BÀI ĐỌC 1 Is 55:6-9
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
Hãy tìm Đức Chúa khi Người còn cho gặp, kêu cầu Người lúc Người ở kề bên.
Kẻ gian ác, hãy bỏ đường lối mình đang theo, người bất lương, hãy bỏ tư tưởng mình đang có mà trở về với Đức Chúa - và Người sẽ xót thương -, về với Thiên Chúa chúng ta, vì Người sẽ rộng lòng tha thứ.
Thật vậy, tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta - sấm ngôn của Đức Chúa.
Trời cao hơn đất chừng nào thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi, và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy.
Đó là lời Chúa.


BÀI ĐỌC 2 Pl 1:20c-24,27a
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Phi-líp-phê.
Thưa anh em, Đức Ki-tô sẽ tỏ bày quyền uy cao cả của Người nơi thân xác tôi, dù tôi sống hay tôi chết: vì đối với tôi, sống là Đức Ki-tô, và chết là một mối lợi. Nếu sống ở đời này mà công việc của tôi được sinh hoa kết quả, thì tôi không biết phải chọn đàng nào. Vì tôi bị giằng co giữa hai đàng: ao ước của tôi là ra đi để được ở với Đức Ki-tô, điều này tốt hơn bội phần, nhưng ở lại đời này thì cần thiết hơn, vì anh em.
Chỉ có một điều là anh em phải ăn ở làm sao cho xứng với Tin Mừng của Đức Ki-tô.
Đó là lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG x. Cv 16:14b
Alleluia. Alleluia.
Lạy Chúa, xin mở lòng chúng con, để chúng con lắng nghe lời của Con Chúa.
Alleluia.

TIN MỪNG Mt 20:1-16a
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
Khi ấy, Đức Giê-su kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này:
“Nước Trời giống như chuyện chủ nhà kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm việc trong vườn nho của mình. Sau khi đã thoả thuận với thợ là mỗi ngày một quan tiền, ông sai họ vào vườn nho làm việc. Khoảng giờ thứ ba, ông lại trở ra, thấy có những người khác ở không, đang đứng ngoài chợ. Ông cũng bảo họ: ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho, tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ công bằng.’ Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu, rồi giờ thứ chín, ông lại trở ra và cũng làm y như vậy. Khoảng giờ mười một, ông trở ra và thấy còn có những người khác đứng đó, ông nói với họ: ‘Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết?’ Họ đáp: ‘Vì không ai mướn chúng tôi.’ Ông bảo họ: ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho!’ Chiều đến, ông chủ vườn nho bảo người quản lý: ‘Anh gọi thợ lại mà trả công cho họ, bắt đầu từ những người vào làm sau chót tới những người vào làm trước nhất.’ Vậy những người mới vào làm lúc giờ mười một tiến lại, và lãnh được mỗi người một quan tiền. Khi đến lượt những người vào làm trước nhất, họ tưởng sẽ được lãnh nhiều hơn, thế nhưng cũng chỉ lãnh được mỗi người một quan tiền. Họ vừa lãnh vừa cằn nhằn chủ nhà: ‘Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt.’ Ông chủ trả lời cho một người trong bọn họ: ‘Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi là một quan tiền sao? Cầm lấy phần của bạn mà đi đi. Còn tôi, tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tuỳ ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?’ Thế là những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu, còn những kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót.”
Đó là lời Chúa.

 

CHÚA CÓ THẬT LÀ GIA NGHIỆP CỦA TÔI?

SUY NIỆM CHÚA NHẬT XXV THƯỜNG NIÊN NĂM A

Không thiếu những câu chuyện làm chúng ta đau. Không đau vì biết rõ ai đúng, ai sai. Nhưng đau vì đó là sự thật đầy tai tiếng: Những con người vốn thuộc về Chúa, thậm chí đứng trong hàng giáo sĩ cao cấp, không còn nhìn nhau bằng ánh mắt của Chúa, khiến Danh Chúa bị tổn thương, không chỉ giữa đoàn chiên, mà còn bị tổn thương nặng ngay giữa xã hội loài người.

Những câu chuyện đang gây nhiều xôn xao, nhiều chia rẽ do nhiều luồng suy nghĩ trái nhau, thậm chí tấn công nhau bằng nhiều lời lẽ khó nghe... Dù chúng ta không đứng ở vị trí phán xét để phán xét hay kết luận về bất cứ ai, thì đó vẫn là gương mù. Tuy nhiên, nó vẫn có thể giúp mỗi người nhìn vào sự xấu xa ấy để soi lại mình.

Bởi biết đâu điều đáng sợ nhất không phải là người khác có cái tôi. Mà là cái tôi của chính tôi cũng có thể lớn lên mà tôi không nhận ra.

1. KHI “TÔI” ĐỨNG GIỮA NHỮNG ĐIỀU THUỘC VỀ CHÚA.

Một người có thể nghĩ mình đang bảo vệ danh dự. Một người khác có thể nghĩ mình đang bảo vệ công lý; Một người có thể thấy mình cần bảo vệ quyền bính; Một người khác có thể thấy mình phải lên tiếng cho người nghèo, cho sự thật, cho những người yếu thế... Những điều ấy tự chúng có thể rất tốt. Nhưng có một câu hỏi phải được đặt ra: Trong tất cả những điều tôi đang bảo vệ, có còn chỗ cho Chúa không?

Bởi một điều rất lạ có thể xảy ra: Tôi nói tôi bảo vệ Hội Thánh, nhưng cuối cùng lại bảo vệ chính mình. Tôi nói tôi bảo vệ sự thật, nhưng lại không chịu nổi khi chính mình bị sự thật đụng đến. Tôi nói tôi bảo vệ danh dự, nhưng lại không chịu nổi một chút mất mặt. Tôi nói tôi bênh vực người khác, nhưng sâu bên trong, tôi cũng đang bênh vực cái tôi của mình.

Và rồi hai cái tôi gặp nhau. Không ai chịu ai. Không ai muốn lùi. Không ai muốn mất. Không ai muốn bị xem là người thua.

Cuộc tranh luận trở thành cuộc chiến. Cuộc chiến trở thành sự đối đầu. Sự đối đầu trở thành những vết thương. Người ta không ngừng sỉ vả nhau, thằng thừng tấn công nhau không một chút khoan nhượng. Rồi kết án nhau. Đem mọi biện pháp, mọi bản án tròng vào đầu, vào cổ nhau.

Và cuối cùng, điều đau nhất xảy ra: Người ta vẫn nói về Chúa, nhưng người ta không còn nhìn thấy Chúa ở giữa những điều đang diễn ra.

Danh Chúa bị che khuất.

Hội Thánh bị tổn thương.

Những người tín hữu đơn sơ bị hoang mang.

Trong số những người phải chịu đựng gương mù ấy, có vô số người chẳng biết đầu đuôi câu chuyện. Họ chẳng thuộc về phe nào, chẳng muốn chống ai, cũng chẳng muốn bênh ai. Họ chỉ hỏi: “Con biết tin vào ai đây?”.

Và câu hỏi ấy làm chúng ta đau. Rất đau.

2. NGƯỜI THỢ LÀM TỪ SÁNG SỚM.

Tin Mừng Chúa nhật XXV năm A kể về những người thợ vào làm vườn nho từ sáng sớm. Họ chịu nắng nôi cả ngày. Họ đã làm nhiều hơn. Họ có lý do để nghĩ rằng mình phải được hơn. Nhưng chính lúc ấy, ông chủ hỏi: "Có phải vì thấy tôi tốt bụng, mà anh em đâm ra ghen tức?”. Câu hỏi ấy không chỉ dành cho một người. Nó còn dành cho những người đã ở trong vườn nho rất lâu.

Và cũng dành cho tôi. Bởi tôi có thể đã phục vụ Chúa nhiều năm, đã hy sinh nhiều, đã chịu đựng nhiều, đã làm nhiều việc cho Giáo Hội. Nhưng có một câu hỏi mà tôi ít khi dám hỏi: “Lạy Chúa, con làm tất cả những điều ấy vì Chúa, hay vì một ngày nào đó con mong Chúa phải trả lại cho con một điều gì?”

Tôi có thể nói: "Con hiến đời con cho Chúa". Nhưng nếu bị xúc phạm, tôi không chịu nổi. Tôi cầu nguyện: "Con thuộc về Chúa". Nhưng nếu bị mất quyền, tôi không chịu nổi. Tôi xác tín với Chúa: "Chúa là tất cả của con". Nhưng nếu bị mất danh dự, tôi đau đến mức muốn trả đũa. Tôi tự hào: “Con phục vụ Hội Thánh". Nhưng nếu người khác không công nhận công lao của tôi, tôi thấy mình bị xúc phạm.

Vậy thì tôi phải thành thật hỏi: Chúa có thật là gia nghiệp của tôi không?

3. NẾU CHÚA LÀ GIA NGHIỆP, TÔI CÓ DÁM CHỊU THIỆT VÌ CHÚA KHÔNG?

Đây có lẽ là câu hỏi đau nhất. Bởi nói “Chúa là gia nghiệp” thì rất đẹp. Nhưng sống như thể Chúa là gia nghiệp duy nhất lại là chuyện khác. Nếu Chúa là gia nghiệp, tôi có thể mất một chút danh dự mà không cần giành lại bằng mọi giá. Nếu Chúa là gia nghiệp, tôi có thể chịu một chút thiệt thòi mà không nhất thiết phải thắng. Nếu Chúa là gia nghiệp, tôi có thể bị hiểu lầm mà không cần hủy diệt người đã hiểu lầm mình. Nếu Chúa là gia nghiệp, tôi có thể lùi một bước mà không cảm thấy mình bị tiêu diệt. Nếu Chúa là gia nghiệp, tôi có thể trao quyền lại mà không nghĩ rằng mình mất tất cả.

Bởi vì: Tôi mất một điều, nhưng tôi không mất Chúa.

Thế mà nhiều khi chỉ một chút mất mát cũng đủ làm tôi nổi giận. Chỉ một lời nói cũng đủ làm tôi muốn đáp trả. Chỉ một sự xúc phạm cũng đủ làm tôi quên mất mình là ai.

Tôi là người của Chúa. Tôi mang lấy Danh Chúa. Tôi đã từng tuyên bố hiến mình cho Chúa. Vậy mà chỉ cần người ta đụng đến “cái tôi” của tôi, tôi lại sẵn sàng làm những điều có thể khiến chính Danh Chúa bị thương.

Nghịch lý thay!

Có khi tôi nói: “Chúa là gia nghiệp của con". Nhưng lại không chịu mất một chút gì vì Chúa. Không chịu mất tiếng. Không chịu mất mặt. Không chịu mất quyền. Không chịu mất phần hơn. Không chịu mất chiến thắng.

Và vì thế, lời tuyên bố “Chúa là gia nghiệp” có thể vẫn còn rất đẹp trên môi, nhưng chưa chắc đã trở thành sự thật trong đời sống.

4. NHÌN LẠI CHÚA GIÊSU TRÊN THÁNH GIÁ.

Nhưng rồi chúng ta hãy đi đến nơi không còn lời biện minh nào nữa: Đồi Canvê. Ở đó, Chúa chúng ta bị lấy đi gần như tất cả. Không còn vẻ uy nghi. Không còn quyền lực theo cách người đời nhìn thấy. Không còn danh dự trước mắt người đời. Không còn áo quần. Không còn tiếng nói được người ta lắng nghe. Không còn những phép lạ để chứng minh mình. Không còn đám đông tung hô. Không còn gì để giữ cho mình.

Chúa bị trần trụi. Bị tước đoạt. Bị đóng đinh. Bị xem như kẻ thất bại.

Và chính tại nơi tưởng như Người chẳng còn gì, Chúa lại cho thấy Ngài có tất cả. Bởi Ngài còn Chúa Cha. Ngài còn tình yêu. Ngài còn sự vâng phục. Ngài còn sứ mạng.

Và Ngài còn có thể nói bằng cả cuộc đời: “Lạy Cha, con phó linh hồn con trong tay Cha".

Đây là chỗ câu hỏi “Chúa có phải là gia nghiệp của tôi không?” trở nên khủng khiếp. Bởi chúng ta không thể chỉ trả lời bằng lời nói. Thánh Giá hỏi chúng ta bằng chính thân xác của Chúa Kitô:

“Khi con bị lấy đi những điều con tưởng là của con, con còn có Ta không?”

Khi không còn danh dự, còn Chúa không? Khi không còn quyền lực, còn Chúa không? Khi không còn thành quả, còn Chúa không? Khi người ta phạm đến quyền bính của tôi, còn Chúa không? Khi tôi phải chịu thiệt, còn Chúa không?

Khi tôi chẳng còn gì để chứng minh mình đúng, tôi còn muốn thuộc về Chúa không?

5. ĐÂY KHÔNG PHẢI LÀ LỜI KẾT ÁN. ĐÂY LÀ LỜI MỜI TRỞ VỀ.

Tôi nghĩ chúng ta không nên đọc những câu chuyện đau lòng trong Hội Thánh để kết án người khác. Bởi nếu tôi chỉ nhìn người khác rồi nói: “Ông ấy có cái tôi". “Người kia kiêu ngạo". “Người nọ sai". Rất có thể tôi vừa làm điều mà tôi đang lên án: Tôi lại đặt cái tôi của mình lên cao hơn người khác.

Lời Chúa hôm nay không cho phép chúng ta đứng trên cao để phán xét. Lời Chúa đưa chúng ta xuống trước Thánh Giá. Ở đó, tôi không còn hỏi: “Ai đúng?”. Nhưng hỏi: “Lạy Chúa, con đang sống vì ai?”. Tôi không còn hỏi: “Ai phải xin lỗi?”. Chỉ hỏi: “Con có còn thuộc về Chúa khi con phải chịu thiệt không?”. Tôi không còn hỏi: “Ai thắng?". Nhưng hỏi: “Sau tất cả những điều này, Danh Chúa có được sáng lên không?”.

Đó mới là câu hỏi của người thuộc về Chúa.

6. VÀ NẾU CHÚA LÀ GIA NGHIỆP…

Giữa bối cảnh những kẻ lẽ ra phải luôn là gương lành, gương sáng, lại luôn kết án nhau, luôn tìm kiếm sự chiến thắng lẫn nhau, chắc chắn đang khiến nhiều người hoang mang.

Những người đơn sơ đã từng nhìn các mục tử với lòng kính trọng; những người đã trao niềm tin cho Hội Thánh; những người chẳng biết những chuyện bên trong, nhưng nghe những điều làm mình đau và tự hỏi: “Có còn gì để tin không?”

Tôi muốn nói với họ một điều: Đừng để những yếu đuối của con người lấy mất Chúa Giêsu khỏi lòng mình. Đừng để một cuộc tranh chấp làm chúng ta đánh mất Đấng mà chúng ta tin. Đừng để một người làm chúng ta quay lưng với Chúa. Đừng để những gì xảy ra giữa con người khiến chúng ta nghĩ rằng Thiên Chúa cũng như thế.

Không. Chúa vẫn là Chúa. Hội Thánh vẫn là Hội Thánh của Chúa Và Chúa Kitô vẫn đang ở đó. Chúa đã từng bị chính những người thuộc về mình làm đau. Chúa đã từng bị hiểu lầm. Đã từng bị kết án. Đã từng bị tước đoạt. Chúa đã từng đứng một mình trước thập giá. Nhưng Chúa không bỏ Cha. Và Cha không bỏ Người Con chí ái của mình

Đó là hy vọng của chúng ta.

7. LẠY CHÚA, XIN CHO CON CHỈ CÒN CHÚA.

Có lẽ mỗi người chúng ta cần một ngày nào đó ngồi thật yên trước Nhà Tạm và không xin gì cả. Không xin thành công. Không xin được người ta hiểu.Không xin được trọng vọng. Không xin mình thắng. Không xin Chúa bênh mình trong mọi chuyện. Chỉ nói: “Lạy Chúa, xin cho con biết Chúa thật là gia nghiệp của đời con".

Và rồi nói tiếp:

“Nếu con còn cần danh dự hơn cần Chúa, xin Chúa chữa con. Nếu con còn cần chiến thắng hơn cần Chúa, xin Chúa chữa con. Nếu con còn cần người khác công nhận hơn cần Chúa, xin Chúa chữa con. Nếu con còn không chịu nổi một chút thiệt thòi vì Chúa, xin Chúa chữa con. Nếu con nói con hiến đời cho Chúa nhưng lại không chịu mất gì vì Chúa, xin Chúa thương con". Rồi cuối cùng:

"Lạy Chúa, nếu một ngày con bị lấy đi tất cả, xin đừng để con đánh mất Chúa. Nếu con chẳng còn gì để giữ, xin cho con còn có Chúa. Nếu người đời không còn biết con là ai, xin cho con vẫn biết con thuộc về ai. Và nếu cuối cùng con phải đứng trần trụi như Chúa trên thập giá, xin cho con có thể nói bằng cả cuộc đời: Chúa là gia nghiệp của con. Chúa là phần con. Chúa là tất cả của con. Và có Chúa, con không mất gì cả".

Có lẽ đó là lúc lời tuyên xưng “Chúa là gia nghiệp” không còn là một câu đẹp. Nó trở thành sự thật. Khi ấy, dù con người có lấy đi của chúng ta điều gì, họ không thể lấy mất Chúa. Đó là phần gia nghiệp không ai có thể cướp đi.

Nếu người đời lấy đi của tôi tất cả mà tôi vẫn còn Chúa, thì tôi chưa mất gì cả. Nhưng nếu tôi giữ được tất cả mà đánh mất Chúa, thì tôi đã mất tất cả.”

Không phải hỏi tôi đã dâng cho Chúa bao nhiêu, mà hỏi sau tất cả những gì tôi đã dâng, tôi có thật sự để Chúa trở thành phần duy nhất mà tôi không thể mất hay chưa.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

NGANG MÀ KHÔNG BẰNG

LỜI CHÚA CHÚA NHẬT XXV THƯỜNG NIÊN, NĂM A:

“Ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi!”.

“Chính sự so sánh làm bạn kiêu ngạo: thú được đứng trên mọi người!” - C. S. Lewis.

Kính thưa Anh Chị em,

Có khi điều khiến chúng ta buồn là người khác vui ngang mình. Trong Tin Mừng hôm nay, đồng bạc đã ngang, nhưng lòng người vẫn giữ bậc: ‘ngang mà không bằng’.

Niềm vui của nhóm thợ vườn nho vào muộn có lẽ lại là nỗi đau của các thợ làm từ sớm. Nếu được nhận công trước, có lẽ họ đã thoả mãn ra về; khổ nỗi, những người đến sau lại được nhận trước. Họ khó chịu nhìn cũng một đồng bạc được trao vào những bàn tay chưa chai như tay mình. Chủ không lấy gì khỏi họ; nhưng chính phần người khác nhận ngang mình khiến họ thấy phần mình vơi đi. “Phải có một tâm hồn rất đẹp mới vui được với thành công của bạn mình!” - Oscar Wilde.

Lời phản đối của họ rất lạ: không phải “Ông trả họ như chúng tôi”, nhưng “Ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi!”. Nỗi đau đã rời đồng bạc để chạm đến chỗ đứng! Hoá ra, điều họ muốn không chỉ là công bằng, nhưng một khoảng cách. Khi lòng tốt của Chủ xoá khoảng cách, họ gọi đó là bất công. ‘Ngang mà không bằng’ bắt đầu từ đó: cùng nhận từ một bàn tay, nhưng vẫn cần ai đó đứng sau để lòng mình vui.

Những người đến cuối không hẳn lười biếng; họ nói: “Vì không ai mướn chúng tôi”. Cả ngày đứng chờ cũng là một nỗi nhọc không ai tính công. Một đồng bạc đối với người đến sớm là tiền công; với người đến muộn, còn là điều cần để cả nhà sống. Chủ không phủ nhận công lao người trước; ông thấy nhu cầu người sau. Lêô XIV nhận xét: “Ông không chỉ nhìn vào công lao, mà còn nhìn vào nhu cầu”. Lòng thương xót bắt đầu khi chúng ta thôi hỏi người khác làm được bao nhiêu để nhận ra họ đang cần điều gì.

Đó là “đường lối cao hơn” của Thiên Chúa, mang một tên gọi: lòng thương xót vượt mọi cân đo. Kẻ xấu lòng trở về sẽ được Ngài rộng lòng thứ tha - bài đọc một. Thánh Vịnh không nói Chúa chỉ gần người đến trước, nhưng “gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người”. Với Thiên Chúa, nâng một người lên không hạ thấp người nào; mở cửa cho người đến muộn không làm phần người đến sớm nhỏ lại. Chỉ con mắt quen nhìn theo thứ bậc mới thấy lòng quảng đại của Ngài là một đe doạ.

Điều ấy xảy ra rất gần: một người được khen, được tin tưởng, được trao cơ hội, và niềm vui trong chúng ta bỗng nhỏ lại. Không ai lấy mất phần mình; chỉ người khác được thêm. Trưởng thành trong tình yêu là vui khi thấy điều tốt lành đến với người khác mà không cần cân lại phần mình.

Anh Chị em,

Đức Kitô là “đồng bạc” không thể chia nhỏ: Ngài trao trọn mình cho người đến sớm cũng như kẻ chỉ kịp quay về giờ cuối. Trên thập giá, người trộm lành chẳng còn thời gian lập công, chỉ còn đủ lòng để đón nhận; và thiên đàng mở ra. Ân sủng không chia phần lớn cho người đến trước, phần nhỏ cho kẻ đến sau; ai nhận Đức Kitô đều nhận trọn Ngài. Chỉ khi chưa đầy Ngài, chúng ta mới cân đo - ‘ngang mà không bằng’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con đỏ mặt khi người khác gặp may; dạy con biết ơn phần mình và vui với lòng tốt của Ngài nơi phần người khác!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Theo I.Media, trong bản tin ngày 19/09/2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV kêu gọi Giáo phận Rome thực hiện việc "phân định đích thực" bằng cách ưu tiên các cuộc gặp gỡ đích thân hơn là các công việc mang tính tổ chức, với sự dẫn dắt của thánh nữ Maria Mađalêna.

“Mọi hoạt động mục vụ cần phải bắt đầu lại từ điểm này: không phải là tự hỏi mình phải làm ‘gì’, mà đúng hơn là gặp gỡ ‘ai’ và gặp gỡ ‘như thế nào’.”

Phát biểu trước cộng đoàn Giáo phận Rome đang quy tụ tại Vương cung thánh đường Lateran vào ngày 18 tháng 9, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khởi động một giai đoạn "phân định đích thực". Tiến trình này nhằm mục đích "nhận biết những gì cần duy trì, trân trọng, điều chỉnh, từ bỏ hoặc khởi xướng", với sự quan tâm đặc biệt đến giới trẻ và thực trạng xã hội tại Rome.

Vào thứ Sáu này, hàng ngàn tín hữu địa phương, linh mục, tu sĩ và giáo dân tích cực đã quy tụ tại Vương cung thánh đường Thánh Gioan Lateran để lắng nghe vị giám mục của mình trong buổi họp mặt của Giáo phận Rome. Đức Hồng Y Baldassare Reina, Đại diện của Đức Giáo Hoàng tại giáo phận, đã chào đón Đức Thánh Cha. Đức Giáo Hoàng Leo XIV ngồi cạnh ngài tại chiếc bàn đặt trước cộng đoàn và lắng nghe một số lời chứng từ các giáo dân tại Rome.

Một Thời để phân định

Trong bài phát biểu dài, Đức Giáo Hoàng Leo XIV mời gọi mọi người thực hiện việc "phân định đích thực" về phương thức mục vụ của mình, đồng thời nêu gương thánh nữ Maria Mađalêna. Ngài chỉ ra rằng vào sáng Chúa Nhật Phục Sinh, bà quan tâm đến Chúa Giêsu nhiều hơn là các vấn đề mang tính tổ chức.

“Mọi hoạt động mục vụ cần phải bắt đầu lại từ điểm này: không phải là tự hỏi mình phải làm ‘gì’, mà đúng hơn là gặp gỡ ‘ai’ và gặp gỡ ‘như thế nào’,” Đức Thánh Cha gợi ý.

Để đạt được điều này, không cần phải "bắt đầu lại từ con số không", Đức Giáo Hoàng nói, và thêm rằng "không có gì trong những trải nghiệm đã qua của chúng ta lại nên bị gác sang một bên". Ngài nhấn mạnh giá trị tiếp diễn của hai sáng kiến do người tiền nhiệm của ngài, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, khởi xướng. Sáng kiến thứ nhất là việc suy tư về "các căn bệnh thiêng liêng", vốn bắt đầu từ năm 2018 tại các giáo xứ ở Rome. Sáng kiến thứ hai là Thượng Hội đồng Giám mục về Hiệp hành. Tiến trình toàn cầu quan trọng này, do vị Giáo hoàng người Argentina khởi xướng vào năm 2021, sẽ bước vào giai đoạn phân định mới tại các giáo phận vào mùa đông này.

Dừng lại để tự hỏi lý do

Thay vì đưa ra một "chương trình mục vụ mới", Đức Giáo Hoàng Leo XIV đề nghị người Công Giáo tại Rome đi sâu hơn vào một "chiều kích mới: đó là sự xem xét lại công tác mục vụ". Ngài giải thích những kỳ vọng của mình: "Vấn đề là cùng nhau dừng lại và tự hỏi về mọi việc chúng ta làm: Tại sao chúng ta lại làm điều đó?" Quá trình phân định này sẽ giúp "nhận biết những gì cần duy trì, trân trọng, điều chỉnh, từ bỏ hoặc khởi xướng".

Giáo hoàng đặc biệt kêu gọi cần có "can đảm buông bỏ những điều ta yêu thích" nếu cần thiết. Ngài cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm "ít hơn, nhưng tốt hơn".

Với tinh thần đó, Đức Giáo Hoàng ưu tiên việc thúc đẩy cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô. Ngài giải thích rằng Giáo hội "không tồn tại vì chính mình, mà để dẫn đưa mọi người đến cuộc gặp gỡ với Chúa". Đức Giáo Hoàng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp cận giới trẻ và dành cho họ "thời gian để lắng nghe".

Ngài kêu gọi các tín hữu "xây dựng cộng đồng", tạo không gian cho những mối tương quan chân thực, nơi mỗi cá nhân "cảm thấy mình là một phần của cộng đồng dân Chúa". Họ cần cảm thấy được chào đón, được đồng hành, được trân trọng và cảm thấy mình cùng chia sẻ trách nhiệm đối với cộng đồng. Trong những năm gần đây, Đại diện của Đức Giáo Hoàng tại Rome, Hồng Y Reina, thường xuyên lên tiếng cảnh báo về tình trạng nghèo khó ngày càng gia tăng ở một bộ phận cư dân thành phố.

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hướng dẫn các tín hữu trở thành những môn đệ truyền giáo, giúp họ tăng trưởng đức tin và có tinh thần trách nhiệm hơn trong Giáo hội. Ngài cũng nêu bật nhu cầu của Giáo phận Rome về những linh mục biết "lắng nghe trước khi trả lời" và "phân định trước khi quyết định". Các linh mục cũng cần dành thời gian hiện diện trước Chúa, bởi không ai có thể dẫn đưa người khác đến cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô nếu chính họ chưa từng trải nghiệm điều đó. Các linh mục cần nhận biết những đặc sủng của giáo dân và cùng chia sẻ trách nhiệm với họ.

Hành trình chung hướng tới năm 2033

Trong tiếng vỗ tay tán thưởng, ngài thông báo đã phê chuẩn việc mở án phong chân phước cho Cha Luigi Di Liegro, một linh mục thuộc Giáo phận Rome đã qua đời năm 1997. Vị linh mục quá cố này chính là người sáng lập chi nhánh Caritas tại địa phương. Đức Giáo Hoàng cũng gửi lời cảm ơn đến các phó tế thường trực, đồng thời khẳng định rằng họ nhắc nhở Giáo hội về sứ mệnh "hiện hữu để phục vụ".

Trong lời cảm ơn nồng nhiệt gửi tới toàn thể cộng đoàn giáo phận, Đức Giáo Hoàng Leo XIV giải thích rằng giai đoạn phân định mục vụ tại các giáo xứ này sẽ mở ra một chặng đường chia sẻ kinh nghiệm. Tiếp đó sẽ là "hành trình chung giúp chúng ta cùng nhau chuẩn bị cho Năm Thánh Cứu Chuộc vào năm 2033" – năm kỷ niệm 2,000 năm biến cố Chúa Giêsu chịu chết và phục sinh.

 

Elizabeth A. Mitchell, trong bản tin của tạp chí The Catholic Thing, ngày 19 tháng 9 năm 2026, nhận định: Hy lễ là một nghịch lý. Một nghịch lý đầy sức thuyết phục. Trong cuốn sách mới của ông, Hy lễ: Tôn giáo và Sự Hồi sinh Đời sống Kitô giáo (Sacrifice: Religion and the Revitalization of Christian Life), Clemens Cavallin đi sâu vào bản chất lịch sử, thần học và cứu độ của hy lễ xuyên suốt câu chuyện giữa con người và Thiên Chúa, đồng thời kêu gọi độc giả đón nhận lại bản chất đích thực trong kế hoạch cứu chuộc của Người.

Cuốn sách đầy lôi cuốn này là một suy tư về thực tại của hy lễ—cả trong lĩnh vực thế tục lẫn tôn giáo—và sự vắng bóng đáng tiếc của nó trong thời hiện đại. Cavallin xem xét nỗ lực của thế giới hiện đại nhằm loại bỏ hy lễ, cũng như hệ quả là những cố gắng của một số người trong Giáo hội nhằm tái cấu trúc Kitô giáo theo hướng không còn hy lễ. Theo lập luận của Cavallin, nỗ lực này rốt cuộc sẽ trở nên vô ích, bởi con người có nhu cầu căn bản đối với hy lễ, và do đó, nhu cầu về chức tư tế cũng như sự trung gian kết nối với thế giới siêu nhiên.

Cavallin cho rằng nền văn minh hiện đại—vốn không coi trọng hy lễ—đã tác động đến chính các giáo hội Kitô giáo, làm suy yếu sự hiểu biết của họ về hy lễ như một thực tại cốt yếu. Văn hóa hiện đại nuôi dưỡng ảo tưởng rằng hòa bình có thể đạt được mà không cần đối diện nghiêm túc với cái ác. Vì thế, khi bạo lực thảm khốc bùng phát, nhiều Kitô hữu hiện đại rơi vào trạng thái hoang mang.

Quan điểm thế tục cho rằng lịch sử phải luôn tiến triển theo chiều hướng đi lên một cách vững chắc: về mặt vật chất, xã hội và tâm lý. Tuy nhiên, khi lời hứa đó không thành hiện thực—khi đau khổ, bạo lực và hỗn loạn vẫn tiếp diễn—thì sự thất vọng là điều tất yếu xảy ra.

Đối với Cavallin, sự hoang mang này phản ánh một sự mất mát sâu sắc hơn. Để thấu hiểu nền văn minh một cách trung thực, các Kitô hữu cần khôi phục vai trò trung tâm của hy lễ. Chỉ khi đó, đời sống Kitô giáo mới có thể lấy lại sức sống và khơi dậy khả năng định hướng nền văn minh vượt ra khỏi chính nó để hướng về cõi siêu nhiên.

Cavallin nhận định rằng cái ác thường gắn liền với sự hy sinh của người khác để theo đuổi những lợi ích ích kỷ của bản thân. Các phòng hơi ngạt của Đệ tam Đế chế, hệ thống trại cải tạo Gulag của Liên Xô, hay vô số cơ sở phá thai nhan nhản ở phương Tây chỉ là vài ví dụ điển hình.

Tuy nhiên, thực trạng về cái ác đầy bạo lực dĩ nhiên không phải là điều mới mẻ—nó đã tồn tại từ thời Cain và Abel. Đó chính là lý do tại sao mọi tôn giáo cổ xưa đều bao hàm một hình thức hy lễ nào đó. Quả thực, như Cavallin nhận định, nhu cầu hiến tế — vừa là sự đáp lại cái ác, vừa là phương thế hiệp thông với cõi siêu nhiên — vốn là một phần cốt yếu của bản chất con người. Cavallin trình bày một công trình nghiên cứu sâu sắc về tôn giáo học so sánh, trong đó ông xem tôn giáo hiến tế là một hiện tượng phổ quát của nhân loại xuyên suốt lịch sử, thậm chí có từ thời tiền sử.

Cavallin xây dựng toàn bộ lập luận này trên nền tảng triết học của trường phái Tô-ma vững chắc; ông nhìn nhận nhiều khía cạnh tích cực trong tôn giáo tự nhiên, dù vẫn thừa nhận những hệ quả của sự Sa ngã đối với trí tuệ và ý chí con người. Trái tim con người mang khuynh hướng tôn giáo tự nhiên — một khuynh hướng cuối cùng được trọn vẹn hóa nơi hy tế của Đức Kitô trên Thập Giá — song người Kitô hữu vẫn có thể thực hiện sự phân định kỹ lưỡng để tìm thấy những yếu tố chân lý sâu sắc trong các truyền thống tôn giáo khác, xét trên bình diện triết học, thần học và tâm linh.

Cavallin dẫn dắt độc giả qua tiến trình phân định ấy, khảo sát các chủ đề về hiến tế trong tôn giáo tự nhiên: sự phân biệt giữa cái thánh thiêng và cái phàm tục; mối liên hệ giữa bạo lực và hiến tế; cũng như sự viên mãn của hy tế tự nhiên và sự biến đổi hy tế ấy nhờ Đức Kitô trên Thập Giá.

Theo quan sát của Cavallin, nghi thức hiến tế đòi hỏi phải có không gian và thời gian thánh thiêng để cử hành. Nghi thức này kết nối con người với các vị thần. Tâm điểm của nghi thức là việc dâng hiến lễ vật — một hành động đòi hỏi yếu tố bạo lực vì lễ vật phải bị sát tế. Lễ vật bị sát tế ấy có thể đóng vai trò như một vật gánh tội thay (vật thế thân), mang lại sự cứu chuộc và sự hiệp thông với các vị thần nhờ vào chính hy tế đó.

Chính vì vậy, nghi thức hiến tế thường bao hàm cả một bữa ăn, bữa ăn mà các vị thần cũng được mời tham dự. Ngay cả khi các ngôn sứ phê phán các nghi thức hiến tế của Israel cổ thời — chỉ ra rằng chúng thiếu sự hoán cải nội tâm và lòng vâng phục Thiên Chúa cần thiết — các ngài cũng không hề kêu gọi bãi bỏ nghi thức bên ngoài vốn gắn liền với việc hiến tế công khai.

Thay vào đó, thái độ nội tâm của sự hiến tế được thể hiện qua việc thánh hóa và nghi thức hóa hành động của con người, phù hợp với bản chất con người là một sinh vật có tính xã hội. Tất cả những nhận định này góp phần củng cố lập luận cốt lõi của Cavallin: Kitô giáo cần tái khám phá vai trò trung tâm của sự hiến tế nếu muốn duy trì sự gắn kết và phù hợp với văn hóa.

Những khía cạnh đa dạng của sự hiến tế — cả về phương diện nội tâm lẫn biểu hiện bên ngoài — đều tìm thấy sự viên mãn trọn vẹn nơi hy tế của Đức Kitô trên Thập Giá. Hy lễ này đã được hoàn tất một lần là mãi mãi trên đồi Can-vê, nhưng nay lại được hiện diện dưới hình bánh và rượu trong hy lễ phụng vụ – vốn là tâm điểm của việc thờ phượng Kitô giáo.

Như Cavallin đã nhận định một cách xác đáng, nghi thức Kitô giáo trở thành “một điểm giao thoa cho vật chất và tinh thần, đất và trời, nội tâm và ngoại giới, cũng như giữa cá nhân và cộng đồng. Và ngay tại trung tâm của mối liên kết này chính là hy lễ – một biểu hiện của tình yêu.”

Ông kết luận bằng cả lời cảnh báo lẫn lời hứa. Nếu đời sống Kitô hữu bỏ qua hy lễ mà chỉ mải mê tìm cách làm cho cuộc sống trần thế ngày càng tốt đẹp hơn, thì rốt cuộc nó sẽ chỉ dẫn đến sự kiệt quệ và thất vọng. Tuy nhiên, nếu đời sống Kitô hữu có thể khôi phục lại hy lễ như là mục đích trọng tâm và là yếu tố định hình bản chất của mình, thì họ sẽ tìm lại được vị trí trung tâm của tình yêu – tình yêu của Thiên Chúa hằng sống và vĩnh cửu, Đấng đã tự đặt mình vào vị trí thấp hèn nhất và hiến dâng chính mình làm giá chuộc cho nhân loại. Hy lễ ấy mời gọi mỗi Kitô hữu cũng hãy dâng hiến chính bản thân mình, biến cuộc đời họ thành lễ vật hy lễ cho tha nhân và cho chính Thiên Chúa. Một sự thấu hiểu như vậy về hy lễ đòi hỏi người tín hữu phải sẵn sàng đón nhận cả việc tử đạo.

Công trình nghiên cứu của Cavallin sẽ mang lại cho độc giả kiên trì một sự hiểu biết và trân trọng mới mẻ về vai trò nền tảng của hy lễ trong đời sống Kitô hữu. Chính Hy Tế ấy, Tình Yêu Vĩ Đại ấy, là Đấng kêu gọi chúng ta nên một với Người trong việc dâng hiến chính Người vì Tình Yêu lên Chúa Cha. Cuốn sách của Cavallin mang đến những hiểu biết sâu sắc và nguồn động lực cho những Kitô hữu đang nỗ lực tìm ý nghĩa giữa những hỗn loạn của thời đại, đồng thời xua tan bóng tối bằng tia sáng Thần Linh: đó là Tình Yêu hy lễ và cứu độ của Chúa Giêsu Kitô.

 

Tuyên truyền của Nga sử dụng khái niệm về các giá trị truyền thống để biện minh cho ý thức hệ nhà nước và chiến tranh, nhằm thay thế các giáo lý Kitô giáo. Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav, là Nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương, đã nhấn mạnh điều này trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Il Foglio của Ý.

Trả lời câu hỏi về ý kiến cho rằng Nga là một người bảo vệ các giá trị Kitô giáo, Đức Tổng Giám Mục kêu gọi mọi người phân biệt giữa giáo huấn của Phúc Âm và những gì chính quyền Nga đang tuyên truyền.

"Tuyên truyền của Nga dựa trên các giá trị truyền thống. Và truyền thống mà họ nhắc đến hoàn toàn không phải là Kitô giáo. Họ lợi dụng các giá trị gia đình cho mục đích quân sự và rao giảng một nền thần học về cái chết thay vì sự phục sinh. Điều này hoàn toàn không liên quan gì đến các giá trị Kitô giáo hay các điều răn của Chúa", Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav nhận xét.

Theo ngài, đằng sau những lời lẽ hoa mỹ này là sự lệ thuộc của tôn giáo vào lợi ích của nhà nước.

"Đây là một tôn giáo dân sự có các giá trị trùng khớp với các giá trị của nhà nước Nga. Do đó, việc nói về các giá trị truyền thống là một cái bẫy về mặt tư tưởng - một cái bẫy do ý thức hệ ‘Thế giới Nga’ giăng ra," nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương nhấn mạnh.

Ví dụ, Đức Tổng Giám Mục đã đề cập đến lập trường đối với các linh mục Chính thống giáo từ chối ủng hộ chiến tranh.

"Một linh mục Chính thống giáo không muốn cầu nguyện cho chiến tranh mà cầu nguyện cho hòa bình thì không chỉ là người bất đồng chính kiến—ngài còn bị coi là kẻ dị giáo. Lỗi của ngài nằm ở đâu? Đó là ở chỗ ngài không ủng hộ ‘thần học mới’ này, vốn kết hợp các yếu tố của Kitô giáo với ý thức hệ cộng sản và Mác-xít của Liên Xô dưới hình thức một loại dung hợp tôn giáo mới," ngài giải thích.

Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav kết luận rằng chính trong bối cảnh này mà huyền thoại về nước Nga như một người bảo vệ các giá trị truyền thống được hình thành: "Điều này không liên quan gì đến truyền thống Kitô giáo hay Phúc Âm của Chúa Giêsu Kitô."

---

Source:UGCC

Head of the Ukrainian Greek Catholic Church: The Myth of Russia as a Defender of Traditional Values Is a Trap Set by the "Russian World"

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm một giám mục mới cho Giáo phận Metuchen và một vị Giám Quản Tông Tòa cho Giáo phận Shreveport trong một loạt thông báo vào thứ Ba, ngày 15 tháng 9.

Đức Cha Michael Saporito đã được bổ nhiệm làm giám mục tiếp theo của Metuchen, New Jersey. Hiện ngài đang là Giám Mục Phụ Tá của Tổng giáo phận Newark, New Jersey. Việc bổ nhiệm ngài lấp đầy vị trí còn trống sau khi Đức Cha James Checchio được tấn phong làm Đức Tổng Giám Mục phó của New Orleans vào cuối năm 2025.

"Tôi vô cùng biết ơn và cảm thấy vinh dự khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã mời tôi đảm nhiệm chức vụ Giám mục của Metuchen. Mặc dù không dễ dàng khi phải rời xa những người và những nơi đã nuôi dưỡng và vun đắp cho tôi, nhưng tôi chào đón sứ mệnh mới này với niềm tin tưởng vào Chúa Thánh Thần", Đức Cha Saporito cho biết trong một tuyên bố được giáo phận công bố hôm thứ Ba.

Ngài nói tiếp: "Tôi mong muốn được gặp gỡ các linh mục, phó tế, tu sĩ và giáo dân của Giáo phận Metuchen, cùng đồng hành với họ trong hành trình tìm cách noi theo Chúa Giêsu Kitô và làm chứng cho niềm hy vọng của Tin Mừng."

Đức Cha Saporito, quê ở New Jersey, từng làm kế toán ba năm trước khi vào chủng viện. Ngài được thụ phong linh mục năm 1992, ở tuổi 30. Trước khi được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá vào tháng 2 năm 2020, Giám mục Saporito đã phục vụ tại nhiều giáo xứ trong Tổng giáo phận Newark.

Giáo phận Metuchen bao gồm bốn quận ở miền trung New Jersey và nằm ngay phía bắc Giáo phận Trenton. Giáo phận được thành lập vào năm 1981 với dân số khoảng 1,5 triệu người, trong đó 670.000 người là người Công Giáo, theo địa điểm của giáo phận.

Đức Giáo Hoàng Lêô cũng thông báo rằng ngài đã chấp nhận đơn từ chức của Đức Cha Francis Malone của Shreveport, Louisiana. Đức Cha Malone 76 tuổi, đã quá tuổi nghỉ hưu là 75.

Giám mục Robert W. Marshall của Alexandria, Louisiana, sẽ đảm nhiệm vai trò Giám Quản Tông Tòa của Giáo phận Shreveport cho đến khi một giám mục mới được bổ nhiệm.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV appoints new bishop of Metuchen

 

Mặc dù đã yêu cầu được tham dự, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ không cùng Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến nhà thờ Đức Bà Notre Dame, theo thông tin được một tờ báo Công Giáo Pháp chia sẻ.

Chuyến thăm sắp tới của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tới Pháp vào cuối tháng này dự kiến sẽ là một sự kiện vô cùng trọng đại, cả về quy mô người tham dự lẫn công tác tổ chức. Khoảng nửa triệu người dự kiến sẽ tham dự Thánh lễ ngoài trời của ngài tại Paris vào ngày 26 tháng 9 và việc ghi danh vé đã hết sạch chỉ trong vài giờ.

Đức Giáo Hoàng sẽ dành ba ngày ở Pháp, đầu tiên đến Paris trước khi đến Lộ Đức và cuối cùng là Metz. Mặc dù các sự kiện ở Lộ Đức sẽ là một trong những sự kiện nổi bật nhất trong chuyến đi của Đức Giáo Hoàng, nhưng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô đến Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame ở Paris, nơi vừa được xây dựng lại, cũng quan trọng không kém, và chính tại đây, Vatican đã đưa ra một quan điểm rõ ràng.

Phóng viên phụ trách Vatican của tờ báo Công Giáo Pháp La Croix đưa tin tuần này rằng Macron đã yêu cầu được dẫn Đức Giáo Hoàng Lêô viếng thăm nhà thờ Đức Bà Notre-Dame một cách riêng tư, nhưng đã bị từ chối. Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ chủ trì lễ chiều tại nhà thờ vào tối ngày đầu tiên ngài đến thăm đất nước này.

Theo tờ La Croix, Macron đã yêu cầu được gặp riêng Đức Giáo Hoàng Lêô trước giờ kinh chiều để hướng dẫn ngài viếng thăm nhà thờ sau khi được trùng tu. "Yêu cầu này đã được gửi qua các kênh ngoại giao. Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh đã từ chối."

Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame thuộc sở hữu của nhà nước Pháp và nhận được kinh phí từ chính phủ để trùng tu. Vì vậy, Macron hoàn toàn có quyền dẫn Đức Lêô đi viếng thăm công trình mà tổng thống sở hữu và tài trợ. Tuy nhiên, nhà nước Pháp không phải là bên duy nhất chịu trách nhiệm. Các khoản quyên góp tư nhân đã đổ về để trang trải hơn 700 triệu euro cần thiết, trong đó 200 triệu euro đến từ Bernard Arnault, người mà Đức Lêô đã tiếp kiến riêng vào cuối tháng 8.

Điều này cũng không nên được hiểu là hoàn toàn phớt lờ tổng thống. Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ gặp Tổng thống Macron khi bắt đầu chuyến đi, tại buổi gặp mặt ở Điện Élysée. Lịch trình chính thức bao gồm 45 phút dành cho Đức Giáo Hoàng và tổng thống trước khi Đức Giáo Hoàng Lêô phát biểu trước các nhà chức trách dân sự có mặt tại Điện Élysée, nơi dự kiến cũng sẽ có mặt.

Chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng đến Pháp tuy ngắn nhưng vô cùng bận rộn và được sắp xếp vào lịch trình dày đặc trong lịch mùa thu của ngài, vốn cũng bao gồm một số hoạt động tại Vatican vào đầu tháng 10 trước khi đến Nam Mỹ vào tháng 11. Việc Pháp được đưa lịch trình mới này được tường trình nhờ sự vận động mạnh mẽ của hàng giám mục Pháp, đặc biệt là chủ tịch hội đồng giám mục, Hồng Y Jean-Marc Aveline.

Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh viện dẫn lịch trình dày đặc của chuyến thăm Pháp của Đức Giáo Hoàng Lêô là một yếu tố khiến họ từ chối yêu cầu của Tổng thống Macron về việc dẫn Đức Giáo Hoàng viếng thăm nhà thờ Đức Bà Notre-Dame. Ngoài ra, Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh cũng bày tỏ mong muốn nhà thờ sẽ được "trả lại cho các tín hữu sau khi kết thúc lễ chiều".

Trước chuyến đi, sẽ có nhiều đồn đoán về việc quyết định của Vatican chủ yếu là để tuân thủ lịch trình hay liệu có một thông điệp nào khác được gửi gắm. Chuyến đi của Đức Giáo Hoàng Lêô đến Pháp diễn ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với Giáo hội, bởi chỉ vài tuần trước đó, quốc gia này đã thông qua luật hỗ trợ tự tử sau nhiều năm tranh luận về các biện pháp như vậy trong quốc hội.

Các chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng được lên kế hoạch rất cẩn thận để tránh tạo ấn tượng ủng hộ bất kỳ cá nhân cụ thể nào – chẳng hạn như vào hoặc ngay sau một cuộc bầu cử quốc gia – hoặc chấp thuận một chính sách nào đó. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô đã được xác nhận vào tháng 5 và với việc luật hỗ trợ tự tử có hiệu lực vào cuối tháng 8, giờ đây ngài phải giữ thăng bằng khéo léo giữa hình ảnh vị khách lịch thiệp và vị Đức Giáo Hoàng không tán thành.

Việc từ chối yêu cầu của Macron có thể được xem như một biểu hiện sự không hài lòng của Vatican và một nỗ lực nhằm hạn chế bất kỳ dấu hiệu thân mật quá mức nào dành cho tổng thống. Nhưng một nguồn tin được tờ La Croix trích dẫn đã bác bỏ ý kiến này, nói rằng Macron đang "yêu cầu một điều thuộc về một chuyến đi khác", cụ thể là ông ấy đang mong đợi một chuyến thăm cấp nhà nước chứ không phải một chuyến tông du mục vụ.

Chắc chắn lịch trình chuyến thăm Pháp của Đức Lêô hướng nhiều đến khía cạnh mục vụ hơn là yếu tố nhà nước. Thời gian dành cho Lộ Đức cho thấy điều này, cũng như việc ưu tiên thăm nhà thờ Đức Bà Notre-Dame để dành thời gian với cộng đồng Công Giáo ở đó. Cả hai địa điểm đều rất quan trọng đối với người Công Giáo Pháp và chuyến thăm kép của Đức Lêô chứng tỏ với Giáo hội quốc gia rằng ngài rất muốn ưu tiên chúng.

Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame đặc biệt mang ý nghĩa to lớn, bởi vì Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã từ chối lời mời tham dự lễ khai trương lại trọng thể vào năm 2024, nhưng thay vào đó, một tuần sau, ngài đã có chuyến đi trong ngày đến Corsica để tham gia một cuộc gặp gỡ của các tôn giáo dân gian.

Chuyến đi này cũng phù hợp với phong cách của Đức Lêô trong việc thăm viếng những người cảm thấy có phần bất bình vì không nhận được chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng mà họ cho là xứng đáng dưới triều Đức Giáo Hoàng trước. Đầu năm nay, độc giả hẳn đã thấy tờ Catholic Herald dự đoán rằng Đức Lêô sẽ đến thăm Á Căn Đình để, về cơ bản, dành cho người dân địa phương chuyến thăm mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa từng dành cho quê hương của mình.

Dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Pháp cũng phải chịu sự coi thường của Đức Giáo Hoàng. Có một luồng ý kiến mạnh mẽ cho rằng Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã kỳ lạ thay phớt lờ quốc gia trưởng nữ của Giáo hội khi ngài chưa từng thực hiện một chuyến tông du nào đến đó. Thay vào đó, ngài chỉ đến thăm Strasbourg vào năm 2014 trong vài giờ để phát biểu trước Nghị viện Âu Châu, rồi đến Marseille vào năm 2023 để dừng chân qua đêm và gặp gỡ các giám mục quốc gia. Do đó, xét trên nhiều khía cạnh, Pháp rất mong muốn được đón tiếp chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng, điều mà vì lý do nào đó Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa từng thực hiện.

Ngày 10 tháng 4 năm nay, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV chính thức tiếp kiến riêng ngài Macron, sau khi hai người đã gặp nhau trước khi ngài Đức Lêô được bầu làm Đức Giáo Hoàng.

Vài tuần trước đó, một bài đăng lan truyền trên mạng xã hội từ một tài khoản ẩn danh đã tung tin giả rằng Đức Lêô đã từ chối gặp Macron để bày tỏ sự không hài lòng cá nhân về những cửa sổ kính màu ở nhà thờ Notre-Dame và dự luật an tử. Trên thực tế, các cuộc gặp giữa Đức Lêô và Macron dự kiến diễn ra vào tháng 10 năm 2025 và sau đó là Tháng Giêng năm 2026 đã không thể diễn ra do vướng lịch trình của cả hai bên. Bộ Ngoại giao Pháp đã kiên quyết bác bỏ các báo cáo về sự rạn nứt ngoại giao là tin giả.

Tuy nhiên, đáng chú ý là Hồng Y Aveline đã tuyên bố tuần này rằng Đức Giáo Hoàng Lêô thực sự đã nói chuyện với Tổng thống Macron về dự luật an tử trong cuộc gặp gỡ hồi tháng Tư. Hồng Y Aveline cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô đã nói với ngài rằng "ngài đã bày tỏ niềm tin của mình" với Tổng thống Macron "mà không chắc chắn rằng mình đã được lắng nghe".

Suy ngẫm về việc liệu thời điểm thông qua dự luật an tử sát với chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô có phải là một sự khiêu khích hay không, Aveline nhận xét rằng "nếu đó là một sự khiêu khích, thì đó là sự khiêu khích để tiến xa hơn nữa đến Pháp." Khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến Pháp, ngài sẽ "nói chuyện với tất cả mọi người," Aveline nói. "Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng là một sự kiện do Chúa sắp đặt. Đó là sự thức tỉnh nhận thức mà chúng ta cần."

Quá trình chuẩn bị cho chuyến đi Pháp của Đức Giáo Hoàng Lêô diễn ra không hề suôn sẻ, và việc thông qua dự luật hỗ trợ tự tử hồi mùa hè càng làm trầm trọng thêm vấn đề u ám và không mấy dễ chịu trong chuyến đi này, điều mà nhiều người Công Giáo hy vọng Đức Giáo Hoàng sẽ trực tiếp đề cập đến.

Điều rõ ràng là Tòa Thánh mong muốn chuyến đi ngắn này vẫn giữ nguyên tính chất tông đồ và mục vụ hơn là một chuyến công du cấp nhà nước.

---

Source:Catholic Herald

Vatican denies Macron’s request to give Pope private tour of Notre-Dame

 

1. Trong khi cuộc bầu cử đang diễn ra, Nga đóng cửa các điểm bỏ phiếu ở Sochi vì mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa.

Cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga tại thành phố Sochi bên bờ Hắc Hải đã bị tạm hoãn vào ngày 18 tháng 9, các điểm bỏ phiếu bị đóng cửa do mối đe dọa từ một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, theo thông báo của chính quyền địa phương.

"Các biện pháp an ninh toàn diện đã được thực hiện tại các điểm bỏ phiếu ở Sochi," thị trưởng thành phố, Andrey Propushin, cho biết.

"Các thành viên ủy ban bầu cử, quan sát viên và cử tri có mặt tại các điểm bỏ phiếu đã được di dời đến nơi trú ẩn cho đến khi mối đe dọa ‘tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa’ được loại bỏ."

Ngày 18 tháng 9, Nga bắt đầu cuộc bầu cử kéo dài ba ngày cho Duma Quốc gia gồm 450 thành viên, hạ viện của cơ quan lập pháp Nga, lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh toàn diện ở Ukraine bùng nổ.

Cử tri Nga cũng sẽ đi bỏ phiếu để bầu chọn 11 thống đốc khu vực và 39 nghị viện khu vực.

Các cuộc bầu cử ở Nga được chính quyền kiểm soát chặt chẽ nhưng có thể giúp Điện Cẩm Linh đánh giá mức độ ủng hộ của công chúng đối với cuộc xâm lược Ukraine, hiện đã kéo dài hơn bốn năm rưỡi.

Đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất, được Putin hậu thuẫn, nhìn chung được dự đoán sẽ tiếp tục nắm quyền kiểm soát quốc hội Nga.

Với sự mở rộng theo cấp số nhân của chiến dịch máy bay điều khiển từ xa "tấn công sâu" của Ukraine trong 12 tháng qua, các thành phố của Nga trên bờ Hắc Hải, vốn thường thu hút khách du lịch vào những tháng ấm áp, ngày càng trở thành mục tiêu tấn công.

Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine diễn ra đặc biệt thường xuyên tại các thành phố Novorossiysk và Tuapse, nơi có các cơ sở hạ tầng quân sự và xuất khẩu dầu mỏ quan trọng.

Theo tờ Financial Times, chính Putin đã hủy chuyến thăm theo lịch trình tới Sochi để tham dự cuộc họp của Câu lạc bộ Thảo luận Valdai của Nga sau khi thành phố này trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào ngày 9 tháng 9.

[Kyiv Independent: As elections get underway, Russia closes Sochi polling stations over drone threat]

2. Đơn vị máy bay điều khiển từ xa tinh nhuệ của Nga rút lui khỏi phía bắc tỉnh Donetsk trong bối cảnh quân đội Ukraine tấn công.

Ngày 18 tháng 9, Quân đoàn 3 của Ukraine cho biết Nga đã rút các đơn vị thuộc lực lượng hệ thống điều khiển từ xa tinh nhuệ Rubicon khỏi tiền tuyến ở phía bắc tỉnh Donetsk sau khi chịu tổn thất nặng nề trong chiến dịch tấn công Vivaldi đang diễn ra của Ukraine.

"Các chiến binh thuộc Quân đoàn 3 đã vô hiệu hóa hệ thống chỉ huy của Rubicon: họ đã phá hủy hậu cần, kho đạn dược, bãi phóng máy bay điều khiển từ xa, các đơn vị mới thành lập và các nhà điều khiển UAV giàu kinh nghiệm", đơn vị này cho biết trong một bình luận gửi cho Ukrainska Pravda.

"Người Nga đã mất khả năng nhanh chóng bổ sung nguồn lực và nhân sự được huấn luyện cho đơn vị."

Trung tâm Rubicon về Công nghệ Điều khiển từ xa Tiên tiến là một đơn vị máy bay điều khiển từ xa khổng lồ của Nga và là nòng cốt của binh chủng Hệ thống Điều khiển từ xa mới thành lập của quân đội Nga.

Đơn vị này chuyên về việc cắt đứt đường tiếp tế, truy lùng các đội máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên mặt đất, và đánh chặn các máy bay điều khiển từ xa trinh sát và tấn công có giá trị cao, và bao gồm các phân đội, mỗi phân đội có vài trăm người.

Lực lượng thuộc Sư đoàn Rubicon đã bị hao mòn một cách có hệ thống cả trong giai đoạn chuẩn bị và giai đoạn đầu của cuộc tập trận Vivaldi, phát ngôn viên của Quân đoàn 3, Đại Úy Oleksandr Borodin, cho biết trong một bình luận với tờ Kyiv Independent.

Đại Úy Borodin cho biết: "Hầu hết các đơn vị máy bay điều khiển từ xa chuyên dụng trong khu vực đều chịu tổn thất đáng kể về nhân sự có trình độ, thiết bị và nguồn lực kỹ thuật."

"Một trong những đơn vị đó là ‘tiểu đoàn Rubicon khét tiếng’, và chính đơn vị này đã được rút khỏi khu vực trách nhiệm của chúng ta vào những giờ phút khó khăn nhất đối với kẻ thù, có lẽ do xu hướng suy giảm nhanh chóng về tiềm lực chiến đấu của nó."

[Kyiv Independent: Elite Russian drone unit pulls back from northern Donetsk Oblast amid Ukrainian offensive]

3. Tổng thống Zelenskiy chủ trì Hội nghị thượng đỉnh Carpathian 8 lần đầu tiên.

Ngày 18 tháng 9, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã chào đón các nhà lãnh đạo Âu Châu đến với Hội nghị thượng đỉnh Carpathian 8, sự kiện khai mạc của một diễn đàn mới gồm tám quốc gia thuộc khu vực Carpathian.

"Đây là sự khởi đầu của một phong trào nhằm đưa các quốc gia của chúng ta xích lại gần nhau hơn nữa và tạo ra một khuôn khổ hợp tác mạnh mẽ khác ở cấp độ Liên Hiệp Âu Châu", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống đã nêu rõ "an ninh, năng lượng, mở rộng đáng kể hoạt động hậu cần và hợp tác kinh tế xuyên biên giới, cũng như hỗ trợ đáng kể cho cộng đồng của chúng ta" là những trọng tâm chính của sáng kiến này.

Sự kiện diễn ra tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết Bukovel ở phía tây tỉnh Ivano-Frankivsk từ ngày 18 đến 20 tháng 9, quy tụ các nhà lãnh đạo quốc gia cũng như đại diện của các tổ chức và doanh nghiệp thuộc Liên Hiệp Âu Châu.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic và Tổng thống Rumani Nicusor Dan nằm trong số những người tham dự hội nghị thượng đỉnh.

Theo thông tin từ Văn phòng Tổng thống Ukraine, Thủ tướng Slovakia Robert Fico cũng dự kiến đến thăm nhưng đã hủy chuyến đi do bị ốm. Thay vào đó, ông Marek Estok, Thứ trưởng phụ trách các vấn đề Âu Châu thuộc Bộ Ngoại giao Slovakia, đã đại diện cho Slovakia đến thăm.

Đại diện của các nước thành viên khác — Cộng hòa Tiệp, Hung Gia Lợi và Áo — cũng dự kiến sẽ tham dự các sự kiện trong tuần này, cùng với Thủ tướng Ukraine Serhii Koretskyi, Chủ tịch Quốc hội Ruslan Stefanchuk, Bộ trưởng Văn hóa Tetiana Berezhna và các quan chức khác.

Trong bài phát biểu khai mạc, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh tầm quan trọng của các liên kết năng lượng và thương mại kết nối các quốc gia trong khu vực Carpathia.

"Chúng tôi muốn một Âu Châu thống nhất, một Âu Châu với chính sách khu vực mạnh mẽ. Và ở vùng Carpathians này, chúng tôi có nhiều nhiệm vụ thực tiễn đòi hỏi sự phối hợp liên tục," Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông nói thêm rằng, thông qua sự hợp tác này, các quốc gia phải tăng cường và hiện đại hóa giao thông vận tải và hậu cần, phát triển cơ sở hạ tầng năng lượng, thu hút thêm đầu tư và cải thiện khả năng di chuyển cho cả hàng hóa và thiết bị quốc phòng.

Tổng thống Ukraine cũng thông báo thêm rằng các thỏa thuận đầu tư và thương mại mới sẽ được công bố trong phần thứ hai của hội nghị thượng đỉnh, tập trung vào hợp tác kinh tế và có sự tham dự của khoảng 500 doanh nhân.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Chỉ riêng hôm nay, gần 100 dự án kinh doanh từ cả tám quốc gia vùng Carpathian sẽ được trình bày. Và tổng giá trị của các dự án này lên tới gần 40 tỷ euro (45 tỷ đô la)."

Các đối tác quốc tế của Ukraine đã tận dụng sự kiện này để tái khẳng định sự ủng hộ liên tục dành cho Kyiv.

Tại cuộc họp báo, ông Tusk cam kết Ba Lan sẽ đoàn kết với Ukraine trong cuộc đối đầu với sự xâm lược của Nga, vì "chủ quyền và sự an toàn của các bạn cũng đồng nghĩa với chủ quyền và sự an toàn của Ba Lan".

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ba Lan vẫn lưu ý đến những căng thẳng gần đây giữa Kyiv và Warsaw liên quan đến những bất bình trong quá khứ, nhấn mạnh rằng các nước bạn bè nên có thể thảo luận cởi mở ngay cả những vấn đề khó khăn.

Ông đề cập đến một cuộc tranh chấp nổ ra giữa hai nước vào mùa hè sau khi Tổng thống Zelenskiy đặt tên một đơn vị quân đội để vinh danh Quân đội Khởi nghĩa Ukraine thời Thế chiến II, một tổ chức kháng chiến được Ba Lan nhớ đến vì vai trò của họ trong các vụ thảm sát Volyn năm 1943-1945.

Theo Tusk, khuôn khổ Carpathian cũng có thể giúp Ukraine trên con đường gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. Sáu trong tám quốc gia tham gia sáng kiến này là thành viên Liên Hiệp Âu Châu, và cả Kyiv lẫn Belgrade đều cần sự ủng hộ đồng ý của tất cả các quốc gia để gia nhập khối.

Tổng thống Zelenskiy lần đầu tiên công bố sáng kiến Carpathian vào tháng 8, coi đó là diễn đàn hợp tác kinh tế và nhân đạo xuyên biên giới, ngay cả với những đối tác không sẵn sàng cung cấp vũ khí cho Ukraine. Một số chính phủ trong nhóm, cụ thể là Slovakia và Hung Gia Lợi, từ chối cung cấp vũ khí cho Kyiv.

[Kyiv Independent: Zelensky hosts European leaders at inaugural Carpathian 8 Summit]

4. Tổng thống Trump nói con trai mình đã hoàn trả tiền cho nhà tài phiệt Nga, người đã tài trợ cho các bữa đám cưới.

Hôm Thứ Sáu, 18 Tháng Chín, Tổng thống Donald Trump cho biết con trai ông, là Donald Trump Jr., đã nói với ông rằng anh ta sẽ hoàn trả lại tiền cho doanh nhân người Nga Umar Kremlev sau khi Kremlev đã chi hàng trăm ngàn đô la cho các hoạt động ăn mừng xung quanh đám cưới của con trai ông Trump hồi đầu năm nay.

"Khi nghe câu chuyện, tôi đã hỏi cháu, và cháu nói với tôi, ‘Con đang trả nợ cho ông ấy, bố ạ,’ và chuyện đó đã xảy ra cách đây khá lâu rồi," Tổng thống Trump nói với các phóng viên. "Nói tóm lại, tôi hiểu rằng con tôi đã trả nợ cho ông ấy rồi."

Những bình luận này được đưa ra vài ngày sau khi hãng tin điều tra ProPublica đưa tin rằng Kremlev, một doanh nhân người Nga có quan hệ thân thiết với nhà độc tài Vladimir Putin, đã chi trả hàng trăm ngàn đô la cho các khoản chi phí liên quan đến lễ cưới của con trai ông Trump ở Bahamas hồi tháng Năm. Các khoản chi phí được báo cáo bao gồm việc thuê một hòn đảo tư nhân để khách mời lưu trú và tổ chức tiệc chiêu đãi, cũng như màn trình diễn pháo hoa.

Con trai ông Trump và vợ, bà Bettina Tổng thống Trump, sau đó đã thừa nhận vai trò của ông Kremlev trong các buổi lễ kỷ niệm. Trong một tuyên bố đăng trên Instagram, họ cho biết ông Kremlev, người mà họ mô tả là bạn, đã tổ chức hai đêm tiệc tùng sau lễ cưới riêng tư của họ như một món quà. Họ bác bỏ những lời đồn đoán rằng việc sắp xếp này có động cơ chính trị.

Ông Kremlev đứng đầu Hiệp hội Quyền Anh Quốc tế, gọi tắt là IBA từ năm 2020 và đã phát triển mối quan hệ thân thiết với Điện Cẩm Linh. Đầu năm nay, Putin đã trao tặng ông Huân chương Hữu nghị của Nga, và ông Kremlev đã đến Trung Quốc trong một phái đoàn doanh nghiệp Nga trong chuyến thăm của Putin ngay trước lễ cưới.

Dưới thời Kremlev, IBA nhận được sự hỗ trợ tài chính lớn từ công ty năng lượng nhà nước Nga Gazprom, đơn vị đã trở thành đối tác chính của tổ chức này vào năm 2021. Thỏa thuận tài trợ đã hết hạn vào cuối năm 2022.

Ủy ban Olympic Quốc tế đã rút lại sự công nhận đối với IBA vào năm 2023 sau nhiều năm tranh chấp về quản trị, tài chính và tính liêm chính thể thao của tổ chức này.

Ukraine cũng đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Cẩm Linh. Chính quyền Ukraine đã tấn công vào một số nhân vật người Nga vì sự ủng hộ của họ đối với Mạc Tư Khoa và có liên hệ với nhà nước Nga kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu.

Những tiết lộ này cũng đã dẫn đến sự giám sát chặt chẽ tại Quốc hội. Dân biểu Robert Garcia, lãnh đạo phe Dân chủ tại Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã mở cuộc điều tra về mối quan hệ giữa con trai ông Trump và Cẩm Linh và yêu cầu cung cấp hồ sơ liên quan đến các khoản thanh toán, cho rằng chúng làm dấy lên lo ngại về an ninh quốc gia và tham nhũng công khai.

Sau khi báo cáo của ProPublica được công bố, Tổng thống Trump đã đưa ra một tuyên bố tại Tòa Bạch Ốc rằng ông "không hề biết Umar là ai" và "chưa từng nghe đến ông ta".

[Kyiv Independent: Trump says son reimbursed Russian oligarch who funded wedding celebrations]

5. Bài kiểm tra TACO tiếp theo của Tổng thống Trump về Nga sẽ mang dấu ấn riêng của ông.

Dự luật trừng phạt và thuế quan mang tính bước ngoặt do cố Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham đề xuất nhằm tăng cường các biện pháp gây khó khăn kinh tế cho Nga sẽ được trình lên Tổng thống Trump trong tuần này sau khi được Hạ viện Mỹ thông qua với sự ủng hộ rộng rãi của cả hai đảng vào thứ Tư.

Tòa Bạch Ốc đã tuyên bố các cố vấn của ông sẽ đề nghị tổng thống ký dự luật này. Giờ đây, câu hỏi duy nhất còn lại là liệu Tổng thống Trump có thực sự sử dụng nó một cách hiệu quả hay không.

Dự luật, có tên chính thức là "Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 mang tên Lindsey O. Graham", nhằm tưởng nhớ Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa bang Nam Carolina, người đã đề xuất dự luật này gần 18 tháng trước, nhắm vào các ngân hàng, quan chức Nga và hạm đội ngầm của Mạc Tư Khoa, đồng thời chỉ đạo Tổng thống Trump áp thuế lên tới 100% đối với những người mua dầu khí lớn nhất của Nga. Những người ủng hộ dự luật đã nói rõ họ đang nhắm đến ai: Trung Quốc và Ấn Độ.

Thoạt nhìn, đạo luật này trao cho chính quyền Trump quyền lực rộng lớn để trừng phạt Nga và bất kỳ quốc gia nào sẵn sàng tiếp tục rót tiền vào ngân khố của Điện Cẩm Linh. Trên thực tế, nó sẽ đóng vai trò như một phép thử về sự sẵn lòng của Tổng thống Trump trong việc gây áp lực lên Vladimir Putin.

Văn bản đầy đủ trao cho Tòa Bạch Ốc quyền áp thuế lên tới 500% đối với hàng hóa Nga, nhưng không có mức tối thiểu. Thuế quan thứ cấp đối với người mua dầu của Nga có thể lên tới 100%, nhưng Tổng thống Trump được quyền quyết định mức thuế. Và Điều 115 quy định rằng tổng thống có thể miễn trừ bất kỳ lệnh trừng phạt, hạn chế hoặc thuế nào nếu ông chứng nhận rằng việc làm đó là vì "lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ".

Nói cách khác, Quốc hội đang trao cho Tổng thống Trump một chiếc búa tạ. Việc ông ta dùng nó để tấn công những huyết mạch kinh tế lớn nhất của Mạc Tư Khoa hay chỉ để đóng nhẹ vài chiếc đinh thì gần như hoàn toàn phụ thuộc vào ông ta.

Chúng ta biết Tổng thống Trump có thể nói rất giỏi, nhưng có rất nhiều tiền lệ để nghi ngờ khả năng thực hiện lời hứa của tổng thống về vấn đề Nga.

Năm 2025, sau cuộc điện đàm kéo dài hai giờ với Putin vào ngày 19 tháng 5 mà không đạt được thỏa thuận ngừng bắn hay lệnh trừng phạt mới nào từ phía Mỹ, Anh và Liên minh Âu Châu đã tiến hành các biện pháp mới chống lại Mạc Tư Khoa mà không có sự đồng ý của Washington. Năm ngày sau, Nga phát động cuộc tấn công trên không lớn nhất trong cuộc chiến vào Ukraine tính đến thời điểm đó. Tổng thống Trump nói rằng Putin đã "hoàn toàn mất trí" và nêu lên khả năng áp đặt thêm các lệnh trừng phạt.

Ba ngày sau, ông ta nhượng bộ. "Nếu tôi nghĩ mình sắp đạt được thỏa thuận, tôi không muốn làm hỏng nó bằng cách làm như vậy," ông ta nói. Không có gói viện trợ mới nào được gửi tiếp theo.

Rồi đến những tối hậu thư. Vào tháng 7, Tổng thống Trump cho Putin 50 ngày để đạt được tiến triển trong việc chấm dứt chiến tranh, và đe dọa áp đặt thuế quan thứ cấp trừng phạt đối với người mua dầu của Nga. Hai tuần sau, ông rút ngắn thời hạn xuống chỉ còn "10 hoặc 12 ngày", nói rằng "không có lý do gì để chờ đợi".

Khi thời hạn trôi qua, Washington đã áp thuế 25% đối với Ấn Độ về việc mua dầu, có hiệu lực đến tháng 2 năm 2026, nhưng Trung Quốc - đối thủ kinh tế lớn hơn nhiều và là khách hàng hàng đầu của Mạc Tư Khoa - lại thoát khỏi sự trừng phạt. Thay vào đó, Tổng thống Trump tuyên bố ông sẽ gặp Putin ở Alaska. Sau cuộc gặp, tổng thống nói rằng không cần thiết phải tấn công vào Bắc Kinh ngay lập tức và gợi ý rằng ông có thể xem xét lại trong "hai hoặc ba tuần".

Và vào tháng 9, Tổng thống Trump tuyên bố ông sẵn sàng áp đặt "các biện pháp trừng phạt lớn" đối với Nga, kêu gọi các nước NATO ngừng mua dầu của Nga và cho rằng khối này nên áp thuế từ 50 đến 100% đối với Trung Quốc.

Hai ngày sau, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đưa ra lời cảnh báo: Washington sẽ không áp đặt thêm thuế quan đối với dầu mỏ Nga từ Trung Quốc trừ khi các nước Âu Á Châup đặt thuế quan cao đối với Trung Quốc và Ấn Độ trước. Ông nói: "Chúng tôi sẽ không tiến hành nếu không có sự đồng thuận của các nước Âu Châu".

Phẫn uất trước thái độ do dự của Tổng thống Trump, nhà báo Robert Armstrong của Financial Times đã nghĩ ra từ viết tắt TACO —Trump Always Chickens Out – nghĩa là Tổng thống Trump luôn nhát gan bỏ cuộc.

Dự luật Graham mang đến cho Tổng thống Trump cơ hội tốt nhất từ trước đến nay để bác bỏ lý thuyết đó; nhưng nó cũng khiến ông ta không còn lý do gì để bào chữa nếu ông ta lại nói cứng rắn mà không thực hiện được.

Dự luật Graham mang đến cho Tổng thống Trump cơ hội để chứng minh một khoảng cách nhất định với Nga sau hành động dại dột nếu không muốn nói là ngu xuẩn của con trai ông là Donald Trump Jr., người đã nhận tiền của tài phiệt Nga để tổ chức đám cưới. Hành động này chà đạp lên Foreign Emoluments Clause của Hiến Pháp Hoa Kỳ, cụ thể là Điều I, Mục 9, Triệt 8 cấm Tổng thống và thân nhân nhận quà cáp của các tác nhân nước ngoài. Tình hình nghiêm trọng đến mức có thể kích hoạt Impeachment Clause: Điều II, Mục 4, liên quan đến các hành động phản quốc, và nhận hối lộ.

Việc áp đặt lệnh trừng phạt lên một quan chức Nga vô danh là điều dễ dàng, cũng như việc đổ lỗi cho các đồng minh Âu Châu vì đã không hành động đủ mạnh. Giờ đây, Tổng thống Trump có tất cả các đòn bẩy cần thiết để gây áp lực lên người đồng cấp ở Mạc Tư Khoa, và chúng ta sẽ sớm thấy liệu ông ấy có đủ can đảm để làm điều đó hay không.

[Newsweek: Trump’s Next TACO Test Over Russia Comes With His Own Signature]

6. Iran ủng hộ tuyên bố của lực lượng Houthi rằng họ không tấn công vào Mecca bằng máy bay điều khiển từ xa.

Iran đang ủng hộ tuyên bố của lực lượng ủy nhiệm của mình ở Yemen, nói rằng nên tin lời của lực lượng Houthi khi họ khẳng định không tấn công thành phố thánh Mecca bằng máy bay điều khiển từ xa ngày hôm qua như Ả Rập Xê Út đã cáo buộc.

" Mọi hành động tấn công vào các địa điểm linh thiêng của Hồi giáo, đặc biệt là Mecca, Medina và Thánh đường Al-Aqsa, cũng như bất kỳ mối đe dọa nào đối với du khách và cư dân của những địa điểm đó đều bị lên án", phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei nói bằng tiếng Ả Rập vào ngày X.

"Đồng thời, việc chỉ dựa vào thông tin một máy bay điều khiển từ xa bị chặn trên đường đến Mecca không thể là cơ sở để cáo buộc một bên cụ thể, nhất là khi Chính phủ Thay đổi và Xây dựng của Yemen đã bác bỏ rõ ràng tuyên bố này", ông nói thêm.

Iran cũng đặc biệt chỉ ra các hoạt động tuyên truyền "giả mạo" như một lời giải thích khả dĩ cho tuyên bố của Ả Rập Xê Út. Hầu hết các quốc gia vùng Vịnh khác ngay lập tức lên án vụ tấn công được tường trình này. Phía Ả Rập Xê Út cho biết họ đã ngăn chặn máy bay điều khiển từ xa trước khi nó có thể gây ra bất kỳ thiệt hại nào.

Ông Baqaei nói: "Không nên quên rằng khu vực của chúng ta đã chứng kiến nhiều trường hợp các hoạt động ‘giả mạo’, đặc biệt là trong những tháng gần đây, với mục đích đánh lạc hướng sự chú ý của công chúng khỏi những tội ác do [Israel] và Hoa Kỳ gây ra trong khu vực, và gieo rắc sự chia rẽ giữa các quốc gia Hồi giáo."

[CBSNews: Iran supports Houthis' claim they did not target Mecca with drone]

7. Lực lượng Nga tấn công một nhà máy thép lớn của Ukraine lần thứ tư trong vòng một tháng, làm bị thương một công nhân.

Theo Metinvest, chủ sở hữu nhà máy và là nhà sản xuất thép lớn nhất Ukraine, Nga đã tấn công nhà máy gang thép Zaporizhstal bằng hai hỏa tiễn đạn đạo vào sáng ngày 17 tháng 9, làm một nhân viên bị thương.

Trước đó, vào đêm 12 tháng 9, nhà máy này đã bị bốn hỏa tiễn đạn đạo của Nga tấn công, làm bốn nhân viên bị thương.

Kể từ tháng 8, quốc gia gây hấn đã bắn tổng cộng 17 hỏa tiễn đạn đạo vào Zaporizhstal. Đây là cuộc tấn công thứ tư chỉ trong hơn một tháng – một hành động khủng bố có hệ thống nhằm vào ngành công nghiệp và người dân Ukraine, Giám đốc điều hành Metinvest, Oleksandr Myronenko, cho biết trong một tuyên bố.

Không có ai thiệt mạng, nhưng một nhân viên không kịp đến nơi trú ẩn của nhà máy trước khi cuộc tấn công xảy ra đã phải vào bệnh viện. Metinvest cho biết vụ tấn công đã gây ra "thiệt hại đáng kể" cho thiết bị kỹ thuật và mạng lưới hỏa xa của nhà máy.

[Kyiv Independent: Russian forces strike major Ukrainian steel plant for 4th time in a month, injuring 1 worker]

8. ‘Vụ nổ cực lớn’: Máy bay điều khiển từ xa của Nga rơi cách Ba Lan 4 km.

Theo các quan chức Ba Lan, một máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực đã rơi hoặc bị phá hủy trên lãnh thổ Ukraine, cách Ba Lan khoảng 4 km, trong một cuộc tấn công của Nga vào miền tây Ukraine hôm thứ Năm, ngày 17 tháng 9.

Theo hãng tin RMF24 của Ba Lan, Ba Lan đã điều động máy bay quân sự và đặt hệ thống phòng không trong tình trạng báo động khi máy bay điều khiển từ xa tiếp cận biên giới của quốc gia thành viên NATO này.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết vụ nổ xảy ra gần cửa ải biên giới Dorohusk, gần một trạm xăng ở phía biên giới Ukraine.

"Đã có một vụ nổ rất lớn. Máy bay của chúng tôi đã phải cất cánh khẩn cấp," Tusk nói.

Vụ nổ được báo cáo xảy ra gần Yahodyn, một thị trấn của người Ukraine và là giao lộ đường bộ và hỏa xa quan trọng đối diện với Dorohusk.

Giới chức Ba Lan không thông báo rằng máy bay điều khiển từ xa đã xâm phạm không phận nước này. Hiện chưa có thông tin nào về thương vong hay mức độ thiệt hại ở Ukraine.

Ba Lan chuẩn bị chặn máy bay điều khiển từ xa

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk phát biểu trước quốc hội rằng quân đội sẵn sàng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa nếu nó tiếp cận Ba Lan và có nguy cơ vượt biên giới.

Máy bay quân sự Ba Lan đã được triển khai trong cuộc tấn công của Nga, trong khi còi báo động vang lên ở một số thành phố phía đông, bao gồm Lublin và Rzeszów.

Cư dân ở miền trung Ba Lan cũng cho biết đã nghe thấy một tiếng nổ lớn. Quân đội cho biết âm thanh đó phát ra từ các máy bay chiến đấu của Ba Lan vượt qua tốc độ âm thanh chứ không phải là một vụ nổ trên lãnh thổ Ba Lan.

Ba Lan đã chấm dứt chiến dịch không quân quân sự và hủy bỏ cảnh báo khẩn cấp sau khi các cuộc tấn công của Nga vào miền tây Ukraine dừng lại.

Nga leo thang các cuộc tấn công gần lãnh thổ NATO.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Nga đang tiến hành một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn khác nhằm vào Ukraine. Trước đó vào thứ Năm, cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng đã bị hư hại trên khắp tám khu vực, với ít nhất 27 người bị thương ở Kyiv và Odessa.

Gần đây, Nga cũng đã tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng vận tải và hậu cần của Ukraine gần biên giới Ba Lan, bao gồm cả khu vực gần một đoàn tàu chở các nhà ngoại giao và diễn giả nước ngoài sau khi họ tham dự hội nghị Chiến lược Âu Châu Yalta, gọi tắt là YES tại Kyiv.

Vụ việc mới nhất làm gia tăng thêm căng thẳng giữa Mạc Tư Khoa và Warsaw. Hôm thứ Ba, ngày 15 tháng 9, quan chức cao cấp của Điện Cẩm Linh, Nikolai Patrushev, đe dọa rằng Warsaw có thể "không còn tồn tại" nếu Ba Lan tham gia vào một cuộc xung đột quân sự với Nga.

Ba Lan, một thành viên của NATO và Liên minh Âu Châu, là một trong những nước ủng hộ chính về quân sự và chính trị cho Ukraine kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

[Kyiv Post: ‘Very Massive Explosion’: Russian Drone Falls 4 km From Poland]

9. Phát ngôn nhân quân đội Iran cho biết chiến tranh đã cho thấy giới hạn sức mạnh của Mỹ.

Phát ngôn nhân quân đội Iran cho biết cuộc chiến đang diễn ra đã cho thấy Mỹ không còn có thể tự coi mình là một siêu cường hợp pháp nữa, đồng thời lập luận rằng trật tự toàn cầu lâu đời đang chuyển dịch sang một hệ thống "hậu Mỹ" và "hậu phương Tây" mới.

Phát biểu tại Hội nghị Thư pháp Ả Rập do Đại sứ Pakistan tại Tehran tổ chức, Chuẩn tướng Mohammad Akrami-Nia cho biết "cuộc chiến với Iran đã chứng minh rằng Mỹ không thể giữ vững vị thế của một siêu cường thực sự", đồng thời nói thêm rằng Washington phải đối mặt với "những thách thức nghiêm trọng" cả về năng lực quân sự lẫn vị thế quốc tế.

Ông cho rằng cuộc xung đột đã phơi bày những gì ông mô tả là mâu thuẫn giữa các tuyên bố của Mỹ về nhân quyền và dân chủ với cách hành xử của nước này trong các cuộc chiến tranh trước đây, đồng thời lập luận rằng Washington đã trở thành một tác nhân "hung hăng" và "bất hợp pháp" nhằm duy trì bá quyền của mình.

[CBSNews: Iranian army spokesman says war has shown limits of U.S. power]

10. Lực lượng quân đội Mỹ đã điều hướng 104 tàu thuyền tại eo biển Hormuz, theo thông báo của quân đội.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu thương mại ra vào các cảng của Iran đã khiến 104 tàu phải chuyển hướng.

Theo CENTCOM, tổng số tàu chỉ tăng thêm một chiếc kể từ thứ Ba.

Ngày 14 tháng 7, Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz sau một thời gian ngắn Iran đồng ý không tấn công các tàu thuyền trong tuyến đường thủy này sau khi ký kết một bản ghi nhớ. Tuy nhiên, bản ghi nhớ đó nhanh chóng tan vỡ khi Mỹ và Iran tranh cãi về việc ai sẽ kiểm soát luồng giao thông qua eo biển.

Tổng thống Trump đã ca ngợi lệnh phong tỏa trong bài phát biểu ở Bắc Carolina tối thứ Tư.

"Không một con tàu nào đi đến Iran vượt qua được vòng phong tỏa đó," Tổng thống Trump nói. "Không một con tàu nào cả. Vì vậy, tôi chỉ muốn cảm ơn quân đội của chúng ta."

[CBSNews: U.S. forces have redirected 104 vessels in Strait of Hormuz, military says]

11. Mỹ chấp thuận cấp thị thực cho các đại diện của Iran tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tuần tới.

Chính quyền Trump đã phê duyệt thị thực cho các quan chức cao cấp của Iran, bao gồm cả tổng thống và ngoại trưởng, để tham dự cuộc họp cao cấp của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tuần tới tại New York, ngay cả khi hai nước đang trong tình trạng chiến tranh bế tắc.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Năm cho biết họ đã phê duyệt thị thực cho "phái đoàn nòng cốt" của Iran, cùng với các nhân viên thiết yếu để tham gia các cuộc họp của Liên Hiệp Quốc. Theo các quan chức Mỹ, phái đoàn nòng cốt bao gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, các quan chức này cho biết với điều kiện giấu tên do luật bảo mật thông tin thị thực.

"Phù hợp với nghĩa vụ của nước chủ nhà, phái đoàn nòng cốt từ chính quyền Iran sẽ được phép tham dự Tuần lễ cao cấp của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Phái đoàn sẽ bị hạn chế đi lại và bị cấm mua các mặt hàng xa xỉ và các mặt hàng khác theo chính sách của chúng tôi. Phái đoàn năm nay nhỏ hơn năm ngoái", tuyên bố cho biết.

Động thái này bất thường do cuộc xung đột kéo dài hơn sáu tháng giữa Iran và Hoa Kỳ, và không có dấu hiệu nào cho thấy các thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz hoặc quay lại đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran sắp đạt được.

[CBSNews: U.S. approves visas for Iranian representatives to attend U.N. General Assembly next week]

12. Thủ tướng Tusk cảnh báo về các cuộc tấn công "vô tình" của Nga nhằm vào các đồng minh của Ukraine trong mùa thu và mùa đông.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm thứ Năm cảnh báo rằng Nga có thể tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn trong những tháng tới nhằm vào các quốc gia ủng hộ Ukraine và biện minh đó là những tai nạn.

Thủ tướng Tusk cho biết các đánh giá tình báo từ NATO, Ukraine và Ba Lan chỉ ra rằng "kịch bản khả thi nhất trong vài tháng tới" là Nga sẽ tăng cường các cuộc tấn công chống lại Ukraine và các đồng minh của nước này, bao gồm cả Ba Lan.

Thủ tướng Tusk cho biết mục tiêu của Nga là "làm suy yếu tính toàn vẹn của NATO" và thuyết phục các thành viên rằng "Điều 5 mang tính lý thuyết nhiều hơn là thực tiễn".

Theo Điều 5 của NATO, một cuộc tấn công vũ trang vào một thành viên được coi là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên. Các cuộc tấn công hỗn hợp, hoạt động gián điệp và máy bay điều khiển từ xa lạc hướng của Nga đã thăm dò ranh giới của những gì cấu thành một cuộc tấn công vũ trang.

"Có nguy cơ thực sự là máy bay điều khiển từ xa hoặc các loại hỏa tiễn khác có thể xâm nhập lãnh thổ của một hoặc nhiều quốc gia NATO ở sườn phía đông và gây thiệt hại. Và lời giải thích chính thức sẽ là đó là một tai nạn và không có lý do gì để bất kỳ ai xem xét bất kỳ phản ứng nào của NATO ", Tusk nói.

Ông cũng nói rằng "không phải tất cả các chính trị gia ở phương Tây, ở Hoa Kỳ hay Âu Châu đều đang nghĩ đến việc làm thế nào để bảo vệ Ba Lan, Lithuania, Latvia hay Estonia, mơ tưởng đến việc ngay lập tức chứng minh rằng họ là đồng minh vững chắc và sẽ đến viện trợ cho Ba Lan theo Điều 5."

"Chính các bạn cũng biết điều đó mà," Tusk nói thêm.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ sự nghi ngờ về nguyên tắc phòng thủ tập thể.

Thủ tướng cũng nói rằng một số chính trị gia và nhóm chính trị ở Âu Châu "chỉ đang chờ một cái cớ" để tuyên bố, trong trường hợp xảy ra xung đột, rằng "chúng ta sẽ không chết vì Ba Lan, chúng ta sẽ không chết vì Latvia hay Lithuania."

Lời cảnh báo được đưa ra khi Thủ tướng Tusk cho biết những tháng mùa thu và mùa đông sắp tới có thể "gây ra hậu quả thảm khốc" đối với Ukraine, khi Nga dự kiến sẽ tiến hành các cuộc tấn công liên tục, cường độ cao vào các thành phố lớn của Ukraine, đồng thời tấn công vào các kho hàng, cơ sở hạ tầng hỏa xa và các cơ sở hậu cần thiết yếu khác cho quốc phòng của đất nước.

Các cuộc tấn công như vậy đã gia tăng trong những tuần gần đây, bao trùm cả khu vực phía tây Ukraine gần biên giới Ba Lan, khi Nga tăng cường sử dụng máy bay điều khiển từ xa phản lực mà Ukraine gặp khó khăn trong việc đánh chặn.

[CBSNews: Tusk warns of ‘accidental’ Russian strikes against Ukraine’s allies in fall and winter]

13. Giá xăng và dầu diesel tiếp tục tăng cao.

Giá xăng và dầu diesel tiếp tục tăng mạnh vào thứ Năm, các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng giá cả có khả năng sẽ còn tăng trong những ngày tới.

" Người tiêu dùng nên chuẩn bị tinh thần cho việc giá cả sẽ tăng cao trong thời gian dài hơn", Patrick De Haan, chuyên gia về xăng dầu tại GasBuddy, công ty theo dõi giá nhiên liệu tại Mỹ, cho biết.

Theo AAA, giá xăng trung bình toàn quốc đã tăng vọt 7 cent chỉ sau một đêm, lên 4,44 đô la một gallon, tăng gần 50% so với trước khi chiến tranh Iran bắt đầu vào tháng Hai. Dầu diesel, nhiên liệu thiết yếu để vận chuyển thực phẩm và các hàng hóa khác trên khắp nước Mỹ, đã đạt mức kỷ lục 6,40 đô la, tăng 77 cent kể từ đầu tháng Chín.

[CBSNews: Gas and diesel prices continue to surge]

14. Mỹ tuyên bố trừng phạt công ty khởi nghiệp tiền điện tử Bitbank của Iran, Bộ Tài chính Mỹ cho biết.

Mỹ vừa công bố các lệnh trừng phạt mới đối với công ty khởi nghiệp tiền điện tử Bitbank như một phần của chiến dịch "Operation Economic Outcast" đang diễn ra.

Bitbank được tường trình do nhà tài chính Babak Zanjani điều hành, người này đã bị Bộ Tài chính Hoa Kỳ trừng phạt.

"Việc chỉ định các cơ sở hạ tầng tài sản kỹ thuật số của Iran ngày hôm nay cho thấy rõ ràng rằng những nỗ lực tài trợ cho chế độ Iran bằng tiền điện tử không nằm ngoài tầm với của OFAC," Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố. "Nếu bạn ủng hộ chế độ Iran, Bộ Tài chính sẽ trừng phạt bạn."

Theo Bộ Tài chính, các đối tượng bị trừng phạt còn bao gồm nhà phát triển của BitBank, Công ty Thương mại điện tử Pishtaz Simorgh và ba giám đốc điều hành cao cấp có liên quan đến Zanjani.

Bitbank được coi là "thành phần chủ chốt" trong nỗ lực của Iran nhằm né tránh các lệnh trừng phạt đang hạn chế các cách thức mà chế độ này huy động vốn.

[CBSNews: U.S. sanctions Iranian cryptocurrency venture Bitbank, Treasury says]

15. Ukraine cho biết máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tàu treo cờ Tanzania khiến thuyền trưởng thiệt mạng và 3 thành viên thủy thủ đoàn bị thương.

Bộ Cơ sở hạ tầng Ukraine cho biết, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tàu dân sự treo cờ Tanzania trên Hắc Hải khi đang trên đường đến một cảng của Ukraine vào ngày 17 tháng 9, khiến thuyền trưởng thiệt mạng và ba thành viên thủy thủ đoàn bị thương.

Bộ này không nêu rõ con tàu đang hướng đến cảng nào của Ukraine. Thông tin về tình trạng của con tàu vẫn đang được làm rõ.

Bộ Cơ sở hạ tầng Ukraine cho biết Nga đã nhiều lần tấn công vào các cảng, cơ sở hạ tầng cảng và các tàu thương mại dân sự của Ukraine ở Hắc Hải, gây ra mối đe dọa cho các tuyến vận tải và hậu cần quốc tế.

Bộ này kêu gọi sự hưởng ứng quốc tế và các biện pháp phối hợp để tăng cường bảo vệ tàu thuyền dân sự ở Hắc Hải.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của Ukraine và Nga ở Hắc Hải gia tăng mạnh mẽ suốt mùa xuân và mùa hè.

[Kyiv Independent: Russian drone attack on Tanzania-flagged vessel kills captain, injures 3 crew members, Ukraine says]

 

1. Nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương bác bỏ huyền thoại về Nga như một người bảo vệ các giá trị truyền thống. Ngài cho rằng đó là một cái bẫy do "thế giới Nga" giăng ra.

Tuyên truyền của Nga sử dụng khái niệm về các giá trị truyền thống để biện minh cho ý thức hệ nhà nước và chiến tranh, nhằm thay thế các giáo lý Kitô giáo. Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav, là Nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương, đã nhấn mạnh điều này trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Il Foglio của Ý.

Trả lời câu hỏi về ý kiến cho rằng Nga là một người bảo vệ các giá trị Kitô giáo, Đức Tổng Giám Mục kêu gọi mọi người phân biệt giữa giáo huấn của Phúc Âm và những gì chính quyền Nga đang tuyên truyền.

"Tuyên truyền của Nga dựa trên các giá trị truyền thống. Và truyền thống mà họ nhắc đến hoàn toàn không phải là Kitô giáo. Họ lợi dụng các giá trị gia đình cho mục đích quân sự và rao giảng một nền thần học về cái chết thay vì sự phục sinh. Điều này hoàn toàn không liên quan gì đến các giá trị Kitô giáo hay các điều răn của Chúa", Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav nhận xét.

Theo ngài, đằng sau những lời lẽ hoa mỹ này là sự lệ thuộc của tôn giáo vào lợi ích của nhà nước.

"Đây là một tôn giáo dân sự có các giá trị trùng khớp với các giá trị của nhà nước Nga. Do đó, việc nói về các giá trị truyền thống là một cái bẫy về mặt tư tưởng - một cái bẫy do ý thức hệ ‘Thế giới Nga’ giăng ra," nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương nhấn mạnh.

Ví dụ, Đức Tổng Giám Mục đã đề cập đến lập trường đối với các linh mục Chính thống giáo từ chối ủng hộ chiến tranh.

"Một linh mục Chính thống giáo không muốn cầu nguyện cho chiến tranh mà cầu nguyện cho hòa bình thì không chỉ là người bất đồng chính kiến—ngài còn bị coi là kẻ dị giáo. Lỗi của ngài nằm ở đâu? Đó là ở chỗ ngài không ủng hộ ‘thần học mới’ này, vốn kết hợp các yếu tố của Kitô giáo với ý thức hệ cộng sản và Mác-xít của Liên Xô dưới hình thức một loại dung hợp tôn giáo mới," ngài giải thích.

Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav kết luận rằng chính trong bối cảnh này mà huyền thoại về nước Nga như một người bảo vệ các giá trị truyền thống được hình thành: "Điều này không liên quan gì đến truyền thống Kitô giáo hay Phúc Âm của Chúa Giêsu Kitô."

---

Source:UGCC

Head of the Ukrainian Greek Catholic Church: The Myth of Russia as a Defender of Traditional Values Is a Trap Set by the "Russian World"

2. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bổ nhiệm giám mục mới của Metuchen.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm một giám mục mới cho Giáo phận Metuchen và một vị Giám Quản Tông Tòa cho Giáo phận Shreveport trong một loạt thông báo vào thứ Ba, ngày 15 tháng 9.

Đức Cha Michael Saporito đã được bổ nhiệm làm giám mục tiếp theo của Metuchen, New Jersey. Hiện ngài đang là Giám Mục Phụ Tá của Tổng giáo phận Newark, New Jersey. Việc bổ nhiệm ngài lấp đầy vị trí còn trống sau khi Đức Cha James Checchio được tấn phong làm Đức Tổng Giám Mục phó của New Orleans vào cuối năm 2025.

"Tôi vô cùng biết ơn và cảm thấy vinh dự khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã mời tôi đảm nhiệm chức vụ Giám mục của Metuchen. Mặc dù không dễ dàng khi phải rời xa những người và những nơi đã nuôi dưỡng và vun đắp cho tôi, nhưng tôi chào đón sứ mệnh mới này với niềm tin tưởng vào Chúa Thánh Thần", Đức Cha Saporito cho biết trong một tuyên bố được giáo phận công bố hôm thứ Ba.

Ngài nói tiếp: "Tôi mong muốn được gặp gỡ các linh mục, phó tế, tu sĩ và giáo dân của Giáo phận Metuchen, cùng đồng hành với họ trong hành trình tìm cách noi theo Chúa Giêsu Kitô và làm chứng cho niềm hy vọng của Tin Mừng."

Đức Cha Saporito, quê ở New Jersey, từng làm kế toán ba năm trước khi vào chủng viện. Ngài được thụ phong linh mục năm 1992, ở tuổi 30. Trước khi được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá vào tháng 2 năm 2020, Giám mục Saporito đã phục vụ tại nhiều giáo xứ trong Tổng giáo phận Newark.

Giáo phận Metuchen bao gồm bốn quận ở miền trung New Jersey và nằm ngay phía bắc Giáo phận Trenton. Giáo phận được thành lập vào năm 1981 với dân số khoảng 1,5 triệu người, trong đó 670.000 người là người Công Giáo, theo địa điểm của giáo phận.

Đức Giáo Hoàng Lêô cũng thông báo rằng ngài đã chấp nhận đơn từ chức của Đức Cha Francis Malone của Shreveport, Louisiana. Đức Cha Malone 76 tuổi, đã quá tuổi nghỉ hưu là 75.

Giám mục Robert W. Marshall của Alexandria, Louisiana, sẽ đảm nhiệm vai trò Giám Quản Tông Tòa của Giáo phận Shreveport cho đến khi một giám mục mới được bổ nhiệm.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV appoints new bishop of Metuchen

3. Tòa thánh bác bỏ yêu cầu của Tổng thống Macron về việc hướng dẫn Đức Giáo Hoàng viếng thăm riêng nhà thờ Đức Bà Notre-Dame.

Mặc dù đã yêu cầu được tham dự, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ không cùng Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến nhà thờ Đức Bà Notre Dame, theo thông tin được một tờ báo Công Giáo Pháp chia sẻ.

Chuyến thăm sắp tới của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tới Pháp vào cuối tháng này dự kiến sẽ là một sự kiện vô cùng trọng đại, cả về quy mô người tham dự lẫn công tác tổ chức. Khoảng nửa triệu người dự kiến sẽ tham dự Thánh lễ ngoài trời của ngài tại Paris vào ngày 26 tháng 9 và việc ghi danh vé đã hết sạch chỉ trong vài giờ.

Đức Giáo Hoàng sẽ dành ba ngày ở Pháp, đầu tiên đến Paris trước khi đến Lộ Đức và cuối cùng là Metz. Mặc dù các sự kiện ở Lộ Đức sẽ là một trong những sự kiện nổi bật nhất trong chuyến đi của Đức Giáo Hoàng, nhưng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô đến Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame ở Paris, nơi vừa được xây dựng lại, cũng quan trọng không kém, và chính tại đây, Vatican đã đưa ra một quan điểm rõ ràng.

Phóng viên phụ trách Vatican của tờ báo Công Giáo Pháp La Croix đưa tin tuần này rằng Macron đã yêu cầu được dẫn Đức Giáo Hoàng Lêô viếng thăm nhà thờ Đức Bà Notre-Dame một cách riêng tư, nhưng đã bị từ chối. Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ chủ trì lễ chiều tại nhà thờ vào tối ngày đầu tiên ngài đến thăm đất nước này.

Theo tờ La Croix, Macron đã yêu cầu được gặp riêng Đức Giáo Hoàng Lêô trước giờ kinh chiều để hướng dẫn ngài viếng thăm nhà thờ sau khi được trùng tu. "Yêu cầu này đã được gửi qua các kênh ngoại giao. Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh đã từ chối."

Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame thuộc sở hữu của nhà nước Pháp và nhận được kinh phí từ chính phủ để trùng tu. Vì vậy, Macron hoàn toàn có quyền dẫn Đức Lêô đi viếng thăm công trình mà tổng thống sở hữu và tài trợ. Tuy nhiên, nhà nước Pháp không phải là bên duy nhất chịu trách nhiệm. Các khoản quyên góp tư nhân đã đổ về để trang trải hơn 700 triệu euro cần thiết, trong đó 200 triệu euro đến từ Bernard Arnault, người mà Đức Lêô đã tiếp kiến riêng vào cuối tháng 8.

Điều này cũng không nên được hiểu là hoàn toàn phớt lờ tổng thống. Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ gặp Tổng thống Macron khi bắt đầu chuyến đi, tại buổi gặp mặt ở Điện Élysée. Lịch trình chính thức bao gồm 45 phút dành cho Đức Giáo Hoàng và tổng thống trước khi Đức Giáo Hoàng Lêô phát biểu trước các nhà chức trách dân sự có mặt tại Điện Élysée, nơi dự kiến cũng sẽ có mặt.

Chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng đến Pháp tuy ngắn nhưng vô cùng bận rộn và được sắp xếp vào lịch trình dày đặc trong lịch mùa thu của ngài, vốn cũng bao gồm một số hoạt động tại Vatican vào đầu tháng 10 trước khi đến Nam Mỹ vào tháng 11. Việc Pháp được đưa lịch trình mới này được tường trình nhờ sự vận động mạnh mẽ của hàng giám mục Pháp, đặc biệt là chủ tịch hội đồng giám mục, Hồng Y Jean-Marc Aveline.

Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh viện dẫn lịch trình dày đặc của chuyến thăm Pháp của Đức Giáo Hoàng Lêô là một yếu tố khiến họ từ chối yêu cầu của Tổng thống Macron về việc dẫn Đức Giáo Hoàng viếng thăm nhà thờ Đức Bà Notre-Dame. Ngoài ra, Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh cũng bày tỏ mong muốn nhà thờ sẽ được "trả lại cho các tín hữu sau khi kết thúc lễ chiều".

Trước chuyến đi, sẽ có nhiều đồn đoán về việc quyết định của Vatican chủ yếu là để tuân thủ lịch trình hay liệu có một thông điệp nào khác được gửi gắm. Chuyến đi của Đức Giáo Hoàng Lêô đến Pháp diễn ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với Giáo hội, bởi chỉ vài tuần trước đó, quốc gia này đã thông qua luật hỗ trợ tự tử sau nhiều năm tranh luận về các biện pháp như vậy trong quốc hội.

Các chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng được lên kế hoạch rất cẩn thận để tránh tạo ấn tượng ủng hộ bất kỳ cá nhân cụ thể nào – chẳng hạn như vào hoặc ngay sau một cuộc bầu cử quốc gia – hoặc chấp thuận một chính sách nào đó. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô đã được xác nhận vào tháng 5 và với việc luật hỗ trợ tự tử có hiệu lực vào cuối tháng 8, giờ đây ngài phải giữ thăng bằng khéo léo giữa hình ảnh vị khách lịch thiệp và vị Đức Giáo Hoàng không tán thành.

Việc từ chối yêu cầu của Macron có thể được xem như một biểu hiện sự không hài lòng của Vatican và một nỗ lực nhằm hạn chế bất kỳ dấu hiệu thân mật quá mức nào dành cho tổng thống. Nhưng một nguồn tin được tờ La Croix trích dẫn đã bác bỏ ý kiến này, nói rằng Macron đang "yêu cầu một điều thuộc về một chuyến đi khác", cụ thể là ông ấy đang mong đợi một chuyến thăm cấp nhà nước chứ không phải một chuyến tông du mục vụ.

Chắc chắn lịch trình chuyến thăm Pháp của Đức Lêô hướng nhiều đến khía cạnh mục vụ hơn là yếu tố nhà nước. Thời gian dành cho Lộ Đức cho thấy điều này, cũng như việc ưu tiên thăm nhà thờ Đức Bà Notre-Dame để dành thời gian với cộng đồng Công Giáo ở đó. Cả hai địa điểm đều rất quan trọng đối với người Công Giáo Pháp và chuyến thăm kép của Đức Lêô chứng tỏ với Giáo hội quốc gia rằng ngài rất muốn ưu tiên chúng.

Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame đặc biệt mang ý nghĩa to lớn, bởi vì Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã từ chối lời mời tham dự lễ khai trương lại trọng thể vào năm 2024, nhưng thay vào đó, một tuần sau, ngài đã có chuyến đi trong ngày đến Corsica để tham gia một cuộc gặp gỡ của các tôn giáo dân gian.

Chuyến đi này cũng phù hợp với phong cách của Đức Lêô trong việc thăm viếng những người cảm thấy có phần bất bình vì không nhận được chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng mà họ cho là xứng đáng dưới triều Đức Giáo Hoàng trước. Đầu năm nay, độc giả hẳn đã thấy tờ Catholic Herald dự đoán rằng Đức Lêô sẽ đến thăm Á Căn Đình để, về cơ bản, dành cho người dân địa phương chuyến thăm mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa từng dành cho quê hương của mình.

Dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Pháp cũng phải chịu sự coi thường của Đức Giáo Hoàng. Có một luồng ý kiến mạnh mẽ cho rằng Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã kỳ lạ thay phớt lờ quốc gia trưởng nữ của Giáo hội khi ngài chưa từng thực hiện một chuyến tông du nào đến đó. Thay vào đó, ngài chỉ đến thăm Strasbourg vào năm 2014 trong vài giờ để phát biểu trước Nghị viện Âu Châu, rồi đến Marseille vào năm 2023 để dừng chân qua đêm và gặp gỡ các giám mục quốc gia. Do đó, xét trên nhiều khía cạnh, Pháp rất mong muốn được đón tiếp chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng, điều mà vì lý do nào đó Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa từng thực hiện.

Ngày 10 tháng 4 năm nay, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV chính thức tiếp kiến riêng ngài Macron, sau khi hai người đã gặp nhau trước khi ngài Đức Lêô được bầu làm Đức Giáo Hoàng.

Vài tuần trước đó, một bài đăng lan truyền trên mạng xã hội từ một tài khoản ẩn danh đã tung tin giả rằng Đức Lêô đã từ chối gặp Macron để bày tỏ sự không hài lòng cá nhân về những cửa sổ kính màu ở nhà thờ Notre-Dame và dự luật an tử. Trên thực tế, các cuộc gặp giữa Đức Lêô và Macron dự kiến diễn ra vào tháng 10 năm 2025 và sau đó là Tháng Giêng năm 2026 đã không thể diễn ra do vướng lịch trình của cả hai bên. Bộ Ngoại giao Pháp đã kiên quyết bác bỏ các báo cáo về sự rạn nứt ngoại giao là tin giả.

Tuy nhiên, đáng chú ý là Hồng Y Aveline đã tuyên bố tuần này rằng Đức Giáo Hoàng Lêô thực sự đã nói chuyện với Tổng thống Macron về dự luật an tử trong cuộc gặp gỡ hồi tháng Tư. Hồng Y Aveline cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô đã nói với ngài rằng "ngài đã bày tỏ niềm tin của mình" với Tổng thống Macron "mà không chắc chắn rằng mình đã được lắng nghe".

Suy ngẫm về việc liệu thời điểm thông qua dự luật an tử sát với chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô có phải là một sự khiêu khích hay không, Aveline nhận xét rằng "nếu đó là một sự khiêu khích, thì đó là sự khiêu khích để tiến xa hơn nữa đến Pháp." Khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến Pháp, ngài sẽ "nói chuyện với tất cả mọi người," Aveline nói. "Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng là một sự kiện do Chúa sắp đặt. Đó là sự thức tỉnh nhận thức mà chúng ta cần."

Quá trình chuẩn bị cho chuyến đi Pháp của Đức Giáo Hoàng Lêô diễn ra không hề suôn sẻ, và việc thông qua dự luật hỗ trợ tự tử hồi mùa hè càng làm trầm trọng thêm vấn đề u ám và không mấy dễ chịu trong chuyến đi này, điều mà nhiều người Công Giáo hy vọng Đức Giáo Hoàng sẽ trực tiếp đề cập đến.

Điều rõ ràng là Tòa Thánh mong muốn chuyến đi ngắn này vẫn giữ nguyên tính chất tông đồ và mục vụ hơn là một chuyến công du cấp nhà nước.

---

Source:Catholic Herald

Vatican denies Macron’s request to give Pope private tour of Notre-Dame

4. Đại Tá Không quân Mỹ bị bắn rơi ở Iran cho biết anh đã cầu nguyện trong khi "rơi tự do" xuống đất phía sau chiến tuyến của địch.

Vị đại tá Không quân cần sự giúp đỡ khi máy bay của ông rơi xuống khu vực núi non hiểm trở thuộc sa mạc Iran, bị tách khỏi đồng đội, là viên phi công chiếc F-15E, sau khi bị Iran bắn hạ hồi tháng Tư.

Viên Đại Tá người Mỹ rơi tự do xuống đất với tốc độ ước tính 70-100 dặm/giờ; hỏa tiễn vác vai của Iran đã làm hỏng dù của anh ta. Anh ta là người ngồi phía sau, chịu trách nhiệm là sĩ quan hệ thống vũ khí trong phi hành đoàn hai người với mật danh nhiệm vụ là Dude 44. Phi công là Alpha; anh ta là Bravo.

"Có lúc tôi ngước nhìn lên và không thấy chiếc dù nào, đó là điều đáng sợ nhất mà tôi từng thấy," Bravo nói trong lần đầu tiên công khai kể lại sự việc. "Tôi đã cầu nguyện rằng ‘Lạy Chúa, xin cho ý Chúa được thực hiện. Nhưng nếu con sống sót qua chuyện này, con cần sự giúp đỡ.’"

Phải mất hai ngày viện trợ mới đến. Bravo, người bị gãy lưng, một tay và một vai sau khi rơi xuống đất với tốc độ rất cao, đã trốn và sống sót hai ngày sau chiến tuyến của địch trước khi được giải cứu. Anh gọi đó là một "phép lạ thời hiện đại".

"Tôi tin rằng đó là minh chứng cho sự che chở của Chúa trong cuộc đời tôi, giúp tôi vượt qua khoảnh khắc đó theo cách không ngăn ngừa được thương tích, nhưng đã ngăn chặn bất kỳ thương tích nghiêm trọng nào có thể ảnh hưởng đến khả năng sống sót của tôi," Bravo, người được xác định bằng mật danh do các mối đe dọa an ninh, nói.

Theo Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (US Central Command) dẫn đầu lực lượng Mỹ ở Trung Đông, quân đội Mỹ đã thực hiện khoảng 13.000 nhiệm vụ trong cuộc chiến với Iran cho đến nay. Nhiệm vụ của "Dude 44" vào đêm 2 tháng 4 diễn ra gần một khu vực miền núi phía nam thành phố Isfahan, gần nơi Iran cất giữ phần lớn vật liệu hạt nhân được làm giàu cao của mình. Theo Cooper, nhiệm vụ của "Dude 44" đêm đó là thực hiện một cuộc tấn công vào các cơ sở công nghiệp liên quan đến chương trình máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran.

"Chúng tôi có ưu thế trên không, nhưng rõ ràng là chúng tôi không bay qua Kansas," Cooper nói.

Chiếc F-15E hai chỗ ngồi trị giá 30 triệu đô la, một loại máy bay chủ lực trong các hoạt động không chiến của Mỹ trong nhiều thập niên, đã bị bắn hạ bởi một hỏa tiễn vác vai, loại hỏa tiễn có giá khoảng 100.000 đô la.

"Ngày hôm đó chỉ là một ngày bình thường trong cuộc chiến đối với chúng tôi, cho đến khi chúng tôi bị trúng vũ khí của Iran", Bravo nói.

Alpha và Bravo đã sống sót như thế nào?

Khi hỏa tiễn bắn trúng, khoảnh khắc mà Bravo mô tả như "bị một đoàn tàu chở hàng đâm trúng", Bravo nói rằng anh và Alpha đã làm mọi thứ có thể để cố gắng cứu chiếc máy bay chiến đấu. Nhưng nhanh chóng nhận ra rằng không thể cứu được máy bay, vì vậy cả hai đã nhảy dù.

Alpha, người đã nhảy dù an toàn và được giải cứu trước Bravo, hiện đã trở lại phục vụ trong Không quân. Anh từ chối yêu cầu phỏng vấn của chương trình 60 Minutes vì lý do an ninh. Trong một tuyên bố gửi cho 60 Minutes, Alpha bày tỏ lòng biết ơn vì cả anh và Bravo đều được giải cứu.

"Tôi vẫn vô cùng ngưỡng mộ tính chuyên nghiệp và khả năng chiến thuật của các chuyên gia Tìm kiếm và Cấp cứu Chiến đấu và Lực lượng Liên hợp đã thực hiện các nhiệm vụ giải cứu tôi và DUDE 44 Bravo, cả những người trực tiếp tham gia nhiệm vụ và những người hỗ trợ phía sau hậu trường," Alpha nói trong một tuyên bố. "Không từ ngữ nào có thể diễn tả hết lòng biết ơn của gia đình tôi và niềm tự hào của tôi khi được phục vụ cùng với từng người trong số họ."

Chương trình 60 Minutes được biết Bravo đã hạ cánh rất nguy hiểm, cách Alpha khoảng 5 dặm sau khi vật lộn với chiếc dù bị hư hỏng.

"Tôi bị chấn thương, nhưng tất cả chúng ta đều luyện tập để thích nghi và vượt qua những khó khăn mình gặp phải," anh ta nói. "Mặc dù bị thương, tôi đã nhanh chóng rời khỏi nơi mình bị thương."

Trời vẫn còn tối, nhưng Bravo nói rằng anh bắt đầu có thể nhận ra một số cảnh vật xung quanh khi mặt trời mọc, giống như đang tham gia một chuyến đi săn vào sáng sớm.

"Và ở trung tâm Iran, nơi chúng tôi đang ở, có những thung lũng sa mạc cao, nhưng cũng có những vách đá hiểm trở tuyệt đẹp. Và thế là tôi thấy mình đang ở trong một trong những thung lũng đó, với những vách đá ở hai bên," Bravo nói.

Anh nhận ra nơi an toàn nhất để đi là lên cao và, bất chấp những vết thương do gãy xương, anh đã leo lên một sườn núi cao 2.200m.

"Đừng bao giờ để việc thiếu động lực đưa bạn lên truyền hình Iran," Bravo nói.

Thông tin về phi hành đoàn bị bắn rơi ở Mỹ.

Trở lại Hoa Kỳ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bị đánh thức giữa đêm bởi tin tức này. Ông cho biết ông lập tức tiến hành các bước tiếp theo: hỏi xem phi hành đoàn có ổn không và liệu Iran có biết chuyện gì đã xảy ra hay không.

"Dù họ còn sống hay không, chúng tôi cũng sẽ đi tìm họ," ông nói.

Các bằng chứng về mảnh vỡ đã được truyền thông Iran chia sẻ, và các video lan truyền trên mạng cho thấy các nhóm vũ trang đang truy lùng phi hành đoàn bị bắn rơi. Theo các nguồn tin quân sự của Mỹ, người Iran đã tiếp cận chiếc Bravo chỉ cách vài trăm mét.

Trên đài truyền hình quốc gia Iran, nhà cầm quyền tuyên bố thưởng 10 tỷ Toman hay 60 ngàn đô la cho ai bắt được các phi công Mỹ. Nếu người bắt được phi công Mỹ là một phụ nữ thì người phụ nữ được lãnh thưởng gấp đôi.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân và cũng là một cựu phi công chiến đấu, cho biết: "Lực lượng lục quân Iran rõ ràng có ý định tìm kiếm hai người đó."

Ông Cooper cho biết, trong "cuộc chạy đua với thời gian", quân đội Mỹ đã theo dõi sát sao người Iran trong khu vực.

Một trong những chiến dịch giải cứu phức tạp nhất trong lịch sử quân sự Hoa Kỳ.

Sau sáu giờ, Mỹ đã giải cứu được Alpha trong một cuộc đột kích đầy rủi ro vào ban ngày. Các trực thăng của lực lượng cấp cứu Mỹ đã bị trúng đạn.

"Đó là một cuộc đấu súng suốt cả chặng đường vào và ra," Hegseth nói. "Nhưng họ đã giành lại được Alpha."

Công việc mới chỉ hoàn thành một nửa. Lực lượng cấp cứu của Alpha không tìm thấy Bravo và đã rút lui.

Nhưng khi màn đêm buông xuống vào ngày đầu tiên ở Iran, Bravo đã có thể gửi một thông điệp về nhà.

"Khi tôi có thể xem xét lại và suy nghĩ về tất cả những gì mình đã trải qua, tôi đã gửi tin nhắn ‘Chúa thật tốt lành’ như một lời cảm ơn vì tất cả những gì Ngài đã giúp tôi vượt qua," Bravo nói.

Ông cũng báo cho quân đội Mỹ biết mình bị thương nhưng vẫn đang di chuyển. Một lực lượng cấp cứu suýt nữa đã được cử đến không lâu sau đó, nhưng Hegseth nói "mọi thứ không ăn khớp với kế hoạch".

"Đó là một quyết định thực sự khó khăn," Hegseth nói. "Tôi sẽ không bao giờ quên, bạn biết đấy, khi ở trong phòng tình huống và nói, ‘Được rồi, tôi đoán chúng ta sẽ có thể tiếp tục trong 24 tiếng,’ điều đó có nghĩa là, ‘Này, Bravo sẽ phải ở ngoài đó thêm khoảng 24 tiếng nữa.’"

Bravo đã sống sót thêm một ngày nữa trong điều kiện gần như không có nước uống hay thức ăn, giữa gió lạnh của vùng sa mạc núi cao.

CIA đóng vai trò then chốt trong việc giải cứu Bravo. Cơ quan này đã phát động một chiến dịch đánh lạc hướng đa chiều để gây nhầm lẫn cho lực lượng Iran đang truy tìm Bravo. Họ cũng sử dụng công nghệ tối mật để xác định chính xác vị trí của Bravo.

Để dọn đường cho việc giải cứu Bravo, đoạn video mới được giải mật cho thấy máy bay ném bom và máy bay điều khiển từ xa của Mỹ đã tấn công lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran gần nơi anh ta đang ẩn náu. Sau đó, đã đến lúc quay trở lại để giải cứu Bravo.

Đô đốc Cooper cho biết, có hơn 90 binh sĩ Mỹ trên mặt đất - đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ đặt chân lên Iran sau 46 năm. Hàng trăm người tham gia hoạt động trên không, và hàng ngàn người khác hỗ trợ trong chiến dịch giải cứu.

"Tôi nghĩ điều mà các bạn cần biết là chúng tôi đã sẵn sàng cử thêm người đến để cứu người ngồi phía sau," Tướng Caine nói, đề cập đến vị trí của Bravo trong máy bay chiến đấu.

Lực lượng này đã đến bằng hai máy bay tìm kiếm cứu nạn cỡ lớn và hạ cánh xuống một đường băng tạm thời trên sa mạc. Sau đó, họ điều động các trực thăng nhỏ "Little Bird" có khả năng tiếp cận Bravo trên sườn núi, cách đó vài dặm.

"Một trong những khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong cuộc đời tôi"

Bravo nói đó là "một trong những khoảnh khắc tuyệt vời nhất đời tôi" khi nhìn thấy những người cấp cứu. Mặc dù Bravo không muốn chia sẻ chi tiết chính xác về cuộc trò chuyện của mình với họ, nhưng anh ta đã chia sẻ những gì mình nói khi họ đến chỗ anh ta.

"Đi thôi."

Nhưng Bravo và những người khác trên mặt đất vẫn chưa thoát khỏi nguy hiểm. Bộ phận hạ cánh của máy bay cấp cứu bị mắc kẹt trong cát sa mạc của đường băng tạm thời. Máy bay không thể cất cánh, và hơn 90 người mà Đô đốc Cooper mô tả là "những thành viên ưu tú nhất của quân đội" đã bị mắc kẹt cho đến khi một đơn vị Không quân bí mật đến giải cứu.

Mỹ đã phá hủy hai chiếc máy bay bị mắc kẹt, mỗi chiếc trị giá khoảng 100 triệu đô la, cũng như các trực thăng Little Bird, để công nghệ này không rơi vào tay Iran.

Năm mươi giờ sau khi bị bắn rơi, Bravo đã an toàn, được giải cứu khi mặt trời mọc vào Chúa Nhật Phục Sinh. Không lâu sau khi rời Iran, Bravo đã gọi điện cho vợ ở nhà tại Mỹ.

"Tôi thực sự tự hào về cô ấy và biết ơn vì sự mạnh mẽ mà cô ấy đã thể hiện," Bravo nói.

Viên sĩ quan nói rằng anh ta muốn người dân Mỹ biết rằng cuộc giải cứu này không chỉ đơn thuần là về những gì anh ta đã trải qua.

"Đây là câu chuyện về tinh thần đồng đội, sự rèn luyện, niềm tin, những quyết định và khả năng lãnh đạo để làm nên điều gì đó sẽ đi vào lịch sử như một tấm gương về những gì nước Mỹ sẵn sàng làm, để giữ lời hứa và không bỏ rơi bất kỳ ai."

 

1. Tổng thống Trump nói ông sắp phải đưa ra một "quyết định lớn" về việc có nên "tiêu diệt" chế độ cầm quyền của Iran hay không.

Tổng thống Trump tuyên bố rằng ông sắp đưa ra một "quyết định lớn" về việc có nên "tiêu diệt" chế độ Iran hay không.

"Tôi sắp phải đưa ra một quyết định lớn," Tổng thống Trump nói với Axios. "Tôi có muốn tiến hành tiêu diệt chúng hay không? Đó là một quyết định lớn. Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra với tôi."

Những phát biểu của ông được đưa ra trước thềm cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Trump và các nhà lãnh đạo vùng Vịnh Ba Tư, dự kiến diễn ra vào tuần tới bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

"Tôi muốn tìm hiểu xem họ đang ở đâu và tình hình của họ ra sao. Chúng tôi đã rất bảo vệ họ", Tổng thống Trump nói về các quốc gia vùng Vịnh, nhiều quốc gia trong số đó là nơi đóng quân của lực lượng quân sự Mỹ và là mục tiêu tấn công của Iran để trả đũa cuộc chiến do Mỹ và Israel cùng phát động vào cuối tháng Hai.

Khi được hỏi liệu ông có gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào tuần tới hay không, Tổng thống Trump trả lời: "Có thể."

[CBSNews: Trump says he has a "big decision coming up" on whether to "annihilate" Iran's ruling regime]

2. Warsaw phát tín hiệu sẵn sàng cho việc thiết lập căn cứ quân sự của Mỹ tại Ba Lan.

Tổng thống Donald Trump cho biết đã có những tiến triển trong việc thiết lập một căn cứ quân sự của Mỹ tại Ba Lan, trong khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki xác nhận Warsaw sẵn sàng ủng hộ dự án và xác định địa điểm "tốt nhất có thể".

Tổng thống Trump đã công bố kế hoạch này vào thứ Năm, ngày 17 tháng 9, ca ngợi khả năng lãnh đạo của Tổng thống Nawrocki và cho biết địa điểm có thể sẽ sớm được tiết lộ nếu đạt được thỏa thuận.

Hai giờ sau, Nawrocki đã phản hồi công khai bằng cách khẳng định chính phủ Ba Lan sẽ tiếp tục theo đuổi hợp tác quốc phòng chặt chẽ hơn với Washington.

Tổng thống Nawrocki nói: "Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục nỗ lực tăng cường hợp tác quốc phòng: một cách nghiêm chỉnh, có trách nhiệm và luôn luôn cùng nhau", đồng thời nói thêm rằng "Tôi có thể bảo đảm với các bạn rằng chính phủ Ba Lan sẽ làm hết sức mình để cung cấp địa điểm tốt nhất có thể cho căn cứ quân đội Mỹ".

Chưa có quyết định cuối cùng

Mặc dù đã có những diễn biến tích cực, nhưng vẫn chưa có thỏa thuận chính thức nào được ký kết.

" Nếu điều này xảy ra, địa điểm sẽ được công bố rất sớm," Tổng thống Trump nói, mô tả cơ sở được đề xuất là một bước tiến có tiềm năng mang tính lịch sử đối với liên minh Mỹ-Ba Lan.

Ba Lan tìm kiếm sự hiện diện lâu dài

Theo Reuters, hiện có khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Ba Lan, chủ yếu theo hình thức luân phiên.

Tuy nhiên, Ba Lan đã thúc đẩy việc duy trì sự hiện diện quân sự thường trực của Mỹ kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào năm 2022, lập luận rằng quyết định này sẽ củng cố sườn phía đông của NATO.

Sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại Brussels hồi tháng 6, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ sẵn sàng xem xét đề xuất của Ba Lan về việc cho phép quân đội Mỹ đóng quân thường trực.

Thông báo được đưa ra trước chuyến thăm dự kiến của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tới Ukraine vào thứ Sáu, ngày 18 tháng 9, nơi ông dự định gặp gỡ người đồng cấp Slovakia trong một hội nghị thượng đỉnh.

Chuyến thăm theo kế hoạch diễn ra sau nhiều cuộc tấn công của Nga dọc biên giới Ukraine-Ba Lan, trong đó có các vụ tấn công nhằm vào các đoàn tàu chở các nhà ngoại giao và quan chức nước ngoài trở về sau khi tham dự hội nghị Chiến lược Âu Châu Yalta, gọi tắt là YES ở Kyiv.

Máy bay điều khiển từ xa của Nga liên tục vi phạm không phận NATO.

Thủ tướng Tusk liên tục cảnh báo rằng cuộc chiến của Nga có thể lan rộng ra ngoài biên giới Ukraine, có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến Ba Lan và các thành viên NATO khác.

"Mối đe dọa từ các hành động khiêu khích của Nga là có thật và có thể xảy ra bất cứ lúc nào", ông nói hôm thứ Năm, sau lời đe dọa của Mạc Tư Khoa rằng Ba Lan sẽ không còn tồn tại trong vòng vài ngày nếu chiến tranh nổ ra giữa hai nước.

Cũng trong ngày thứ Năm, máy bay quân sự Ba Lan đã được điều động khi một máy bay điều khiển từ xa phản lực tiếp cận lãnh thổ Ba Lan và hạ cánh cách bờ biển khoảng 4 km (khoảng 2,5 dặm).

Tổng thống Lithuania Gitanas Nausėda cho biết một máy bay điều khiển từ xa Gerbera của Nga đã xâm nhập không phận nước này từ Belarus vào thứ Ba, ngày 15 tháng 9, mang theo một thiết bị nổ, trước khi bị máy bay chiến đấu của NATO bắn hạ.

Ngày 8 tháng 9, một máy bay phản lực Shahed của Nga đã xâm nhập không phận Rumani và né tránh hai máy bay F-18 đang cất cánh, trước khi rơi xuống Moldova.

Vào tháng 5, Estonia đã bắn hạ chiếc máy bay điều khiển từ xa đầu tiên của mình.

Các vụ việc này nhấn mạnh những cảnh báo trước đó của Tusks rằng Nga có thể gia tăng các cuộc tấn công hỗn hợp nhằm vào các đồng minh phương Tây của Ukraine, đồng thời miêu tả chúng là tai nạn hoặc hoàn toàn phủ nhận trách nhiệm.

[Kyiv Post: Warsaw Signals Readiness for US Army Base in Poland]

3. Theo Reuters, Nga đang ngày càng sử dụng nhiều hỏa tiễn huấn luyện S-400 được cải tiến để bắn phá Ukraine.

Theo hãng tin Reuters, trích dẫn số liệu do các nhà phân tích quân sự tại Văn phòng Tổng công tố Ukraine tổng hợp, Nga ngày càng sử dụng nhiều hỏa tiễn huấn luyện S-400 được cải tiến để tấn công các thành phố của Ukraine.

Trong tháng 7, Nga đã bắn 87 hỏa tiễn huấn luyện RM48U vào Ukraine, so với 10 hỏa tiễn trong tháng 6 và 14 hỏa tiễn trong tháng 5. RM48U có độ chính xác thấp hơn đáng kể so với hỏa tiễn đạn đạo chuyên dụng nhưng vẫn có khả năng gây ra thiệt hại đáng kể.

Theo một nhà phân tích được Reuters phỏng vấn, Nga sử dụng những hỏa tiễn huấn luyện được cải tiến như vậy, vốn ban đầu được thiết kế để làm mục tiêu trên không trong huấn luyện quân sự, nhằm duy trì áp lực lên Ukraine và bảo tồn kho hỏa tiễn đạn đạo có giá trị hơn của họ.

Sidharth Kaushal, một nhà nghiên cứu cao cấp tại viện nghiên cứu RUSI ở Luân Đôn, nói với Reuters: "Việc sử dụng chúng cho phép người Nga bảo quản những hỏa tiễn mạnh mẽ hơn mà họ đang sở hữu, như Iskander, cũng như KN-23 và Zircon, để sử dụng vào mùa đông khi họ thực sự muốn tập trung vào chiến dịch hỏa tiễn đạn đạo của mình."

Hệ thống phòng thủ duy nhất của Ukraine chống lại hỏa tiễn đạn đạo là hỏa tiễn PAC-3 Patriot do Mỹ cung cấp. Hỏa tiễn đánh chặn Patriot đang khan hiếm trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo của Nga gia tăng và cuộc chiến của Mỹ ở Vịnh Ba Tư làm cạn kiệt nguồn dự trữ hỏa tiễn đánh chặn Patriot toàn cầu.

[Kyiv Independent: Russia increasingly using repurposed S-400 training missiles to bombard Ukraine, Reuters reports]

4. Đại diện của Ukraine tại NATO kêu gọi viện trợ thêm cho hệ thống phòng không.

Ukraine cần thêm hệ thống phòng không, nhưng các đồng minh đang bắt đầu nghi ngờ liệu chúng có thể giúp Kyiv chống lại quy mô tấn công ngày càng tăng của Nga hay không, Đại sứ Ukraine tại NATO, Alyona Getmanchuk, nói với POLITICO hôm thứ Sáu.

"Lý lẽ của họ rất đơn giản: liệu chúng ta có thực sự hiệu quả trong việc chống lại mức độ khủng bố này khi nhu cầu cấp thiết nhất của Ukraine là hỏa tiễn đánh chặn Patriot, và chúng ta lại không có đủ, vì kho dự trữ đã cạn kiệt và tốc độ sản xuất vẫn không đủ?", Getmanchuk nói trong một tuyên bố bằng văn bản.

Bà nói rằng các đồng minh của Kyiv nên nhận thấy rằng việc giúp đỡ Ukraine cũng nằm trong lợi ích của họ.

"Chúng ta cần ngừng coi việc hỗ trợ giúp Ukraine tự vệ chỉ đơn thuần là vấn đề hỗ trợ Ukraine. Điều này cũng nằm trong lợi ích của NATO… càng nhiều máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn mà Ukraine có thể phá hủy trong không phận của mình, thì càng ít máy bay và hỏa tiễn sẽ bay qua biên giới các nước láng giềng thuộc NATO", vị đặc phái viên nói thêm.

Bà Getmanchuk nhấn mạnh rằng các nước phương Tây vẫn còn dự trữ hỏa tiễn đánh chặn để tặng, bao gồm cả những hỏa tiễn sắp hết hạn sử dụng.

"Hầu như không có cách nào tốt hơn để loại bỏ chúng ngoài việc sử dụng chúng trên bầu trời Ukraine," Getmanchuk nói.

Kyiv đề xuất một giải pháp thay thế: các đồng minh sẽ chuyển giao các hỏa tiễn đánh chặn từ kho dự trữ hiện có của họ ngay bây giờ, và Ukraine sẽ thay thế chúng sau đó bằng các hỏa tiễn mà nước này đã đặt hàng.

"Đây là một cuộc trao đổi, không phải là quyên góp. Điều chúng tôi cần là vượt qua mùa đông này," Getmanchuk nói.

Ukraine đang đặt những đơn hàng lớn, sử dụng cả nguồn vốn từ các đối tác và khoản vay hỗ trợ Ukraine trị giá 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu. Các hợp đồng này không chỉ bao gồm hàng trăm hỏa tiễn đánh chặn Patriot — cả PAC-2 và PAC-3 — mà còn cả các hệ thống của Âu Châu, bao gồm hỏa tiễn SAMP/T và Aster 30, IRIS-T và các hệ thống khác.

Số lượng hỏa tiễn đạn đạo của Nga bay qua không phận Ukraine đang ngày càng tăng do Ukraine thiếu hỏa tiễn đánh chặn. Kyiv cũng cần thêm các hệ thống phòng không khác để đánh chặn máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga.

"Do đó, danh sách ngắn các nhu cầu phòng không cấp thiết của chúng tôi bao gồm ba loại chính, chứ không phải một: hỏa tiễn đánh chặn Patriot, hỏa tiễn không đối không, và tất cả các loại hỏa tiễn phòng không vác vai, gọi tắt là MANPADS và hỏa tiễn dành cho chúng," bà nói.

Ngoài các khoản quyên góp trực tiếp, Getmanchuk kêu gọi các quốc gia tăng cường tài trợ cho chương trình PURL do NATO dẫn đầu, trong đó các đồng minh mua vũ khí của Mỹ để cung cấp cho Ukraine. NATO cho biết PURL hiện cung cấp 90% hỏa tiễn đánh chặn Patriot cho Ukraine.

Đại sứ nhấn mạnh rằng việc giúp đỡ Ukraine ngay bây giờ cũng sẽ giúp các đồng minh tiết kiệm tiền sau khi chiến tranh kết thúc.

"Chúng ta càng bảo vệ được nhiều thứ ngày hôm nay, thì ngày mai chúng ta sẽ càng phải xây dựng lại ít hơn", bà nói.

[Kyiv Independent: Ukraine’s NATO envoy calls for more air defense donations]

5. Mỹ bán 48 máy bay chiến đấu F-35 Lightning cho Ả Rập Xê Út.

Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Ả Rập Xê Út sẽ nâng cấp đáng kể lực lượng không quân của mình bằng việc mua 48 máy bay chiến đấu F-35 Lightning II Joint Strike Fighter từ Hoa Kỳ.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, các máy bay phản lực này sẽ có giá khoảng 24,3 tỷ đô la Mỹ đối với Ả Rập Xê Út. Chúng được chế tạo bởi Lockheed Martin. Loại máy bay này được nhiều đồng minh của Mỹ sử dụng phổ biến, bao gồm Anh, Ý, Hòa Lan, Úc, Canada và nhiều nước khác.

Các máy bay phản lực này sẽ thuộc loại F-35A, nghĩa là cất cánh thông thường, trái ngược với F-35B có thể cất cánh thẳng đứng.

"Thương vụ được đề xuất sẽ cải thiện khả năng răn đe các mối đe dọa hiện tại và tương lai của Ả Rập Xê Út bằng cách tăng cường khả năng phòng thủ trong nước và cải thiện khả năng phối hợp tác chiến với lực lượng Mỹ cũng như các lực lượng khu vực và NATO khác", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.

F-35 Lightning II là một trong những loại máy bay chiến đấu tàng hình phổ biến nhất trong kho vũ khí của Mỹ, với hàng trăm chiếc đang được sử dụng trong Không quân, Thủy quân lục chiến và Hải quân. Theo Lockheed Martin, năm 2025 đã có kỷ lục 191 chiếc F-35 được giao cho Mỹ.

[CBSNews: U.S. to sell 48 F-35 Lightning fighter jets to Saudi Arabia]

6. Lực lượng Houthi cho biết Ả Rập Xê Út đã tiến hành 26 cuộc tấn công vào Yemen trong vòng 24 giờ.

Ngày thứ Sáu, lực lượng Houthi ở Yemen cho biết Ả Rập Xê Út đã tiến hành 26 cuộc tấn công vào các khu vực do họ kiểm soát trong 24 giờ qua, trong bối cảnh nhóm thân Iran và chính phủ Yemen do Riyadh hậu thuẫn đang xung đột trong cuộc nội chiến tái bùng phát ở nước này.

Nhóm này cho biết số vụ tấn công của Ả Rập Xê Út vào các vị trí của họ đã lên tới 300 trong tuần qua, nhắm vào các khu vực trên khắp Yemen do lực lượng Houthi kiểm soát.

Giao tranh ở khu vực tây nam Yemen đã leo thang dữ dội trong tuần qua khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tiến về phía bờ biển Biển Đỏ trong một chiến dịch bất ngờ.

Ả Rập Xê Út đã hỗ trợ lực lượng chính phủ Yemen trong nỗ lực giành lại một số vùng lãnh thổ đó. Lợi ích của Ả Rập Xê Út ở Yemen rất lớn vì nước này vận chuyển hàng triệu thùng dầu ra khỏi Yemen thông qua eo biển Bab el-Mandeb, lối ra phía nam của Biển Đỏ.

[CBSNews: Saudi Arabia launched 26 strikes in Yemen over 24 hours, Houthis say]

7. Hàng ngàn người Iran tập trung biểu tình trong một cuộc diễn hành lớn được nhà nước dàn dựng nhằm thể hiện sự đoàn kết.

Hàng trăm ngàn người Iran đã tập trung biểu tình hôm thứ Sáu trong một cuộc biểu dương tinh thần đoàn kết và kháng chiến dân tộc do chính phủ dàn dựng sau nhiều tháng chiến tranh, cam kết sẵn sàng cầm vũ khí trong cuộc biểu tình lớn nhất kể từ khi Hoa Kỳ và Israel tấn công vào tháng Hai.

Iran đã tổ chức một cuộc huy động quy mô lớn trên toàn quốc, với sự tham gia của các nhóm quân sự và dân sự, trong bối cảnh đất nước đang phải đối mặt với áp lực kinh tế và xã hội ngày càng gia tăng từ chiến tranh, cũng như mối đe dọa từ một cuộc tấn công lớn mới của Tổng thống Trump.

Có nhiều ước tính khác nhau về số lượng người đã cam kết tham gia huấn luyện quân sự hạn chế và bảo vệ đất nước trong một nỗ lực được mô tả là "Janfaday-e Iran", hay "những người hy sinh mạng sống vì Iran".

Tướng Hassan Hassanzadeh, chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cho biết với đài truyền hình nhà nước IRNA rằng hơn 600.000 người đã ghi danh tham gia, và dự kiến sẽ có hơn 1 triệu người tham gia khóa huấn luyện này. IRNA ước tính rằng hơn 300.000 người đã xuống đường vào thứ Sáu.

Một số người tham gia đã giẫm đạp lên cờ của Mỹ và Israel. Những người khác hô vang "Chết cho nước Mỹ" và "Chết cho Israel".

Truyền thông nhà nước đã khuyến khích người dân Iran tham gia chiến dịch này trong nhiều tuần qua, cho biết việc huấn luyện sử dụng súng trường tấn công sẽ sớm bắt đầu.

[CBSNews: Thousands of Iranians rally in massive, state-choreographed display of unity]

8. Ukraine chịu tổn thất về dân thường trong 8 tháng đầu năm 2026 nhiều hơn cả năm 2025 – Liên Hiệp Quốc

Tháng 8 là một trong những tháng gây thương vong dân thường cao nhất ở Ukraine, với ít nhất 372 thường dân thiệt mạng và 2.349 người bị thương, theo báo cáo mới của Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là HRMMU.

Báo cáo được công bố hôm thứ Năm, ngày 17 tháng 9, cho biết con số này đánh dấu sự giảm nhẹ so với tháng 7, thời điểm ghi nhận số thương vong cao nhất trong dân thường kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine, vượt qua mức cao kỷ lục trước đó vào tháng 6.

Con số của năm nay – nhiều hơn toàn bộ năm 2025 chỉ trong vòng tám tháng – cao hơn 55% so với cùng kỳ năm ngoái và hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024, báo cáo cho biết thêm.

Càng nhiều máy bay điều khiển từ xa, càng nhiều người chết?

Báo cáo cho biết hầu hết thương vong đến từ "vũ khí tầm xa", và phần lớn được ghi nhận ở các thành phố chứ không phải khu vực tiền tuyến.

"Trong tháng 8, vũ khí tầm xa (hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa) vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây thương vong cho dân thường, chiếm 47% tổng số (194 người chết; 1.077 người bị thương)", báo cáo cho biết. "Hầu hết thương vong do các loại vũ khí này xảy ra ở những khu vực xa tiền tuyến, tại các trung tâm đô thị."

Sự gia tăng này trùng khớp với việc Nga tăng cường sử dụng máy bay điều khiển từ xa – gần đây nhất là các biến thể chạy bằng động cơ phản lực – và hỏa tiễn đạn đạo.

Vào tháng 5, Nga đã tấn công Ukraine bằng những đợt máy bay điều khiển từ xa kỷ lục, phóng hơn 1.400 chiếc trong vòng 24 giờ. Mặc dù các đợt tấn công sau đó có tổng số lượng ít hơn, nhưng sự gia tăng của máy bay điều khiển từ xa phản lực và mang hỏa tiễn, cùng với các cuộc tấn công không ngừng nghỉ, đã khiến việc đánh chặn ngày càng khó khăn.

Báo cáo cho biết thêm rằng Kyiv chịu tổn thất nặng nề nhất với 31 người thiệt mạng và 106 người bị thương, tiếp theo là các thành phố ở miền trung và miền nam Ukraine, như Kherson (25 người thiệt mạng; 334 người bị thương), Kryvyi Rih (16 người thiệt mạng; 147 người bị thương) và Zaporizhzhia (11 người thiệt mạng; 131 người bị thương).

Tổng số trường hợp tử vong ở Kharkiv, miền đông Ukraine, chưa được nêu trong danh sách này.

Máy bay điều khiển từ xa tầm ngắn, chẳng hạn như máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV thường được binh lính tiền tuyến sử dụng, được tường trình nguyên nhân hàng đầu gây ra thương vong cho dân thường ở tiền tuyến.

"Máy bay điều khiển từ xa tầm ngắn là nguyên nhân chính gây thương vong cho dân thường gần tiền tuyến (91 người thiệt mạng; 727 người bị thương), chiếm 30% tổng số thương vong dân thường trong tháng 8", báo cáo cho biết.

Mặc dù báo cáo không nêu tên cụ thể các khu vực tiền tuyến hoặc thành phố bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm ngắn, nhưng Kherson ở miền nam Ukraine – nằm ngay bên kia sông so với các khu vực bị Nga tạm chiếm – thường được mệnh danh là "cuộc săn người" do sự phổ biến của các nhà điều hành FPV người Nga tấn công vào dân thường.

Thành phố Oleshky, nằm ngay bên kia sông, đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo khi lực lượng Nga đã phong tỏa tất cả các tuyến đường ra vào thành phố bằng pháo binh và máy bay điều khiển từ xa, khiến không có viện trợ nào được chuyển đến.

Cao ủy Nhân quyền Ukraine gọi thành phố này là "bẫy tử thần" và cho biết Nga đã từ chối thực hiện thỏa thuận di tản đã được đàm phán.

Tình hình thương vong dân thường ở Nga vẫn chưa rõ ràng.

Báo cáo của Liên Hiệp Quốc cho biết họ đã xác minh được 4 thường dân thiệt mạng và 35 người bị thương tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, nhưng...

Họ cho biết không thể xác minh số liệu về số dân thường thiệt mạng và bị thương ở Nga.

"Theo các tuyên bố công khai của chính quyền Nga về các sự kiện riêng lẻ trong tháng 8, ít nhất 85 người đã thiệt mạng và 498 người bị thương ở vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và ít nhất 113 người thiệt mạng và 736 người bị thương trên toàn Liên bang Nga", báo cáo cho biết, trước khi nói thêm:

"Tuy nhiên, do thiếu các nguồn thông tin độc lập, HRMMU không thể xác minh phần lớn các cáo buộc."

[Kyiv Post: Ukraine Suffers More Civilian Deaths in 8 Months of 2026 Than All of 2025 – UN]

9. Tỉnh Mokha của Yemen đang chìm trong lo sợ sau khi lực lượng Houthi nắm quyền.

Cuộc sống của người dân địa phương tại thành phố Mokha của Yemen đã bị đình trệ kể từ khi lực lượng Houthi chiếm giữ thành phố cảng chiến lược bên Biển Đỏ này vào tuần trước, với các cửa hàng đóng cửa, trường học vắng bóng người và các gia đình bị buộc phải ở trong nhà.

"Tôi đã không đi làm cả tuần nay rồi. Nếu có ra ngoài thì chỉ là đi siêu thị mua thực phẩm khi cần thiết thôi," Mahmoud, 34 tuổi, một cư dân trong khu vực, nói với AFP qua điện thoại.

Tài xế xe buýt đã lên tiếng với điều kiện giấu tên vì lo sợ bị lực lượng Houthi trả thù. Lực lượng này đã chiếm quyền kiểm soát thành phố phía tây nam trong một cuộc tấn công chớp nhoáng hồi đầu tháng này nhằm vào lực lượng của chính phủ được quốc tế công nhận.

Một lượng lớn người dân thường đã bỏ chạy khỏi thành phố, cũng được viết là Mocha, nơi từng đóng vai trò quan trọng trong thương mại cà phê và đặt tên cho loại đồ uống cùng tên.

Ông Mahmoud cho biết, các cửa hàng trước đây thường mở cửa đến tối nay đóng cửa sớm hơn nhiều.

"Mọi người đều sợ hãi. Có điện, nhưng đến 8 giờ tối cả thành phố chìm trong bóng tối", ông nói.

[CBSNews: Yemen's Mokha gripped by fear after Houthi takeover]

10. Mỹ treo thưởng lên tới 15 triệu đô la Mỹ để có thông tin về mạng lưới tài chính của các lực lượng bán quân sự Iran.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đang treo thưởng lên tới 15 triệu đô la cho thông tin dẫn đến việc phá vỡ các cơ chế tài chính của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và các nhánh của nó, bao gồm cả Lực lượng Quds tinh nhuệ.

Chương trình Thưởng cho Công lý cho biết họ đang tìm kiếm thông tin về các nguồn thu nhập và mạng lưới hỗ trợ tài chính của IRGC, bao gồm các kế hoạch mua bán dầu bất hợp pháp, các công ty bình phong, mạng lưới trốn tránh lệnh trừng phạt, các tổ chức tài chính và các điểm giao dịch tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch của IRGC, cũng như các doanh nghiệp hoặc khoản đầu tư thuộc sở hữu hoặc do tổ chức này hoặc các nhà tài trợ của nó kiểm soát.

Chương trình này cũng đang tìm kiếm thông tin về cách Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC chuyển tiền và thiết bị cho các lực lượng khủng bố và dân quân ủy nhiệm cũng như các đối tác của mình, cũng như các cá nhân hoặc tổ chức tham gia tài trợ hoặc tạo điều kiện cho các hoạt động của lực lượng này.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Lực lượng Quds đóng vai trò hàng đầu trong số các lực lượng của Iran trong việc chỉ đạo và thực hiện cái mà họ mô tả là chiến dịch khủng bố toàn cầu của Iran thông qua các nhóm ủy nhiệm bao gồm Hamas, Hezbollah và nhiều nhóm dân quân ở Iraq.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đã bị Hoa Kỳ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài vào tháng 4 năm 2019. Bộ Ngoại giao cho biết tổ chức này đã tham gia vào các âm mưu khủng bố và hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào nhân viên và phái đoàn ngoại giao của Hoa Kỳ và các đồng minh, trong khi Lực lượng Quds đã lên kế hoạch hoạt động tại các quốc gia bao gồm Bahrain, Bosnia, Bulgaria, Đức, Kenya, Thổ Nhĩ Kỳ và Hoa Kỳ.

[CBSNews: U.S. offers up to $15 million for information on Iranian paramilitary financial networks]

11. Các ông trùm AI được mời dự bữa tối Tổng thống Trump chiêu đãi Tập Cận Bình

Theo thông tin từ bốn nguồn tin thân cận với sự kiện này tiết lộ với POLITICO, Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman, Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang và Giám đốc điều hành Qualcomm Cristiano Amon dự kiến sẽ tham dự bữa tiệc chiêu đãi quốc khách vào tuần tới với Tổng thống Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Việc các giám đốc điều hành tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Tòa Bạch Ốc cho thấy trí tuệ nhân tạo có khả năng sẽ là một điểm thảo luận quan trọng trong các cuộc đàm phán, và điều này diễn ra trong bối cảnh nỗi lo ngại rằng công nghệ này có thể hủy diệt nhân loại đang gây xáo trộn trong ngành công nghiệp.

Phát ngôn nhân của OpenAI, người đã xác nhận sự tham dự của Altman, không nêu chi tiết mục tiêu của ông tại hội nghị thượng đỉnh mà chỉ dẫn lại những bình luận gần đây của ông rằng hai nhà lãnh đạo có thể nhận được giải Nobel Hòa bình nếu đạt được thỏa thuận về trí tuệ nhân tạo. Một người khác, giấu tên để nói về những chi tiết chưa được công bố, đã xác nhận sự tham dự của Huang, nhưng không cung cấp chi tiết về mục tiêu của ông tại hội nghị thượng đỉnh.

Phát ngôn nhân của Qualcomm xác nhận sự tham dự của ông Amon, cho biết vị CEO này sẽ đại diện cho công ty và "sức mạnh dẫn đầu về công nghệ của Mỹ trên trường quốc tế".

Anthropic từ chối bình luận về việc liệu họ có nhận được lời mời hay không. Phát ngôn nhân của Google, Meta và AMD chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Hội nghị thượng đỉnh được mong đợi vào ngày 24 tháng 9 diễn ra trong bối cảnh một số người trong ngành trí tuệ nhân tạo kêu gọi hai nhà lãnh đạo đặt ra các biện pháp bảo vệ đối với sự phát triển nhanh chóng của các mô hình tiên tiến.

Altman và Huang có quan điểm trái ngược nhau về việc liệu có nên kìm hãm sự phát triển của trí tuệ nhân tạo để bảo đảm an toàn hay không.

Hôm thứ Bảy, Altman đã ủng hộ lời kêu gọi của CEO Anthropic, Dario Amodei, về việc ngành công nghiệp cần giảm tốc độ phát triển trí tuệ nhân tạo và nói với Fortune trong một cuộc phỏng vấn tuần trước rằng Tổng thống Trump và Xi nên thiết lập các tiêu chuẩn để xây dựng và thử nghiệm các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến.

Giống như Tổng thống Trump, Huang đã bác bỏ những lo ngại rằng trí tuệ nhân tạo sẽ diệt vong loài người là "hoang tưởng". Huang cũng đã đích thân vận động Tòa Bạch Ốc và Quốc hội cho phép Nvidia bán chip AI tiên tiến của mình cho Trung Quốc, làm dấy lên câu hỏi liệu vấn đề chip có được đề cập trong các cuộc đàm phán tuần tới hay không.

Tổng thống Trump thường xuyên mời các giám đốc điều hành công nghệ tham dự các cuộc gặp thượng đỉnh của ông với Chủ tịch Tập Cận Bình. Tổng thống đã mời một nhóm gồm 17 nhà lãnh đạo doanh nghiệp cùng ông đến Trung Quốc để thảo luận với ông Tập vào tháng 5, một chuyến đi mà ông Hoàng nhận được lời mời vào phút chót.

[CBSNews: AI titans invited to Trump-Xi dinner]

12. Phát ngôn nhân quân đội Pakistan cho biết nước này sẽ làm "đến cùng" để bảo vệ Ả Rập Xê Út.

Pakistan sẽ làm "đến cùng" để bảo vệ Ả Rập Xê Út trước các cuộc tấn công, phát ngôn nhân quân đội, Trung tướng Ahmed Sharif Chaudhry, cho biết hôm thứ Năm, khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi gây áp lực lên các thỏa thuận phòng thủ tập thể mới giữa hai nước.

Ông Chaudhry nói với hãng tin Arab News do nhà nước Ả Rập Xê Út hậu thuẫn: "Pakistan hoàn toàn sát cánh cùng Vương quốc Ả Rập Xê Út, cả về ngoại giao và thực tế. Chúng tôi sẽ làm mọi cách có thể."

Ông nói rằng cam kết của Pakistan bao gồm bảo vệ Ả Rập Xê Út và hai địa điểm linh thiêng nhất của Hồi giáo ở Mecca và Medina, đồng thời khẳng định: "Chúng tôi đang ở đó và sẽ tiếp tục bảo vệ Vương quốc Ả Rập Xê Út chống lại bất kỳ hành động xâm lược nào."

Ông Chaudhry cũng mô tả cam kết của Pakistan đối với an ninh của Ả Rập Xê Út là "vô điều kiện".

Những phát biểu của ông được đưa ra chỉ hơn một tháng sau khi Pakistan, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ ký kết Hiệp định Quốc phòng chung Mecca, trong khi Islamabad và Riyadh cũng duy trì một hiệp ước quốc phòng song phương.

Phát ngôn nhân không tiết lộ liệu Ả Rập Xê Út có yêu cầu Pakistan cung cấp thêm binh lính hoặc hệ thống phòng không hay không, và các điều khoản hoạt động đầy đủ của các thỏa thuận quốc phòng vẫn chưa được công bố.

[CBSNews: Pakistan will go "to any extent" to defend Saudi Arabia, military spokesperson says]

13. Nga và Trung Quốc phủ quyết nghị quyết của Liên Hiệp Quốc về giám sát các lệnh trừng phạt đối với Iran.

Nga và Trung Quốc đã phủ quyết một nghị quyết của Liên Hiệp Quốc, nghị quyết này cho phép các chuyên gia của Liên Hiệp Quốc tiếp tục giám sát các lệnh trừng phạt được tái áp đặt đối với Iran năm ngoái liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.

Các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc vẫn còn hiệu lực, đóng băng tài sản của Iran ở nước ngoài, ngăn chặn các thỏa thuận vũ khí với Tehran và trừng phạt bất kỳ sự phát triển nào trong chương trình hỏa tiễn đạn đạo của Iran, cùng với các biện pháp khác.

Việc sử dụng một điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015 giữa Iran và các cường quốc lớn như Pháp, Đức và Anh đã kích hoạt cơ chế "tái áp đặt", theo đó các lệnh trừng phạt sẽ được áp dụng trở lại vào ngày 27 tháng 9 năm 2025. Cơ chế này đã khôi phục ủy ban trừng phạt của Hội đồng Bảo an và ủy quyền cho một nhóm chuyên gia của Liên Hiệp Quốc giám sát việc thực thi.

Hoa Kỳ đã soạn thảo một nghị quyết nhằm gia hạn nhiệm vụ của nhóm chuyên gia Liên Hiệp Quốc thêm một năm. Đề xuất này đã bị bác bỏ với tỷ lệ 11-2, trong đó Somalia và Pakistan bỏ phiếu trắng, do sự phủ quyết của Nga và Trung Quốc.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang theo đuổi một chiến dịch rộng lớn hơn nhằm cô lập Tehran khỏi các đối tác kinh tế còn lại của nước này, khi cuộc chiến kéo dài hơn sáu tháng ở Iran đang rơi vào bế tắc.

[CBSNews: Russia and China veto U.N. resolution for Iran sanctions monitoring]

14. Thủ tướng Fico cho biết Slovakia không muốn chiến tranh "vì một số điều khoản trong Điều 5".

Ngày 17 tháng 9, Thủ tướng Slovakia Robert Fico bày tỏ lo ngại về một cuộc xung đột tiềm tàng giữa Nga và NATO, đồng thời nghi ngờ về cam kết của nước ông đối với nguyên tắc phòng thủ tập thể của liên minh.

Phát biểu trước chuyến thăm Ukraine theo lịch trình, nhà lãnh đạo Slovakia cho biết cuộc chiến Nga-Ukraine đã "vượt tầm kiểm soát" và nguy cơ xung đột trên toàn Âu Châu chưa bao giờ nghiêm trọng như hiện nay.

Sau đó, thủ tướng đã hủy chuyến đi đến Ukraine, nơi ông dự kiến tham dự Hội nghị thượng đỉnh Carpathian 8 lần đầu tiên, được tường trình vì lý do sức khỏe.

Fico, nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân túy thân Cẩm Linh của Slovakia, là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ nhất việc Âu Châu hỗ trợ quân sự cho Ukraine và là một trong số ít các nguyên thủ quốc gia NATO gặp Putin tại Mạc Tư Khoa trong suốt cuộc chiến tranh tổng lực.

"Tôi không muốn Slovakia tham gia vào một cuộc xung đột vũ trang chỉ vì Điều 5", Fico nói tại thành phố Presov của Slovakia, đề cập đến điều khoản trong Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương quy định rằng một cuộc tấn công chống lại một thành viên là một cuộc tấn công chống lại toàn bộ liên minh.

Điều 5 yêu cầu tất cả các quốc gia thành viên NATO phải hỗ trợ đồng minh bị tấn công theo cách mà họ cho là phù hợp, trong đó có thể bao gồm cả phản ứng vũ trang.

"Đúng, chúng tôi là thành viên của NATO; chúng tôi coi trọng điều đó, và sự hợp tác cũng như các cam kết rất quan trọng đối với chúng tôi, nhưng với tư cách là nhà lãnh đạo chính phủ, tôi sẽ làm mọi thứ có thể để ngăn Slovakia bị lôi kéo vào một cuộc xung đột vũ trang."

Lãnh đạo Slovakia cũng cáo buộc các thủ đô Âu Châu hiếu chiến và cho rằng đang có những nỗ lực tìm kiếm "cái cớ cho một cuộc xung đột lớn giữa NATO và Nga". Những bình luận này được đưa ra sau một loạt các cuộc tấn công hỗn hợp bị nghi ngờ là do Nga thực hiện trên khắp các quốc gia Âu Châu và các cuộc tấn công ngày càng thường xuyên của Nga gần biên giới Ukraine với các nước thành viên NATO.

Ông Fico, cùng với Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và các nhà lãnh đạo Âu Châu khác, dự kiến sẽ đến Ukraine để gặp gỡ các quan chức cao cấp vào ngày 18 tháng 9.

Ukraine đang đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Carpathian 8 lần đầu tiên, một diễn đàn hợp tác khu vực quy tụ Ukraine, Ba Lan, Slovakia, Cộng hòa Tiệp, Hung Gia Lợi, Rumani, Áo và Serbia. Hội nghị dự kiến sẽ diễn ra tại tỉnh Ivano-Frankivsk phía tây Ukraine từ ngày 18 đến 20 tháng 9.

[Kyiv Independent: Slovakia doesn't want war 'because of some Article 5,' Prime Minister Fico says]

15. Theo Liên Hiệp Quốc, gần 3.000 người đã chạy trốn khỏi Yemen đến Djibouti trong tuần này.

Hàng ngàn người dân Yemen đang chạy trốn qua eo biển Bab el-Mandeb đến quốc gia Djibouti ở Phi Châu khi cuộc chiến ở Trung Đông lan rộng và lực lượng dân quân Houthi được Iran hậu thuẫn giao tranh với lực lượng chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn.

Theo Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn, gần 3.000 người, hơn một nửa là phụ nữ và trẻ em, đã chạy trốn khỏi Yemen trong vòng chưa đầy một tuần giữa lúc giao tranh giữa hai bên leo thang. Báo cáo cho biết hàng ngàn người khác đang chờ đợi để vượt qua con đường thủy hẹp, nơi đã trở thành tâm điểm của cuộc chiến.

"Tại các trung tâm tiếp nhận ở Djibouti, những người mới đến kể lại nỗi sợ hãi về tính mạng của mình ở Yemen khi phải chạy trốn khỏi các cuộc oanh tạc, bắn phá và xả súng bất ngờ", UNHCR cho biết trong thông cáo báo chí. "Các bà mẹ nhanh chóng gom con cái và bất cứ thứ gì họ có thể mang theo trước khi tiến về phía bờ biển và lên những chiếc thuyền nhỏ."

Theo UNICEF, hơn 100.000 người đã phải di tản trong nước, và UNHCR cho biết họ đang chuẩn bị đón thêm 10.000 người nữa đến Djibouti.

Giao tranh giữa lực lượng Houthi và quân chính phủ đã tái diễn trong những tuần gần đây sau khi phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn được ký kết vào tháng 4 năm 2022. Lần này, cuộc xung đột tập trung vào việc lực lượng Houthi bắt đầu tấn công vào các tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út rời Biển Đỏ qua eo biển Bab el-Mandeb để thể hiện sự đoàn kết với lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Iran.

Đầu tuần này, lực lượng Houthi đã nhanh chóng đánh bại quân đội của chính phủ Yemen được quốc tế công nhận và giành quyền kiểm soát thành phố ven biển Mokha, nằm trên eo biển.

[CBSNews: Nearly 3,000 people have fled Yemen for Djibouti this week, U.N. says]

16. Lưu lượng giao thông tại eo biển Bab el-Mandeb hiện thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh.

Theo số liệu, xuất khẩu của Ả Rập Xê Út qua eo biển Bab el-Mandeb tiếp tục gặp khó khăn, với lưu lượng hàng hóa hàng tuần kể từ đầu tháng 8 chỉ bằng chưa đến một phần ba so với mức trung bình bảy ngày của năm nay.

Việc giao thông qua cửa ải biên giới Bab el-Mandeb đã bị gián đoạn sau những thắng lợi gần đây của lực lượng Houthi trên bờ biển Biển Đỏ, gây ảnh hưởng nặng nề đến xuất khẩu của Ả Rập Xê Út.

Nhóm được Iran hậu thuẫn hiện đang kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb hẹp, một tuyến đường huyết mạch cho xuất khẩu dầu mỏ của Ả Rập Xê Út, trong khi cuộc chiến ở Trung Đông cũng đang làm tắc nghẽn tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler cho thấy chỉ có năm tàu chở hàng hóa của Ả Rập Xê Út rời Biển Đỏ qua tuyến đường huyết mạch này trong bảy ngày qua.

Con số này chưa từng cao hơn kể từ tuần lễ ngày 24 tháng 7, khi 11 tàu chở đầy hàng hóa của Ả Rập Xê Út rời Biển Đỏ qua eo biển này.

Lực lượng Houthi tuyên bố không có mối đe dọa nào đối với hoạt động hàng hải ở eo biển Bab el-Mandeb ngoại trừ các tàu của Ả Rập Xê Út, nhưng bất kỳ cuộc tấn công nào trên tuyến đường thủy này đều có khả năng làm giảm sức hấp dẫn của nó đối với các nhà vận chuyển hàng hóa.

Dữ liệu của Kpler cho thấy lưu lượng tàu chở hàng qua eo biển trong bảy ngày qua thấp hơn bình thường nhưng không bị gián đoạn.

[CBSNews: Traffic in Bab el-Mandeb Strait lagging well behind prewar numbers]

17. Ukraine hồi hương thi hài của 252 người Ukraine tử trận.

Trụ sở điều phối việc đối xử với tù binh chiến tranh của Ukraine cho biết trong một tuyên bố ngày 17 tháng 9 rằng nước này đã đưa về nước thi hài của 252 người Ukraine từ Nga.

Dẫn lời các nhà chức trách Nga, trụ sở này cho biết các thi thể "thuộc về công dân Ukraine, bao gồm cả quân nhân."

"Các điều tra viên thuộc cơ quan thực thi pháp luật, cùng với các cơ quan chuyên môn của Bộ Nội vụ, sẽ tiến hành tất cả các cuộc kiểm tra cần thiết và xác định danh tính các thi thể được hồi hương", trụ sở chính cho biết.

Theo thông cáo, việc hồi hương được thực hiện nhờ nỗ lực phối hợp của Trụ sở Điều phối về Đối xử với Tù binh Chiến tranh của Ukraine, Trung tâm Liên hợp thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, Quân đội, Bộ Nội vụ, Văn phòng Ủy viên Quốc hội về Nhân quyền, Ban Thư ký của Ủy viên về Người mất tích trong Hoàn cảnh Đặc biệt, Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước và các cơ quan an ninh và quốc phòng khác.

Mặc dù chịu tổn thất nặng nề hơn trong chiến tranh, Nga có khả năng sẽ trao trả nhiều thi thể người Ukraine hơn số thi thể người Nga mà Ukraine trao trả, bởi vì lực lượng Nga đã thu giữ được nhiều thi thể người Ukraine hơn trong các chiến dịch tấn công, theo nền tảng phân tích độc lập VoxUkraine có trụ sở tại Kyiv.

[Kyiv Independent: Ukraine repatriates bodies of 252 fallen Ukrainians]