BOM BẤT AN - BÁNH THƯƠNG XÓT


Lễ Lòng Chúa Thương Xót năm nay giữa một thế giới đầy bất an, nhiều bom đạn chiến tranh chết chóc, và đời thường cũng lắm thứ “bom” khác: nổ bom khoe khoang, tung tin giả gây sốc, bom hàng làm khốn khổ người khác, bom lời nói làm nổ tung một gia đình, một cộng đoàn. Bom nào cũng để lại thương tích. Mà gốc của mọi thứ bom là một trái tim thiếu yêu thương, thiếu thật lòng, thiếu lòng thương xót.
1. BÌNH AN. Chúa phục sinh hiện đến nói với các môn đệ: “Bình an cho anh em.” Rồi Người cho xem tay và cạnh sườn. Bom gây thương tích cho người khác, còn Chúa lại mang thương tích của người khác trên thân mình để chữa lành. Người ta thả bom vì hận thù, còn Chúa ban bình an bằng tha thứ. Bình an của Chúa không chỉ là yên ổn bên ngoài, nhưng còn là sự bình an của trái tim được yêu thương tha thứ.
2. BÁN. Bài đọc 1 cho thấy lòng thương xót không dừng ở cảm xúc, nhưng được minh chứng bằng những hành động cụ thể: các tín hữu tiên khởi bán đất đai của cải, chia cho mỗi người tùy nhu cầu. Thương xót thật thì mở tay, mở túi, mở lòng lo cho tha nhân. Thương xót thật thì sẽ “bán” đi cái tôi ích kỷ và lòng tham giữ riêng cho mình.
3. BÁNH. Cộng đoàn thương xót không chỉ biết chia sẻ của ăn vật chất, họ còn siêng năng dự lễ bẻ bánh và cầu nguyện. Muốn sống thương xót lâu bền, con người không chỉ cần cơm bánh vật chất, mà còn cần Bánh hằng sống là Lời Chúa và Thánh Thể nuôi tâm hồn. Không được Chúa nuôi, lòng người rất nhanh cạn tình thương.
Xin cho mỗi người chúng ta đừng là “bom” gây bất an, nhưng biết đón nhận Bình An, dám Bán đi lòng ích kỷ tham lam, và siêng năng đón nhận Bánh bởi Trời. Khi ấy, chúng ta mới thật sự trở thành một cộng đoàn sống động của Lòng Chúa Thương Xót. Amen.

 

BÀI ĐỌC 1 Cv 2:42-47

Bài trích sách Công vụ Tông Đồ.

Thời bấy giờ, các tín hữu chuyên cần nghe các

Tông Đồ giảng dạy, luôn luôn hiệp thông với

nhau, siêng năng tham dự lễ bẻ bánh, và cầu

nguyện không ngừng.

Mọi người đều kinh sợ, vì các Tông Đồ làm

nhiều điềm thiêng dấu lạ.

Tất cả các tín hữu hợp nhất với nhau, và để

mọi sự làm của chung. Họ đem bán đất đai của

cải, lấy tiền chia cho mỗi người tuỳ theo nhu

cầu.

Họ đồng tâm nhất trí, ngày ngày chuyên cần

đến Đền Thờ. Khi làm lễ bẻ bánh tại tư gia, họ

dùng bữa với lòng đơn sơ vui vẻ.47 Họ ca tụng

Thiên Chúa, và được toàn dân thương mến. Và

Chúa cho cộng đoàn mỗi ngày có thêm những

người được cứu độ.

Đó là Lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 1Pr 1:3-9

Bài trích thư thứ nhất của thánh Phê-rô tông đồ.

Chúc tụng Thiên Chúa là Thân Phụ Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng

ta! Do lượng hải hà, Người cho chúng ta được tái sinh để nhận

lãnh niềm hy vọng sống động, nhờ Đức Giê-su Ki-tô đã từ cõi

chết sống lại, để được hưởng gia tài không thể hư hoại, không

thể vẩn đục và tàn phai. Gia tài này dành ở trên trời cho anh em,

là những người, nhờ lòng tin, được Thiên Chúa quyền năng gìn

giữ, hầu được hưởng ơn cứu độ Người đã dành sẵn, và sẽ bày tỏ

ra trong thời sau hết.

Trong thời ấy, anh em sẽ được hân hoan vui mừng, mặc dầu còn

phải ưu phiền ít lâu giữa trăm chiều thử thách. Những thử thách

đó nhằm tinh luyện đức tin của anh em là thứ quý hơn vàng gấp

bội, - vàng là của phù vân, mà còn phải chịu thử lửa. Nhờ thế, khi

Đức Giê-su Ki-tô tỏ hiện, đức tin đã được tinh luyện đó sẽ trở

thành lời khen ngợi, và đem lại vinh quang, danh dự. Tuy không

thấy Người, anh em vẫn yêu mến, tuy chưa được giáp mặt mà

lòng vẫn kính tin. Vì vậy, anh em được chan chứa một niềm vui

khôn tả, rực rỡ vinh quang, bởi đã nhận được thành quả của đức

tin, là ơn cứu độ con người.

Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG Ga 20:29

Alleluia. Alleluia.

Chúa nói: Này anh Tô-ma, vì đã thấy Thầy, nên anh mới

tin. Phúc thay những người không thấy mà tin. Alleluia.

TIN MỪNG Ga 20:19-31

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Vào chiều ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ

ở, các cửa đều đóng kín, vì các ông sợ người Do-thái.

Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và nói: “Bình an

cho anh em!”

Nói xong, Người cho các ông xem tay và cạnh sườn.

Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa. Người lại

nói với các ông: “Bình an cho anh em! Như Chúa Cha

đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.”

Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh

em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai,

thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người

ấy bị cầm giữ.”

Một người trong Nhóm Mười Hai, tên là Tô-ma, cũng

gọi là Đi-đy-mô, không ở với các ông khi Đức Giê-su

đến. Các môn đệ khác nói với ông: “Chúng tôi đã

được thấy Chúa!”

Ông Tô-ma đáp: “Nếu tôi không thấy dấu đinh ở tay

Người, nếu tôi không xỏ ngón tay vào lỗ đinh và

không đặt bàn tay vào cạnh sườn Người, tôi chẳng

có tin.”

Tám ngày sau, các môn đệ Đức Giê-su lại có mặt

trong nhà, có cả ông Tô-ma ở đó với các ông. Các cửa

đều đóng kín. Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và

nói: “Bình an cho anh em.”

Rồi Người bảo ông Tô-ma: “Đặt ngón tay vào đây, và

hãy nhìn xem tay Thầy. Đưa tay ra mà đặt vào cạnh

sườn Thầy. Đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin.”

Ông Tô-ma thưa Người: “Lạy Chúa của con, lạy

Thiên Chúa của con!”

Đức Giê-su bảo: “Vì đã thấy Thầy, nên anh tin. Phúc

thay những người không thấy mà tin!”

Đức Giê-su đã làm nhiều dấu lạ khác nữa trước mặt

các môn đệ; nhưng những dấu lạ đó không được ghi

chép trong sách này. Còn những điều đã được chép

ở đây là để anh em tin rằng Đức Giê-su là Đấng Ki-

tô, Con Thiên Chúa, và để anh em tin mà được sự

sống nhờ danh Người.

Đó là Lời Chúa.

 

Anh chị em thân mến,

Lời cầu nguyện của anh chị em là biểu thức của đức tin mà, theo lời Chúa Giêsu, có thể dời núi dời non (xem Mt 17:20). Cảm ơn anh chị em đã chấp nhận lời mời này để cùng nhau quy tụ tại mộ Thánh Phêrô và ở rất nhiều nơi khác trên thế giới để cầu nguyện cho hòa bình. Chiến tranh chia rẽ; hy vọng kết nối. Sự kiêu ngạo chà đạp lên người khác; tình yêu nâng đỡ. Sự thờ hình tượng làm chúng ta mù quáng; Thiên Chúa hằng sống soi sáng. Hỡi những người bạn thân yêu nhất của tôi, tất cả những gì cần chỉ là một chút đức tin, một “mảnh vụn” đức tin, để cùng nhau đối diện với giờ phút đầy kịch tính này trong lịch sử — với tư cách là nhân loại và cùng với nhân loại. Cầu nguyện không phải là nơi ẩn náu để trốn tránh trách nhiệm, cũng không phải là thuốc tê để làm dịu nỗi đau do quá nhiều bất công gây ra. Trái lại, đó là phản ứng vị tha nhất, phổ quát nhất và mang tính biến đổi nhất đối với cái chết: chúng ta là một dân tộc đã sống lại! Bên trong mỗi chúng ta, bên trong mỗi con người, Người Thầy nội tâm dạy chúng ta về sự bình an, thúc giục chúng ta hướng đến sự gặp gỡ và truyền cảm hứng cho chúng ta cầu nguyện. Hãy trỗi dậy từ đống đổ nát! Không gì có thể giam cầm chúng ta trong một số phận đã được định trước, ngay cả trong thế giới này, nơi dường như không bao giờ có đủ mồ mả, bởi vì con người vẫn tiếp tục đóng đinh lẫn nhau và tước đoạt sự sống, không màng đến công lý và lòng thương xót.

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng chiến tranh Iraq năm 2003, Thánh Gioan Phaolô II, một người không mệt mỏi ủng hộ hòa bình, đã nói với xúc động sâu sắc: “Tôi thuộc thế hệ đã sống qua Thế chiến II và, tạ ơn Chúa, đã sống sót. Tôi có bổn phận phải nói với tất cả những người trẻ tuổi, với những người trẻ hơn tôi, những người chưa từng trải qua kinh nghiệm này: “Không còn chiến tranh nữa”, như Đức Phaolô VI đã nói trong chuyến thăm đầu tiên của ngài tới Liên Hiệp Quốc. Chúng ta phải làm mọi điều có thể. Chúng ta biết rõ rằng hòa bình không thể đạt được bằng mọi giá. Nhưng tất cả chúng ta đều biết trách nhiệm này lớn lao đến mức nào” (Kinh Truyền Tin, ngày 16 tháng 3 năm 2003). Tối nay, tôi cũng muốn bày tỏ lời kêu gọi của ngài, bởi vì nó vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay.

Cầu nguyện dạy chúng ta cách hành động. Trong lời cầu nguyện, những khả năng hữu hạn của con người được kết hợp với những khả năng vô hạn của Thiên Chúa. Suy nghĩ, lời nói và hành động sau đó phá vỡ vòng luẩn quẩn của ma quỷ và được đặt vào phục vụ cho Vương quốc của Thiên Chúa. Một Vương quốc không có gươm đao, không có máy bay không người lái, không có sự trả thù, không có sự coi thường cái ác, không có lợi nhuận bất chính, mà chỉ có phẩm giá, sự hiểu biết và sự tha thứ. Chính tại đây, chúng ta tìm thấy một bức tường thành chống lại ảo tưởng về quyền năng tuyệt đối đang bao vây chúng ta và ngày càng trở nên khó lường và hung hăng. Sự cân bằng trong gia đình nhân loại đã bị phá vỡ nghiêm trọng. Ngay cả Danh thánh của Thiên Chúa, Thiên Chúa của sự sống, cũng đang bị lôi kéo vào những lời lẽ về cái chết. Một thế giới của anh chị em với một Cha trên trời biến mất, như trong một cơn ác mộng, nhường chỗ cho một thực tại đầy rẫy kẻ thù. Chúng ta gặp phải những lời đe dọa, thay vì lời mời gọi lắng nghe và đến với nhau. Thưa anh chị em, những người cầu nguyện đều ý thức được những giới hạn của chính mình; họ không giết người hay đe dọa bằng cái chết. Thay vào đó, cái chết nô dịch những người đã quay lưng lại với Thiên Chúa hằng sống, biến bản thân và quyền lực của mình thành một thần tượng câm, mù và điếc (xem Thánh Vịnh 115:4-8), mà họ hy sinh mọi giá trị, đòi hỏi cả thế giới phải quỳ gối.

Đủ rồi sự thờ thần tượng của bản thân và tiền bạc! Đủ rồi sự phô trương quyền lực! Đủ rồi chiến tranh! Sức mạnh đích thực được thể hiện ở việc phục vụ sự sống. Với sự giản dị đậm chất Tin Mừng, Thánh Gioan XXIII đã từng viết: “Lợi ích của hòa bình sẽ được cảm nhận ở khắp mọi nơi, bởi mỗi cá nhân, bởi gia đình, bởi các quốc gia, bởi toàn thể nhân loại.” Và vang vọng những lời sắc bén của Đức Giáo Hoàng Pius XII, ngài nói thêm: “Hòa bình không để mất gì; chiến tranh có thể khiến mất tất cả” (Thông điệp Pacem in Terris, 116).

Vì vậy, chúng ta hãy hiệp nhất sức mạnh đạo đức và tinh thần của hàng triệu, hàng tỷ người, già trẻ lớn bé, những người ngày nay chọn tin vào hòa bình, chăm sóc những vết thương và sửa chữa những thiệt hại do sự điên rồ của chiến tranh gây ra. Tôi nhận được vô số thư từ trẻ em ở các khu vực xung đột. Khi đọc chúng, qua lăng kính ngây thơ, người ta nhận thấy tất cả sự kinh hoàng và vô nhân đạo của những hành động mà một số người lớn lại tự hào khoe khoang. Chúng ta hãy lắng nghe tiếng nói của trẻ em!

Thưa anh chị em, chắc chắn có những trách nhiệm ràng buộc đặt lên vai các nhà lãnh đạo quốc gia. Chúng ta kêu lên với họ: Dừng lại! Đã đến lúc phải có hòa bình! Hãy ngồi vào bàn đối thoại và hòa giải, chứ không phải bàn nơi lên kế hoạch tái vũ trang và quyết định những hành động chết người! Tuy nhiên, có một trách nhiệm không kém phần quan trọng thuộc về tất cả chúng ta — nam giới và nữ giới từ khắp nơi trên thế giới. Chúng ta là một tập thể khổng lồ phản đối chiến tranh không chỉ bằng lời nói mà còn bằng hành động. Lời cầu nguyện kêu gọi chúng ta bỏ lại phía sau bất cứ bạo lực nào còn sót lại trong trái tim và tâm trí mình. Chúng ta hãy hướng đến một Vương quốc hòa bình được xây dựng từng ngày — trong gia đình, trường học, khu phố và các mối quan hệ dân sự và cộng đồng của chúng ta. Các cộng đồng tôn giáo. Một Vương quốc chống lại sự tranh luận và sự cam chịu thông qua tình bạn và một nền văn hóa gặp gỡ. Chúng ta hãy tin tưởng một lần nữa vào tình yêu thương, sự ôn hòa và nền chính trị tốt đẹp. Chúng ta phải tự rèn luyện bản thân và tham gia vào công việc một cách cá nhân, mỗi người theo đuổi ơn gọi của riêng mình. Mỗi người đều có một vị trí trong bức tranh hòa bình!

Kinh Mân Côi, giống như các hình thức cầu nguyện cổ xưa khác, đã kết nối chúng ta tối nay trong nhịp điệu đều đặn được xây dựng trên sự lặp lại. Hòa bình cũng được vun đắp theo cách tương tự: từng lời, từng việc làm, giống như một tảng đá được khoét rỗng từng giọt, hay một tấm vải được dệt từng mũi kim. Đó là những nhịp điệu chậm rãi của cuộc sống, một dấu hiệu của sự kiên nhẫn của Chúa. Chúng ta không được để bản thân bị choáng ngợp bởi nhịp độ của một thế giới không biết mình đang theo đuổi điều gì. Thay vào đó, chúng ta phải trở lại phục vụ nhịp điệu của cuộc sống, sự hài hòa của tạo hóa và chữa lành những vết thương của nó. Như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dạy chúng ta, “Cũng cần có những người kiến tạo hòa bình, những người nam và nữ sẵn sàng làm việc một cách mạnh dạn và sáng tạo để khởi xướng các quá trình chữa lành và gặp gỡ mới” (Thông điệp Fratelli Tutti, 225). Thật vậy, có một “kiến trúc” hòa bình, mà các thể chế khác nhau trong xã hội đóng góp vào, mỗi thể chế theo lĩnh vực chuyên môn của mình, nhưng cũng có một “nghệ thuật” hòa bình liên quan đến chúng ta” (ibid., 231).

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy trở về nhà với cam kết cầu nguyện không ngừng và không mệt mỏi, một cam kết hướng đến sự hoán cải sâu sắc trong tâm hồn. Giáo hội là một dân tộc vĩ đại phục vụ cho sự hòa giải và hòa bình. Giáo hội tiến bước không chút do dự, ngay cả khi việc bác bỏ luận lý học chiến tranh có thể dẫn đến hiểu lầm và khinh miệt. Giáo hội rao giảng Tin Mừng hòa bình và gieo rắc sự vâng phục Thiên Chúa hơn là bất cứ quyền lực nào của con người, đặc biệt khi phẩm giá vốn có của con người bị đe dọa bởi những vi phạm liên tục luật pháp quốc tế. “Trên khắp thế giới, chúng ta hy vọng rằng mỗi cộng đồng sẽ trở thành một ‘ngôi nhà hòa bình’, nơi người ta học cách hóa giải thù địch thông qua đối thoại, nơi công lý được thực hành và sự tha thứ được trân trọng. Giờ đây hơn bao giờ hết, chúng ta phải cho thấy rằng hòa bình không phải là một điều không tưởng” (Thông điệp nhân Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 49, ngày 1 tháng 1 năm 2026).

Anh chị em thuộc mọi ngôn ngữ, dân tộc và quốc gia: chúng ta là một gia đình cùng khóc, cùng hy vọng và cùng đứng dậy. “Không còn chiến tranh, một cuộc hành trình không có đường trở về; không còn chiến tranh, một vòng luẩn quẩn của đau khổ và bạo lực;” (Thánh Gioan Phaolô II, Lời cầu nguyện cho hòa bình, ngày 2 tháng 2 năm 1991).

Các bạn thân mến, bình an ở cùng tất cả các bạn! Đó là bình an của Chúa Kitô Phục Sinh, hoa trái của sự hy sinh tình yêu của Người trên thập tự giá. Vì lý do này, chúng ta dâng lời cầu nguyện lên Người:

Lạy Chúa Giêsu,

Chúa đã chiến thắng sự chết mà không cần vũ khí hay bạo lực:
Chúa đã đập tan quyền lực của nó bằng sức mạnh của hòa bình.

Xin ban cho chúng con sự bình an của Chúa,
như Chúa đã ban cho những người phụ nữ đầy nghi ngờ vào sáng Phục Sinh,
như Chúa đã ban cho các môn đệ đang trốn tránh trong sợ hãi.

Xin sai Thánh Linh của Chúa đến,
hơi thở ban sự sống và hòa giải,
biến những kẻ thù thành anh chị em.

Xin soi sáng trong chúng con để tin tưởng vào Đức Mẹ Maria, Mẹ của Chúa,
người đã đứng dưới chân thập giá của Chúa với trái tim tan vỡ,
vững vàng trong đức tin rằng Chúa sẽ sống lại.

Xin cho sự điên cuồng của chiến tranh chấm dứt
và trái đất được chăm sóc và vun trồng bởi những người vẫn còn
biết cách sinh sôi nảy nở, bảo vệ và yêu thương sự sống.

Xin lắng nghe chúng con, lạy Chúa của sự sống!

 

1. Putin tuyên bố lệnh ngừng bắn 32 giờ nhân dịp lễ Phục sinh tại Ukraine.

Putin đã tuyên bố lệnh ngừng bắn nhân dịp Lễ Phục Sinh Chính Thống giáo ở Ukraine, sau nhiều lời kêu gọi từ Kyiv về việc tạm ngừng các hành động thù địch trong kỳ nghỉ lễ.

Theo tuyên bố của Điện Cẩm Linh vào tối thứ Năm, lệnh ngừng bắn sẽ bắt đầu lúc 4 giờ chiều thứ Bảy và kéo dài đến hết ngày Chúa Nhật, ngày mà các tín hữu Chính thống giáo kỷ niệm Lễ Phục sinh.

Điện Cẩm Linh cho biết: “Tổng tư lệnh đã ra lệnh ngừng mọi hoạt động quân sự trên mọi hướng trong khoảng thời gian đó”, đồng thời bày tỏ kỳ vọng phía Ukraine sẽ noi gương Nga. “Đồng thời, quân đội phải sẵn sàng ngăn chặn những hành động khiêu khích có thể xảy ra từ phía đối phương, cũng như bất kỳ hành động gây hấn nào”, tuyên bố cho biết thêm.

Ukraine đã kêu gọi ngừng bắn nhân dịp lễ Phục Sinh trong nhiều tuần qua, thậm chí còn đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng, cam kết sẽ ngừng tấn công các kho dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng tấn công vào lưới điện của Ukraine.

“Ukraine đã nhiều lần tuyên bố rằng chúng tôi sẵn sàng cho những bước đi tương xứng. Chúng tôi đã đề xuất một lệnh ngừng bắn trong năm nay cho đến hết kỳ nghỉ lễ Phục Sinh và sẽ hành động theo đó”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một bài đăng trên X.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm: “Người dân cần một lễ Phục Sinh không có đe dọa và những tiến bộ thực sự hướng tới hòa bình, và Nga có cơ hội không quay trở lại các cuộc tấn công ngay cả sau lễ Phục Sinh”.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng cho rằng một thỏa thuận ngừng bắn vào dịp Lễ Phục Sinh có thể là bước khởi đầu tốt hướng tới một lệnh ngừng bắn lâu dài. “Lập trường của chúng tôi là không cần thiết phải nối lại các cuộc tấn công. Một lệnh ngừng bắn lâu dài sẽ mở đường cho ngoại giao thực sự nhằm chấm dứt cuộc chiến mà Nga sẽ không bao giờ thắng và cuối cùng phải chấm dứt”, ông Sybiha nói trên kênh X hôm thứ Sáu.

Ukraine vừa cho ra mắt một loại máy bay điều khiển từ xa gọi là Người Sao Hỏa đang gây tổn thất lớn cho Nga. Đó có lẽ là lý do chính mà Putin chấp nhận ngừng bắn.

[Kyiv Independent: Putin announces 32-hour Easter ceasefire in Ukraine]

2. Anh bác bỏ việc thu phí đường thủy qua eo biển Hormuz.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Anh đã bác bỏ đề xuất của Iran về việc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Yvette Cooper cho biết tuyến đường thủy quan trọng này là tuyến vận chuyển và quá cảnh quốc tế, có nghĩa là các nguyên tắc tự do hàng hải phải được áp dụng.

Cooper nói với BBC: “Các quốc gia không thể đơn giản chiếm đoạt những tuyến đường vận chuyển quốc tế đó và tự ý áp đặt phí cầu đường. Họ không thể làm điều đó theo luật biển và các thỏa thuận của Liên Hiệp Quốc.”

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba tuyên bố Hoa Kỳ sẽ sử dụng kế hoạch 10 điểm của Iran - trong đó nước này yêu cầu thu phí 2 triệu đô la cho mỗi tàu - làm cơ sở cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Tổng thống Mỹ không phản đối việc Iran thu phí quá cảnh, và công khai đề cập đến khả năng Mỹ có thể thành lập một “liên doanh” trong hoạt động này.

Ngoại trưởng Anh nhắc lại lời kêu gọi mở cửa lại eo biển, lập luận rằng quyền tự do hàng hải “không được phép bị đơn phương thu hồi hoặc bán cho các bên đấu thầu riêng lẻ. Cũng không thể có chỗ cho phí cầu đường trên một tuyến đường thủy quốc tế.”

Cooper nói với BBC rằng tự do hàng hải là một “nguyên tắc áp dụng trên toàn cầu, và nó rất quan trọng đối với chi phí sinh hoạt ở trong nước. Nó cũng rất quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.”

Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết tại một cuộc họp báo rằng các quốc gia vùng Vịnh đồng ý với Anh về những nguy hiểm của việc áp dụng phí cầu đường vì điều đó “sẽ tạo ra một nguyên tắc tiềm tàng có thể bị những nơi khác lợi dụng và lạm dụng”.

Cooper đã chỉ trích cách dùng từ của Tổng thống Trump trong cuộc xung đột. Bà nói với Sky News: “Những lời lẽ mà chúng ta đã thấy được sử dụng… hoàn toàn sai lầm. Tôi nghĩ rằng kiểu hùng biện leo thang đó có thể dẫn đến những hậu quả leo thang.”

Thủ tướng Anh Keir Starmer đang có chuyến thăm Trung Đông trong bối cảnh Anh thúc đẩy việc đưa Li Băng vào thỏa thuận ngừng bắn, bất chấp việc Israel tiến hành các cuộc tấn công dữ dội vào khu vực này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cáo buộc Israel “vi phạm nghiêm trọng” thỏa thuận ngừng bắn trong một cuộc phỏng vấn với BBC sáng thứ Năm. Ông không xác nhận liệu Iran có rút khỏi các cuộc đàm phán hay không.

“Chúng tôi đang tập trung rất nhiều vào sự thịnh vượng của toàn bộ khu vực Trung Đông,” Araghchi nói, đồng thời cho biết thêm Iran “đang tập trung vào việc hoàn thành điều này” vì nó “phù hợp với lợi ích quốc gia của chúng tôi.”

[Politico: UK rejects tolls on Strait of Hormuz]

3. Thủ tướng Starmer ví Tổng thống Trump với Putin khi ông than phiền về chi phí năng lượng tăng cao.

Keir Starmer, trong tâm trạng “chán nản”, đã so sánh Ông Donald Trump với Vladimir Putin khi phàn nàn về chi phí năng lượng ngày càng tăng đối với người dân Anh do hậu quả của cuộc chiến tranh Iran.

người đang phải đối mặt với các cuộc bầu cử địa phương khó khăn, nhiều khả năng sẽ bị chi phối bởi những lo ngại về chi phí sinh hoạt trong nước - cho biết tác động của cuộc khủng hoảng đối với nền kinh tế Anh là “rõ ràng”.

“Tôi phát ngán với việc các gia đình trên khắp đất nước chứng kiến hóa đơn tiền điện của họ tăng giảm thất thường, hóa đơn tiền điện của các doanh nghiệp cũng vậy, tất cả là do hành động của Putin hay Trump trên toàn thế giới”, ông nói, dường như ám chỉ đến cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của tổng thống Nga, khiến giá năng lượng tăng vọt.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran — hiện đã bước vào giai đoạn ngừng bắn hai tuần — đã dẫn đến việc đóng cửa eo biển Hormuz, một động thái khiến giá dầu tăng mạnh. Ông Starmer đã cố gắng đưa Anh vào vị trí trung tâm của một liên minh các quốc gia giúp mở lại eo biển, nhưng đã bất đồng với Tổng thống Trump ngay từ những ngày đầu chiến tranh khi từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để tiến hành các cuộc tấn công. Kể từ đó, Tổng thống Trump liên tục công kích ông Starmer.

Trong cùng cuộc phỏng vấn, Starmer từ chối bình luận về lời đe dọa của Tổng thống Trump trước thỏa thuận ngừng bắn rằng nếu Iran không mở lại eo biển Manche thì “cả một nền văn minh sẽ diệt vong”. Thủ tướng Anh chỉ nói rằng đó “không phải là ngôn từ tôi sẽ sử dụng”, và cho biết ông sẽ “tuân theo” các giá trị của Anh “trong mọi việc chúng ta làm”.

Ông Starmer cũng tăng cường chỉ trích Israel, quốc gia tiếp tục các cuộc tấn công chết người bên trong Li Băng, khiến Iran - cũng như một số nước Âu Châu - tức giận vì đã vượt quá thỏa thuận ngừng bắn. Khi được hỏi liệu các cuộc tấn công của Israel có vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hay không, thủ tướng nói: “Thật khó để nói rằng có sự vi phạm khi chúng ta chưa nắm được tất cả các chi tiết của thỏa thuận ngừng bắn.”

“Nhưng tôi muốn nói rõ điều này. Israel đã sai. Điều đó không nên xảy ra. Điều đó cần phải chấm dứt.”

Starmer nói thêm: “Vấn đề không phải là liệu đó có phải là vi phạm thỏa thuận hay không, mà thực chất là vấn đề nguyên tắc.”

[Politico: Starmer likens Trump to Putin as he laments soaring energy costs]

4. Theo các nguồn tin, Mỹ đã mất thêm 8 máy bay điều khiển từ xa Reaper trong tháng này.

Bộ Quốc phòng Mỹ đã mất 8 máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper ở Trung Đông kể từ ngày 1 tháng 4, nâng tổng số thiết bị loại này bị mất trong cuộc chiến với Iran lên 24 chiếc, theo hai quan chức Mỹ nói với CBS News với điều kiện giấu tên vì họ không được phép phát ngôn công khai.

Những chiếc máy bay điều khiển từ xa này gây thiệt hại khoảng 720 triệu đô la. Tùy thuộc vào biến thể, một chiếc máy bay điều khiển từ xa Reaper có thể có giá khoảng 30 triệu đô la trở lên.

Máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper, do General Atomics Aeronautical Systems sản xuất, được sử dụng cho các nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát. Nó cũng có thể thực hiện các cuộc tấn công chính xác. Loại máy bay điều khiển từ xa này dễ bị bắn hạ hơn vì chúng được thiết kế cho môi trường chống khủng bố, nơi có ít hoặc không có hệ thống phòng không, chứ không phải cho các quốc gia có hệ thống hỏa tiễn hiện đại.

[CBSNews: U.S. lost 8 more Reaper drones this month, sources say]

5. Tổng thống Trump chỉ trích NATO về vấn đề Iran sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, đồng thời nhắc lại lời đe dọa đối với Greenland.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã chỉ trích mạnh mẽ NATO vì sự miễn cưỡng tham gia cuộc chiến của Washington chống lại Iran, và dường như đã khơi lại những lời đe dọa liên quan đến Greenland, sau cuộc gặp với tổng thư ký của liên minh này.

Trên trang TruthSocial của mình, Tổng thống Trump viết bằng chữ in hoa rằng “NATO đã không có mặt khi chúng ta cần họ, và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng ta cần họ lần nữa”.

Những phát biểu này được đưa ra sau cuộc gặp kéo dài hai giờ với Tổng thống NATO Mark Rutte tại Tòa Bạch Ốc, một ngày sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Trước cuộc gặp, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết các quốc gia thành viên đã “quay lưng lại với người dân Mỹ”, những người tài trợ cho quốc phòng của họ. Bà nói rằng Tổng thống Trump sẽ có một “cuộc trò chuyện rất thẳng thắn và cởi mở” với nhà lãnh đạo NATO và dẫn lời tổng thống Mỹ: “Họ đã bị thử thách, và họ đã thất bại”.

Những phát ngôn này đã làm dấy lên lo ngại ở phương Tây rằng Tổng thống Trump có thể rút Mỹ khỏi liên minh xuyên Đại Tây Dương, mà ông đã nhiều lần gọi là “hổ giấy”. Một số thành viên NATO đã từ chối mở không phận cho máy bay quân sự Mỹ hoặc cử lực lượng hải quân đến giúp mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường năng lượng quan trọng mà Iran đã đóng cửa trên thực tế.

Sau cuộc gặp với Rutte, Tổng thống Trump dường như cũng đã nhắc lại lời đe dọa chiếm Greenland từ Đan Mạch, một thành viên của NATO – một động thái từng gây bất ổn cho liên minh trước khi ông phát động cuộc chiến chống Iran.

“Hãy nhớ đến Greenland, một vùng đất băng giá rộng lớn, quản lý kém cỏi!!!” ông viết.

Ông Rutte, người được biết đến ở Âu Châu với biệt danh “người thì thầm với Tổng thống Trump” nhờ kỹ năng duy trì mối quan hệ hiệu quả với tổng thống Mỹ, đã nói với đài CNN rằng Tổng thống Trump “rõ ràng thất vọng với nhiều đồng minh NATO”.

Tổng Thư Ký Rutte cho biết ông đã có những cuộc thảo luận “rất thẳng thắn” và “rất cởi mở” với Tổng thống Trump trong cuộc gặp, và mặc dù ông hiểu những nỗi thất vọng của tổng thống Mỹ, ông vẫn phản bác lại một số lời chỉ trích chung chung.

Ông Rutte nói: “Tôi cũng đã có thể chỉ ra thực tế rằng phần lớn các quốc gia Âu Châu đã rất hữu ích, về việc bố trí căn cứ, hậu cần, các chuyến bay giám sát, và bảo đảm rằng họ thực hiện đúng các cam kết”.

“Những gì Mỹ đã làm với Iran, họ có thể làm được là vì rất nhiều quốc gia Âu Châu đã thực hiện đúng những cam kết đó. Không phải tất cả, và tôi hoàn toàn hiểu sự thất vọng của ông ấy về điều đó, nhưng vì vậy, bức tranh tổng thể khá phức tạp,” ông nói thêm.

Tổng Thư Ký Rutte cũng bác bỏ quan điểm cho rằng tất cả các thành viên NATO coi cuộc chiến chống Iran là “bất hợp pháp”, lập luận rằng có sự ủng hộ rộng rãi ở Âu Châu đối với việc làm suy yếu năng lực hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo của Iran. Ông cũng nói rằng ngoại giao kéo dài có nguy cơ dẫn đến “khoảnh khắc Bắc Hàn” - nơi các cuộc đàm phán kéo dài cho đến khi một quốc gia có được năng lực hạt nhân và lúc đó đã quá muộn để hành động.

Nhà lãnh đạo NATO đã từ chối trả lời trực tiếp khi được hỏi nhiều lần liệu Tổng thống Trump có nói với ông rằng Mỹ sẽ rời khỏi liên minh hay không. Cho đến nay, Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt, là người duy nhất đề cập đến ý định của Mỹ rút lui khỏi NATO.

NATO, bao gồm các nước Âu Châu, Mỹ và Canada, được thành lập năm 1949 để đối trọng với Liên Xô và kể từ đó luôn là nền tảng an ninh của phương Tây.

Liên minh này chỉ kích hoạt điều khoản phòng thủ chung một lần duy nhất, sau vụ tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở Mỹ hồi tháng 9 năm 2001.

Không rõ Tổng thống Trump kỳ vọng nó sẽ đóng vai trò gì ở Trung Đông.

Trong khi đó, tờ Wall Street Journal đưa tin rằng Tổng thống Trump đang xem xét trừng phạt một số thành viên NATO mà ông cho là không hợp tác trong cuộc xung đột bằng cách rút quân Mỹ khỏi các nước của họ.

Theo báo cáo của Wall Street Journal, kế hoạch này sẽ không đáp ứng được những lời đe dọa ngầm của Tổng thống Trump về việc rút hoàn toàn Mỹ khỏi NATO – một động thái mà ông cần sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ.

Khi được hỏi về bản báo cáo đó, ông Rutte đã không trả lời trực tiếp.

Thay vào đó, ông nói: “Đại đa số các quốc gia Âu Châu, bao gồm cả Pháp, đã và đang làm những gì họ đã cam kết trước đây và sẽ tiếp tục làm trong trường hợp như thế này.”

“Như vậy, Âu Châu, với vai trò là một nền tảng thể hiện sức mạnh của Hoa Kỳ, đã phát huy hết tác dụng trong sáu tuần qua.”

Kể từ khi trở lại nắm quyền tổng thống vào năm 2025, Tổng thống Trump đã tiếp tục chiến dịch gây áp lực lên các đối tác Âu Châu của NATO để họ tăng cường chi tiêu quốc phòng.

Tháng 6 năm ngoái, tại hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2025, ông đã đạt được thành công lớn. Các thành viên NATO đã đồng ý cam kết không ràng buộc về việc tăng ngân sách quốc phòng lên 5% tổng sản phẩm quốc nội, gọi tắt là GDP vào năm 2035.

Nhưng Tây Ban Nha đã tìm cách được miễn trừ, dẫn đến việc Tổng thống Trump liên tục chỉ trích nước này trong năm qua.

Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh Âu Châu càng leo thang vào năm ngoái khi Tổng thống Trump đe dọa sử dụng vũ lực để chiếm vùng lãnh thổ tự trị Greenland của Đan Mạch, tuyên bố rằng quyền sở hữu vùng lãnh thổ này là thiết yếu cho an ninh quốc gia.

Mỹ đã giảm bớt những lời đe dọa đó. Nhưng Tổng thống Trump vẫn tiếp tục khẳng định việc Mỹ sở hữu Greenland là cần thiết, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ cư dân vùng lãnh thổ này và các nhà lãnh đạo Âu Châu.

Sau khi Mỹ và Israel đơn phương phát động chiến tranh chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Trump đã chỉ trích các nước Âu Châu vì thiếu quan tâm đóng góp vào chiến dịch này.

Nhiều học giả luật coi cuộc chiến là một hành động xâm lược, vi phạm luật quốc tế.

Tờ Wall Street Journal đưa tin hôm thứ Tư rằng chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc việc đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ hoặc rút quân khỏi các quốc gia như Tây Ban Nha và Đức để trừng phạt lập trường của họ về cuộc chiến.

Khi được các phóng viên hỏi liệu Tổng thống Trump có cân nhắc việc rời khỏi NATO hay không, Leavitt cho biết đó là điều mà tổng thống “đã thảo luận” với Nội Các và có thể sẽ đề cập đến trong và sau cuộc gặp với Tổng Thư Ký Rutte.

Tổng thống Trump và ông Rutte được tường trình có mối quan hệ thân thiết. Ông Rutte đã đến thăm Tòa Bạch Ốc nhiều lần trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, bao gồm cả tháng 3, tháng 7, tháng 8 và tháng 10 năm ngoái.

Trước đây, Rutte từng cảnh báo rằng NATO “sẽ không hoạt động” nếu không có sự hỗ trợ của Mỹ.

[Politico: Trump slams NATO over Iran after meeting Rutte, renews Greenland threat]

6. Tây Ban Nha dẫn đầu xu hướng chuyển dịch của Âu Châu khỏi ảnh hưởng của Ông Donald Trump và Mỹ.

Theo một cuộc khảo sát mới của POLITICO, người dân Tây Ban Nha đang dẫn đầu phong trào đấu tranh cho một Âu Châu mạnh mẽ và độc lập hơn trong bối cảnh lo ngại lan rộng đối với nước Mỹ dưới thời Ông Donald Trump.

Trong một cuộc thăm dò ý kiến người dân tại sáu quốc gia thuộc Liên minh Âu Châu vào tháng 3, đa số người Tây Ban Nha được hỏi — 51% — cho rằng Washington là “mối đe dọa” đối với Âu Châu, tỷ lệ cao nhất trong tất cả các quốc gia được khảo sát. Kết quả cũng cho thấy sự phản đối mạnh mẽ của người Tây Ban Nha đối với chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump và cuộc chiến của Mỹ và Israel ở Iran.

Những người được hỏi ở Tây Ban Nha nổi bật với sự ủng hộ toàn diện đối với việc Âu Châu tăng cường quyền tự chủ. 94% cho rằng lục địa này cần trở nên tự túc hơn và ít phụ thuộc hơn vào các cường quốc khác - ngay cả khi sự thay đổi đó đi kèm với những tổn thất kinh tế lớn.

Người dân Tây Ban Nha cũng thể hiện sự sẵn sàng rộng rãi để bảo vệ một quốc gia Liên Hiệp Âu Châu đang bị tấn công bởi một thế lực nước ngoài, và sự ủng hộ lớn đối với một đội quân Âu Châu.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez nổi bật như một nhà phê bình chính của tổng thống Mỹ tại Âu Châu và là người phản đối mạnh mẽ cuộc chiến ở Iran. Sau khi Madrid cấm Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự chung hoặc không phận của nước này để thực hiện các cuộc tấn công ở Trung Đông, Tổng thống Trump đã đưa ra lời đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha, một lời đe dọa cuối cùng chỉ là vô hiệu.

Cuộc khảo sát European Pulse, do Cluster17 thực hiện cho POLITICO và beBartlet, đã thăm dò ý kiến của 6.698 người Âu Châu trên khắp Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Ý, Ba Lan và Bỉ từ ngày 13 đến ngày 21 tháng 3.

56% người dân Tây Ban Nha cho biết họ kịch liệt phản đối cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, và 43% cho rằng Madrid nên công khai phản đối chiến dịch quân sự này và thúc đẩy chấm dứt xung đột. Chỉ có người Ý bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ hơn.

Tây Ban Nha cũng là quốc gia có người dân sẵn sàng tham chiến nhất để bảo vệ một thành viên Liên Hiệp Âu Châu khác. 89% người được hỏi cho biết họ sẽ ủng hộ việc triển khai quân đội Tây Ban Nha để hỗ trợ bất kỳ quốc gia thành viên nào bị tấn công bởi một thế lực nước ngoài, vượt trội hơn so với Bỉ và Ba Lan, cả hai đều đạt 86%.

Đa số người Tây Ban Nha kêu gọi Âu Châu phát triển năng lực quốc phòng riêng, và quốc gia này đứng thứ hai (77%) chỉ sau người Bỉ (83%) về mức độ ủng hộ việc thành lập một quân đội Liên Hiệp Âu Châu.

Năm ngoái, Sánchez đề xuất khối này thành lập một lực lượng quân sự “dưới một lá cờ duy nhất với cùng mục tiêu” nhằm “trở thành một liên minh thực sự và bảo đảm hòa bình lâu dài ở Âu Châu”.

[Politico: Spain leads Europe’s shift away from Donald Trump’s US]

7. Ông Netanyahu cho biết ông đã chỉ thị Nội Các đàm phán trực tiếp với Li Băng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chỉ thị Nội các Israel mở các cuộc đàm phán trực tiếp với Li Băng.

“Trước những lời kêu gọi liên tục của Li Băng về việc mở các cuộc đàm phán trực tiếp với Israel, hôm qua tôi đã chỉ thị Nội Các mở các cuộc đàm phán trực tiếp với Li Băng càng sớm càng tốt”, ông nói.

Ông Netanyahu cho biết các cuộc đàm phán sẽ tập trung vào việc giải giáp Hezbollah và thiết lập mối quan hệ hòa bình giữa Li Băng và Israel.

Tuyên bố của ông được đưa ra trong bối cảnh Israel tiếp tục các cuộc tấn công vào Li Băng giữa cuộc chiến đang diễn ra với Hezbollah. Quân đội Israel cho biết họ đã tấn công 100 mục tiêu được tường trình của Hezbollah trên khắp đất nước chỉ trong 10 phút - các cuộc tấn công mà Li Băng cho biết đã giết chết hơn 200 người.

Li Băng đã trở thành điểm nóng trong nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran. Mỹ và Israel đã công khai bất đồng với Iran và Pakistan về việc liệu quốc gia nằm phía bắc Israel này có được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn trong chiến tranh với Iran hay không.

Chủ tịch Quốc hội Iran hôm thứ Năm cảnh báo rằng các cuộc tấn công tiếp tục của Israel nhằm vào Hezbollah ở Li Băng sẽ dẫn đến “những hậu quả rõ ràng và những phản ứng MẠNH MẼ”.

Giống như các quan chức Iran khác, Mohammad Bagher Qalibaf khẳng định thỏa thuận ngừng bắn hai tuần có hiệu lực đối với Li Băng, điều mà cả Israel và Mỹ đều phủ nhận.

Ông viết: “Vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ dẫn đến những phản ứng rõ ràng và MẠNH MẼ. Hãy dập tắt đám cháy ngay lập tức.”

Ông Qalibaf được nhắc đến như một nhà đàm phán tiềm năng có thể gặp Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance vào cuối tuần này để đàm phán tại Islamabad, thủ đô của Pakistan.

[CBSNews: Netanyahu says he instructed Cabinet to negotiate directly with Lebanon]

8. Ukraine bảo đảm nguồn cung dầu thiết yếu từ các nước vùng Vịnh để đổi lấy sự hỗ trợ quân sự.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine sẽ nhận được nhiên liệu hóa thạch rất cần thiết từ các nước vùng Vịnh để đổi lấy sự hỗ trợ quốc phòng mà nước này đang cung cấp.

Hồi tháng 3, Kyiv đã ký các hiệp ước phòng thủ với Ả Rập Xê Út, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nhưng các chi tiết cụ thể hơn về những thỏa thuận đó không được tiết lộ vào thời điểm đó. Khi ấy, các đàn máy bay điều khiển từ xa của Iran đang oanh tạc khu vực để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Các đồng minh của Washington ở Trung Đông đã tìm đến Kyiv để được giúp đỡ — họ muốn có kinh nghiệm về chống máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, được tích lũy trong bốn năm chiến tranh với Nga. Tháng trước, Tổng thống Zelenskiy đã điều hơn 200 binh sĩ Ukraine từ các đơn vị chống máy bay điều khiển từ xa của mình đến Trung Đông để giúp các nước này chống lại máy bay điều khiển từ xa Shahed giá rẻ của Iran — một biến thể của loại máy bay mà Ukraine đã phải đối mặt từ Nga.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy đã giải thích về các thỏa thuận quốc phòng trong một cuộc họp báo với các nhà báo.

Ông nói: “Chúng tôi đã ký kết các thỏa thuận mười năm với ba quốc gia”, đồng thời cho biết thêm rằng để đổi lấy chuyên môn về chiến đấu, Kyiv sẽ nhận được các hỏa tiễn đánh chặn, hỗ trợ tài chính và quan trọng nhất là nguồn cung cấp dầu và dầu diesel.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: “Trong một số trường hợp, chúng tôi nhận được dầu thô sẽ được vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu ở Âu Châu để chế biến. Trong những trường hợp khác, chúng ta đang nói về các sản phẩm hoàn chỉnh - dầu diesel.”

Kyiv đang đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng, do Nga liên tục tấn công vào các kho nhiên liệu và nguy cơ tích trữ một lượng lớn nhiên liệu trong một quốc gia đang bị tấn công.

Giá khí đốt ở Ukraine cũng tăng vọt, trong khi chính phủ thừa nhận họ phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài khoảng 85% lượng nhiên liệu dự trữ. POLITICO trước đây đã đưa tin về việc binh lính Ukraine phải phân phối dầu diesel theo định mức — loại nhiên liệu dùng để vận hành các loại máy móc chiến đấu hạng nặng, như xe tăng và các phương tiện bọc thép khác ở tiền tuyến.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng ông đã bảo đảm đủ nhiên liệu cho năm tới và các thỏa thuận tương tự đang được tiến hành với Oman, Kuwait và Bahrain.

[Politico: Ukraine secures oil lifeline from Gulf states in exchange for military support]

9. Pete Hegseth đối mặt với mối đe dọa luận tội mới

Nữ Dân biểu đảng Dân chủ Yassamin Ansari, một người Mỹ gốc Iran, cho biết bà đang đệ trình các điều khoản luận tội chống lại Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người mà bà gọi là “kẻ tiếp tay chính” cho một “cuộc chiến tranh bất hợp pháp”.

Phát ngôn nhân của nhóm bà Ansari nói với Newsweek rằng các bài báo sẽ được đưa ra “vào đầu tuần tới khi Quốc Hội mở cửa trở lại”.

Thư ký báo chí Ngũ Giác Đài Kingsley Wilson nói với Newsweek: “Đây chỉ là một chiêu trò khác của đảng Dân chủ nhằm gây chú ý khi Bộ Chiến tranh đã hoàn thành xuất sắc và áp đảo các mục tiêu của Tổng thống tại Iran. Bộ trưởng Hegseth sẽ tiếp tục bảo vệ đất nước và xây dựng hòa bình thông qua sức mạnh. Đây chỉ là một trò hề khác nhằm đánh lạc hướng người dân Mỹ khỏi những thành công lớn mà chúng tôi đã đạt được tại Bộ Chiến tranh.”

Hoa Kỳ và Israel đã tham chiến với Iran gần sáu tuần, bắt đầu từ khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào tháng Hai trong một chiến dịch mang tên “Chiến dịch Cuồng nộ Vĩ đại”. Hàng chục lãnh đạo cao cấp của Iran đã thiệt mạng trong cuộc xung đột, bao gồm cả Ayatollah Ali Khamenei, người đã nắm quyền lâu năm. Hãng thông tấn Nhân quyền (Human Rights Activists News Agency) có trụ sở tại Mỹ cho biết hơn 3.500 người đã thiệt mạng ở Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu, trong đó có ít nhất 1.665 thường dân.

Cuộc chiến cũng đã lan rộng ra ngoài biên giới Iran, với việc Israel tiến hành các hoạt động quân sự ở Li Băng khiến ít nhất 1.500 người thiệt mạng, theo Bộ Y tế Li Băng.

Vào tháng 12, Dân biểu đảng Dân chủ Shri Thanedar của bang Michigan đã đệ trình các điều khoản luận tội chống lại Hegseth. Vụ việc đã không thành công. Vào thời điểm đó, Thanedar nói rằng hành động của Hegseth “không chỉ đáng lên án mà còn bất hợp pháp”.

Các bài báo mới được đưa ra trong bối cảnh hai thành viên cao cấp trong Nội các của Tổng thống Trump vừa rời khỏi chính quyền, đó là Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Ansari, một Dân biểu đảng Dân chủ bang Arizona, cho biết các thông điệp của chính quyền Tổng thống Trump “hoàn toàn kinh hoàng và gây đau lòng”, đồng thời nói thêm rằng “các mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng dân sự của Iran và toàn bộ đất nước Iran là không thực tế và mang tính tận thế”. Bà lập luận rằng những lời lẽ đó, ngoài việc gây nguy hiểm cho người dân Iran, còn đặt người Mỹ và các binh sĩ vào tình thế nguy hiểm.

“Là người chủ mưu chính của cuộc chiến tranh bất hợp pháp này, Pete Hegseth phải chịu trách nhiệm chỉ đạo hành động quân sự điên rồ chống lại Iran, vốn đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn thường dân, dẫn đến cái chết không cần thiết của các binh sĩ Mỹ và khiến hơn một triệu người phải di dời trong nước”, bà nói.

Trong một tuyên bố kèm theo bằng văn bản, bà nói rằng Hegseth “liên tục vi phạm lời thề nhậm chức và nghĩa vụ của mình đối với Hiến pháp. Chỉ có Quốc hội mới có quyền tuyên chiến, chứ không phải một tổng thống ngang ngược hay tay sai của ông ta.”

Bà cũng nhắc đến vụ đánh bom trường nữ sinh ở Minab, Iran, vào đầu cuộc chiến. Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn đang tiến hành điều tra vụ việc, mà ban đầu Tổng thống Trump cáo buộc Iran thực hiện, nhưng nhiều hãng tin đã đưa tin các quan chức tiết lộ kết quả sơ bộ cho thấy quân đội Mỹ là thủ phạm.

Các kết quả sơ bộ của một cuộc điều tra nội bộ của quân đội Mỹ hồi đầu tháng này đã xác định rằng lực lượng Mỹ phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công bằng hỏa tiễn Tomahawk gây chết người, vốn được thực hiện do nhầm lẫn, các quan chức quen thuộc với cuộc điều tra nói với tờ The New York Times. Vụ tấn công đã giết chết hơn 165 người, phần lớn là trẻ em.

Bài đăng của Ansari xuất hiện vài giờ trước khi Tổng thống Trump đăng trên Truth Social rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay, không bao giờ được hồi sinh nữa” nếu Iran không tuân thủ yêu cầu của ông về việc mở lại eo biển Hormuz. Một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran đã có hiệu lực kể từ đó.

[CBSNews: Pete Hegseth Faces New Impeachment Threat]

10. Tổng thống Trump nói Iran “tốt hơn hết là đừng” thu “phí” từ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Tối thứ Năm, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran “tốt hơn hết là đừng” thu “phí” từ các tàu chở dầu đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz.

“Có thông tin cho rằng Iran đang thu phí đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz — Họ không nên làm vậy, và nếu có thì hãy dừng lại ngay lập tức!”, Tổng thống Trump nói.

Điều này diễn ra sau khi Tổng thống Trump, trong cuộc họp báo hôm thứ Hai, đã đưa ra ý tưởng về việc Mỹ tham gia thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển.

Tổng thống Trump nói: “Chúng tôi có một ý tưởng về việc sẽ thu phí cầu đường.”

Trong một bài đăng tiếp theo, Tổng thống Trump viết: “Iran đang làm rất tệ, thậm chí có người cho là thiếu trung thực, khi cho phép dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz. Đó không phải là thỏa thuận mà chúng ta đã ký kết!”

Theo các nhà phân tích tại công ty tình báo hàng hải Lloyd's List, trong suốt cuộc chiến, Iran đã sử dụng đảo Larak, nằm cách bờ biển Iran vài dặm, làm điểm dừng thu phí cho các tàu chở dầu, đài CBS News đã đưa tin trước đó.

Theo dữ liệu do MarineTraffic tổng hợp, ít nhất 22 tàu đã đi qua eo biển này kể từ thứ Ba, ngày lệnh ngừng bắn được công bố.

[CBSNews: Trump says Iran “better not” charge “fees” to oil tankers traversing Strait of Hormuz]

11. Tổng thống Trump cho biết tất cả các khí tài quân sự hiện có của Mỹ sẽ vẫn được giữ nguyên tại Trung Đông.

Tổng thống Trump đã ra tín hiệu rằng ông sẽ ra lệnh cho toàn bộ quân nhân và trang thiết bị quân sự của Mỹ tiếp tục hiện diện ở Trung Đông trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn đang diễn ra.

“Tất cả tàu chiến, máy bay và quân nhân Mỹ, cùng với đạn dược, vũ khí bổ sung và bất cứ thứ gì khác phù hợp và cần thiết cho việc truy tố và tiêu diệt một kẻ thù đã suy yếu đáng kể, sẽ tiếp tục hiện diện ở trong và xung quanh Iran cho đến khi THỎA THUẬN THỰC SỰ đạt được được tuân thủ đầy đủ,” tổng thống nói.

Tổng thống Trump nói tiếp rằng nếu các điều khoản của thỏa thuận không được đáp ứng, “thì 'cuộc đấu súng' sẽ bắt đầu, lớn hơn, tốt hơn và mạnh mẽ hơn bất kỳ ai từng thấy trước đây.”

Ông nhắc lại rằng thỏa thuận này yêu cầu Iran không được phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz phải “MỞ VÀ AN TOÀN”.

“Trong khi đó, lực lượng quân đội hùng mạnh của chúng ta đang nạp đạn và nghỉ ngơi, thực chất là đang hướng tới cuộc chinh phục tiếp theo,” Tổng thống Trump nói thêm.

[CBSNews: Trump indicates all current U.S. military assets will remain in place in Middle East]

12. Dữ liệu cho thấy có 6 tàu đã đi qua eo biển Hormuz vào thứ Năm.

Theo dữ liệu do công ty theo dõi tàu biển toàn cầu MarineTraffic tổng hợp, tổng cộng sáu tàu đã đi qua eo biển Hormuz vào thứ Năm.

Chúng bao gồm hai tàu chở dầu, hóa chất hoặc khí hóa lỏng, ba tàu chở hàng và một tàu tiếp nhiên liệu, là loại tàu cung cấp nhiên liệu cho các tàu khác.

Theo MarineTraffic, chỉ có năm tàu chở hàng đi qua eo biển vào thứ Tư, và không có tàu nào là tàu chở dầu, hóa chất hoặc khí hóa lỏng.

Vào thứ Ba, ngày lệnh ngừng bắn được công bố, tổng cộng 11 tàu đã đi qua eo biển, bao gồm 9 tàu chở dầu, hóa chất hoặc khí hóa lỏng và 2 tàu chở hàng.

Theo dữ liệu của MarineTraffic, kể từ ngày 28 tháng 2, ít nhất 212 tàu chở dầu, hóa chất hoặc khí hóa lỏng đã đi qua eo biển, chiếm khoảng 58% tổng số tàu đã đi qua eo biển này. Trong số 212 tàu đó, 29% đi qua trong hai ngày đầu tiên của cuộc chiến, ngày 28 tháng 2 và ngày 1 tháng 3.

Trong số 212 tàu, 43 tàu mang cờ Panama, 37 tàu mang cờ Iran, 25 tàu mang cờ Liberia, 15 tàu mang cờ Palau, và số còn lại mang cờ của các quốc gia khác.

[CBSNews: 6 ships traveled through Strait of Hormuz Thursday, data shows]

13. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Li Băng gây ra “rủi ro nghiêm trọng” đối với thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres cảnh báo các hoạt động quân sự đang diễn ra của Israel tại Li Băng “gây ra rủi ro nghiêm trọng” đối với thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran.

“ Hoạt động quân sự đang diễn ra ở Li Băng đặt ra nguy cơ nghiêm trọng đối với thỏa thuận ngừng bắn và những nỗ lực hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực. Tổng thư ký nhắc lại lời kêu gọi của mình đối với tất cả các bên ngay lập tức chấm dứt các hành động thù địch”

Bộ Y tế Li Băng báo cáo rằng ít nhất 182 người đã thiệt mạng và 890 người bị thương trong các cuộc không kích của Israel hôm thứ Tư.

Bộ này cho biết thêm, 890 người khác bị thương trong các cuộc tấn công. Tổng cộng, 1.739 người đã thiệt mạng và 5.873 người bị thương ở Li Băng chỉ trong hơn 5 tuần kể từ khi chiến tranh bùng nổ.

Trong khi đó, Hezbollah cho biết nhóm khủng bố này đã bắn thêm hỏa tiễn về phía Israel.

Sáng sớm thứ Năm theo giờ địa phương, còi báo động vang lên ở một vài cộng đồng dân cư của Israel dọc biên giới với Li Băng, gần thành phố Kiryat Shmona, nơi đã nhiều lần bị tấn công bằng hỏa tiễn do nhóm khủng bố Hezbollah được Iran hậu thuẫn bắn trong suốt cuộc chiến.

Trong một tuyên bố, Hezbollah khẳng định họ đã tấn công Manara ở miền bắc Israel vào sáng thứ Năm bằng hỏa tiễn.

Nhóm này tuyên bố: “Chúng tôi sẽ tiếp tục phản ứng cho đến khi hành động gây hấn của Israel và Mỹ chống lại đất nước và người dân chúng tôi chấm dứt.”

Sau khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn hôm thứ Ba, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết thỏa thuận này không bao gồm cuộc xung đột ở Li Băng.

Hôm thứ Tư, Bộ Y tế Li Băng báo cáo rằng ít nhất 180 người đã thiệt mạng khi Israel bất ngờ tấn công một số khu thương mại và dân cư ở trung tâm Beirut. Ông Netanyahu nói rằng Israel đã tấn công 100 mục tiêu có liên quan đến Hezbollah.

[CBSNews: Israeli strikes on Lebanon pose “grave risk” to U.S.-Iran ceasefire deal, U.N. chief says]

14. Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ tiếp tục nỗ lực ngăn chặn cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran.

Các Dân biểu đảng Dân chủ Hạ viện đã tập trung tại Điện Capitol Hoa Kỳ và chỉ trích mạnh mẽ các cuộc đàm phán ngừng bắn của chính quyền Tổng thống Trump với Iran là hỗn loạn và không khả thi, đồng thời mô tả những lời đe dọa của tổng thống về việc xóa sổ một nền văn minh là những suy nghĩ điên rồ.

Các nhà lập pháp cảnh báo rằng họ sẽ tiếp tục đề xuất các nghị quyết để chấm dứt chiến tranh và sử dụng phiếu bầu của mình để ngăn chặn bất kỳ yêu cầu nào từ chính quyền về việc cấp thêm tiền để tài trợ cho cuộc chiến.

“Rõ ràng là khả năng đàm phán với Iran của họ là không tồn tại,” Dân biểu Glenn Ivey của Maryland nói, đồng thời gọi kế hoạch thu phí đường thủy của Tổng thống Trump tại eo biển Hormuz là đặc biệt vô lý.

Dân biểu Madeleine Dean đến từ Pennsylvania, người ủng hộ các nỗ lực buộc Tổng thống Trump phải từ chức theo Tu chính án thứ 25 của Hiến pháp, đã nhắc lại những ngày tháng sử dụng ngôn từ leo thang của tổng thống.

“Tổng thống đã khiến cả thế giới phải chứng kiến sự điên rồ của ông ta,” bà nói.

[CBSNews: Democrats vow to keep trying to stop Trump's war with Iran]