hải quân đang hoạt động của Iran vào thời điểm đó.

Nhưng Mỹ vừa cho ngừng hoạt động các tàu rà phá thủy lôi lớp Avenger đã phục vụ hàng chục năm ở Trung Đông, làm dấy lên câu hỏi về việc Hải quân Mỹ sẽ bảo đảm các tàu chở dầu không tiếp xúc với chất nổ trôi nổi trên mặt nước như thế nào.

Các tàu chiến ven biển của lực lượng này, được sử dụng cho các hoạt động gần bờ, cũng có một số khả năng chống thủy lôi, nhưng không rõ liệu chúng có đủ hiệu quả hay không.

Máy bay trực thăng rà phá thủy lôi cũng là một lựa chọn, nhưng thường được sử dụng cùng với tàu chiến.

Thêm vào đó, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ máy bay điều khiển từ xa đã đưa các loại máy bay điều khiển từ xa chuyên dụng để dò tìm mìn trở nên phổ biến.

“ Về lý thuyết, Hải quân Mỹ có thể giải quyết việc này,” cựu quan chức Ngũ Giác Đài, Jim Townsend, cho biết. “Họ có thể ra đó và hoàn thành nhiệm vụ,” ông nói với Newsweek, nhưng điều đó đòi hỏi “rất nhiều năng lực, rất nhiều tiền và rất nhiều thời gian.”

Lịch trình bảo trì và vị trí triển khai hiện tại của các tài sản có thể gây trở ngại cho việc lập kế hoạch. Làm thế nào để đối phó với các tàu tấn công nhanh của Iran lại là một câu hỏi khác — chưa kể đến việc các đoàn tàu hộ tống thường là sự kết hợp của nhiều lực lượng quân sự khác nhau.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề xuất một đội hộ tống “hoàn toàn mang tính phòng thủ” gồm nhiều quốc gia ở Âu Châu và ngoài Âu Châu, nhưng không cung cấp thêm nhiều thông tin khác.

Một phương án hành động có thể là giải quyết mối đe dọa thủy lôi trước khi nó được rải.

Hôm thứ Ba, ngay sau những lời đe dọa của Tổng thống Trump, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, đơn vị giám sát các lực lượng Mỹ triển khai ở Trung Đông, cho biết họ đã tiêu diệt 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz. Họ đã công bố đoạn video được tường trình cho thấy các tàu này bị nổ tung.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, cho biết Mỹ đã tấn công tổng cộng hơn 5.500 mục tiêu của Iran kể từ cuối tháng Hai, trong đó có hơn 60 tàu chiến.

“Nhiệm vụ của chúng tôi là chấm dứt khả năng phô trương sức mạnh và quấy rối tàu thuyền của chúng trong eo biển.”

Nhưng các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Hôm thứ Năm, ít nhất sáu tàu thương mại khác đã bị Iran tấn công ở eo biển, trong đó có tàu Safesea Vishnu thuộc sở hữu của Mỹ, bị tấn công bởi một xuồng cao tốc điều khiển từ xa. Một thủy thủ trên tàu đã thiệt mạng.

Cho đến nay, không một lít dầu nào vượt qua được eo biển Hormuz như lời thề của Iran.

[Newsweek: ‘It’s Complicated’: US Navy’s Huge Challenge To Open Up Strait of Hormuz]

5. Báo cáo cho thấy cuộc chiến tranh Iran là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử.

Theo báo cáo hôm thứ Năm của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu, khi căng thẳng leo thang dọc theo tuyến đường thủy quan trọng đối với thương mại quốc tế.

Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng chịu trách nhiệm vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới, đã chứng kiến lượng dầu và các sản phẩm dầu mỏ chảy qua giảm mạnh từ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày xuống còn “rất ít”, theo báo cáo. Giá dầu cũng “biến động mạnh” kể từ khi chiến tranh bắt đầu, báo cáo cho biết thêm.

Chi phí năng lượng tăng cao là vấn đề trọng tâm của chính quyền Tổng thống Trump kể từ khi chiến dịch hợp tác Mỹ-Israel bắt đầu vào tháng Hai. Tòa Bạch Ốc cho biết họ có thể cung cấp lực lượng hộ tống hải quân và bảo hiểm rủi ro chính trị cho các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Tổng thống cũng đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với việc Ấn Độ mua dầu của Nga.

Tuy nhiên, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, gọi tắt là IEA, nguồn cung dầu toàn cầu có khả năng giảm 8 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3, và “những thiệt hại trực tiếp đối với cơ sở hạ tầng năng lượng” cũng góp phần gây ra những cú sốc về nguồn cung.

“Với gần 20 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ xuất khẩu mỗi ngày hiện đang bị gián đoạn và các lựa chọn thay thế hạn chế để vượt qua điểm nghẽn vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, các nhà sản xuất và người tiêu dùng toàn cầu đang cảm thấy áp lực”, cơ quan này viết trong báo cáo của mình.

Hôm thứ Tư, các nước thành viên IEA cam kết sẽ tung ra thị trường 400 triệu thùng dầu nhằm ổn định nguồn cung và giảm giá năng lượng. Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ đang tấn công các tàu của Iran bị nghi ngờ đang rải thủy lôi khắp eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump hôm thứ Năm dường như đã bác bỏ những biến động thị trường này, cho rằng chúng không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Mỹ.

“Hoa Kỳ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, vượt xa các nước khác, vì vậy khi giá dầu tăng, chúng ta kiếm được rất nhiều tiền,” ông nói sáng thứ Năm. “NHƯNG, điều quan trọng và đáng quan tâm hơn nhiều đối với tôi, với tư cách là Tổng thống, là ngăn chặn một đế chế độc ác, Iran, sở hữu vũ khí hạt nhân và phá hủy Trung Đông, và thực tế là cả thế giới. Tôi sẽ không bao giờ để điều đó xảy ra!”

[Politico: Iran war is the largest oil supply disruption in history, report finds]

6. Người Âu Châu chỉ trích quyết định nới lỏng lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Nga của Mỹ: Tổng thống Trump “sai lầm”.

Hôm thứ Sáu, các nhà lãnh đạo Âu Châu đã chỉ trích chính quyền Tổng thống Trump vì tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga trong nỗ lực hạ nhiệt giá năng lượng đang tăng vọt giữa lúc Mỹ và Israel tấn công Iran.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và lãnh đạo Ukraine Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đều lên án quyết định cho phép vận chuyển và bán dầu của Nga đang bị mắc kẹt trên biển, điều này sẽ cho phép Điện Cẩm Linh bổ sung nguồn lực cho cuộc xâm lược toàn diện Ukraine đang diễn ra.

“Chúng tôi cho rằng điều đó là sai,” ông Merz nói, khi phát biểu cùng với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre. “Hiện tại đang có vấn đề về giá cả, chứ không phải vấn đề về nguồn cung. Và về vấn đề đó, tôi muốn biết những yếu tố nào khác đã khiến chính phủ Mỹ đưa ra quyết định này.”

Thủ tướng Merz cho biết quyết định của chính quyền Mỹ vào sáng thứ Sáu là một bất ngờ, dập tắt hy vọng của ông rằng Washington có thể kiềm chế không thực hiện những bước đi như vậy, vì các thành viên G7 khác đã mạnh mẽ kêu gọi Tổng thống Trump không nên giảm bớt áp lực lên Mạc Tư Khoa trong cuộc gọi video chung hôm thứ Tư.

Thủ tướng Merz nói: “Chúng tôi muốn bảo đảm rằng Nga không lợi dụng cuộc chiến ở Iran để làm suy yếu Ukraine. Chúng tôi cũng sẽ không cho phép Mạc Tư Khoa thử thách NATO ở sườn phía đông và ở phía bắc này.”

Thủ tướng Merz nhấn mạnh rằng Đức, cùng với các đối tác G7 và Israel, đang nỗ lực chấm dứt chiến tranh. Ông cũng nhắc lại nỗi lo ngại rằng Mỹ và Israel thiếu một chiến lược để kết thúc cuộc xung đột.

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và các cuộc tấn công trả đũa của Tehran nhằm vào các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới, đẩy giá năng lượng tăng cao.

Trước tình hình giá cả leo thang, ông Merz chỉ ra việc giải phóng lượng dự trữ dầu quốc tế trong những ngày gần đây, bao gồm cả Đức, điều mà ông cho rằng “sẽ giúp kiềm chế giá năng lượng ở một mức độ nào đó”.

Động thái của Mỹ nhằm giảm bớt áp lực lên Nga đã vấp phải sự phẫn nộ từ giới lãnh đạo Ukraine. Phát biểu tại Paris hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy cho rằng quyết định của Mỹ là “không hợp lý cho lắm”.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đồng nghĩa với việc [Nga] sẽ nhận được nhiều tiền hơn và sẽ có nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hơn” ở Trung Đông. Ông nói thêm: “Nga sẽ có tiền để trang bị cho cỗ máy chiến tranh của mình và có rất nhiều máy bay điều khiển từ xa được chế tạo trên lãnh thổ Nga nhằm gây bất ổn cho Trung Đông”.

Tổng thống Tổng thống Macron cũng bày tỏ sự thất vọng tương tự với Washington và cho rằng việc giá cả tăng cao “không có nghĩa là chúng ta nên xem xét lại các chính sách trừng phạt đối với Nga.”

“Đây là lập trường của G7 và hiển nhiên đó cũng là lập trường của chúng tôi,” ông nói thêm.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm: “Nga đang nhận được các nguồn lực mới nhờ tình trạng bất ổn, Ukraine phải nhận được những gì đã được hứa hẹn.”

[Politico: Trump is ‘wrong’: Europeans slam US decision to ease Russia oil sanctions]



7. Tổng thống Donald Trump tuyên bố ‘Chúng ta đã thắng’ cuộc chiến tranh với Iran.

Tổng thống Trump tuyên bố tại Kentucky rằng cuộc chiến với Iran đã được định đoạt theo hướng có lợi cho Mỹ.

Tổng thống Trump nói với những người ủng hộ ở Hebron, Kentucky, rằng cuộc xung đột về cơ bản đã kết thúc gần như ngay khi nó bắt đầu. Tổng thống Trump cho biết lực lượng Mỹ đã đánh chìm 58 tàu hải quân Iran và tiêu diệt lực lượng không quân của nước này.

“Tôi xin nói rằng chúng ta đã thắng. Các bạn biết đấy, người ta thường không muốn nói quá sớm là mình đã thắng. Nhưng chúng ta đã thắng. Chúng ta đã thắng, dù trận chiến đã kết thúc trong giờ đầu tiên, nhưng chúng ta đã thắng,” tổng thống nói.

Ông ấy nói thêm, “Chúng ta không muốn về sớm, phải không? Chúng ta phải hoàn thành công việc.”

Tổng thống Trump đã đưa ra những tín hiệu trái chiều về phạm vi và thời gian dự kiến của cuộc xung đột, lúc thì cho rằng chiến dịch đang diễn ra nhanh hơn dự kiến, lúc thì có thể kéo dài vài tuần, lúc thì đã thắng nhưng chưa hoàn tất, hoặc chỉ là một “cuộc thám hiểm” chứ không phải một cuộc chiến tranh toàn diện.

Theo các cuộc thăm dò dư luận được tiến hành kể từ khi chiến tranh bắt đầu, người Mỹ chia rẽ theo đường lối đảng phái về hành động quân sự của Mỹ chống lại Iran, với hầu hết các cuộc thăm dò cho thấy phe phản đối cao hơn phe ủng hộ.

Chiến dịch không kích của Mỹ tại Iran bước sang ngày thứ 12 khi lực lượng Mỹ và Israel tiếp tục các cuộc tấn công trên khắp đất nước. Một chỉ huy quân sự Mỹ cho biết trí tuệ nhân tạo đã giúp xác định và tấn công hơn 5.500 mục tiêu. Một đánh giá tình báo của Israel cho biết nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, đã bị thương ngay từ đầu cuộc xung đột.

Các nhân chứng ở Tehran cho biết họ đã nghe thấy tiếng không kích lớn và tiếng súng phòng không dữ dội hôm thứ Tư, cột khói bốc lên nghi ngút trên thành phố và bụi xám phủ khắp các khu phố. Họ mô tả không khí có mùi thuốc súng cháy và xăng. Các nhân chứng này yêu cầu giấu tên vì sợ bị trả thù.

Quân đội Israel cũng tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào Iran và đồng minh Hezbollah ở Li Băng, nơi cuộc xung đột đã khiến hơn 800.000 người phải di tản.

Hôm thứ Tư tại Kentucky, Tổng thống Trump cũng nói rằng Iran không có “tiềm năng hạt nhân” sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào chương trình hạt nhân của nước này hồi mùa hè, đồng thời cho biết Iran sau đó đã nối lại các hoạt động dẫn đến chiến dịch quân sự hiện tại.

Khi nói về các cuộc tấn công trước đó, Tổng thống Trump nói, “Chúng ta đã xóa sổ nó. Chúng không có tiềm năng hạt nhân.” Ông nói thêm, mà không cung cấp chi tiết, rằng Iran “đã bắt đầu lại,” và nói, “Đó là lý do tại sao chúng ta phải kết thúc nó. Chúng ta không muốn cứ hai năm lại phải làm lại.”

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Trump và các quan chức khác trong chính quyền đã nói rằng Iran chỉ còn vài tuần nữa là có thể phát triển vũ khí hạt nhân, những lập luận mà họ dùng để biện minh cho các cuộc tấn công mới, ngay cả khi họ vẫn khẳng định rằng các cuộc tấn công mùa hè đã phá hủy khả năng hạt nhân của Iran.

Những phát biểu của tổng thống được đưa ra trong bối cảnh Iran hôm thứ Tư đã bắn vào các tàu thương mại và tấn công vào Sân bay Quốc tế Dubai, leo thang nỗ lực nhằm phong tỏa giao thông qua vùng Vịnh Ba Tư giàu dầu mỏ. Trong khi đó, còi báo động vang lên và tiếng nổ được nghe thấy vào sáng sớm thứ Năm tại Giêrusalem, đồng thời các cảnh báo cũng vang lên ở miền bắc Israel, nơi Hezbollah đã bắn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Những lo ngại toàn cầu về năng lượng ngày càng gia tăng và các cuộc không kích của Mỹ và Israel tiếp tục dội bom vào Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Tổng thống Trump tuyên bố sẽ sử dụng nguồn dự trữ dầu mỏ chiến lược của Mỹ để cố gắng hạ giá dầu, nhưng không nêu rõ lượng dầu thô sẽ được sử dụng là bao nhiêu.

Trong một cuộc phỏng vấn với đài WKRC Local 12 ở Cincinnati, khi được hỏi về việc sử dụng quỹ dự trữ, Tổng thống Trump nói: “Chúng ta sẽ làm điều đó và sau đó sẽ bổ sung đầy quỹ.” Ông nói thêm: “Hiện tại, chúng ta sẽ giảm lượng dự trữ xuống một chút, và điều đó sẽ giúp giảm giá.”

Tổng thống Trump không cung cấp chi tiết về quy mô hoặc thời điểm của đợt xả kho dự trữ tiềm năng. Ông thường xuyên chỉ trích chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden vì đã sử dụng cạn kiệt Kho dự trữ dầu chiến lược nhằm mục đích giảm giá xăng.

[Newsweek: Donald Trump Says ‘We Won’ Iran War]

8. ‘Không hợp lý lắm’: Tổng thống Zelenskiy chỉ trích Mỹ vì nới lỏng lệnh trừng phạt đối với Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Sáu đã chỉ trích quyết định của chính quyền Tổng thống Trump về việc tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga nhằm mục đích giảm giá năng lượng.

Cuối ngày thứ Năm, Mỹ tạm thời dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt đối với Nga, trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp diễn, cho phép vận chuyển và bán dầu của Nga đang bị mắc kẹt trên biển.

“Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt có nghĩa là [Nga] sẽ nhận được nhiều tiền hơn và sẽ có nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hơn” ở Trung Đông, Tổng thống Zelenskiy nói khi đứng cạnh Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris. “Điều đó không hợp lý lắm.”

Ông nói thêm: “Nga sẽ nhận được tiền cho cỗ máy chiến tranh của mình và có rất nhiều máy bay điều khiển từ xa được chế tạo trên lãnh thổ Nga nhằm gây bất ổn cho Trung Đông”.

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và các cuộc tấn công trả đũa của Tehran nhằm vào các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh đã làm gián đoạn việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, đẩy giá năng lượng tăng cao. Để giảm giá, Washington đã tạm thời cho phép bán dầu từ Nga hiện đang ở trên biển, theo Bộ Tài chính Mỹ.

Trước đó vào thứ Sáu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo rằng quyết định này là “sai lầm” và sẽ giúp Mạc Tư Khoa bổ sung nguồn lực cho chiến tranh. Tổng thống Zelenskiy cũng nói rằng việc nới lỏng các lệnh trừng phạt sẽ không “giúp ích cho hòa bình”.

Tại Paris, Macron cũng bày tỏ sự thất vọng tương tự với Washington và cho rằng việc giá cả tăng cao “không có nghĩa là chúng ta nên xem xét lại các chính sách trừng phạt đối với Nga.”

“Đó là lập trường của G7 và hiển nhiên đó cũng là lập trường của chúng tôi,” ông nói thêm.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy đã có chuyến thăm Paris nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với Ukraine bất chấp sự chú ý của quốc tế đang chuyển sang Trung Đông.

Hai nhà lãnh đạo cũng sẽ thảo luận về sự phản đối của Hung Gia Lợi và Slovakia đối với việc hoàn tất khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine, trước thềm hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Âu Châu vào tuần tới.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Nga đang nhận được các nguồn lực mới nhờ tình trạng bất ổn, Ukraine phải nhận được những gì đã được hứa hẹn.”

[Politico: ‘Not very logical’: Zelenskyy blasts US for easing Russia sanctions]

9. Mỹ chỉ trích Cộng hòa Tiệp về chi tiêu quốc phòng thấp.

Washington đã chỉ trích gay gắt Cộng hòa Tiệp vì không chi đủ cho quốc phòng sau khi các nhà lập pháp Tiệp thông qua ngân sách năm 2026 chỉ phân bổ 1,7% GDP cho chi tiêu quân sự.

Đại sứ quán Mỹ tại Prague đăng tải trên trang X hôm thứ Năm: “Tất cả các đồng minh phải gánh vác phần trách nhiệm của mình và tuân thủ cam kết quốc phòng tại La Hay. Những con số này không phải là tùy tiện. Đó là để đáp ứng tình hình hiện tại - và tình hình đó đòi hỏi mức 5% phải là tiêu chuẩn. Không có lý do bào chữa, không có ngoại lệ.”

Các đồng minh NATO đã đồng ý mục tiêu chi tiêu quốc phòng mới tại hội nghị thượng đỉnh liên minh năm ngoái ở The Hague. Mục tiêu mới được đặt ra là 3,5% GDP cho chi tiêu quân sự thuần túy và 1,5% cho các khoản chi liên quan như an ninh mạng. Con số 1,7% cho năm 2026 đưa Prague vào nhóm các nước chi tiêu quốc phòng thấp nhất trong NATO.

Thủ tướng Cộng hòa Tiệp theo chủ nghĩa dân tộc-dân túy Andrej Babiš có thể đã tạo dựng được danh tiếng là “Ông Donald Trump của Tiệp”, nhưng điều đó không thể bảo vệ ông khỏi cơn thịnh nộ của Washington. Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker đã gửi một thông điệp cứng rắn trên X, nhắc nhở Prague rằng “tất cả các đồng minh phải gánh vác trách nhiệm của mình”.

Tổng thống Tiệp Petr Pavel, một tướng quân đội đã nghỉ hưu và cựu quan chức cao cấp của NATO, cũng chỉ trích việc cắt giảm tổng thể trong ngân sách năm 2026. Tuy nhiên, dù ông có những bất đồng với Babiš về chính sách quốc phòng, ông vẫn cam kết sẽ không phủ quyết đề xuất ngân sách.

Mùa hè năm ngoái, Tây Ban Nha cũng từ chối ủng hộ mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% GDP mới của NATO, nhưng mặt khác đã cam kết đáp ứng các mục tiêu về năng lực của liên minh, vốn xác định số lượng trang thiết bị quân sự mà mỗi quốc gia cần phải có.

[Politico: US slams Czech Republic over low defense spending]

10. NATO đánh chặn hỏa tiễn thứ ba của Iran đang hướng về Thổ Nhĩ Kỳ.

Hôm thứ Sáu, các hệ thống phòng thủ của NATO ở phía đông Địa Trung Hải đã bắn hạ một hỏa tiễn khác phóng từ Iran đang hướng về không phận Thổ Nhĩ Kỳ, đây là vụ đánh chặn thứ ba chỉ trong hơn một tuần.

“Sáng thứ Sáu, NATO một lần nữa đã đánh chặn thành công một hỏa tiễn đạn đạo của Iran đang hướng tới Thổ Nhĩ Kỳ”, liên minh quốc phòng này cho biết trong một bài đăng trên X. “NATO vẫn luôn cảnh giác và kiên định trong việc bảo vệ tất cả các đồng minh”, họ nói thêm.

Vẫn chưa rõ liệu Iran có tấn công trực tiếp vào Thổ Nhĩ Kỳ hay không, hay liệu hỏa tiễn đó có ý định bay qua không phận Thổ Nhĩ Kỳ trên đường đến một điểm đến khác. Tehran tuyên bố rằng hai hỏa tiễn bị đánh chặn đầu tiên không xuất phát từ Iran.

Hai vụ chặn bắt trước đó diễn ra vào ngày 4 tháng 3 và ngày thứ Hai. Cho đến nay chưa có trường hợp thương vong nào được báo cáo.

Ngày 3 tháng 3, Tehran cảnh báo các nước Âu Châu rằng việc ủng hộ Mỹ và Israel sẽ vấp phải sự trả đũa, sau khi Iran bắn vũ khí về phía Síp trước đó. Cuộc xung đột leo thang bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2.

Sau vụ bắn rơi máy bay hôm thứ Sáu, Ankara tuyên bố: “Tất cả các biện pháp cần thiết đang được thực hiện một cách dứt khoát và không do dự đối với bất kỳ mối đe dọa nào nhắm vào lãnh thổ và không phận nước ta”. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết trong một tuyên bố: “Các cuộc tham khảo ý kiến đang được tiến hành với quốc gia liên quan để làm rõ tất cả các khía cạnh của vụ việc”.

Những sự kiện này đặt Ankara vào thế khó xử. Iran là nước láng giềng của Thổ Nhĩ Kỳ và được Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan coi là một quốc gia “anh em”. Ankara, với quân đội lớn thứ hai trong NATO, phản đối chiến tranh trong khu vực.

Hôm thứ Ba, ông Erdoğan đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian để thảo luận về tình hình, một ngày sau khi hỏa tiễn thứ hai bị bắn hạ.

Một tuyên bố của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ về cuộc điện đàm với ông Pezeshkian cho biết: “Nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ không tán thành các hành động can thiệp bất hợp pháp chống lại Iran và việc Iran tấn công vào các nước anh em trong khu vực, Tổng thống Erdoğan khẳng định rằng việc tấn công vào các nước anh em không mang lại lợi ích cho ai và những hành động này phải chấm dứt.”

Tuy nhiên, tuyên bố cho biết thêm: “Chỉ ra rằng Thổ Nhĩ Kỳ đang bị ảnh hưởng tiêu cực bởi một cuộc xung đột mà nước này không tham gia, Tổng thống Erdoğan nhấn mạnh rằng việc vi phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ, dù với bất kỳ lý do gì, đều không thể tha thứ và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục thực hiện mọi biện pháp cần thiết chống lại những hành vi vi phạm đó.”

[Politico: NATO intercepts third Iranian missile heading toward Turkey]

11. Liên Hiệp Âu Châu đề xuất phái đoàn điều tra thực tế về đường ống dẫn dầu của Ukraine, tâm điểm trong nỗ lực của Hung Gia Lợi ngăn cho Liên Hiệp Âu Châu cho Ukraine vay 90 tỷ euro.

Ủy ban Âu Châu đã đề xuất cử một phái đoàn tìm hiểu thực tế đến một đường ống dẫn khí đốt thời Liên Xô đang gây tranh cãi, nhằm giải quyết mâu thuẫn gay gắt giữa Kyiv và Budapest và mở khóa một khoản hỗ trợ tài chính lớn cho Ukraine.

Phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu, Anna-Kaisa Itkonen, nói với các phóng viên hôm thứ Năm rằng: “Chúng tôi đã đề xuất một phái đoàn kiểm tra đường ống dẫn dầu đến Ukraine”, đồng thời cho biết thêm Ukraine vẫn chưa phản hồi yêu cầu này.

Trong nhiều tuần qua, Hung Gia Lợi đã từ chối phê duyệt khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba, tuyến đường ống vận chuyển dầu từ miền đông nước Nga đến Trung Âu và đã ngừng hoạt động từ đầu tháng Giêng.

Kyiv lập luận rằng đường ống dẫn dầu bị hư hại do cuộc tấn công của Nga và rất khó sửa chữa, nhưng Budapest cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn việc sửa chữa và tạo ra cuộc khủng hoảng năng lượng ở Hung Gia Lợi bằng cách từ chối mở nguồn cung dầu từ Nga.

Đầu tuần này, Hung Gia Lợi cũng tuyên bố đã cử một phái đoàn khảo sát thực tế để đánh giá mức độ thiệt hại đối với đường ống dẫn dầu. Phát ngôn nhân của Kyiv đã bác bỏ thông tin về phái đoàn này, gọi họ là “khách du lịch” và cho biết Ukraine sẽ từ chối cho họ vào khu vực.

Trước đó, Ủy ban đã tán thành đề xuất của Hung Gia Lợi và Slovakia - hai nước cũng nhận dầu của Nga thông qua đường ống Druzhba - về việc kiểm tra địa điểm này.

[Politico: EU proposes fact-finding mission to Ukrainian pipeline at center of €90B loan drama]