47. Đối với tình yêu của Thiên Chúa thì chúng ta phải lấy sự cam tâm chịu đau khổ để đo lường.

(Thánh Philip Neri)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

50. CON MỌT ĂN SÁCH

Con mọt gặm sách mà ăn, ăn cho đến no càng, bèn nghĩ rằng mình là người có học vấn nhất trên thế gian.

Một hôm, nó đi du ngoạn bên ngoài thì gặp con bọ hung, bọ hung ức hiếp nó; gặp con nhện, con nhện cũng ức hiếp nó.

Con mọt rất căm hờn, hỏi người:

- “Bụng tôi đầy những thơ văn, tự nhận rằng mình thông Nho trong thiên hạ, tại sao lại ức hiếp tôi như thế?”

Người cười nói:

- “Mặc dù mày tự nhận là cả bụng thơ văn, nhưng những thứ đó đều không tiêu hóa hấp thụ được, dù rất nhiều nhưng đâu có chỗ để dùng?”

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 50:

Có những người chữ nghĩa đầy bụng, học vấn uyên thâm, nhưng không biết cách cư xử với người hàng xóm, thế là bị hàng xóm tránh xa coi như người xa lạ; có những người hể mở miệng là nói văn chương, nhưng lại ngại nói một lời hay đẹp với tha nhân, cho nên họ đi đến đâu thì người ta ngao ngán đến đó.

Có một vài người Ki-tô hữu vỗ bụng khoe rằng mình thông hiểu Thánh Kinh chẳng khác gì cha sở, nhưng cuộc sống của họ thì một chút mô phạm cũng không có, cho nên họ trở thành những phèng la kêu phèng phèng làm điếc tai người khác.

Con mọt sách dù có cả bụng văn thơ chữ nghĩa nhưng ai cũng ức hiếp khinh chê, là bởi vì nó chỉ ăn giấy vào trong bụng chứ không phải chữ nghĩa.

Người Ki-tô hữu cũng sẽ bị người khác khinh chê, vì chỉ biết khoe khoang chữ nghĩa Lời Chúa trong Thánh Kinh, mà không thực hành Lời Chúa trong cuộc sống; bị hiếp đáp là vì họ không dùng Lời Chúa để nuôi dưỡng cây đức tin cho cứng cáp mạnh khỏe...

Ai muốn làm con mọt sách thì làm, nhưng người Ki-tô hữu thì phải trở thành chứng nhân của Phúc âm hơn là làm con mọt sách.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Thầy nói cho anh em biết : phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Con Người cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt các thiên thần của Thiên Chúa. Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì sẽ bị chối trước mặt các thiên thần của Thiên Chúa.
“Bất cứ ai nói phạm đến Con Người, thì còn được tha; nhưng ai nói phạm đến Thánh Thần, thì sẽ chẳng được tha.
“Khi người ta đưa anh em ra trước hội đường, trước mặt những người lãnh đạo và những người cầm quyền, thì anh em đừng lo phải bào chữa làm sao, hoặc phải nói gì, vì ngay trong giờ đó, Thánh Thần sẽ dạy cho anh em biết những điều phải nói.”

Đó là Lời Chúa

 

CHÚA NHẬT LỄ TRUYỀN GIÁO

Tin mừng : Mt 28, 19-20.

“Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ”.

Anh chị em thân mến,

Mỗi năm một lần, giáo hội –trong ngày truyền giáo- đã long trọng nhắc nhở chúng ta về vai trò và bổn phận của người Ki-tô hữu trong cuộc sống ở trần gian, đó là sống và làm chứng nhân cho Tin Mừng, tức là truyền giáo. Truyền giáo tức là đem cái mình đã tin, đã cảm nghiệm và đã sống cho người khác cùng tin, cùng cảm nghiệm, và cùng sống như chúng ta.

Truyền giáo ở đâu? Thưa, ở đâu có mặt chúng ta thì đó là địa điểm truyền giáo của mình, nhưng có ba nơi mà chúng ta cần làm chứng cho Tin Mừng.

1/ Tôi thường nhắc nhở giáo dân rằng gia đình là nơi truyền giáo đầu tiên của người Ki-tô hữu, họ cười và nói rằng gia đình của mình toàn là đạo gốc, ai cũng có đạo hết, truyền giáo làm gì nữa ! Vâng, gia đình toàn là người có đạo, nhưng cuộc sống của mỗi người trong gia đình chưa chắc là cuộc sống của người có đạo: chồng thì cả ngày say lè nhè, vợ thì buồn bực hết la rầy con cái đến mắng chồng, thế là gia đình mất đi cái hạnh phúc thuở ban đầu mới cưới nhau, hoặc là cha mẹ thì siêng năng đi lễ đọc kinh, làm việc lành, nhưng con cái thì sống như những người vô đạo, có đứa thì lấy chồng lấy vợ không theo phép đạo, có đứa thì bỏ nhà đi bụi, có đứa thì không đến nhà thờ.v.v...

Cha mẹ có trách nhiệm truyền giáo cho con cái bằng những gương lành gương tốt, con cái có bổn phận truyền giáo cho cha mẹ bằng sự vâng lời, chăm chỉ học hành vì lòng yêu mến Thiên Chúa.

2/ Địa điểm thứ hai mà chúng ta phải truyền giáo là giáo xứ của chúng ta, trong giáo xứ có cha sở, cha phó, ban đại diện giáo dân và giáo dân, tất cả tập hợp lại thành một cộng đoàn thờ phượng Thiên Chúa và rao truyền Lời của Thiên Chúa cho mọi người, tuy nhiên không phải tất cả mọi giáo dân đều trở thành người gương mẫu, không phải tất cả giáo dân đều là con cái ngoan của giáo hội và của Thiên Chúa !

Có những giáo dân vì bất mãn một ai đó mà không đến nhà thờ hoặc không tham dự các sinh hoạt chung ở giáo xứ, chúng ta phải truyền giáo cho họ; có những giáo dân chỉ có tên trong sổ Rửa Tội mà thôi, nhưng cuộc sống của họ thì không phải là người công giáo; có những giáo dân thích chia rẻ người này với người nọ trong giáo xứ.v.v…tất cả những thực trạng ấy, cũng rất đáng để cho chúng ta quan tâm và cầu nguyện, cũng có nghĩa là chúng ta phải truyền giáo cho giáo xứ của chúng ta.

Cha sở và cha phó có trách nhiệm làm gương lành gương tốt cho giáo dân noi theo, bởi vì giáo dân đều nhìn vào các linh mục để bắt chước các ngài: tốt cũng bắt chước mà xấu cũng bắt chước; mỗi giáo dân đều có bổn phận truyền giáo cho nhau bằng chính đời sống phục vụ và yêu thương của mình.

3/ Nơi thứ ba mà chúng ta phải truyền giáo là công sở, công ty, trường học, chợ búa hoặc là nơi nào có sự hiện diện của chúng ta.

Khi mà trong gia đình và nơi giáo xứ chúng ta đã làm tốt bổn phận của người Ki-tô hữu, thì tinh thần truyền giáo này cũng đi theo chúng ta đến những nơi mà chúng ta đang làm việc, học hành, buôn bán. Trong tất cả những nơi ấy, chúng ta đều trở nên những nhà truyền giáo sống động và nhiệt tình, bằng những việc làm cụ thể đơn giản và rất đời thường như một cái bắt tay với nụ cười tươi, như chu toàn bổn phận được giáo phó, như sống hòa nhã với mọi người.v.v...tất cả đều thấm nhuần tinh thần bác ái của Phúc Âm, thế là người ta dần dần nhận ra khuôn mặt của Đức Chúa Giê-su Ki-tô nơi chúng ta rồi vậy.

Anh chị em thân mến,

Mệnh lệnh truyền giáo của Đức Chúa Giê-su không những cho các tông đồ mà thôi, nhưng còn cho tất cả những ai đã được lãnh nhận bí tích Rửa Tội, tức là những người Ki-tô hữu chúng ta.

Tất cả chúng ta đều là con cái của Thiên Chúa, ngày hôm nay chúng ta tự hỏi: cuộc đời tôi đã có bao nhiều lần làm chứng nhân cho Đức Chúa Giê-su, và có bao nhiêu lần tôi đã bỏ qua cơ hội làm chứng cho Đức Chúa Giê-su, cho đức tin mà tôi đã tin theo?

Xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Vatican công bố những hình ảnh đầu tiên của Giáo hoàng Leo; ngài đang cử hành Thánh lễ (chiều thứ Sáu, giờ Rome)

Cập nhật chiều thứ Năm (giờ Rome): Quá trình hồi phục đang tiến triển bình thường

Đức Giáo Hoàng Leo gửi thông điệp, kêu gọi mọi người cầu nguyện

Kathleen N. Hattrup của Aleteia, ngày 15/10/2026, tổng hợp tại đây mọi thông tin cập nhật từ Vatican cùng các dữ liệu liên quan khác. Lạy Đức Mẹ, Đấng là Sức khỏe của các bệnh nhân, chúng con xin phó thác Đức Thánh Cha cho Mẹ.

***

Chiều thứ Sáu (giờ Rome): Đức Giáo Hoàng và ông Putin trao đổi qua điện thoại.

Đây là lần thứ hai trong triều đại giáo hoàng của ngài, Đức Giáo Hoàng Leo có cuộc điện đàm với ông Vladimir Putin. Tòa Thánh Vatican đưa ra tuyên bố như sau:

"Trong cuộc trò chuyện, Đức Thánh Cha bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tình hình nhân đạo nghiêm trọng tại thành phố Oleshky, thuộc vùng Kherson, đồng thời kêu gọi một lệnh ngừng bắn để tạo điều kiện cho việc vận chuyển lương thực, cứu trợ y tế, cũng như cho phép người dân sơ tán một cách tự nguyện và an toàn," tuyên bố nêu rõ.

"Cuối cùng, Đức Thánh Cha tái khẳng định cam kết của Tòa Thánh trong việc thúc đẩy đối thoại và hòa bình," tuyên bố kết luận.

Đức Giáo Hoàng Leo đã nhập viện tại Bệnh viện Gemelli từ thứ Ba, sau khi trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ thùy dưới của phổi phải.

Trước đó, ngài từng có cuộc điện đàm với Tổng thống Putin vào ngày 4 tháng 6 năm 2025. Thành phố Oleshky nằm dọc theo tiền tuyến tại vùng Kherson đang bị Nga kiểm soát, bên bờ sông Dnieper.

Chiều thứ Sáu (giờ Rome), Đức Giáo Hoàng gặp gỡ các Hồng Y Tagle và Reina

Vào chiều ngày 16 tháng 10 năm 2026, hai vị Hồng Y đã đến thăm Đức Giáo Hoàng Leo XIV tại bệnh viện Gemelli: Hồng Y người Philippines Luis Antonio Tagle – người vừa được bổ nhiệm làm Niên trưởng Hồng Y Đoàn – và Hồng Y người Ý Baldassare Reina, Đại diện của Đức Giáo Hoàng tại Giáo phận Rome. Theo Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, hai vị Hồng Y đã lần lượt trò chuyện với Đức Giáo Hoàng; tuy nhiên, nội dung các cuộc trao đổi không được tiết lộ.

Vatican công bố những hình ảnh đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo: Ngài cử hành Thánh lễ (chiều thứ Sáu, giờ Rome)

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cử hành Thánh lễ tại một căn phòng được bố trí trên tầng 10 của bệnh viện Gemelli ở Rome vào ngày 16 tháng 10 năm 2026. Tham dự Thánh lễ có các nhân viên y tế, điều dưỡng đang trong thời gian nghỉ ca và các thành viên thuộc lực lượng Hiến binh Vatican. Trong bài giảng, Đức Giáo Hoàng đã gửi lời cảm ơn đến các bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên bệnh viện vì sự tận tâm hằng ngày của họ trong việc chăm sóc người bệnh và những người dễ bị tổn thương; ngài đặc biệt tri ân sự chăm sóc mà họ đã và đang dành cho chính ngài.

Vào khoảng 2 giờ chiều (giờ Rome), bác sĩ Luigi Carbone và Giáo sư Stefano Margaritora cho biết: "Sáng nay, Đức Giáo Hoàng đã thực hiện các xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực; kết quả cho thấy tình trạng sức khỏe tổng quát của ngài đang cải thiện ổn định."

Các bác sĩ cho biết thêm rằng "các buổi vật lý trị liệu hô hấp vẫn đang được tiếp tục", đồng thời lưu ý rằng "quá trình hồi phục sau phẫu thuật cho phép ngài thực hiện các hoạt động thường nhật một cách hoàn toàn độc lập."

Văn phòng Báo chí Tòa Thánh thông tin thêm rằng vào trưa cùng ngày, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã cử hành Thánh lễ tại căn phòng được chuẩn bị trên tầng 10 của bệnh viện Gemelli.

Tham dự Thánh lễ có một số nhân viên y tế và điều dưỡng của bệnh viện Gemelli, cùng với các thành viên thuộc lực lượng Hiến binh Quốc gia Thành Vatican. "Trong bài giảng của mình, Đức Giáo Hoàng đã gửi lời cảm ơn đến toàn thể nhân viên — các bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên hỗ trợ — vì công việc họ thực hiện mỗi ngày để chăm sóc những bệnh nhân đang trong tình trạng yếu ớt; ngài đặc biệt tri ân những gì họ đã và đang làm cho chính bản thân ngài," thông báo nêu rõ.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cử hành Thánh lễ tại một căn phòng được bố trí trên tầng 10 của Bệnh viện Gemelli ở Rome vào ngày 16 tháng 10 năm 2026. Tham dự Thánh lễ có các nhân viên y tế, điều dưỡng đang trong thời gian nghỉ ca và các thành viên thuộc lực lượng Hiến binh Vatican. Trong bài giảng, Đức Giáo Hoàng đã cảm ơn các bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên bệnh viện vì sự tận tâm hằng ngày trong việc chăm sóc những người bệnh và những người dễ bị tổn thương; ngài đặc biệt ghi nhận sự chăm sóc mà họ đã dành cho ngài, cũng như sự chăm sóc vẫn đang tiếp tục được thực hiện.

Chờ đợi và suy gẫm
Các phóng viên của chúng tôi tại Rome đã trao đổi với các quan chức Vatican về những diễn biến tiếp theo, trong khi chúng ta chờ đợi kết quả từ các xét nghiệm chẩn đoán chuyên sâu hơn.

Những thông điệp ngọt ngào từ những "người hàng xóm" mới của Đức Giáo Hoàng Leo

Các bệnh nhi tại khoa ung bướu nhi của Bệnh viện Gemelli đã gửi những lời chúc tốt đẹp nhất đến "người hàng xóm" mới của mình — cũng là một bệnh nhân ung thư — Đức Giáo Hoàng Leo. Chắc chắn rằng, Thiên Chúa Cha đón nhận những lời cầu nguyện từ các em nhỏ đáng quý này với tình yêu thương vô cùng dịu dàng.



Cập nhật chiều thứ Năm (giờ Rome): Quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi

Bác sĩ Luigi Carbone và Giáo sư Stefano Margaritora đã đưa ra thông tin cập nhật về quá trình hồi phục sau phẫu thuật của Đức Giáo Hoàng Leo XIV:

- Các đợt kiểm tra định kỳ vào sáng thứ Năm cho kết quả bình thường.

- Kết quả chụp X-quang ngực cho thấy phần phổi trải qua phẫu thuật đang hồi phục tốt.

Các bác sĩ cho biết Đức Giáo Hoàng đã "tự mình thực hiện các hoạt động thường nhật", đồng thời cho biết thêm rằng "phiên vật lý trị liệu của ngài bao gồm đầy đủ các hoạt động thể chất".

Hôm nay, Đức Giáo Hoàng đã đồng tế Thánh lễ vào buổi sáng, giống như ngài đã thực hiện vào chiều thứ Tư. Một căn phòng đã được chuẩn bị để cử hành Thánh lễ tại tầng 10 của Bệnh viện Gemelli (phòng dành riêng cho Đức Giáo Hoàng hiện đang trong quá trình tu sửa).

Đức Giáo Hoàng đã bắt đầu trở lại làm việc; chiều nay, ngài đã có cuộc gặp với Đức Tổng Giám Mục Paolo Rudelli, Phụ tá các Công việc Chung của Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh. Được Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm vào tháng 3 năm ngoái, Đức Tổng Giám Mục đứng đầu Phân bộ thứ nhất của Phủ Quốc vụ khanh, cơ quan phụ trách các Công việc Chung. Bộ phận này chịu trách nhiệm về các công việc thường nhật của Đức Giáo Hoàng, đặc biệt là soạn thảo các văn kiện, đồng thời giám sát công tác truyền thông của Tòa Thánh.

Đức Giáo Hoàng gửi thông điệp, kêu gọi cầu nguyện

Ngày 7 tháng 10, Đức Thánh Cha đã khai mạc một cuộc họp tại Vatican nhằm thảo luận về kỷ niệm 10 năm văn kiện Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương) của Đức Giáo Hoàng Phanxicô viết về gia đình. Do phải nhập viện, ngài đã không thể có mặt vào thời điểm kết thúc cuộc họp. Tuy nhiên, ngài đã gửi một thông điệp – được Vatican công bố vào tối thứ Tư, dù văn bản đề ngày hôm trước, cũng chính là ngày ngài trải qua ca phẫu thuật:

~

Các hiền huynh Giám mục thân mến,
Các gia đình thân mến,
Anh chị em thân mến,

Như anh chị em đã biết, tôi không thể hiện diện cùng anh chị em trong những ngày qua. Tôi chân thành cảm ơn anh chị em vì những lời cầu nguyện và vì công việc mà anh chị em đã cùng nhau thực hiện. Việc chia sẻ kinh nghiệm và lắng nghe nhau một cách chăm chú thực sự là một ân phúc dành cho toàn thể Giáo hội.

Tôi đặc biệt biết ơn các gia đình đã chia sẻ về những niềm vui, những khó khăn và hy vọng của mình; tôi cũng cảm ơn các vị đứng đầu các Giáo Hội Công Giáo Đông phương cùng các Chủ tịch Hội đồng Giám mục đã chuẩn bị và dành thời gian cho cuộc họp này.

Tôi sẽ đọc những thành quả từ công việc và các cuộc thảo luận của anh chị em, rồi sẽ chia sẻ những suy tư của mình vào thời điểm thích hợp. Trong lúc này, tôi khuyến khích anh chị em hãy bắt đầu chia sẻ với Hội đồng Giám mục và các Giáo phận của mình về những gì anh chị em đã trải nghiệm và đón nhận; đồng thời, hãy tiếp tục loan báo Tin Mừng cùng với các gia đình, dựa trên sự phong phú của tông huấn Amoris Laetitia.

Tôi đặc biệt hy vọng rằng các gia đình sẽ luôn là những thành viên tích cực tham gia vào đời sống và sứ mạng của các Giáo hội địa phương, đồng thời giúp anh chị em phân định những con đường cần đi trong tương lai. Khi trở về nhà, xin hãy chuyển lời của tôi đến tất cả mọi người trong cộng đoàn của anh chị em, bày tỏ sự gần gũi về mặt thiêng liêng và lời khích lệ của tôi dành cho họ.

Phó thác mỗi người anh chị em cho sự che chở của Thánh Gia Thất tại Nadarét, tôi xin anh chị em hãy cầu nguyện cho tôi, cũng như tôi vẫn luôn cầu nguyện cho anh chị em. Tôi vui lòng ban Phép lành Tòa Thánh cho tất cả anh chị em.

Tại Vatican, ngày 13 tháng 10 năm 2026

LEO PP. XIV

 

Cerith Gardiner của tạp chí Aleteia, ngày 16/10/2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV tham dự buổi tiếp kiến cuối cùng trong Năm Thánh tại Quảng trường Thánh Phêrô, Vatican, vào ngày 20 tháng 12 năm 2025.

Ngày này mang một mối liên hệ tuyệt đẹp với Đức Mẹ — và có thể gợi mở để người Công Giáo nhìn nhận lịch trình theo một cách khác.

Ở tuổi 71, Đức Giáo Hoàng Leo XIV thực sự cho thấy nguồn năng lực dồi dào trong chuyến thăm Pháp gần đây. Trong bốn ngày dày đặc các hoạt động, ngài đã cử hành Thánh lễ trước đám đông khổng lồ, đọc diễn văn, gặp gỡ vô số tín hữu, và vẫn giữ được nụ cười cũng như chào hỏi những người đã kiên nhẫn chờ đợi hàng giờ chỉ để được nhìn thấy ngài — chưa kể đến việc ngài còn ban phép lành cho hàng tỷ em bé trên suốt chặng đường đó!

Tại Lộ Đức (Lourdes), ngài đã cầu nguyện tại hang đá, dành thời gian cho các bệnh nhân hành hương, cử hành Thánh lễ trước khoảng 150,000 người và tham gia cuộc rước nến. Đó là một lịch trình vắt kiệt sức lực đối với bất cứ ai, huống chi là một vị giáo hoàng đã bước sang tuổi 70.

Vậy mà chỉ chưa đầy hai tuần sau, vào ngày 13 tháng 10, Đức Thánh Cha đã phải trải qua một ca phẫu thuật tại bệnh viện Gemelli ở Rome để loại bỏ một khối u đáng ngờ trong phổi — khối u mà sau đó được xác định là ung thư.

Vatican không tiết lộ chính xác thời điểm Đức Giáo Hoàng Leo biết về tình trạng sức khỏe của mình, mặc dù các cuộc kiểm tra và công tác chuẩn bị cho một ca phẫu thuật như vậy cho thấy quyết định này khó có thể được đưa ra trong một sớm một chiều. Vì thế, khi nhìn lại những ngày đáng nhớ tại Pháp, đặc biệt là những lần ngài gặp gỡ các bệnh nhân ở Lộ Đức, chúng ta không khỏi cảm thấy yêu mến hơn một vị Giáo hoàng đã cống hiến hết mình dù bản thân đang đối mặt với một tình trạng sức khỏe đầy bất định.

Và rồi, còn có cả ngày diễn ra ca phẫu thuật của ngài nữa. Một mối liên hệ bất ngờ với Fatima.

Tất nhiên, có thể có nhiều lý giải thực tế cho việc ca phẫu thuật của Đức Giáo Hoàng lại diễn ra đúng vào ngày đó, nhất là khi xét đến lịch trình bận rộn của ngài cũng như thời gian biểu của đội ngũ y tế. Khó có thể biết được việc chọn ngày này linh hoạt đến mức nào. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là ngày 13 tháng 10 mang ý nghĩa tôn giáo đặc biệt nhờ mối liên hệ hết sức đáng lưu ý với Đức Mẹ.

Vào ngày 13 tháng 10 năm 1917, Đức Trinh Nữ Maria đã hiện ra lần thứ sáu – cũng là lần cuối cùng – với ba trẻ chăn cừu tại Fatima, Bồ Đào Nha. Hàng chục ngàn người đã tập trung tại Cova da Iria, nơi các nhân chứng thuật lại một hiện tượng phi thường mà sau này được biết đến là "Phép lạ Mặt trời". Trong lần hiện ra cuối cùng đó, Đức Mẹ đã xưng danh là "Đức Mẹ Mân Côi" và khuyên nhủ các tín hữu hãy tiếp tục lần hạt Mân Côi mỗi ngày.

Mặc dù Giáo hội cử hành lễ kính Đức Mẹ Fatima vào ngày 13 tháng 5 – kỷ niệm lần hiện ra đầu tiên của Ngài – thì ngày 13 tháng 10 vẫn là một trong những cột mốc quan trọng nhất gắn liền với thánh địa tại Bồ Đào Nha này. Và 109 năm sau, cũng chính vào ngày đó, Đức Giáo Hoàng đã trải qua ca phẫu thuật ung thư phổi, chỉ vài tuần sau khi ngài cầu nguyện trước một thánh địa nổi tiếng khác dành riêng cho Đức Mẹ.

Có lẽ chúng ta sẽ chẳng bao giờ biết được liệu mối liên hệ này có thoáng qua tâm trí ngài khi chọn ngày phẫu thuật hay không, nhưng đối với những người Công Giáo đang cầu nguyện cho sự hồi phục của ngài, đây là một sự trùng hợp mang lại nhiều an ủi.

Liệu lịch phụng vụ của Giáo hội có thể gợi mở cho các kế hoạch cá nhân của chúng ta?

Sự trùng hợp này cũng đặt ra một câu hỏi đáng lưu ý về việc chọn ngày cho những sự kiện quan trọng trong cuộc đời mỗi người.

Khi lên kế hoạch cho một đám cưới, hầu hết mọi người thường bắt đầu bằng các vấn đề thực tế: tìm nhà thờ, đặt địa điểm tổ chức tiệc, đảm bảo người thân có thể tham dự, hay thậm chí là tránh những ngày trùng với các sự kiện lớn như trận chung kết Super Bowl. Nhưng tại sao chúng ta không thử tham khảo cả lịch phụng vụ của Giáo hội?

Một ví dụ tuyệt vời là ngày 12 tháng 7 – lễ kính Thánh Louis và Thánh Zélie Martin, cha mẹ của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu (Thánh Têrêsa thành Lisieux) và là cặp vợ chồng đầu tiên cùng được phong thánh. Đây quả là một ngày đẹp để các cặp đôi Công Giáo trao lời thề nguyện, bắt đầu cuộc sống hôn nhân dưới sự đồng hành của hai vị thánh – những người thấu hiểu sâu sắc niềm vui, khó khăn và cả những hy sinh trong đời sống gia đình. Trong số chín người con của họ, năm người con gái đã sống đến tuổi trưởng thành và cả năm người đều chọn đời sống tu trì. Trên thực tế, một số cặp đôi thánh nhân được Giáo hội mừng kính vào đúng ngày kỷ niệm ngày cưới của họ.

Và ngày cưới mới chỉ là khởi đầu. Hãy thử tưởng tượng nếu ngày rửa tội của con bạn trùng với ngày lễ kính một vị thánh vốn nổi tiếng là người hay đùa nghịch, một nhà thám hiểm, một nhạc sĩ, một vận động viên, hay một người đầy cá tính mạnh mẽ đến mức thường gây ra những tình huống dở khóc dở cười. Chẳng hạn như vị thánh rất được yêu mến – Thánh Pier Giorgio Frassati – chẳng phải ngài cũng có những nét tính cách như vậy sao? Chắc chắn rằng, những đứa trẻ ấy rồi sẽ vươn tới những tầm cao mới. “Verso l'alto!” (Hướng lên cao!) – như chính vị thánh này từng nói.

Trong các thế hệ trước đây (và cho đến tận ngày nay tại nhiều quốc gia), việc đặt tên cho một đứa trẻ dựa trên ngày lễ kính của vị thánh trùng với ngày chào đời của bé là một thông lệ phổ biến. Gia đình bạn có ai tên là Joseph (Giuse) không? Hãy thử kiểm tra xem ngày sinh của người đó có phải là ngày 19 tháng 3 hoặc gần ngày đó không. Còn nếu là Margaret Mary (Margarita Maria) thì sao? Có lẽ hôm nay chính là ngày sinh của người đó đấy, hãy gọi điện chúc mừng ngay thôi! (Ngày 16 tháng 10 là ngày lễ kính Thánh Margaret Mary Alacoque).

Tất nhiên, những yếu tố thực tế thường sẽ là điều quyết định cho những lựa chọn này. Việc chọn ngày lễ kính một vị thánh chắc chắn không đảm bảo rằng mọi sự sẽ diễn ra đúng như kế hoạch. Ngay cả khi một đám cưới được cử hành vào ngày lễ kính hai vị thánh từng có cuộc hôn nhân hạnh phúc, thì đôi lúc giữa hai vợ chồng vẫn có thể nảy sinh bất đồng về việc… ai sẽ là người dọn máy rửa bát!

Hiện tại, trong khi Đức Giáo Hoàng Leo đang hồi phục sau ca phẫu thuật, ngày 13 tháng 10 có thể mang thêm một ý nghĩa đặc biệt đối với những ai đang dõi theo triều đại giáo hoàng của ngài. Dù lý do nào dẫn đến việc chọn ngày thứ Ba đó làm ngày phẫu thuật, thì việc trùng với ngày kỷ niệm lần cuối Đức Mẹ hiện ra tại Fatima cũng là một lý do nữa để chúng ta nhớ đến ngài trong lời cầu nguyện, đặc biệt là qua Kinh Mân Côi – lời kinh mà Đức Mẹ đã mong muốn các tín hữu cùng cầu nguyện.

 

"Tôi hy vọng tình hình này có thể được giải quyết càng sớm càng tốt."

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh vừa vào thăm Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, cho biết ngài lo ngại về sức khỏe của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sau ca phẫu thuật ung thư phổi nhưng tin tưởng các bác sĩ tại Bệnh viện Gemelli hàng đầu ở Rôma.

"Tôi vẫn lo lắng, bởi vì tôi thực sự vô cùng lấy làm tiếc về những gì đã xảy ra," Đức Hồng Y Parolin đưa ra lập trường trên bên lề một sự kiện do Đại sứ quán Iraq tại Tòa Thánh tổ chức. Ngai cho biết như trên khi nói về tình trạng sức khỏe của vị Giáo Hoàng người Mỹ 71 tuổi trong lúc chờ kết quả sinh thiết để xem liệu ung thư có di căn từ khối u ác tính đã được cắt bỏ hôm thứ Ba hay không.

"Nhưng tôi tin tưởng vào thông tin được cung cấp trong các bản tin y tế, và do đó tôi hy vọng rằng tình hình này có thể được giải quyết càng sớm càng tốt." Đức Lêô, người gốc Chicago và vốn là một vận động viên thể thao, đang hồi phục tốt và đã bắt đầu làm việc trở lại ngay trong phòng bệnh.

"Tất cả chúng tôi đều ngạc nhiên trước sự điềm tĩnh mà Đức Giáo Hoàng đã thể hiện khi công bố sự can thiệp này. Chúng tôi hy vọng ngài có thể giải quyết vấn đề này càng sớm càng tốt. Chúng tôi tin tưởng, nhưng rõ ràng là chúng tôi vẫn cầu nguyện cho ngài." Đây là lời phát biểu của Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh Pietro Parolin khi tham dự một hội nghị tại Đại học Grêgôriô. Hồng Y Parolin giải thích rằng ngài đã gặp Đức Giáo Hoàng tối qua: "Chúng tôi đã nói chuyện rất bình tĩnh. Tôi có lo lắng không? Có, bởi vì tôi chắc chắn không ngờ điều này lại xảy ra." Sau đó, Hồng Y Parolin được hỏi liệu thông báo này có gây bất ngờ cho Tòa Thánh hay không: "Chắc chắn là có, không ai ngờ tới điều đó."

Về khối u của Đức Giáo Hoàng, Hồng Y nói thêm: "Thật may mắn là chúng tôi đã phát hiện ra ngay lập tức. Thông thường, khi những vấn đề này được phát hiện sớm, chúng có thể được giải quyết. Nhưng đây, như Đức Giáo Hoàng đã nói, là những điều bất ngờ của Chúa."

Sinh thiết là gì? Thưa: Sinh thiết tiếng Anh gọi là biopsy là thủ thuật y khoa lấy một mẫu mô hoặc tế bào nhỏ từ cơ thể người bệnh để mang đi kiểm tra, phân tích dưới kính hiển vi nhằm chẩn đoán bệnh (như ung thư, viêm nhiễm).

Các phương pháp sinh thiết phổ biến:

Thứ nhất: Sinh thiết kim / chọc hút kim nhỏ (FNA): Dùng kim nhỏ lấy dịch hoặc tế bào từ khối u.

Thứ hai là Sinh thiết lõi hay Core biopsy là dùng kim lớn hơn để lấy nguyên một mảnh mô nhỏ giữ nguyên cấu trúc.

Thứ ba là Sinh thiết bấm hay Punch biopsy là dùng một dụng cụ tròn nhỏ để bấm lấy một mẩu da (thường dùng trong da liễu).

Thứ tư là Sinh thiết nội soi: Trong trường hợp này các bác sĩ dùng ống nội soi đưa vào cơ thể để lấy mẫu bên trong.

Thứ năm là Sinh thiết cắt bỏ: Các bác sĩ cắt một phần hoặc toàn bộ khối u trong phẫu thuật để kiểm tra. Đó là trường hợp các bác sĩ đang áp dụng đối với Đức Thánh Cha Lêô XIV.

---

Source:ANSA

Parolin says concerned for pope but trusts doctors

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã trở lại chế độ ăn uống bình thường, bắt đầu đi bộ và cử hành Thánh lễ tại bệnh viện hôm thứ Thứ Năm, 15 Tháng Mười, khi ngài đang hồi phục sau ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư ở phổi, theo thông báo của Vatican. Vẫn còn những câu hỏi về việc liệu ung thư đã di căn hay chưa, trong khi tổng thống Peru cho rằng Đức Giáo Hoàng Lêô có thể phải thay đổi kế hoạch thăm Mỹ Latinh vào tháng tới.

Hai bác sĩ của Đức Giáo Hoàng, cho biết kết quả xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực cho thấy Đức Thánh Cha năm nay 71 tuổi, đang hồi phục bình thường.

"Đức Thánh Cha đã trải qua vật lý trị liệu hô hấp và bắt đầu đi lại trong phòng. Ngài đã ăn uống trở lại bình thường, ăn sáng và ăn trưa", bác sĩ Luigi Carbone, bác sĩ riêng của Đức Thánh Cha, và bác sĩ Stefano Margaritora, trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại bệnh viện Gemelli cho biết. "Quá trình hồi phục đang diễn ra theo đúng kế hoạch."

Ca phẫu thuật hôm thứ Ba đã xác nhận rằng Đức Lêô mắc ung thư biểu mô tuyến phổi, là loại ung thư phổi phổ biến nhất. Các bác sĩ phẫu thuật đã cắt bỏ thùy dưới của phổi phải của ngài.

Phổi phải có ba thùy và phổi trái có hai thùy. Sau khi một thùy phổi bị cắt bỏ, mô phổi còn lại có thể dần dần bù đắp, đặc biệt là ở những người khỏe mạnh và năng động về thể chất. Đức Lêô nổi tiếng với niềm đam mê thể thao, bao gồm các trận tennis hàng tuần và bơi lội.

Tòa thánh cho biết Đức Giáo Hoàng đã cử hành Thánh lễ với các thư ký của mình vào buổi chiều tại một nhà nguyện đặc biệt được thiết lập cho ngài ở tầng 10 của bệnh viện.

Hiện vẫn chưa có thông tin nào về việc ung thư của Đức Giáo Hoàng đã di căn hay chưa.

Các chuyên gia cho biết một số hạch bạch huyết của Đức Lêô cũng đã được cắt bỏ và xét nghiệm để xác định xem ung thư đã di căn hay chưa. Kết quả xét nghiệm cho đến nay vẫn chưa được công bố.

Nếu ung thư đã di căn, kết quả xét nghiệm sẽ định hướng điều trị, theo bác sĩ Stephen Liu, chuyên gia về ung thư phổi tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Lombardi của Đại học Georgetown. Các lựa chọn bao gồm hóa trị, sự kết hợp giữa hóa trị và liệu pháp miễn dịch, hoặc liệu pháp tấn công, sử dụng thuốc viên để điều trị các loại ung thư có đặc điểm cụ thể.

Bác sĩ Liu, người không tham gia vào việc chăm sóc sức khỏe cho Đức Giáo Hoàng, cho biết rằng trong các loại ung thư phổi khác nhau, ung thư biểu mô tuyến có dự đoán tổng thể tốt nhất.

"Mặc dù chúng ta đã biết chẩn đoán, nhưng giờ chúng ta cần biết giai đoạn bệnh," Liu nói. "Chúng ta cần biết kích thước của khối u, có bao nhiêu vị trí trong phổi bị ảnh hưởng. Chỉ có một khối u hay nhiều hơn một, và các hạch bạch huyết, chúng có phải là ung thư không?"

Bác Sĩ PierCarlo Gentile, trưởng khoa xạ trị ung thư tại Bệnh viện San Pietro Fatebenefratelli ở Rôma, cho biết ca phẫu thuật lồng ngực xâm lấn tối thiểu, có hỗ trợ video mà Đức Giáo Hoàng đã trải qua thường cần 15 đến 20 ngày hồi phục. Ông cho biết thêm, các biến chứng sau phẫu thuật, bao gồm nhiễm trùng, rất hiếm gặp.

Những bấp bênh liên quan đến chuyến tông du Mỹ Latinh

Tòa thánh chưa thông báo bất kỳ thay đổi nào đối với chuyến thăm dự kiến của Đức Giáo Hoàng Lêô tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru từ ngày 6 đến 17 tháng 11.

Tuy nhiên, Tổng thống Peru Keiko Fujimori hôm thứ Tư cho biết việc Đức Giáo Hoàng được chẩn đoán mắc bệnh và quá trình hồi phục có thể ảnh hưởng đến chuyến thăm, dù bà bày tỏ hy vọng chuyến thăm sẽ vẫn diễn ra. Đức Giáo Hoàng Lêô đã dành hai thập niên làm nhà truyền giáo ở Peru, mang quốc tịch Peru và được giáo dân yêu mến.

Tổng thống Fujimori nói với các phóng viên: "Chúng tôi hiểu rằng quá trình hồi phục này sẽ mất vài tuần, lâu hơn dự kiến. Chúng tôi cũng hiểu rằng lịch trình chuyến thăm của ngài có thể sẽ có một số thay đổi."

Lịch trình đầy tham vọng cho chuyến đi dài nhất trong nhiệm kỳ Đức Giáo Hoàng của ngài trải dài hơn 31.000 km, với hàng chục chuyến bay và hai chuyến trực thăng xuyên qua ba quốc gia, cũng như sự thay đổi độ cao đáng kể ở Peru.

Tổng thống Fujimori cho biết hàng triệu người Peru đang cầu nguyện cho sự hồi phục của Đức Giáo Hoàng và chờ đợi những thông báo tiếp theo từ Vatican.

"Chúng tôi hy vọng ngài sẽ nhanh chóng bình phục và chuyến thăm của ngài có thể diễn ra như dự kiến, nhưng chúng tôi cũng sẽ hiểu nếu điều đó không thể thực hiện được," bà nói. "Điều quan trọng nhất là Đức Thánh Cha sớm hồi phục sức khỏe."

Các bác sĩ phẫu thuật ung bướu thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong vòng ba tuần sau phẫu thuật.

"Nếu chỉ là giai đoạn 1, Đức Giáo Hoàng có thể hoàn thành các chuyến đi này. Nếu cần điều trị thêm, tôi khuyên ngài không nên đi," bác sĩ Liu nói.

Các bác sĩ đã lấy mẫu mô trước khi phẫu thuật.

Đức Giáo Hoàng đã thể hiện sự minh bạch hiếm thấy về vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đầu tiên được công khai trong suốt 17 tháng trị vì của mình.

Trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật, ngài đã tiết lộ việc phát hiện một khối u, hay một khối phát triển bất thường, trên phổi của mình, thông báo điều đó trên truyền hình trực tiếp.

Tòa thánh hiện cho biết các xét nghiệm đó bao gồm sinh thiết phế quản bằng robot, được gọi là nội soi phế quản ION, có nghĩa là các bác sĩ đã lấy mẫu mô để đánh giá xem khối u có phải là ung thư hay không.

Bác sĩ Lorenzo Spaggiari, trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại Viện Ung bướu Âu Châu ở Milan, cho biết thủ thuật này đòi hỏi gây mê toàn thân và phải được thực hiện tại bệnh viện được trang bị một trong những máy móc tiên tiến. Ngài cho biết bệnh viện Gemelli đã có một máy như vậy khoảng một năm nay.

Tòa thánh không cho biết khi nào Đức Giáo Hoàng Lêô trải qua các xét nghiệm chẩn đoán, bao gồm cả chụp CT ngực có thuốc cản quang và chụp PET.

Bác sĩ Brendon Stiles, trưởng khoa ung bướu phẫu thuật tại bệnh viện Montefiore Einstein ở New York, cho biết chụp PET có thể được sử dụng để bảo đảm rằng bệnh chưa di căn đến các bộ phận khác trong cơ thể. Giữa kết quả chụp PET và sinh thiết, bác sĩ Stiles nói, "chúng ta có thể yên tâm rằng đây là ung thư giai đoạn một."

Đức Giáo Hoàng phá vỡ truyền thống giữ bí mật về các vấn đề sức khỏe.

Từ lâu, Vatican đã giữ bí mật về sức khỏe của các Đức Giáo Hoàng và kiểm soát chặt chẽ mọi thông tin liên quan — một thông lệ được thể hiện qua câu tục ngữ nổi tiếng của Ý, "Đức Giáo Hoàng vẫn khỏe mạnh cho đến khi qua đời."

Thánh Gioan XXIII qua đời năm 1963, gần một năm sau khi các bác sĩ chẩn đoán ngài mắc ung thư dạ dày, một căn bệnh được giữ kín vào thời điểm đó. Thánh Gioan Phaolô II qua đời năm 2005 sau nhiều năm chịu đựng những ảnh hưởng rõ rệt của bệnh Parkinson, một căn bệnh mà Vatican chỉ xác nhận sau khi ngài qua đời.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô dường như cởi mở hơn về các vấn đề sức khỏe của mình, khi dành thời gian trả lời phỏng vấn một bác sĩ người Á Căn Đình để viết sách về sức khỏe thể chất và tinh thần của ngài. Nhưng cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng kiểm soát chặt chẽ thông tin được công bố trong những tháng cuối đời.

Do đó, quyết định của Đức Lêô tự mình công khai việc mình có một khối u và đang trải qua phẫu thuật là một điều rất quan trọng.

"Đó thực sự là một cuộc cách mạng. Cảm giác như thể ngài đang tự mình đọc một bản tin y khoa vậy," Giovanni Maria Vian, một nhà sử học về Giáo hội và cựu tổng biên tập của tờ báo L’Osservatore Romano của Vatican, cho biết.

Vian, người từng là thành viên nhóm truyền thông của Vatican từ năm 2007 đến 2018, cho biết sự ám ảnh của Vatican với việc giữ bí mật là do cả những cân nhắc thực tế và văn hóa. Ngài lưu ý rằng Vatican là một thể chế 2.000 năm tuổi mang đậm bản sắc văn hóa Âu Châu - và người Âu Châu thường kín đáo hơn về các vấn đề sức khỏe so với người dân ở Hoa Kỳ.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo is eating, celebrating Mass and walking after cancer surgery, but trip is in question

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phải cắt bỏ phần dưới phổi phải sau khi các bác sĩ chẩn đoán ngài mắc phải dạng ung thư phổi phổ biến nhất. Mặc dù ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, nhưng tỷ lệ sống sót có thể cao nếu được phát hiện sớm, như trường hợp khối u của Đức Giáo Hoàng. Dưới đây là một số điều cần biết.

Ung thư biểu mô tuyến phổi hay adenocarcinoma là gì?

Tòa thánh thông báo Đức Giáo Hoàng được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô tuyến phổi, một trong nhiều dạng ung thư phổi.

Có hai nhóm chính: ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ. Loại không tế bào nhỏ chiếm phần lớn các trường hợp trên thế giới và ung thư biểu mô tuyến là loại phổ biến nhất. Thậm chí, nó còn có các biến thể có tốc độ phát triển nhanh hoặc chậm hơn.

"Mặc dù vẫn rất nguy hiểm, nhưng tỷ lệ chữa khỏi của nó cao hơn một chút so với các loại ung thư phổi khác," Bác Sĩ John Heymach thuộc Trung tâm Ung thư MD Anderson ở Houston cho biết.

Hút thuốc là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Nhưng có tới 1 trong 5 trường hợp ung thư phổi xảy ra ở những người chưa từng hút thuốc và lý do vẫn chưa rõ ràng, có thể trong một số trường hợp chỉ là do ngẫu nhiên, Heymach cho biết.

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, các nguy cơ khác bao gồm tiếp xúc với khí radon, amiăng, phóng xạ, khói thuốc thụ động và ô nhiễm không khí.

Ung thư phổi được phát hiện như thế nào?

Theo Hiệp hội Ung thư, các triệu chứng ung thư phổi thường không xuất hiện cho đến khi ung thư đã ở giai đoạn tiến triển. Chúng có thể bao gồm ho dai dẳng, đau ngực, khàn giọng, khó thở và viêm phổi hoặc viêm phế quản tái phát - những triệu chứng cần được kiểm tra kỹ lưỡng.

Đôi khi, ung thư phổi có thể được phát hiện sớm khi ai đó chụp X-quang hoặc các phương pháp quét khác cho thấy một đốm trong phổi cần được kiểm tra thêm. Đó được gọi là phát hiện tình cờ, dẫn đến việc các bác sĩ tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng trước khi xuất hiện triệu chứng và có thể đủ sớm để ung thư vẫn còn nhỏ và chưa lan rộng. Trong trường hợp của Đức Giáo Hoàng, một khối u trong phổi của ngài đã được phát hiện trong một lần kiểm tra khác.

Tại Mỹ, việc tầm soát hàng năm bằng chụp CT liều thấp, một loại tia X, được khuyến cáo cho một số người có nguy cơ cao do hút thuốc lá nhiều.

Nó được điều trị như thế nào?

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính khi ung thư phổi được phát hiện sớm, và ngày càng được sử dụng ngay cả ở giai đoạn muộn hơn. Đức Giáo Hoàng đã được phẫu thuật cắt bỏ phần dưới, hay thùy dưới, của phổi phải để bảo đảm loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư.

Phổi phải có ba phần hoặc thùy, trong khi phổi trái có hai. Mỗi thùy có nhánh đường thở riêng và các mạch máu riêng biệt, và khi một thùy bị cắt bỏ, "các thùy khác thực sự sẽ đảm nhận một phần công việc", theo lời Bác Sĩ Trương Bằng (Ben Zhang), bác sĩ phẫu thuật lồng ngực tại Allina Health ở Minneapolis.

Ông cho biết, phổi sẽ dần dần thích nghi trong vài tháng cho đến khi hầu hết mọi người, đặc biệt là những người vốn đã năng động về thể chất, hầu như không nhận thấy sự khác biệt nào khi vận động.

Đức Giáo Hoàng được biết đến là người thường xuyên chơi tennis và bơi lội hàng tuần.

Theo Bác Sĩ Trương, tại Mỹ, thời gian nằm bệnh viện trung bình sau phẫu thuật ung thư phổi là hai đêm. Thời gian này phụ thuộc một phần vào việc bệnh nhân có thể đứng dậy và đi lại nhanh như thế nào, cũng như mức độ đau và thời gian cần thiết để đặt ống dẫn lưu khí và dịch từ lồng ngực.

Đức Giáo Hoàng đã có thể đi lại vào ngày hôm sau, điều mà Heymach gọi là "dấu hiệu điển hình cho thấy sự hồi phục nhanh hơn".

Việc có cần điều trị bổ sung hay không phụ thuộc vào giai đoạn của khối u, dựa trên các yếu tố như kích thước, liệu khối u có dấu hiệu di căn qua hạch bạch huyết hay không, và liệu các dấu ấn sinh học trên tế bào có cho thấy khối u có thể ác tính hay không. Điều trị bổ sung có thể bao gồm hóa trị, được sử dụng trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u hoặc sau đó để tiêu diệt các tế bào còn sót lại. Các lựa chọn khác bao gồm xạ trị, liệu pháp miễn dịch hoặc các loại thuốc tấn công vào các yếu tố phân tử cụ thể gây ra khối u.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo XIV has lung cancer called adenocarcinoma. Here’s what that means

 

Trong khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trải qua ca phẫu thuật phổi và đang hồi phục tại Bệnh viện Gemelli ở Rôma tuần này, các tín hữu có thể cầu xin sự can thiệp của một tu sĩ dòng Phanxicô thế kỷ 15, vị thánh bảo trợ cho các bệnh về phổi và đường hô hấp.

Thánh Bernardine xứ Siena, được biết đến với biệt danh "Tông đồ của nước Ý" vì những nỗ lực khôi phục đức tin Công Giáo của đất nước vào những năm 1400. Ngài nổi tiếng vì đã vượt qua chứng giọng yếu và các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp/cổ họng từ sớm trong đời, đồng thời chăm sóc các nạn nhân dịch hạch và những người nằm bệnh viện.

Sinh ra trong một gia đình thượng lưu ở nước cộng hòa Siena của Ý vào năm 1380, Bernardine Albizeschi sớm gặp bất hạnh khi mất mẹ năm 3 tuổi và cha bốn năm sau đó. Dì Diana đã chăm sóc ngài sau đó, dạy ngài tìm kiếm sự an ủi và an toàn bằng cách tin tưởng vào Chúa.

Ngay từ khi còn nhỏ, Bernardine đã thể hiện lòng quan tâm sâu sắc đến người nghèo, xuất phát từ tình yêu thương dành cho Chúa. Vì đã quen với việc nhịn ăn, đôi khi ngài còn sẵn sàng nhịn đói để giúp đỡ những người cần giúp đỡ hơn. Từ 11 đến 17 tuổi, ngài tập trung vào việc học, trau dồi tài hùng biện và lòng súng đạo, là những phẩm chất sẽ phục vụ cho công việc truyền giáo sau này của ngài.

Tuy nhiên, trước khi trở thành một nhà thuyết giáo, Bernardine đã dành nhiều năm chăm sóc những người bệnh và những người sắp qua đời. Ngài gia nhập một hội dòng tôn giáo phục vụ tại một bệnh viện ở thị trấn Scala và cống hiến hết mình cho công việc này từ năm 1397 đến năm 1400.

Trong thời gian đó, một trận dịch hạch nghiêm trọng bùng phát ở Siena, gây ra một cuộc khủng hoảng mà cuối cùng dẫn đến việc chàng trai trẻ phải gánh vác toàn bộ bệnh viện. Bên trong bệnh viện, mỗi ngày có tới 20 người chết vì căn bệnh này, và nhiều nhân viên y tế cũng thiệt mạng. Đội ngũ nhân viên bị giảm sút nghiêm trọng và các nạn nhân mới liên tục được đưa đến.

Bernardine đã thuyết phục 12 thanh niên giúp ngài tiếp nối công việc của bệnh viện, và ngài đã tiếp quản nơi này trong thời gian bốn tháng. Mặc dù không bị bệnh dịch hạch lây nhiễm, nhưng công việc mệt mỏi đã khiến ngài suy yếu và mắc phải một căn bệnh khác khiến ngài phải nằm liệt giường suốt bốn tháng.

Sau khi bình phục, ngài dành hơn một năm chăm sóc dì Bartholomaea cho đến khi bà qua đời. Sau đó, Bernardine, khi đó 22 tuổi, chuyển đến một ngôi nhà nhỏ ở ngoại ô thành phố, nơi ngài bắt đầu tìm hiểu ý muốn của Chúa về tương lai của mình thông qua cầu nguyện và ăn chay.

Cuối cùng, ngài quyết định gia nhập dòng Phanxicô Nhặt Phép vào năm 1403, sống một cuộc đời khắc khổ tập trung vào nghèo khó và khiêm nhường. Trong thời gian này, khi cầu nguyện trước cây thánh giá, Bernardine nghe thấy Chúa Kitô nói với ngài: "Con ơi, hãy nhìn xem Ta đang treo trên thập giá. Nếu con yêu mến Ta, hoặc muốn bắt chước Ta, hãy cũng bị đóng đinh trần truồng vào thập giá của con và theo Ta. Như vậy con chắc chắn sẽ tìm thấy Ta."

Sau khi được thụ phong linh mục, Bernardine được các bề trên giao nhiệm vụ truyền giáo cho những người Ý đang xa rời đức tin Công Giáo. Thánh Vincent Ferrer, một nhà truyền giáo dòng Đa Minh, ngay trước khi rời Ý, đã giảng một bài thuyết giáo trong đó ngài tiên đoán rằng một trong những người nghe sẽ tiếp tục công việc của ngài giữa những người Ý - một lời tiên tri mà Bernardine đã nghe trực tiếp và đã thực hiện.

Lòng sùng kính cá nhân của Bernardine đối với Chúa, là điều khiến ngay cả những tu sĩ dòng Phanxicô nghiêm khắc cũng phải kinh ngạc, đã làm cho bài giảng của ngài vô cùng hiệu quả. Ngài đã lay động người nghe từ bỏ những thói xấu, quay về với Chúa và sống hòa thuận với nhau. Ngài khuyến khích lòng sùng kính danh Chúa Giêsu như một phương tiện đơn giản và hiệu quả để luôn nhớ đến tình yêu của Chúa.

Khi các linh mục khác đến hỏi ý kiến ngài, Bernardine đã đưa ra một quy tắc đơn giản: "Trong mọi hành động của mình, trước hết hãy tìm kiếm vương quốc của Thiên Chúa và vinh quang của Ngài. Hãy hướng mọi việc mình làm đến sự tôn kính Ngài. Hãy kiên trì trong tình bác ái huynh đệ, và trước hết hãy thực hành tất cả những gì mình muốn dạy cho người khác."

Ngài nói: "Nhờ vậy, Chúa Thánh Thần sẽ làm chủ các con và ban cho các con sự khôn ngoan và tài ăn nói đến nỗi không kẻ thù nào có thể chống lại các con được."

Chính cuộc đời của Bernardine đã chứng minh nguồn sức mạnh này khi đối mặt với thử thách. Ngài kiên nhẫn chịu đựng lời buộc tội dị giáo — là điều mà Đức Giáo Hoàng Martin V đã minh oan cho ngài và tuyên bố rằng đó là một lời tố cao sai sự thật. Ngài cũng từ chối từ bỏ việc rao giảng mạnh mẽ của mình khi một quý tộc đe dọa giết ngài.

Bernardine được ngưỡng mộ rộng rãi khắp nước Ý, và ngài đã được đề nghị chức vụ giám mục ba lần. Tuy nhiên, mỗi lần ngài đều từ chối, chọn cách thực hiện lời tiên tri của Thánh Vincent Ferrer thông qua công việc truyền giáo của mình. Bernardine đã thuyết giảng khắp hầu hết nước Ý nhiều lần, và thậm chí còn hòa giải được các thành viên của các phe phái chính trị đang xung đột.

Về sau, Bernardine làm tổng quản lý cho dòng Phanxicô trong 5 năm và khôi phục lại việc thực hành quy tắc sống nghiêm ngặt của dòng. Sau đó, vào năm 1444, 40 năm sau khi lần đầu tiên bước vào đời sống tu sĩ, Bernardine lâm bệnh trong một chuyến đi. Ngài vẫn tiếp tục thuyết giảng, nhưng chẳng bao lâu sau mất đi sức lực và giọng nói.

Ngài qua đời vào ngày 20 tháng 5 năm 1444, và chỉ sáu năm sau, vào năm 1450, Đức Giáo Hoàng Nicholas V đã phong thánh cho ngài.

---

Source:National Catholic Register

Praying for Pope Leo? Meet the Patron Saint of Lung Problems

 

Theo Quốc vụ khanh Tòa Thánh, vị Giáo hoàng đang nằm viện là người đã chủ động thực hiện cuộc gọi tới Tổng thống Nga.

Andrea Gagliarducci, trong bản tin ngày 16/10/2026 của Hãng tin EWTN News, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm vào ngày 16 tháng 10, trong khi vị Giáo hoàng vẫn đang nằm viện.

Theo thông báo từ Tòa Thánh, Đức Giáo Hoàng đã bày tỏ mối quan ngại về Oleshky, một thành phố thuộc vùng Kherson nằm trong khu vực Ukraine đang bị Nga kiểm soát. Tại đây, một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng đang diễn ra; theo Liên Hợp Quốc, 1,700 người đang bị mắc kẹt trong những nơi giờ đây đã trở thành các "thành phố ma" do các cuộc tấn công liên tục. Đức Giáo Hoàng kêu gọi một lệnh ngừng bắn để tạo điều kiện cho việc vận chuyển lương thực, viện trợ y tế, cũng như cho phép người dân sơ tán một cách tự nguyện và an toàn. Ngài cũng tái khẳng định cam kết của Tòa Thánh đối với đối thoại và hòa bình.

Cuộc trò chuyện với Tổng thống Nga là lần liên lạc trực tiếp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng với một nguyên thủ quốc gia kể từ khi ngài trải qua ca phẫu thuật ung thư phổi vào ngày 13 tháng 10. Thông báo từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh khá ngắn gọn, nêu rõ: "Hôm nay, Đức Thánh Cha Leo XIV đã có cuộc điện đàm với Ngài Vladimir Putin, Tổng thống Liên bang Nga."

Bên cạnh việc kêu gọi ngừng bắn, thông báo còn tái khẳng định "cam kết của Tòa Thánh trong việc thúc đẩy đối thoại và hòa bình."

Thông báo từ phía Điện Kremlin chi tiết hơn. Theo thông tin từ Điện Kremlin, trong khi bày tỏ lời chúc chân thành mong Đức Giáo Hoàng sớm bình phục sau ca phẫu thuật gần đây, ông Putin đã nhấn mạnh “tầm quan trọng của sự hợp tác giữa Nga và Vatican trong việc thúc đẩy các giá trị tinh thần và đạo đức chung, cũng như bảo vệ người Ki-tô giáo và các thánh địa Ki-tô giáo tại nhiều khu vực trên thế giới”. Cả hai bên đều tái khẳng định mong muốn tiếp tục đối thoại giữa Giáo hội Chính thống giáo Nga và Giáo Hội Công Giáo La Mã.

Điện Kremlin cũng cho biết, trong cuộc trao đổi về vấn đề Ukraine, “ông Vladimir Putin đã cảm ơn Đức Giáo Hoàng vì thiện chí đóng góp vào việc giải quyết xung đột cũng như những nỗ lực nhân đạo mà ngài vẫn đang thực hiện”.

Ngoài ra, Điện Kremlin cho hay, trước mối quan tâm của Đức Giáo Hoàng đối với thường dân tại thành phố Oleshky (thuộc vùng Kherson) – nơi đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga, ông Putin đã đưa ra lời giải thích chi tiết về trách nhiệm của chính quyền Kyiv đối với tình hình nhân đạo tại khu vực này. Điện Kremlin cho biết thêm, ông Putin ủng hộ ý định của Vatican trong việc hỗ trợ tạo ra các điều kiện cần thiết nhằm đảm bảo an toàn cho người dân và tổ chức vận chuyển các nhu yếu phẩm thiết yếu. Theo phía Nga, hai bên đã nhất trí hợp tác hướng tới mục tiêu đó.

Điện Kremlin mô tả cuộc đối thoại này là “mang tính xây dựng và diễn ra trong tinh thần tôn trọng lẫn nhau”.

Theo hãng tin SIR của Hội đồng Giám mục Ý, Đức Hồng Y Pietro Parolin – Quốc vụ khanh Tòa Thánh Vatican – cho biết chính Đức Giáo Hoàng là người đã chủ động thực hiện cuộc điện đàm với ông Putin vào ngày 16 tháng 10. Đức Hồng Y Parolin bày tỏ hy vọng rằng, trước đề nghị từ Đức Giáo Hoàng, ông Putin sẽ đồng ý triển khai các biện pháp nhân đạo. Ngài nói thêm rằng việc ông Putin sẵn sàng nhận cuộc gọi có thể được xem là một tín hiệu tích cực.

Cuộc điện đàm này diễn ra sau các chuyến thăm Nga vào tháng 8 của Tổng giám mục Paul Richard Gallagher và sau đó là Đức Hồng Y Matteo Zuppi – đặc phái viên của Đức Giáo Hoàng về các vấn đề nhân đạo.

Một nguồn tin am hiểu về công tác tổ chức cuộc trao đổi ngày 16 tháng 10 cho biết, cuộc đối thoại này đã được lên kế hoạch từ chuyến thăm Nga của Đức Hồng Y Zuppi vào cuối tháng 9. Thời điểm đó trùng với giai đoạn Đức Giáo Hoàng đang nằm viện. Trước đó, vào ngày 4 tháng 6 năm 2025, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã có cuộc điện đàm với ông Putin. Theo Vatican News, cuộc trò chuyện tập trung vào các vấn đề cùng quan tâm, đặc biệt là cuộc chiến tại Ukraine và triển vọng hòa bình. Trong cuộc gọi, Đức Giáo Hoàng đã kêu gọi Nga thực hiện “một cử chỉ thúc đẩy hòa bình”, đồng thời nhấn mạnh “tầm quan trọng của đối thoại trong việc thiết lập các liên lạc tích cực giữa các bên và tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột”.

Ông Putin từng ba lần đến thăm Điện Tông tòa tại Vatican để gặp gỡ Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

 

Cựu tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin đã bảo vệ danh hiệu Đồng Cứu Chuộc của Đức Mẹ Maria, nói rằng đó "không phải là sự gán ghép sai lệch hay sự phóng đại quá mức, mà là một chân lý khách quan được chứa đựng trong mặc khải."

Kết thúc hội nghị thần học về Đức Mẹ kéo dài hai ngày "De Maria numquam satis" được tổ chức gần Vatican, Đức Hồng Y Müller đã đưa ra một lời bào chữa rõ ràng nhưng kiên quyết cho giáo lý Công Giáo về sự hiểu biết đích thực về sự đồng cứu chuộc của Đức Mẹ.

Đức Hồng Y Müller, cựu tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin từ năm 2012 đến năm 2017, đã phản bác quan điểm của người Tin Lành về sự hợp tác của con người trong vai trò cứu rỗi. Dựa trên nhiều chủ đề được nêu trong Tân Ước, Đức Hồng Y Müller khẳng định rằng "Thiên Chúa không loại trừ chúng ta khỏi công việc cứu chuộc, mà bao gồm chúng ta, cho phép chúng ta tham gia và cộng tác với công việc cứu chuộc và sự hoàn thiện của nhân loại trong sự hiệp thông của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần."

Do vinh dự to lớn dành cho tạo vật của Chúa khi được cộng tác vào công cuộc cứu độ của Ngài, vị Hồng Y nhận định rằng "Thần học về Đức Mẹ là đỉnh cao của nhân học Công Giáo và là tiêu chuẩn của chính thống giáo Công Giáo, vì toàn bộ sự cứu chuộc phụ thuộc vào việc Chúa đã trao cho Đức Mẹ phẩm giá nhân quả trong việc hoàn thành ý muốn cứu độ phổ quát của Ngài."

Đức Hồng Y Müller sau đó khẳng định mạnh mẽ rằng "khi Đức Mẹ được gọi là ‘Đấng Đồng Cứu Chuộc’ trong lòng đạo đức và thần học Công Giáo, đây không phải là một sự gán ghép sai lệch hay một sự phóng đại quá mức, mà là một chân lý khách quan được chứa đựng trong mặc khải."

Ngài nói thêm rằng, "Đức Mẹ Maria, thông qua sự cộng tác mang tính cấu thành của Mẹ trong sự Nhập Thể, gắn bó mật thiết và không thể tách rời với công cuộc cứu chuộc."

Đức Hồng Y một lần nữa viện dẫn kho tàng phong phú các tác phẩm thần học về Đức Mẹ, lưu ý rằng mỗi khoảnh khắc quan trọng trong cuộc đời và sự cộng tác của Mẹ trong công cuộc cứu rỗi đều có mối liên hệ với nhau:

"Nếu Đức Mẹ Maria, với câu ‘Fiat mihi secundum verbum tuum’, đã cộng tác một cách cấu thành trong sự Nhập Thể, thì điều này cũng bao gồm - thay mặt cho toàn thể nhân loại - sự cộng tác của Mẹ trong công cuộc cứu chuộc qua thập giá của Con Mẹ, người mà Mẹ đã đứng bên cạnh và nơi linh hồn Mẹ bị đâm thấu bởi một thanh gươm."

Danh hiệu Đồng Cứu Chuộc của Đức Mẹ Maria đã được nhiều học giả nghiên cứu về Đức Mẹ đề xuất trong những năm gần đây, khi họ kêu gọi một định nghĩa chính thức từ Đức Giáo Hoàng về danh hiệu này. Phong trào này xuất hiện trong bối cảnh nhiều thế kỷ phát triển về sự trọn vẹn của thần học đằng sau danh hiệu này và đã được đề xuất bởi cả các thánh và các Đức Giáo Hoàng.

Nhưng vào tháng 11 năm ngoái, Hồng Y Victor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo hiện tại của Bộ Giáo Lý Đức Tin, đã công bố Note Mater Populi Fidelis, phản đối việc sử dụng danh hiệu Đồng Cứu Chuộc – mặc dù ngài không, và không thể, lập luận rằng danh hiệu đó là sai. "Với sự cần thiết phải giải thích vai trò phụ thuộc của Đức Mẹ đối với Chúa Kitô trong công cuộc Cứu Chuộc, sẽ không thích hợp nếu sử dụng danh hiệu ‘Đồng Cứu Chuộc’ để định nghĩa sự cộng tác của Đức Mẹ", Hồng Y Fernández nói.

Văn bản này nhanh chóng bị các nhà nghiên cứu về Đức Mẹ hàng đầu chỉ trích rộng rãi, và Fernández sau đó thừa nhận rằng tiêu đề này có thể được sử dụng trong các cuộc gặp gỡ riêng tư và bởi những người hiểu ý nghĩa truyền thống của tiêu đề đó.

Phát biểu bên cạnh Vatican vào ngày 8 tháng 10, Đức Hồng Y Müller đã phản đối nỗ lực ngăn cản người Công Giáo sử dụng danh hiệu này. Ngài tấn công trước tiên vào các động thái đại kết nhằm dập tắt phong trào Đồng Cứu Chuộc:

"Danh hiệu này không nên bị im lặng chỉ vì sự bác bỏ của những người Tin Lành, những người dựa trên giáo lý về sự công chính hóa của họ, quan niệm về sự cứu chuộc mà không có sự tham gia tự do của con người và do đó làm giảm ý nghĩa của nó; thay vào đó, nó cần được giải thích trong bối cảnh tổng thể của công trình cứu chuộc thần thánh-nhân loại do Chúa Kitô, Con Thiên Chúa, và Đức Mẹ Maria thực hiện."

Ngài cũng chỉ trích những người phản đối việc sử dụng các danh xưng Kitô học tương tự cho người Công Giáo. Người Công Giáo được biết đến là con cái của Thiên Chúa, các linh mục là những người trung gian và những người đã chịu phép rửa tội được Thánh Phaolô gọi là những người cộng tác với Chúa Kitô trong công việc cứu độ của Ngài. Tuy nhiên, không một danh xưng nào trong số này nghi ngờ Chúa Kitô là Con duy nhất của Thiên Chúa, cũng như bản chất của Ngài là Thượng tế và Đấng Cứu chuộc nhân loại.

Tương tự, Đức Hồng Y Müller nói, thuật ngữ Đồng Cứu Chuộc không nên gây nhầm lẫn hay tranh cãi. "Do đó, bất cứ ai quen thuộc với các nguyên tắc của thần học Công Giáo đều không thể tìm thấy lý do gì để phản đối việc sử dụng tương tự các danh hiệu Kitô học và cứu rỗi."

Đức Hồng Y Müller còn liên kết tất cả các danh hiệu của Đức Mẹ Maria lại với nhau, lưu ý rằng cũng giống như việc tuyên xưng đức tin Công Giáo, chúng không thể tách rời nhau:

"Cũng như tất cả các mầu nhiệm của đức tin Kitô giáo đều được kết nối mật thiết trong phép tương đồng đức tin (analogia fidei) và giải thích lẫn nhau, thì giáo lý tín điều về Đức Mẹ cũng không phải là một tập hợp chủ quan của các yếu tố rời rạc, mà là sự thể hiện nguồn gốc của nó trong mầu nhiệm duy nhất về sự tự mặc khải của Thiên Chúa trong Chúa Kitô, Con của Ngài, như là chân lý và sự sống của mỗi người, cùng với Mẹ của các tín hữu, nói rằng: ‘Này, tôi là tôi tớ của Chúa.’"

Sự can thiệp của Hồng Y diễn ra vào gần cuối hội nghị về Đức Mẹ học cao cấp được tổ chức tại Augustinianum, ngay dưới bóng của Vatican. Sự kiện này không thể bị xem nhẹ: nó có sự tham gia của hai Hồng Y nổi tiếng và được kính trọng, nhiều nhà nghiên cứu Đức Mẹ hàng đầu và nhà thần học của phủ Đức Giáo Hoàng.

Một số Hồng Y thuộc Giáo triều cũng gửi lời chúc mừng và lời chúc tốt đẹp đến sự kiện này, đáng chú ý nhất là Hồng Y Fernández.

Khi hội nghị kết thúc, phó nhiếp chính phủ Tòa Thánh – Cha Edward Daniang Daleng, OSA – cũng có mặt ngắn gọn để trao quà cho Đức Hồng Y Müller và Hồng Y Burke.

---

Source:Catholic Herald

Cardinal Müller: Mary’s Co-Redemptrix title a truth ‘contained in revelation’

 

Bill Gates tiết lộ rằng mối lo ngại lớn nhất của ông về trí tuệ nhân tạo là "những kẻ xấu" lợi dụng nó để khủng bố sinh học và tấn công mạng.

Người đồng sáng lập Microsoft khẳng định hiện nay chưa có biện pháp bảo vệ nào đủ mạnh để ngăn chặn các mô hình trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI mạnh mẽ bị các đối tượng xấu lợi dụng.

Nếu rơi vào tay kẻ xấu, công nghệ này có thể được sử dụng để phá hoại hệ thống tài chính, thực hiện các cuộc tấn công mạng tinh vi và phát triển các loại vũ khí sinh học chưa từng thấy trước đây.

"Mặt trận mà chúng ta có thể sẽ chứng kiến rõ rệt nhất trong năm tới là các cuộc tấn công mạng," ông nói trong một cuộc phỏng vấn với ABC News

"Mối nguy hiểm thực sự hiện nay không phải là việc trí tuệ nhân tạo vượt khỏi tầm kiểm soát. Chúng ta cần phải giải quyết vấn đề đó, nhưng tác động lớn mà nó có thể gây ra còn phải mất nhiều năm nữa."

"Chính những kẻ xấu đang lợi dụng trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực AI, nơi mà người ta có thể loại bỏ tất cả các biện pháp bảo vệ. Hiện tại, điều đó được cho phép. Vì vậy, khi có những kẻ xấu, không có biện pháp bảo vệ, và các mô hình mới nhất, thì trong năm tới, chủ yếu là trong lĩnh vực an ninh mạng, chúng ta sẽ phải đối mặt với rất nhiều bất ngờ tiêu cực."

Lời cảnh báo của Bill Gates, đồng sáng lập công ty Microsoft, mâu thuẫn trực tiếp với Tổng thống Trump, người đã bác bỏ các cảnh báo và lời kêu gọi kìm hãm tốc độ phát triển trí tuệ nhân tạo, coi đó là một "trò lừa bịp".

Ông liên tục đưa ra lập trường trên từ sau một cuộc gọi trực tiếp trên sân khấu với Giám đốc Nvidia Jensen Huang tại hội nghị All-In Summit ở Los Angeles vào tháng 9 năm 2026.

Ông cho rằng những cảnh báo về việc AI sẽ hủy diệt thế giới hay thâu tóm quyền kiểm soát chỉ là trò lừa bịp, đồng thời khẳng định việc làm chậm quá trình phát triển của Mỹ sẽ chỉ có lợi cho các đối thủ chính trị hoặc Trung Quốc.

Tổng thống Trump cũng đề nghị đổi tên AI thành Siêu Trí Tuệ thay vì Trí Tuệ Nhân Tạo.

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Giám đốc điều hành Microsoft, Satya Nadella, kêu gọi các công ty công nghệ coi tất cả các mô hình AI như thể chúng đã bị "xâm phạm" và có khả năng gây nguy hiểm.

Ông kêu gọi các nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo cần tích hợp các biện pháp bảo vệ vào công nghệ ngay từ giai đoạn đầu phát triển.

Một trong những cơ chế an toàn đó là "phanh khẩn cấp", cho phép bất kỳ người được ủy quyền nào cũng có thể tạm dừng hoặc tắt mô hình nếu nó hoạt động theo cách không phù hợp với lợi ích của con người.

"Chúng ta phải xây dựng những hệ thống khép kín mà chúng ta có thể quan sát hành vi của chúng, kiểm tra giới hạn của chúng và luôn có thể kiểm soát được các hành động," ông viết trong một bài đăng dài trên X vào cuối tuần.

Việc trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI chiếm lĩnh thế giới vừa tiến thêm một bước nữa và con người nên đọc kỹ các ghi chú cập nhật.

"Bất kỳ tác nhân nào đủ năng lực và có quyền truy cập vào các hệ thống quan trọng đều có thể mắc sai lầm hoặc bị xâm phạm, và cấu trúc ngăn chặn và kiểm soát phải tính đến điều đó."

Năm 2026 chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ các cuộc tấn công mạng sử dụng trí tuệ nhân tạo, với Anthropic, OpenAI và các phòng thí nghiệm hàng đầu khác báo cáo các sự việc liên quan đến việc các mô hình thử nghiệm xâm nhập vào hệ thống máy tính của các công ty và chính phủ.

---

Source:MSN

Bill Gates reveals most imminent threat from AI

 

LiCAS.news, ngày 16 tháng 10 năm 2026, từ Giáo Phận Xuân Lộc đánh đi bản tin sau: Các giáo sĩ và tín hữu quy tụ trong Thánh lễ cung hiến thánh địa tại Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi, thuộc Giáo phận Xuân Lộc, Việt Nam, vào ngày 14 tháng 10 năm 2026. Sự kiện này diễn ra đúng dịp kỷ niệm 61 năm thành lập giáo phận, với sự tham dự của các giám mục từ 27 giáo phận, hơn 500 linh mục cùng hàng chục ngàn khách hành hương.

Thực vậy, hàng chục ngàn người Công Giáo đã quy tụ tại Việt Nam để tham dự lễ cung hiến thánh địa tại Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi – nơi mà các nhà lãnh đạo Giáo hội tin rằng có thể trở thành điểm đến quốc tế cho các tín hữu hành hương.

Lễ cung hiến diễn ra vào ngày 14 tháng 10 tại Giáo phận Xuân Lộc, trùng với dịp kỷ niệm 61 năm thành lập giáo phận. Sự kiện thu hút sự hiện diện của các giám mục từ 27 giáo phận, hơn 500 linh mục, các tu sĩ nam nữ, cùng đại diện Giáo hội từ Việt Nam và nước ngoài.

Đức Tổng Giám Mục Marek Zalewski, Đại diện thường trú của Tòa Thánh tại Việt Nam, đã tham dự buổi lễ cùng với các đại diện Giáo hội đến từ Úc, Pháp, Lào và Hoa Kỳ.

Đức Giám Mục Giáo phận Xuân Lộc, Đức cha Gioan Đỗ Văn Ngân, đã chủ sự Thánh lễ và nghi thức cung hiến.

Trong bài giảng, Đức Giám Mục Giáo phận Mỹ Tho, Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, chia sẻ rằng sứ mệnh của thánh địa này là dẫn đưa khách hành hương đến với Chúa Kitô thông qua Đức Maria.

Nhắc lại lời của Đức Maria tại tiệc cưới Cana – “Người bảo gì, các anh cứ làm theo” – ngài đặt câu hỏi liệu phương châm “Qua Mẹ Maria để đến với Chúa Giêsu” có thể được xem là tư tưởng chủ đạo của Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi hay không.

Ngài nhấn mạnh rằng, khi đến với Núi Cúi, khách hành hương cuối cùng sẽ được mời gọi: “Hãy đến với Con của Mẹ, là Chúa Giêsu”.

Đức cha Khảm cũng liên kết thánh địa này với một tầm nhìn rộng lớn hơn về sự hiệp thông, cho rằng ý nghĩa của nơi đây không chỉ gói gọn trong cộng đồng Công Giáo mà còn mở rộng đến các Kitô hữu khác, tín đồ của các tôn giáo khác và đại gia đình nhân loại.

Ngài chia sẻ: “Chỉ có một tấm bánh, và tất cả chúng ta cùng chia sẻ tấm bánh ấy; vì thế, dù là nhiều người, chúng ta vẫn là một thân thể.”

Đức cha cho biết trung tâm hành hương này nên trở thành nơi để các linh mục, tu sĩ và giáo dân tìm thấy sự bình an, có thêm sức mạnh trong những giai đoạn thử thách và khơi dậy đức tin của mình.

Ngài bày tỏ hy vọng rằng trong tương lai, Núi Cúi sẽ không chỉ đón tiếp hàng ngàn hay hàng chục ngàn khách hành hương, mà là hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu người, từ đó phát triển từ một trung tâm hành hương cấp quốc gia thành một trung tâm mang tầm quốc tế.

Nghi thức cung hiến bao gồm việc đặt di tích của Thánh Anrê Nguyễn Kim Thông dưới bàn thờ, tiếp nối bằng lời nguyện cung hiến, xức dầu bàn thờ và các bức tường của thánh địa, xông hương và thắp sáng nhà thờ.

Sau Thánh lễ, Đức Tổng Giám Mục Zalewski đã ca ngợi đức tin và những hy sinh góp phần xây dựng nên trung tâm này.

Ngài nói: “Những viên đá tạo nên cấu trúc vật chất, nhưng vô số ‘viên đá đức tin’ mà Thiên Chúa đã, đang và sẽ tiếp tục vun đắp trong lòng mỗi người còn trở nên tốt đẹp hơn nhiều. Nguyện xin nơi đây trở thành chốn Thiên Chúa ban ân sủng cho những ai đến hành hương, để khi trở về, họ có thể mang tình yêu và lòng thương xót của Người đến với mọi người.”

Đức Tổng Giám Mục Giuse Vũ Văn Thiên của Tổng Giáo phận Hà Nội, thay mặt Hội đồng Giám mục Việt Nam, nhận định rằng trung tâm hành hương này đã vượt xa quy mô của một công trình mang ý nghĩa quốc gia để vươn tầm quốc tế.

Ngài cho biết, đây không chỉ là một công trình vật chất mà còn là một công trình đức tin, phản ánh lòng sùng kính của người Công Giáo tại Xuân Lộc đối với Đức Maria, cùng niềm tin rằng nhờ Mẹ, họ có thể trở thành những môn đệ trung thành của Chúa Giêsu.

Đức cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh – vị giám mục đã nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục theo sát quá trình phát triển của trung tâm hành hương – khẳng định rằng việc hoàn thành công trình này là nhờ ân sủng của Thiên Chúa và sự ủng hộ từ các tín hữu.

Ngài bộc bạch: “Nếu không có ân sủng của Thiên Chúa cùng sự đóng góp và giúp đỡ của mọi người… thì tôi chẳng thể làm được gì cả.” Đức cha Ngân gửi lời cảm ơn đến các vị lãnh đạo Giáo hội, các kiến trúc sư, kỹ sư, ân nhân cùng cộng đoàn tín hữu đã góp phần xây dựng trung tâm này.

Ngài chia sẻ: “Hôm nay, giáo phận xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến tất cả mọi người”.

 

1. Hải quân Ukraine tấn công 6 máy bay ném bom Su-34M của Nga bằng hỏa tiễn Neptune.

Hải quân Ukraine cho biết hôm thứ Năm, ngày 15 tháng 10, một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn Neptune vào đêm trước đó đã đánh trúng sáu máy bay ném bom Su-34M của Nga tại một phi trường quân sự ở vùng Voronezh của Nga.

Theo thông báo đăng tải trên mạng xã hội của hải quân, cuộc tấn công nhắm vào phi trường Borisoglebsk và phá hủy các thiết bị hỗ trợ hoạt động bay.

Các vụ nổ thứ cấp và hỏa hoạn đã được ghi nhận tại phi trường. Hải quân cho biết thông tin về hậu quả của cuộc tấn công vẫn đang được làm rõ.

"Vào đêm 14 rạng sáng 15 tháng 10, hải quân Quân đội Ukraine đã tấn công phi trường quân sự Borisoglebsk ở vùng Voronezh của Nga bằng hệ thống hỏa tiễn ven biển Neptune", thông báo cho biết.

Hải quân báo cáo rằng sáu máy bay Su-34M đã bị trúng đạn và các vụ nổ thứ cấp kéo dài trong nhiều giờ sau đó cho thấy quân Nga ít có hy vọng cứu vãn được 6 chiếc máy bay này.

Máy bay Su-34M có thể mang nhiều loại bom dẫn đường và không dẫn đường, cũng như các loại hỏa tiễn khác nhau. Nó được mô tả là một trong những phương tiện chủ lực của Nga để phóng bom dẫn đường nhằm vào các vị trí phòng thủ của Ukraine và các khu dân cư gần tiền tuyến.

Hải quân cho biết việc tấn công các máy bay ném bom sẽ làm suy yếu năng lực không quân của Nga và làm giảm khả năng tiến hành các hoạt động không kích chiến thuật tại các khu vực bị ảnh hưởng.

[Kyiv Post: Ukrainian Navy Strikes 6 Russian Su-34M Bombers Using Neptune Missiles]

2. Tổng thống Trump đe dọa cắt nguồn cung vũ khí thiết yếu của Mỹ cho Ukraine trong cuộc tranh cãi với Tổng thống Zelenskiy về các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Putin.

Ông Donald Trump sẵn sàng phá hủy cỗ máy chiến tranh của Ukraine trừ khi Kyiv ngừng tấn công vào các cơ sở năng lượng của Nga.

Ông ta đã đe dọa đình chỉ thỏa thuận cho phép các đồng minh mua vũ khí của Mỹ để gửi đến Ukraine.

Tổng thống Mỹ được tường trình vô cùng tức giận trước việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy liên tục tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Các nguồn tin của Mỹ cũng tiết lộ những động thái có thể nhằm che giấu thông tin tình báo quan trọng khỏi Ukraine.

Trong khi đó, lực lượng Nga đã phá hủy sáu cơ sở năng lượng của Ukraine ngày hôm qua - sau khi Tổng thống Trump tuyên bố đã làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng.

Tổng thống Zelenskiy, người tiết lộ ông không hề hay biết gì về thỏa thuận được tường trình không tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, cho biết bom lượn và máy bay điều khiển từ xa đã được sử dụng.

Ông nói thêm: "Nga có ý định tiếp tục các cuộc tấn công khủng bố trên không nhằm vào người dân và cộng đồng của chúng ta."

"Hôm nay, quân Nga đã tấn công sáu cơ sở năng lượng ở Ukraine."

"Tất cả những điều này xảy ra sau khi Tổng thống Hoa Kỳ đưa ra tuyên bố về lệnh ngừng bắn năng lượng."

Tổng thống Zelenskiy, người đã cáo buộc người đồng cấp Mỹ là "yếu đuối" vì đồng ý mua 1,8 triệu tấn dầu diesel từ Nga mà không đòi hỏi bất kỳ nhượng bộ nào về chiến tranh, nói thêm: "Nếu Nga không đồng ý ngừng bắn năng lượng, chúng tôi sẽ đáp trả."

"Nếu Nga muốn chúng tôi ngừng các cuộc tấn công tầm xa vào các nhà máy lọc dầu của họ, thì Nga phải ngừng các cuộc tấn công vào hệ thống năng lượng của chúng tôi và ngừng giết hại người dân của chúng tôi."

Một thiếu niên 16 tuổi và một phụ nữ 19 tuổi nằm trong số những người thiệt mạng trong các cuộc tấn công mới nhất của lực lượng Vladimir Putin.

[The Sun: DON'S RAGE Trump threatens to cut off vital US weapons to Ukraine in row with Zelensky over strikes on Putin’s oil refineries]

3. Vua Charles đón tiếp Tổng thống Zelenskiy sau mâu thuẫn với Tổng thống Trump.

Nước Anh lại một lần nữa dành sự tiếp đãi trọng thị cho Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Vua Charles đã tiếp kiến tổng thống Ukraine tại Cung điện Buckingham hôm thứ Tư, trong bối cảnh Kyiv đang đối mặt với những căng thẳng leo thang với Tòa Bạch Ốc của Ông Donald Trump. Đây là cuộc gặp mới nhất trong một loạt các cuộc gặp mà nhà vua tìm cách ủng hộ nhà lãnh đạo Ukraine vào thời điểm quan trọng này.

Hai người đã có cuộc thảo luận kéo dài 25 phút trong phòng tiếp kiến riêng của nhà vua trước khi nhà lãnh đạo Ukraine đến phố Downing để gặp Thủ tướng Anh Andy Burnham.

Sau đó, Tổng thống Zelenskiy đã cảm ơn nhà vua "vì sự ủng hộ kiên định dành cho Ukraine".

Charles đã tiếp đón Tổng thống Zelenskiy tại Sandringham vào tháng 3 năm 2025, vài ngày sau khi Tổng thống Trump và Phó Tổng thống JD Vance công khai chỉ trích nhà lãnh đạo Ukraine tại Phòng Bầu dục, và tại Lâu đài Windsor hồi đầu năm nay sau khi Ukraine, Anh, Pháp và Đức công bố một tuyên bố chung kêu gọi một thỏa thuận "công bằng và lâu dài" để chấm dứt chiến tranh với Nga.

Tổng thống Zelenskiy tiến vào phố Downing Street với đội cận vệ danh dự thuộc Đại đội số 12, Trung đoàn Vệ binh Ireland, hộ tống, điều mà một phát ngôn viên của Phủ Thủ tướng cho biết được tường trình chưa từng có tiền lệ.

Chuyến thăm mới nhất diễn ra trong bối cảnh căng thẳng mới nảy sinh liên quan đến đường lối của Tổng thống Trump đối với Nga và Ukraine, sau khi ông chỉ trích sự lãnh đạo của Tổng thống Zelenskiy và đạt được thỏa thuận với Mạc Tư Khoa để dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga.

Đây là chuyến thăm thủ đô Âu Châu đầu tiên của tổng thống Ukraine kể từ khi Tổng thống Trump đưa ra thông báo hôm thứ Sáu tuần trước, và là cuộc gặp thứ ba của ông với bà Burnham.

Một phát ngôn viên của Phủ Thủ tướng cho biết trong cuộc gặp, Thủ tướng Burnham và Tổng thống Zelenskiy đã thảo luận về "các cuộc tấn công bừa bãi, trắng trợn của Nga nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng kể từ khi Tổng thống Trump kêu gọi ngừng bắn năng lượng".

Thủ tướng Burnham đã nói với Tổng thống Zelenskiy rằng Anh sẽ tiếp tục phát triển các giải pháp quân sự tiên tiến để sử dụng trên chiến trường ở Ukraine - bao gồm cả việc nâng cấp năng lực của Anh lên các thiết bị được tặng từ các đối tác khác. Ông cũng cam kết tiếp tục các nỗ lực ngoại giao về việc cung cấp thiết bị quốc phòng quốc tế.

Trong một cuộc phỏng vấn trước đó với nhà báo Piers Morgan, Tổng thống Zelenskiy nói rằng thỏa thuận của Tổng thống Trump với Nga có nghĩa là ông ta "không đứng về phía đúng của lịch sử" và cho rằng Ukraine "đang mất đi một đối tác mạnh mẽ".

Ông cho biết SpaceX của Elon Musk và Mỹ đã cố tình quyết định chặn quyền truy cập vào hệ thống vệ tinh Starlink, đồng thời cảnh báo "quyết định này sẽ gây ra nhiều tổn thất về người. Chắc chắn sẽ có người chết."

Cho đến nay, Burnham vẫn từ chối lên án tổng thống Mỹ vì đã đạt được thỏa thuận với Nga, nói với các Dân biểu hôm thứ Tư rằng ông muốn "cố gắng hàn gắn lại mối quan hệ để nhận được sự ủng hộ trở lại".

Trong một tuyên bố được Văn phòng Thủ tướng Anh đưa ra vào đêm trước chuyến thăm, Thủ tướng Burnham cho biết: "Sự ủng hộ vững chắc của chúng ta dành cho Ukraine là rất quan trọng để giữ an toàn cho chúng ta ở Anh và bảo đảm những người ở tiền tuyến có đủ trang thiết bị cần thiết để đẩy lùi Nga."

"Thông điệp của tôi gửi đến người dân Ukraine không thể rõ ràng hơn, chúng tôi sẽ sát cánh cùng các bạn cho đến khi nào cần thiết, và chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa để ủng hộ cuộc đấu tranh dũng cảm của các bạn vì hòa bình ở Âu Châu. Đây không chỉ là điều đúng đắn mà còn là điều cần thiết phải làm. Không thể để cho sự xâm lược của Nga thành công trên lục địa của chúng ta."

Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết ông đã yêu cầu các bộ trưởng soạn thảo các đề xuất về các biện pháp trừng phạt bổ sung, viện trợ quân sự và các gói hỗ trợ tài chính để giúp đỡ Ukraine trong những tuần tới.

Anh sẽ cung cấp 45 triệu bảng Anh hỏa tiễn đất đối không và thực hiện lệnh cấm xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG của Nga.

Theo thông báo từ Phủ Thủ tướng Anh, nước này cũng sẽ đẩy nhanh việc cung cấp hơn 5.000 hỏa tiễn đa năng hạng nhẹ cho Ukraine trong vòng bốn năm tới với nguồn kinh phí 1,6 tỷ bảng Anh.

[Politico: UK rolls out King Charles to welcome Zelenskyy after Trump rift]

4. Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU bắt giữ một nghi phạm 18 tuổi thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB tại Kyiv vì âm mưu kích hoạt 148 thiết bị đầu cuối Starlink cho Nga.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU đã bắt giữ một người đàn ông 18 tuổi ở Kyiv vì nghi ngờ làm việc cho Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB. Theo các nhà điều tra, người này đã cố gắng ghi danh 148 thiết bị đầu cuối Starlink để lực lượng Nga sử dụng.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU báo cáo rằng các thiết bị đầu cuối này nhằm hỗ trợ việc lập kế hoạch các hoạt động quân sự của Nga tại các khu vực Donetsk và Zaporizhzhia. Các sĩ quan an ninh Ukraine cho biết họ đã ngăn chặn việc kích hoạt các thiết bị này.

Theo kết quả điều tra, nghi phạm là cựu sinh viên của một trường cao đẳng ở Kyiv, nơi anh ta được đào tạo nghề hàn. Sau khi tốt nghiệp, anh ta bắt đầu tìm cách kiếm tiền nhanh chóng thông qua các kênh Telegram.

Anh ta được tường trình đã nhận được liên lạc từ một sĩ quan FSB, người đã đề nghị trả tiền để đổi lấy sự hợp tác.

Chỉ vài ngày sau khi được tuyển dụng, nghi phạm đã ghi danh 15 thiết bị đầu cuối Starlink bằng thông tin hộ chiếu của người thân và người quen. Sau đó, hắn chuẩn bị thông tin cá nhân của những người khác để ghi danh thêm 133 thiết bị khác.

Các sĩ quan SBU đã bắt giữ nghi phạm gần một bưu điện, nơi hắn bị cáo buộc lên kế hoạch kích hoạt một loạt thiết bị đầu cuối khác.

15 thiết bị đầu cuối Starlink đã ghi danh trước đó, mà thông tin chi tiết đã được gửi cho người điều khiển người Nga của anh ta thông qua một ứng dụng nhắn tin, cũng đã bị chặn.

Nghi phạm vẫn đang bị giam giữ mà không được tại ngoại. Nếu bị kết tội, anh ta có thể phải đối mặt với án tù chung thân và tịch thu tài sản.

Vụ việc này bổ sung vào danh sách ngày càng dài các vụ việc mà Nga bị cáo buộc tuyển mộ người Ukraine để thực hiện các nhiệm vụ thay mặt cho Mạc Tư Khoa, bao gồm cả vụ việc gần đây vào ngày 12 tháng 10, khi chính quyền Ukraine bắt giữ một thanh niên 19 tuổi bị tình nghi âm mưu đánh bom một chiếc xe buýt chở binh lính ở Rivne.

Theo SBU, nghi phạm cũng được tuyển mộ thông qua các kênh Telegram hứa hẹn kiếm tiền nhanh chóng.

Ngày 6 tháng 10, SBU báo cáo đã bắt giữ một nghi phạm cộng tác với Nga tại Kyiv, người bị cáo buộc đã giúp Nga thiết lập các trạm tiếp sóng cho máy bay điều khiển từ xa và thu thập thông tin tình báo về các mục tiêu trong thủ đô.

Vào tháng 8, SBU đã bắt giữ một nghi phạm là điệp viên Nga tại tỉnh Kharkiv, người bị cáo buộc ghi danh 27 thiết bị đầu cuối Starlink cho lực lượng Nga.

[Kyiv Independent: SBU detains 18-year-old suspected FSB agent in Kyiv over attempt to activate 148 Starlink terminals for Russia]

5. "Đây không thể là sự trùng hợp ngẫu nhiên" — Cố vấn của Tổng thống Zelenskiy cho biết quyền truy cập Starlink của Ukraine bị hạn chế mà không có cảnh báo trước.

Cố vấn tổng thống Serhii "Flash" Beskrestnov cho biết ngày 14 tháng 10 rằng quyền truy cập Starlink của Ukraine đã bị hạn chế mà không có cảnh báo, gây gián đoạn nghiêm trọng cho "một số" nhiệm vụ quân sự.

"Tôi xác nhận rằng, chủ sở hữu Starlink, SpaceX đã áp dụng giới hạn tốc độ đối với các thiết bị đầu cuối Starlink khi đang di chuyển vào đêm qua. Hiện tại, giới hạn này áp dụng cho gói dịch vụ quân sự StarShield và giới hạn tốc độ ở mức 160 km/giờ", ông cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Ukraine dựa vào Starlink cho một số ứng dụng quân sự, bao gồm cả việc vận hành chiến dịch tấn công tầm trung ở khu vực Ukraine bị Nga tạm chiếm, cũng như các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn để phòng thủ chống lại các máy bay điều khiển từ xa tấn công phản lực mới của Nga.

Chiến dịch tấn công giữa chừng năm nay đã cho phép Ukraine bóp nghẹt nguồn cung hậu cần của Nga, làm suy yếu khả năng chiến đấu trên tiền tuyến của nước này.

Một nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine xác nhận với Kyiv Independent rằng đã phát hiện ra những hạn chế về tốc độ và nguyên nhân đang được điều tra. Một binh sĩ tham gia vận hành máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung, giấu tên, xác nhận rằng "một số vấn đề đang được ghi nhận" nhưng từ chối nói chi tiết hơn vì lý do an ninh tác chiến.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Quân đoàn Dù số 7 của Ukraine cho biết họ đang gặp phải tình trạng "giảm tốc độ" kết nối Starlink.

" Hậu quả đã bắt đầu được cảm nhận trên thực địa. Chỉ riêng từ đầu ngày hôm nay, một đơn vị máy bay điều khiển từ xa hoạt động trong khu vực trách nhiệm của Quân đoàn 7 tại khu vực Huliaipole đã phải hủy bỏ một số nhiệm vụ do các vấn đề về kết nối này", quân đoàn cho biết.

"Rõ ràng, hành động này không thể là sự trùng hợp ngẫu nhiên và có liên quan đến tình hình chính trị hiện tại," Beskrestnov nói.

Theo báo cáo của Kyiv Independent ngày 12 tháng 10, Tổng thống Trump đã đe dọa Ukraine bằng việc giữ lại thông tin tình báo và các hỗ trợ khác nhằm bảo vệ các nhà máy lọc dầu của Nga.

Ông Beskrestnov không đưa ra bằng chứng nào cho thấy việc hạn chế sử dụng Starlink có liên quan đến áp lực của Mỹ đối với Ukraine, và Tòa Bạch Ốc cũng chưa bình luận về vấn đề này.

Serhii Sternenko, một nhà hoạt động và cựu cố vấn của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, cũng đã thông báo về việc hạn chế quyền truy cập, cho rằng "SpaceX có thể đã thực hiện các biện pháp này theo yêu cầu của chính quyền Trump."

Những lời đe dọa xuất hiện sau 48 giờ đầy hỗn loạn, trong đó Tổng thống Trump tuyên bố một "thỏa thuận" gây tranh cãi với Putin về việc nhập khẩu dầu diesel của Nga, tiếp theo là những yêu cầu lặp đi lặp lại rằng Ukraine phải thay thế Tổng thống Volodymyr Zelenskiy trên cương vị tổng thống, rồi đến việc Tổng thống Trump tuyên bố một "lệnh ngừng bắn năng lượng" đơn phương giữa Nga và Ukraine, điều này khiến cả Mạc Tư Khoa và Kyiv đều bất ngờ.

Kể từ đó, Ukraine đã kiềm chế không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, nhưng Nga vẫn tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, gần đây nhất là vào đêm 14 tháng 10 khi "một số" nhà máy điện ở Kyiv bị tấn công. Tổng thống Trump đã từ chối cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Những thông tin về việc hạn chế sử dụng Starlink xuất hiện trong bối cảnh dư luận đặt ra câu hỏi về việc Mỹ chia sẻ thông tin tình báo liên quan đến các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga, sau hai đêm liên tiếp Kyiv bị tấn công mà hầu như không có cảnh báo nào.

Năm hỏa tiễn S-400 của Nga đã tấn công thủ đô Kyiv của Ukraine ngay sau 10 giờ tối giờ địa phương ngày 12 tháng 10, gây ra "những vụ nổ lớn", theo các nhà báo của Kyiv Independent đưa tin. Còi báo động không kích và cảnh báo trên điện thoại di động chỉ vang lên sau vụ tấn công.

Tổng thống Zelenskiy mô tả cuộc tấn công là "đặc biệt tàn bạo", nói rằng Kyiv "không nhận được bất kỳ cảnh báo sớm nào từ các đối tác của chúng tôi về cuộc tấn công này". Phát biểu của ông đã làm dấy lên câu hỏi liệu Washington có đình chỉ viện trợ tình báo cho Ukraine hay không.

Bất chấp hệ thống cảnh báo sớm của Kyiv thất bại và những lời đe dọa ngừng chia sẻ thông tin tình báo giữa Mỹ và Ukraine, Washington đã không đưa ra quyết định nào như vậy, các nguồn tin của Ukraine và Mỹ nói với tờ Kyiv Independent ngày 13 tháng 10.

Nhưng sau đó cùng ngày, vào khoảng 10 giờ 30 tối, một đợt hỏa tiễn đạn đạo khác lại tấn công Kyiv, một lần nữa không có cảnh báo như thường lệ.

Ít nhất ba phụ nữ đã thiệt mạng và 24 người khác, trong đó có một bé gái 7 tuổi, bị thương do một quả hỏa tiễn bắn trúng một tòa nhà dân cư ở quận Desnianskyi. Ba đợt tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo khác đã nhắm vào Kyiv suốt đêm.

Phát ngôn nhân Không quân Yurii Ihnat nói với truyền hình Ukraine rằng Ukraine không nhận được bất kỳ cảnh báo nào từ các đối tác về đợt tấn công đầu tiên, mặc dù họ đã nhận được cảnh báo cho ba đợt tiếp theo.

"Ukraine không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, vậy mà Tổng thống Trump đã bắt đầu áp đặt lệnh trừng phạt lên đất nước tôi. Trong khi đó, các lệnh trừng phạt đối với Nga lại được nới lỏng", ông Sternenko nói.

[Kyiv Independent: ‘This cannot be a coincidence’ — Ukraine’s Starlink access restricted without warning, Tổng thống Zelenskiy adviser says]

6. Israel ký thỏa thuận với Ngũ Giác Đài để mua 12 máy bay trực thăng tấn công Apache.

Theo Bộ Quốc phòng Israel, nước này đã ký một thỏa thuận với Ngũ Giác Đài để mua 12 máy bay trực thăng Apache từ Boeing.

"Việc mua sắm trực thăng Apache là một bước quan trọng trong việc xây dựng năng lực quân sự của IDF; nó sẽ tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu trước nhiều mối đe dọa và góp phần bảo đảm an ninh cho Nhà nước Israel trong nhiều năm tới", Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cho biết trong một tuyên bố.

Theo Boeing, các trực thăng này, thuộc mẫu Apache E mới nhất, có thể mang theo 16 hỏa tiễn HELLFIRE, 76 quả rocket 2,75 inch và 1.200 viên đạn súng máy 30 ly.

Mặc dù thỏa thuận đã được ký kết hôm thứ Tư, nhưng sẽ mất một thời gian nữa trước khi chúng được đưa vào chiến đấu. Theo Bộ Quốc phòng Israel, chúng "dự kiến sẽ được giao vào đầu thập niên tới". Israel hiện đã có các mẫu trực thăng Apache đời cũ hơn.

Đầu năm nay, Israel đã đồng ý mua phi đội máy bay chiến đấu F-15IA thứ hai từ Boeing. Ban đầu, họ đã mua một phi đội vào năm 2024.

[CBSNews: Israel signs deal with Pentagon to acquire 12 Apache attack helicopters]

7. Tổng thống Trump từ chối cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận ngừng bắn năng lượng, nói rằng Ukraine "đã tấn công các địa điểm này vào ngày hôm trước".

Ngày 13 tháng 10, Tổng thống Trump không trực tiếp cáo buộc Điện Cẩm Linh vi phạm thỏa thuận ngừng bắn năng lượng của ông, mà chỉ nói rằng Ukraine trước đó cũng đã tấn công các địa điểm năng lượng của Nga để đáp lại câu hỏi của các phóng viên.

Ngày 11 tháng 10, Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng giữa Ukraine và Nga, khiến Kyiv ngạc nhiên, đồng thời nói thêm rằng lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực "vì tôi nói họ đã đồng ý".

Khi được các phóng viên hỏi liệu ông có nghĩ rằng Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hay không, ông trả lời ngắn gọn: "Tôi sẽ cho các bạn biết về điều đó sau."

"Vâng, Ukraine đã tấn công nhiều địa điểm vào ngày hôm trước," Tổng thống Trump trả lời một câu hỏi khác.

Chỉ vài giờ sau tuyên bố của Tổng thống Trump, Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bằng cách tấn công nhà máy điện CHP-5 ở Kharkiv.

Theo Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, Điện Cẩm Linh đã tấn công sáu cơ sở năng lượng vào ngày 11 tháng 10, làm 33 người bị thương trên khắp cả nước.

Sau vụ tấn công, Tổng thống Zelenskiy tiết lộ rằng trong tuần qua, Nga đã thực hiện hơn 200 cuộc tấn công vào các cơ sở điện và truyền tải điện của Ukraine, ngoài ra còn có 17 cuộc tấn công vào các cơ sở khí đốt và dầu mỏ.

Tuy nhiên, Ukraine đã kiềm chế không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga trong hai ngày qua.

Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 12 tháng 10: "Chúng tôi sẵn sàng tôn trọng lệnh ngừng bắn năng lượng nếu Nga cũng sẵn sàng làm như vậy", đồng thời lưu ý rằng một lệnh ngừng bắn chỉ tập trung vào các nhà máy lọc dầu là vô nghĩa vì Ukraine chỉ có một nhà máy lọc dầu "bị hư hại nặng" từng bị Nga tấn công trước đó.

Nga vẫn chưa chính thức phản hồi về thỏa thuận ngừng bắn, tuyên bố rằng Putin không quan tâm đến một thỏa thuận ngừng bắn.

"Chúng tôi mong muốn hòa bình lâu dài và sẵn sàng làm mọi điều có thể để đạt được điều đó", phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết vào ngày 12 tháng 10, mà không cung cấp thêm chi tiết về ý nghĩa của "hòa bình lâu dài".

"Chúng tôi đang hợp tác với họ (Ukraine) và Nga để chấm dứt chiến tranh", Tổng thống Trump nói.

[Kyiv Independent: Trump refuses to accuse Russia of breaking energy ceasefire, says Ukraine ‘hit sites the day before’]

8. Mạc Tư Khoa cho biết phạm vi thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do Tổng thống Trump đề xuất vẫn chưa rõ ràng sau khi phát động cuộc tấn công mới vào Ukraine.

Ngày 14 tháng 10, Điện Cẩm Linh cho biết phạm vi của thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do Tổng thống Donald Trump đề xuất giữa Nga và Ukraine vẫn chưa được xác định rõ, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga nhằm vào lưới điện của Ukraine vẫn tiếp diễn.

"Thỏa thuận ngừng bắn năng lượng có nội dung như thế nào và có ý nghĩa gì? Liệu nó đã được xác định rõ chưa?", phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov nói với các nhà báo, đồng thời cho biết thêm rằng "công việc theo hướng này vẫn đang tiếp tục".

Những bình luận này được đưa ra vài giờ sau khi Nga tiến hành một cuộc tấn công trên không gây chết người khác nhằm vào các thành phố và nhà máy điện của Ukraine, điều mà Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi là hành động coi thường thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Trump hậu thuẫn.

Ngày 11 tháng 10, tổng thống Mỹ đơn phương tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine mà không nêu rõ phạm vi của nó, khiến giới lãnh đạo Ukraine bất ngờ.

Một quan chức Tòa Bạch Ốc giấu tên nói với Axios rằng thông báo của Tổng thống Trump chỉ liên quan đến các nhà máy lọc dầu và một thỏa thuận ngừng bắn rộng hơn bao gồm cả lưới điện có thể sẽ được đưa ra sau đó, mặc dù chưa bên nào công khai xác nhận khuôn khổ này.

Một thỏa thuận như vậy sẽ có lợi rất lớn cho Nga, vì nước này vận hành một mạng lưới nhà máy lọc dầu khổng lồ, trong khi Ukraine chỉ có một nhà máy lọc dầu và chủ yếu lo ngại về lưới điện của mình, vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine sẵn sàng tuân thủ một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng toàn diện - với điều kiện Nga cũng làm như vậy - và lưu ý rằng lực lượng Ukraine đã không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga kể từ khi Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện Ukraine vẫn tiếp diễn không ngừng, và Điện Cẩm Linh đã từ chối đưa ra bất kỳ cam kết nào về thỏa thuận ngừng bắn.

Mặc dù vậy, Tổng thống Trump đã từ chối đổ lỗi cho Mạc Tư Khoa về việc phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn trong khi gia tăng áp lực lên Ukraine, với việc chính quyền của ông đe dọa cắt viện trợ tình báo và quân sự.

Ngày 14 tháng 10, Ukraine xác nhận rằng việc tiếp cận các trạm đầu cuối Starlink do SpaceX của Elon Musk vận hành đã bị hạn chế nghiêm trọng, gây cản trở các hoạt động quân sự.

[Kyiv Independent: Moscow says scope of Trump's energy truce unclear after launching new attack on Ukraine]

9. Thủ tướng Magyar của Hung Gia Lợi sẽ gặp Tổng thống Zelenskiy lần đầu tiên tại hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu sắp tới.

Thủ tướng Hung Gia Lợi Peter Magyar ngày 14 tháng 10 thông báo rằng ông sẽ có cuộc gặp chính thức đầu tiên với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy bên lề hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu tại Brussels vào ngày 16 tháng 10.

Thủ tướng Magyar đã chia sẻ thông báo này trong một bài đăng về chuyến đi sắp tới của ông tới Brussels, nơi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu sẽ nhóm họp vào ngày 15-16 tháng 10 để thảo luận, dự kiến sẽ tập trung chủ yếu vào vấn đề Ukraine.

"Sáng thứ Sáu, tôi sẽ lần đầu tiên có cuộc gặp song phương chính thức với Tổng thống Ukraine", ông nói.

Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết, mặc dù Kyiv sẵn sàng cho cuộc gặp như vậy, nhưng hai bên vẫn chưa thống nhất được thời gian và địa điểm. Tổng thống Zelenskiy vẫn chưa xác nhận cuộc gặp.

Thông báo của Magyar được đưa ra hai ngày sau khi Tổng thống Zelenskiy ký luật tăng cường quyền giáo dục cho các dân tộc thiểu số của Ukraine, một bước mà Hung Gia Lợi đã yêu cầu trước khi cho phép các cuộc đàm phán gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Kyiv được tiến hành.

Luật này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng thiểu số nói tiếng Hung Gia Lợi ở Ukraine và các cộng đồng thiểu số nói các ngôn ngữ khác trong Liên Hiệp Âu Châu sử dụng tiếng mẹ đẻ trong giáo dục. Các quan chức Ukraine cho biết luật này sẽ chính thức hóa các quyền giáo dục hiện có cho các dân tộc thiểu số chứ không mang lại những thay đổi thực tiễn lớn.

Khoảng 80.000 người gốc Hung Gia Lợi sinh sống tại tỉnh Zakarpattia, vùng cực tây của Ukraine.

Cựu thủ tướng Hung Gia Lợi, Viktor Orban, người thân cận với Điện Cẩm Linh, thường xuyên viện dẫn vấn đề này khi ngăn chặn quá trình gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine.

Chiến thắng trong cuộc bầu cử của Magyar và đảng Tisza thân Âu Châu của ông đã mang lại những cuộc đối thoại mang tính xây dựng hơn với Kyiv, nhưng ông đã nói rõ rằng sự hợp tác này có điều kiện.

Mùa hè năm nay, các quan chức Hung Gia Lợi và Ukraine đã công bố một thỏa thuận về các quyền giáo dục, ngôn ngữ và văn hóa của cộng đồng thiểu số người Hung Gia Lợi ở Ukraine, và Hung Gia Lợi đã dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với các cuộc đàm phán gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine. Điều đó cho phép khởi động các nhóm đàm phán đầu tiên, các nhóm cải cách theo chủ đề mà Ukraine phải hoàn thành để trở thành thành viên Liên Hiệp Âu Châu.

Tuy nhiên, Budapest sau đó đã ngăn chặn việc khởi động thêm các cụm công nghiệp mới, chờ đợi tiến triển của Ukraine về các điều khoản của thỏa thuận, bắt đầu từ lĩnh vực giáo dục.

Luật mới đã mở đường cho việc thành lập thêm nhiều nhóm cải cách, và Liên Hiệp Âu Châu đã chia sẻ thêm hai nhóm cải cách với Ukraine vào ngày 13 tháng 10, cho phép quá trình gia nhập tiếp tục tiến triển.

Ngày 14 tháng 10, Bộ Ngoại giao Hung Gia Lợi cho biết việc thông qua luật ngôn ngữ mới sẽ dẫn đến "sự hợp tác trên mọi lĩnh vực" giữa Hung Gia Lợi và Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh Brussels và cuộc gặp giữa Thủ tướng Magyar và Tổng thống Zelenskiy.

"Người dân của chúng ta xứng đáng có mối quan hệ láng giềng tốt đẹp," Sybiha nói.

[Kyiv Independent: Hungary’s Magyar to meet Zelensky for first time at upcoming EU summit]

10. Liên Hiệp Âu Châu giải ngân gần 3 tỷ euro tiền quốc phòng cho Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo.

Ngày 14 tháng 10, Liên Hiệp Âu Châu đã giải ngân 2,86 tỷ euro (3,2 tỷ Mỹ Kim) viện trợ quân sự cho Ukraine, như một phần trong khoản vay hỗ trợ 90 tỷ euro (100 tỷ Mỹ Kim) của khối dành cho Kyiv.

"Với khoản giải ngân 2,86 tỷ euro ngày hôm nay, chúng ta tiếp tục giải quyết những nhu cầu hoạt động cấp thiết nhất của Ukraine", Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết.

Theo thông cáo báo chí của Ủy ban Âu Châu, nguồn kinh phí này sẽ được dùng để mua máy bay điều khiển từ xa, hệ thống phòng không, hỏa tiễn, radar, hệ thống tác chiến điện tử và đạn dược.

"Trong khi Nga trì trệ ở tiền tuyến, nước này tiếp tục leo thang các cuộc tấn công trên không - tấn công một cách tàn nhẫn vào dân thường và cơ sở hạ tầng của Ukraine. Sự hỗ trợ kiên định của Âu Châu quan trọng hơn bao giờ hết để giúp Ukraine bảo vệ bầu trời của mình", bà von der Leyen nói.

Khoản tiền này được giải ngân một ngày trước khi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu dự kiến họp thượng đỉnh kéo dài hai ngày, mà Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cũng dự kiến sẽ tham dự.

" Ukraine sẽ là tâm điểm chú ý tại Hội đồng Âu Châu tuần này," bà von der Leyen nói sau cuộc điện đàm với Tổng thống Zelenskiy ngày 11 tháng 10.

Khoản giải ngân mới nhất cũng được hé lộ sau cuộc điện đàm đó, với việc Tổng thống Zelenskiy cảm ơn bà von der Leyen về khoản thanh toán như trên.

"Những khoản tiền này sẽ giúp chúng ta mạnh mẽ hơn," Tổng thống Zelenskiy nói.

Thông báo mới nhất này được đưa ra sau khoản giải ngân trước đó trị giá 1,24 tỷ euro (1,4 tỷ đô la) hỗ trợ quốc phòng vào ngày 7 tháng 10, và dự kiến Liên Hiệp Âu Châu sẽ tiếp tục giải ngân thêm cho đến cuối năm.

Trong khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu, 28,3 tỷ euro (31,7 tỷ đô la) được dành cho nhu cầu quốc phòng của Ukraine vào năm 2026, trong đó 18,26 tỷ euro (20,44 tỷ đô la) đã được giải ngân.

Kế hoạch chi tiêu 10 tỷ euro (11,2 tỷ đô la) còn lại của Ukraine đã được Liên Hiệp Âu Châu phê duyệt; tất cả những gì cần làm là Kyiv gửi biên lai để Brussels ký duyệt.

[Kyiv Independent: Liên Hiệp Âu Châu disburses close to 3 billion euros of defense money to Ukraine ahead of leaders summit]

11. Các Thượng Nghị Sĩ Mỹ kêu gọi Tổng thống Trump hủy bỏ thỏa thuận mua dầu diesel từ Nga và sử dụng luật trừng phạt của Graham.

Ngày 13 tháng 10, một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng của Mỹ đã kêu gọi Tổng thống Trump hủy bỏ thỏa thuận mua dầu diesel của Nga, cùng với các đồng nghiệp khác trong Quốc hội đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận gây tranh cãi này.

"Thỏa thuận này là một món quà dành cho kẻ thù của chúng ta và là sự phản bội đối với các đồng minh; nó cần phải bị hủy bỏ," bức thư do sáu Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ và sáu Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa ký, trong đó có Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal và Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Mitch McConnell, và được chia sẻ với tờ Kyiv Independent, nêu rõ.

Thay vào đó, các nhà lập pháp kêu gọi Tổng thống Trump áp dụng các biện pháp trừng phạt theo luật của cố Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, được thông qua vào tháng 9 và cho phép tổng thống áp thuế lên tới 100% đối với năm quốc gia mua khí đốt và dầu mỏ của Nga nhiều nhất, cùng với các biện pháp khác.

"Chúng tôi yêu cầu Tổng thống gây áp lực kinh tế lên Nga và những thế lực chủ chốt tiếp tay cho cuộc chiến của nước này, đặc biệt là Trung Quốc," các Thượng Nghị Sĩ viết.

Thông tin này được đưa ra sau thỏa thuận được công bố ngày 9 tháng 10 giữa Putin và Tổng thống Trump, cho phép Mạc Tư Khoa xuất khẩu nhiên liệu diesel sang Mỹ và các thị trường khác bất chấp các lệnh trừng phạt được áp đặt do cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, theo chỉ thị của Tổng thống Trump, "Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC ngay lập tức cấp giấy phép chung tạm thời để cho phép cung cấp dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu."

Đáp lại thỏa thuận này, chính phủ Nga đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, cho phép bán 500.000 tấn dầu diesel cho thị trường nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 10 tháng 10.

Bức thư viết: "Việc cho phép Mạc Tư Khoa tự do bán dầu diesel của Nga trên thị trường toàn cầu gây tổn hại đến lợi ích an ninh của Mỹ và là sự phản bội đối với người dân Ukraine, những người đang tiếp tục tự vệ trước cuộc chiến tranh tàn bạo và bất hợp pháp của Putin." Các thành viên Quốc Hội cũng cho rằng một số vị đang lặng lẽ mở cuộc điều tra để xem việc cho phép Mạc Tư Khoa tự do bán dầu diesel có ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của Hoa Kỳ hay không, và nếu như vậy hành động này có thể bị quy kết là phản quốc hay không.

Thỏa thuận này được công bố trong bối cảnh Tổng thống Trump gia tăng áp lực lên Kyiv để ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga như một phần của thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do ông đơn phương tuyên bố, với việc chính quyền của ông đe dọa cắt đứt nguồn cung cấp thông tin tình báo và vũ khí cho Ukraine.

Ukraine cho biết họ đã tạm ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, bất chấp việc Nga tiếp tục tấn công lưới điện của Ukraine, gần đây nhất là vào đêm 14 tháng 10.

Trong bức thư, các Thượng Nghị Sĩ cho biết họ nhận thức được sự cần thiết phải giảm chi phí năng lượng cho các gia đình Mỹ, nhưng cảnh báo rằng thỏa thuận dầu diesel với Nga sẽ có "tác động không đáng kể đến giá nhiên liệu" trong khi lại làm giàu thêm cho ngân sách chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Trước đó, vào ngày 11 tháng 10, bảy thành viên lưỡng đảng của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện đã ra tuyên bố lên án quyết định này, kêu gọi Tòa Bạch Ốc "ngay lập tức đảo ngược quyết định".

[Kyiv Independent: US senators urge Tổng thống Trump to drop Russian diesel deal, use Graham’s sanctions law]

12. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công tòa nhà đại học ở Rivne, làm 25 người bị thương.

Hôm Thứ Tư, 14 Tháng Mười, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết ngày 13 tháng 10 rằng một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà đại học ở thành phố Rivne phía tây bắc, làm 25 người bị thương.

Theo cảnh sát, trong số 25 người bị thương, hai người đang trong tình trạng nguy kịch, còn ba người khác đang được kiểm tra y tế.

Bộ trưởng Giáo dục và Khoa học Ukraine, Andrii Butenko, cho biết một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một tòa nhà của Đại học Nhân văn Quốc gia Rivne do cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga gây ra. Ông cho biết thêm, tòa nhà Khoa Âm nhạc gần như bị thiêu rụi hoàn toàn, trong khi các cơ sở giảng dạy lân cận bị vỡ cửa kính.

Ông Oleksandr Koval, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự tỉnh Rivne, cho biết vào ngày 13 tháng 10 rằng cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã làm hư hại tầng hai của tòa nhà. Đám cháy trong tòa nhà đã được khống chế và lực lượng cứu hỏa đã có mặt tại hiện trường.

"Tất cả các nạn nhân đang được hỗ trợ y tế. Lực lượng cấp cứu, cảnh sát, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và các dịch vụ đô thị đang làm việc tại hiện trường", ông Koval cho biết.

Theo thông tin từ trường đại học, tất cả sinh viên đều đang ở trong hầm trú ẩn vào thời điểm xảy ra vụ tấn công. Một số nhân viên hành chính của trường cũng thiệt mạng.

Khoảng 10 giờ 35 phút sáng, lực lượng không quân Ukraine báo cáo về một máy bay điều khiển từ xa phản lực bay trên bầu trời Rivne. Cảnh báo trên không được ban hành tại thành phố lúc 10 giờ 10 phút sáng.

[Kyiv Independent: Russian drone strikes university building in Rivne, injures 25]

13. Lạm phát tại Mỹ tăng tốc lên 3,7% do giá năng lượng tăng vọt.

Theo dữ liệu mới của chính phủ, lạm phát đã tăng tốc trên khắp nước Mỹ trong tháng 9, đạt mức 3,7% hàng năm do giá năng lượng tăng vọt.

Lạm phát đã tăng tốc sau hai tháng duy trì ổn định ở mức 3,4% hàng năm. Chỉ số CPI cốt lõi, không bao gồm các hạng mục năng lượng và khí đốt dễ biến động hơn, đã tăng 2,6% so với cùng kỳ năm ngoái, tăng tốc từ mức 2,4% trong tháng 8 và cao hơn dự báo 2,5% của các nhà kinh tế.

Lạm phát đã tăng mạnh kể từ đầu năm do giá năng lượng tăng vọt, bắt nguồn từ cuộc chiến ở Iran và cuộc chiến của Nga với Ukraine.

Bộ Lao động cho biết hôm thứ Tư rằng giá xăng, tăng 9,1% trong tháng 9 so với tháng trước, chiếm hơn một nửa mức tăng hàng tháng trong báo cáo CPI. Giá năng lượng tăng 20,4% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó giá xăng tăng vọt 34,2%.

Giá xăng dầu đã giảm nhẹ trong những tuần gần đây nhưng vẫn ở mức cao. Theo báo cáo của AAA, giá xăng trung bình toàn quốc là 4,33 đô la/gallon vào thứ Tư, tăng từ 2,98 đô la trước khi chiến tranh bắt đầu. Giá dầu diesel trung bình toàn quốc, vốn đạt mức cao kỷ lục vào cuối tháng 9, là 6,29 đô la/gallon.

[CBSNews: U.S. inflation accelerated to 3.7% as energy costs soared]

14. Ukraine tiến gần hơn đến việc gia nhập Liên Hiệp Âu Châu khi đã hoàn thành 4 trong 6 mục tiêu hội nhập cần thực hiện.

Ngày 13 tháng 10, Ukraine đã tổ chức lễ khai trương thêm hai cụm mở rộng Liên Hiệp Âu Châu tại Luxembourg, một cột mốc quan trọng trong quá trình trở thành quốc gia thành viên của Liên Hiệp Âu Châu.

Ukraine và Moldova đang đồng thời thúc đẩy nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Âu Châu và hiện đang cố gắng hoàn thành tất cả sáu nhóm cải cách cần thiết để gia nhập khối, bao gồm danh sách các việc cần làm để có thể tham gia Liên Hiệp Âu Châu.

"Chúng tôi hoan nghênh đà tiến triển liên tục trong quá trình ứng cử của Ukraine, hiện nay đa số các nhóm đã được mở ra, sau một thời gian dài không có động thái nào", ông Thomas Byrne, Bộ trưởng phụ trách Âu Châu của Ireland, người đang chủ trì các cuộc thảo luận mở rộng cho đến cuối năm 2026, cho biết.

Ngày 13 tháng 10, Ukraine và Moldova đã mở khóa cụm chính sách số 2 và 3, lần lượt mang tên "thị trường nội địa" và "năng lực cạnh tranh". Đây là hai cụm chính sách lớn nhất xét về số lượng hồ sơ chính sách.

"Đằng sau những tên gọi kỹ thuật này sẽ là những lợi ích thực sự dành cho người dân Ukraine," Ủy viên phụ trách mở rộng Liên Hiệp Âu Châu, bà Marta Kos, cho biết.

Trong số những lợi ích mà Kos đề cập: hỗ trợ nhiều hơn cho doanh nghiệp, điều kiện làm việc tốt hơn, bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn, và nhiều khoản đầu tư và việc làm hơn.

Phó Thủ tướng phụ trách hội nhập Âu Châu Vsevolod Chentsov cho biết: "Ukraine hoàn toàn cam kết thực hiện các cải cách cần thiết để trở thành thành viên và dự định hoàn thành công việc này càng nhanh càng tốt."

Động thái này đã trở nên khả thi một ngày sau khi Verkhovna Rada, quốc hội Ukraine, thông qua luật tăng cường quyền lợi cho cộng đồng thiểu số nói tiếng Hung Gia Lợi của nước này - một yêu cầu mà Hung Gia Lợi cho rằng phải được đáp ứng trước khi cho phép tiến trình phát triển tiếp theo.

Vào tháng 6, Kyiv và Chisinau đã khai mạc nhóm thảo luận đầu tiên về pháp quyền, tiếp theo là nhóm khác về quan hệ đối ngoại vào tháng 7.

Như vậy chỉ còn lại hai cụm công nghiệp cần được khai trương, và Ủy ban Âu Châu cùng Chủ tịch luân phiên Hội đồng Âu Châu của Ireland hy vọng sẽ hoàn tất việc này vào cuối năm 2026.

Hai nhóm ngành còn lại có nguy cơ khó thâm nhập hơn, vì chúng bao gồm các lĩnh vực kinh tế như nông nghiệp và vận tải, nơi Ukraine có lợi thế cạnh tranh, và một số quốc gia Liên Hiệp Âu Châu lo ngại sẽ bị thiệt hại.

Tuy nhiên, hai đối thủ tiềm năng là Pháp và Ba Lan đã nhắc lại sự ủng hộ của họ vào ngày 13 tháng 10 đối với việc mở cửa cả sáu cụm khu vực.

Ngày 6 tháng 10, Ủy ban Âu Châu đã đưa ra một loạt đề xuất về tương lai của việc mở rộng Liên Hiệp Âu Châu, trong đó cũng gợi ý rằng ngành nông nghiệp của Ukraine cần được đối xử đặc biệt, được giải quyết trong quá trình mở rộng chứ không phải bị sử dụng như một trở ngại cho sự tiến bộ.

Trước thềm khai mạc các cụm đàm phán, ông Kos nói với tờ Kyiv Independent rằng "một khi Ukraine tiến xa đến mức chúng ta sẽ nghĩ đến những gì sẽ được đưa vào hiệp ước gia nhập, chúng ta sẽ đưa ra các giải pháp cho cả hai bên."

Ông Kos khẳng định rõ ràng rằng quá trình này cần phải vừa bảo vệ nông dân Âu Châu vừa giúp Ukraine xuất khẩu để nuôi sống thế giới, đồng thời Kyiv phải áp dụng các tiêu chuẩn của Liên Hiệp Âu Châu.

Tuy nhiên, việc bà Kos đề cập đến hiệp ước gia nhập, vốn chỉ đang được soạn thảo gần cuối quá trình mở rộng Liên Hiệp Âu Châu, cho thấy bà không kỳ vọng sức mạnh của ngành nông nghiệp Ukraine sẽ được sử dụng làm lý do để cản trở tiến trình ở giai đoạn này.

[Kyiv Independent: Ukraine advances EU membership bid with 4 of 6 integration to-do lists unlocked]

 

1. Đức Hồng Y Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, bày tỏ lo ngại về sức khỏe của Đức Giáo Hoàng nhưng tin tưởng các bác sĩ.

"Tôi hy vọng tình hình này có thể được giải quyết càng sớm càng tốt."

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh vừa vào thăm Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, cho biết ngài lo ngại về sức khỏe của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sau ca phẫu thuật ung thư phổi nhưng tin tưởng các bác sĩ tại Bệnh viện Gemelli hàng đầu ở Rôma.

"Tôi vẫn lo lắng, bởi vì tôi thực sự vô cùng lấy làm tiếc về những gì đã xảy ra," Đức Hồng Y Parolin đưa ra lập trường trên bên lề một sự kiện do Đại sứ quán Iraq tại Tòa Thánh tổ chức. Ngai cho biết như trên khi nói về tình trạng sức khỏe của vị Giáo Hoàng người Mỹ 71 tuổi trong lúc chờ kết quả sinh thiết để xem liệu ung thư có di căn từ khối u ác tính đã được cắt bỏ hôm thứ Ba hay không.

"Nhưng tôi tin tưởng vào thông tin được cung cấp trong các bản tin y tế, và do đó tôi hy vọng rằng tình hình này có thể được giải quyết càng sớm càng tốt." Đức Lêô, người gốc Chicago và vốn là một vận động viên thể thao, đang hồi phục tốt và đã bắt đầu làm việc trở lại ngay trong phòng bệnh.

"Tất cả chúng tôi đều ngạc nhiên trước sự điềm tĩnh mà Đức Giáo Hoàng đã thể hiện khi công bố sự can thiệp này. Chúng tôi hy vọng ngài có thể giải quyết vấn đề này càng sớm càng tốt. Chúng tôi tin tưởng, nhưng rõ ràng là chúng tôi vẫn cầu nguyện cho ngài." Đây là lời phát biểu của Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh Pietro Parolin khi tham dự một hội nghị tại Đại học Grêgôriô. Hồng Y Parolin giải thích rằng ngài đã gặp Đức Giáo Hoàng tối qua: "Chúng tôi đã nói chuyện rất bình tĩnh. Tôi có lo lắng không? Có, bởi vì tôi chắc chắn không ngờ điều này lại xảy ra." Sau đó, Hồng Y Parolin được hỏi liệu thông báo này có gây bất ngờ cho Tòa Thánh hay không: "Chắc chắn là có, không ai ngờ tới điều đó."

Về khối u của Đức Giáo Hoàng, Hồng Y nói thêm: "Thật may mắn là chúng tôi đã phát hiện ra ngay lập tức. Thông thường, khi những vấn đề này được phát hiện sớm, chúng có thể được giải quyết. Nhưng đây, như Đức Giáo Hoàng đã nói, là những điều bất ngờ của Chúa."

Sinh thiết là gì? Thưa: Sinh thiết tiếng Anh gọi là biopsy là thủ thuật y khoa lấy một mẫu mô hoặc tế bào nhỏ từ cơ thể người bệnh để mang đi kiểm tra, phân tích dưới kính hiển vi nhằm chẩn đoán bệnh (như ung thư, viêm nhiễm).

Các phương pháp sinh thiết phổ biến:

Thứ nhất: Sinh thiết kim / chọc hút kim nhỏ (FNA): Dùng kim nhỏ lấy dịch hoặc tế bào từ khối u.

Thứ hai là Sinh thiết lõi hay Core biopsy là dùng kim lớn hơn để lấy nguyên một mảnh mô nhỏ giữ nguyên cấu trúc.

Thứ ba là Sinh thiết bấm hay Punch biopsy là dùng một dụng cụ tròn nhỏ để bấm lấy một mẩu da (thường dùng trong da liễu).

Thứ tư là Sinh thiết nội soi: Trong trường hợp này các bác sĩ dùng ống nội soi đưa vào cơ thể để lấy mẫu bên trong.

Thứ năm là Sinh thiết cắt bỏ: Các bác sĩ cắt một phần hoặc toàn bộ khối u trong phẫu thuật để kiểm tra. Đó là trường hợp các bác sĩ đang áp dụng đối với Đức Thánh Cha Lêô XIV.

---

Source:ANSA

Parolin says concerned for pope but trusts doctors

2. Đức Giáo Hoàng Lêô đang ăn uống, cử hành Thánh lễ và đi bộ sau ca phẫu thuật ung thư, nhưng chuyến đi vẫn còn bỏ ngỏ.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã trở lại chế độ ăn uống bình thường, bắt đầu đi bộ và cử hành Thánh lễ tại bệnh viện hôm thứ Thứ Năm, 15 Tháng Mười, khi ngài đang hồi phục sau ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư ở phổi, theo thông báo của Vatican. Vẫn còn những câu hỏi về việc liệu ung thư đã di căn hay chưa, trong khi tổng thống Peru cho rằng Đức Giáo Hoàng Lêô có thể phải thay đổi kế hoạch thăm Mỹ Latinh vào tháng tới.

Hai bác sĩ của Đức Giáo Hoàng, cho biết kết quả xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực cho thấy Đức Thánh Cha năm nay 71 tuổi, đang hồi phục bình thường.

"Đức Thánh Cha đã trải qua vật lý trị liệu hô hấp và bắt đầu đi lại trong phòng. Ngài đã ăn uống trở lại bình thường, ăn sáng và ăn trưa", bác sĩ Luigi Carbone, bác sĩ riêng của Đức Thánh Cha, và bác sĩ Stefano Margaritora, trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại bệnh viện Gemelli cho biết. "Quá trình hồi phục đang diễn ra theo đúng kế hoạch."

Ca phẫu thuật hôm thứ Ba đã xác nhận rằng Đức Lêô mắc ung thư biểu mô tuyến phổi, là loại ung thư phổi phổ biến nhất. Các bác sĩ phẫu thuật đã cắt bỏ thùy dưới của phổi phải của ngài.

Phổi phải có ba thùy và phổi trái có hai thùy. Sau khi một thùy phổi bị cắt bỏ, mô phổi còn lại có thể dần dần bù đắp, đặc biệt là ở những người khỏe mạnh và năng động về thể chất. Đức Lêô nổi tiếng với niềm đam mê thể thao, bao gồm các trận tennis hàng tuần và bơi lội.

Tòa thánh cho biết Đức Giáo Hoàng đã cử hành Thánh lễ với các thư ký của mình vào buổi chiều tại một nhà nguyện đặc biệt được thiết lập cho ngài ở tầng 10 của bệnh viện.

Hiện vẫn chưa có thông tin nào về việc ung thư của Đức Giáo Hoàng đã di căn hay chưa.

Các chuyên gia cho biết một số hạch bạch huyết của Đức Lêô cũng đã được cắt bỏ và xét nghiệm để xác định xem ung thư đã di căn hay chưa. Kết quả xét nghiệm cho đến nay vẫn chưa được công bố.

Nếu ung thư đã di căn, kết quả xét nghiệm sẽ định hướng điều trị, theo bác sĩ Stephen Liu, chuyên gia về ung thư phổi tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Lombardi của Đại học Georgetown. Các lựa chọn bao gồm hóa trị, sự kết hợp giữa hóa trị và liệu pháp miễn dịch, hoặc liệu pháp tấn công, sử dụng thuốc viên để điều trị các loại ung thư có đặc điểm cụ thể.

Bác sĩ Liu, người không tham gia vào việc chăm sóc sức khỏe cho Đức Giáo Hoàng, cho biết rằng trong các loại ung thư phổi khác nhau, ung thư biểu mô tuyến có dự đoán tổng thể tốt nhất.

"Mặc dù chúng ta đã biết chẩn đoán, nhưng giờ chúng ta cần biết giai đoạn bệnh," Liu nói. "Chúng ta cần biết kích thước của khối u, có bao nhiêu vị trí trong phổi bị ảnh hưởng. Chỉ có một khối u hay nhiều hơn một, và các hạch bạch huyết, chúng có phải là ung thư không?"

Bác Sĩ PierCarlo Gentile, trưởng khoa xạ trị ung thư tại Bệnh viện San Pietro Fatebenefratelli ở Rôma, cho biết ca phẫu thuật lồng ngực xâm lấn tối thiểu, có hỗ trợ video mà Đức Giáo Hoàng đã trải qua thường cần 15 đến 20 ngày hồi phục. Ông cho biết thêm, các biến chứng sau phẫu thuật, bao gồm nhiễm trùng, rất hiếm gặp.

Những bấp bênh liên quan đến chuyến tông du Mỹ Latinh

Tòa thánh chưa thông báo bất kỳ thay đổi nào đối với chuyến thăm dự kiến của Đức Giáo Hoàng Lêô tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru từ ngày 6 đến 17 tháng 11.

Tuy nhiên, Tổng thống Peru Keiko Fujimori hôm thứ Tư cho biết việc Đức Giáo Hoàng được chẩn đoán mắc bệnh và quá trình hồi phục có thể ảnh hưởng đến chuyến thăm, dù bà bày tỏ hy vọng chuyến thăm sẽ vẫn diễn ra. Đức Giáo Hoàng Lêô đã dành hai thập niên làm nhà truyền giáo ở Peru, mang quốc tịch Peru và được giáo dân yêu mến.

Tổng thống Fujimori nói với các phóng viên: "Chúng tôi hiểu rằng quá trình hồi phục này sẽ mất vài tuần, lâu hơn dự kiến. Chúng tôi cũng hiểu rằng lịch trình chuyến thăm của ngài có thể sẽ có một số thay đổi."

Lịch trình đầy tham vọng cho chuyến đi dài nhất trong nhiệm kỳ Đức Giáo Hoàng của ngài trải dài hơn 31.000 km, với hàng chục chuyến bay và hai chuyến trực thăng xuyên qua ba quốc gia, cũng như sự thay đổi độ cao đáng kể ở Peru.

Tổng thống Fujimori cho biết hàng triệu người Peru đang cầu nguyện cho sự hồi phục của Đức Giáo Hoàng và chờ đợi những thông báo tiếp theo từ Vatican.

"Chúng tôi hy vọng ngài sẽ nhanh chóng bình phục và chuyến thăm của ngài có thể diễn ra như dự kiến, nhưng chúng tôi cũng sẽ hiểu nếu điều đó không thể thực hiện được," bà nói. "Điều quan trọng nhất là Đức Thánh Cha sớm hồi phục sức khỏe."

Các bác sĩ phẫu thuật ung bướu thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong vòng ba tuần sau phẫu thuật.

"Nếu chỉ là giai đoạn 1, Đức Giáo Hoàng có thể hoàn thành các chuyến đi này. Nếu cần điều trị thêm, tôi khuyên ngài không nên đi," bác sĩ Liu nói.

Các bác sĩ đã lấy mẫu mô trước khi phẫu thuật.

Đức Giáo Hoàng đã thể hiện sự minh bạch hiếm thấy về vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đầu tiên được công khai trong suốt 17 tháng trị vì của mình.

Trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật, ngài đã tiết lộ việc phát hiện một khối u, hay một khối phát triển bất thường, trên phổi của mình, thông báo điều đó trên truyền hình trực tiếp.

Tòa thánh hiện cho biết các xét nghiệm đó bao gồm sinh thiết phế quản bằng robot, được gọi là nội soi phế quản ION, có nghĩa là các bác sĩ đã lấy mẫu mô để đánh giá xem khối u có phải là ung thư hay không.

Bác sĩ Lorenzo Spaggiari, trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại Viện Ung bướu Âu Châu ở Milan, cho biết thủ thuật này đòi hỏi gây mê toàn thân và phải được thực hiện tại bệnh viện được trang bị một trong những máy móc tiên tiến. Ngài cho biết bệnh viện Gemelli đã có một máy như vậy khoảng một năm nay.

Tòa thánh không cho biết khi nào Đức Giáo Hoàng Lêô trải qua các xét nghiệm chẩn đoán, bao gồm cả chụp CT ngực có thuốc cản quang và chụp PET.

Bác sĩ Brendon Stiles, trưởng khoa ung bướu phẫu thuật tại bệnh viện Montefiore Einstein ở New York, cho biết chụp PET có thể được sử dụng để bảo đảm rằng bệnh chưa di căn đến các bộ phận khác trong cơ thể. Giữa kết quả chụp PET và sinh thiết, bác sĩ Stiles nói, "chúng ta có thể yên tâm rằng đây là ung thư giai đoạn một."

Đức Giáo Hoàng phá vỡ truyền thống giữ bí mật về các vấn đề sức khỏe.

Từ lâu, Vatican đã giữ bí mật về sức khỏe của các Đức Giáo Hoàng và kiểm soát chặt chẽ mọi thông tin liên quan — một thông lệ được thể hiện qua câu tục ngữ nổi tiếng của Ý, "Đức Giáo Hoàng vẫn khỏe mạnh cho đến khi qua đời."

Thánh Gioan XXIII qua đời năm 1963, gần một năm sau khi các bác sĩ chẩn đoán ngài mắc ung thư dạ dày, một căn bệnh được giữ kín vào thời điểm đó. Thánh Gioan Phaolô II qua đời năm 2005 sau nhiều năm chịu đựng những ảnh hưởng rõ rệt của bệnh Parkinson, một căn bệnh mà Vatican chỉ xác nhận sau khi ngài qua đời.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô dường như cởi mở hơn về các vấn đề sức khỏe của mình, khi dành thời gian trả lời phỏng vấn một bác sĩ người Á Căn Đình để viết sách về sức khỏe thể chất và tinh thần của ngài. Nhưng cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng kiểm soát chặt chẽ thông tin được công bố trong những tháng cuối đời.

Do đó, quyết định của Đức Lêô tự mình công khai việc mình có một khối u và đang trải qua phẫu thuật là một điều rất quan trọng.

"Đó thực sự là một cuộc cách mạng. Cảm giác như thể ngài đang tự mình đọc một bản tin y khoa vậy," Giovanni Maria Vian, một nhà sử học về Giáo hội và cựu tổng biên tập của tờ báo L’Osservatore Romano của Vatican, cho biết.

Vian, người từng là thành viên nhóm truyền thông của Vatican từ năm 2007 đến 2018, cho biết sự ám ảnh của Vatican với việc giữ bí mật là do cả những cân nhắc thực tế và văn hóa. Ngài lưu ý rằng Vatican là một thể chế 2.000 năm tuổi mang đậm bản sắc văn hóa Âu Châu - và người Âu Châu thường kín đáo hơn về các vấn đề sức khỏe so với người dân ở Hoa Kỳ.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo is eating, celebrating Mass and walking after cancer surgery, but trip is in question

3. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV mắc bệnh ung thư phổi loại adenocarcinoma. Loại ung thư này nguy hiểm như thế nào, khả năng chữa khỏi ra sao?

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phải cắt bỏ phần dưới phổi phải sau khi các bác sĩ chẩn đoán ngài mắc phải dạng ung thư phổi phổ biến nhất. Mặc dù ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, nhưng tỷ lệ sống sót có thể cao nếu được phát hiện sớm, như trường hợp khối u của Đức Giáo Hoàng. Dưới đây là một số điều cần biết.

Ung thư biểu mô tuyến phổi hay adenocarcinoma là gì?

Tòa thánh thông báo Đức Giáo Hoàng được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô tuyến phổi, một trong nhiều dạng ung thư phổi.

Có hai nhóm chính: ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ. Loại không tế bào nhỏ chiếm phần lớn các trường hợp trên thế giới và ung thư biểu mô tuyến là loại phổ biến nhất. Thậm chí, nó còn có các biến thể có tốc độ phát triển nhanh hoặc chậm hơn.

"Mặc dù vẫn rất nguy hiểm, nhưng tỷ lệ chữa khỏi của nó cao hơn một chút so với các loại ung thư phổi khác," Bác Sĩ John Heymach thuộc Trung tâm Ung thư MD Anderson ở Houston cho biết.

Hút thuốc là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Nhưng có tới 1 trong 5 trường hợp ung thư phổi xảy ra ở những người chưa từng hút thuốc và lý do vẫn chưa rõ ràng, có thể trong một số trường hợp chỉ là do ngẫu nhiên, Heymach cho biết.

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, các nguy cơ khác bao gồm tiếp xúc với khí radon, amiăng, phóng xạ, khói thuốc thụ động và ô nhiễm không khí.

Ung thư phổi được phát hiện như thế nào?

Theo Hiệp hội Ung thư, các triệu chứng ung thư phổi thường không xuất hiện cho đến khi ung thư đã ở giai đoạn tiến triển. Chúng có thể bao gồm ho dai dẳng, đau ngực, khàn giọng, khó thở và viêm phổi hoặc viêm phế quản tái phát - những triệu chứng cần được kiểm tra kỹ lưỡng.

Đôi khi, ung thư phổi có thể được phát hiện sớm khi ai đó chụp X-quang hoặc các phương pháp quét khác cho thấy một đốm trong phổi cần được kiểm tra thêm. Đó được gọi là phát hiện tình cờ, dẫn đến việc các bác sĩ tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng trước khi xuất hiện triệu chứng và có thể đủ sớm để ung thư vẫn còn nhỏ và chưa lan rộng. Trong trường hợp của Đức Giáo Hoàng, một khối u trong phổi của ngài đã được phát hiện trong một lần kiểm tra khác.

Tại Mỹ, việc tầm soát hàng năm bằng chụp CT liều thấp, một loại tia X, được khuyến cáo cho một số người có nguy cơ cao do hút thuốc lá nhiều.

Nó được điều trị như thế nào?

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính khi ung thư phổi được phát hiện sớm, và ngày càng được sử dụng ngay cả ở giai đoạn muộn hơn. Đức Giáo Hoàng đã được phẫu thuật cắt bỏ phần dưới, hay thùy dưới, của phổi phải để bảo đảm loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư.

Phổi phải có ba phần hoặc thùy, trong khi phổi trái có hai. Mỗi thùy có nhánh đường thở riêng và các mạch máu riêng biệt, và khi một thùy bị cắt bỏ, "các thùy khác thực sự sẽ đảm nhận một phần công việc", theo lời Bác Sĩ Trương Bằng (Ben Zhang), bác sĩ phẫu thuật lồng ngực tại Allina Health ở Minneapolis.

Ông cho biết, phổi sẽ dần dần thích nghi trong vài tháng cho đến khi hầu hết mọi người, đặc biệt là những người vốn đã năng động về thể chất, hầu như không nhận thấy sự khác biệt nào khi vận động.

Đức Giáo Hoàng được biết đến là người thường xuyên chơi tennis và bơi lội hàng tuần.

Theo Bác Sĩ Trương, tại Mỹ, thời gian nằm bệnh viện trung bình sau phẫu thuật ung thư phổi là hai đêm. Thời gian này phụ thuộc một phần vào việc bệnh nhân có thể đứng dậy và đi lại nhanh như thế nào, cũng như mức độ đau và thời gian cần thiết để đặt ống dẫn lưu khí và dịch từ lồng ngực.

Đức Giáo Hoàng đã có thể đi lại vào ngày hôm sau, điều mà Heymach gọi là "dấu hiệu điển hình cho thấy sự hồi phục nhanh hơn".

Việc có cần điều trị bổ sung hay không phụ thuộc vào giai đoạn của khối u, dựa trên các yếu tố như kích thước, liệu khối u có dấu hiệu di căn qua hạch bạch huyết hay không, và liệu các dấu ấn sinh học trên tế bào có cho thấy khối u có thể ác tính hay không. Điều trị bổ sung có thể bao gồm hóa trị, được sử dụng trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u hoặc sau đó để tiêu diệt các tế bào còn sót lại. Các lựa chọn khác bao gồm xạ trị, liệu pháp miễn dịch hoặc các loại thuốc tấn công vào các yếu tố phân tử cụ thể gây ra khối u.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo XIV has lung cancer called adenocarcinoma. Here’s what that means

4. Cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng Lêô? Hãy cùng tìm hiểu về vị Thánh bảo hộ các vấn đề về phổi.

Trong khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trải qua ca phẫu thuật phổi và đang hồi phục tại Bệnh viện Gemelli ở Rôma tuần này, các tín hữu có thể cầu xin sự can thiệp của một tu sĩ dòng Phanxicô thế kỷ 15, vị thánh bảo trợ cho các bệnh về phổi và đường hô hấp.

Thánh Bernardine xứ Siena, được biết đến với biệt danh "Tông đồ của nước Ý" vì những nỗ lực khôi phục đức tin Công Giáo của đất nước vào những năm 1400. Ngài nổi tiếng vì đã vượt qua chứng giọng yếu và các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp/cổ họng từ sớm trong đời, đồng thời chăm sóc các nạn nhân dịch hạch và những người nằm bệnh viện.

Sinh ra trong một gia đình thượng lưu ở nước cộng hòa Siena của Ý vào năm 1380, Bernardine Albizeschi sớm gặp bất hạnh khi mất mẹ năm 3 tuổi và cha bốn năm sau đó. Dì Diana đã chăm sóc ngài sau đó, dạy ngài tìm kiếm sự an ủi và an toàn bằng cách tin tưởng vào Chúa.

Ngay từ khi còn nhỏ, Bernardine đã thể hiện lòng quan tâm sâu sắc đến người nghèo, xuất phát từ tình yêu thương dành cho Chúa. Vì đã quen với việc nhịn ăn, đôi khi ngài còn sẵn sàng nhịn đói để giúp đỡ những người cần giúp đỡ hơn. Từ 11 đến 17 tuổi, ngài tập trung vào việc học, trau dồi tài hùng biện và lòng súng đạo, là những phẩm chất sẽ phục vụ cho công việc truyền giáo sau này của ngài.

Tuy nhiên, trước khi trở thành một nhà thuyết giáo, Bernardine đã dành nhiều năm chăm sóc những người bệnh và những người sắp qua đời. Ngài gia nhập một hội dòng tôn giáo phục vụ tại một bệnh viện ở thị trấn Scala và cống hiến hết mình cho công việc này từ năm 1397 đến năm 1400.

Trong thời gian đó, một trận dịch hạch nghiêm trọng bùng phát ở Siena, gây ra một cuộc khủng hoảng mà cuối cùng dẫn đến việc chàng trai trẻ phải gánh vác toàn bộ bệnh viện. Bên trong bệnh viện, mỗi ngày có tới 20 người chết vì căn bệnh này, và nhiều nhân viên y tế cũng thiệt mạng. Đội ngũ nhân viên bị giảm sút nghiêm trọng và các nạn nhân mới liên tục được đưa đến.

Bernardine đã thuyết phục 12 thanh niên giúp ngài tiếp nối công việc của bệnh viện, và ngài đã tiếp quản nơi này trong thời gian bốn tháng. Mặc dù không bị bệnh dịch hạch lây nhiễm, nhưng công việc mệt mỏi đã khiến ngài suy yếu và mắc phải một căn bệnh khác khiến ngài phải nằm liệt giường suốt bốn tháng.

Sau khi bình phục, ngài dành hơn một năm chăm sóc dì Bartholomaea cho đến khi bà qua đời. Sau đó, Bernardine, khi đó 22 tuổi, chuyển đến một ngôi nhà nhỏ ở ngoại ô thành phố, nơi ngài bắt đầu tìm hiểu ý muốn của Chúa về tương lai của mình thông qua cầu nguyện và ăn chay.

Cuối cùng, ngài quyết định gia nhập dòng Phanxicô Nhặt Phép vào năm 1403, sống một cuộc đời khắc khổ tập trung vào nghèo khó và khiêm nhường. Trong thời gian này, khi cầu nguyện trước cây thánh giá, Bernardine nghe thấy Chúa Kitô nói với ngài: "Con ơi, hãy nhìn xem Ta đang treo trên thập giá. Nếu con yêu mến Ta, hoặc muốn bắt chước Ta, hãy cũng bị đóng đinh trần truồng vào thập giá của con và theo Ta. Như vậy con chắc chắn sẽ tìm thấy Ta."

Sau khi được thụ phong linh mục, Bernardine được các bề trên giao nhiệm vụ truyền giáo cho những người Ý đang xa rời đức tin Công Giáo. Thánh Vincent Ferrer, một nhà truyền giáo dòng Đa Minh, ngay trước khi rời Ý, đã giảng một bài thuyết giáo trong đó ngài tiên đoán rằng một trong những người nghe sẽ tiếp tục công việc của ngài giữa những người Ý - một lời tiên tri mà Bernardine đã nghe trực tiếp và đã thực hiện.

Lòng sùng kính cá nhân của Bernardine đối với Chúa, là điều khiến ngay cả những tu sĩ dòng Phanxicô nghiêm khắc cũng phải kinh ngạc, đã làm cho bài giảng của ngài vô cùng hiệu quả. Ngài đã lay động người nghe từ bỏ những thói xấu, quay về với Chúa và sống hòa thuận với nhau. Ngài khuyến khích lòng sùng kính danh Chúa Giêsu như một phương tiện đơn giản và hiệu quả để luôn nhớ đến tình yêu của Chúa.

Khi các linh mục khác đến hỏi ý kiến ngài, Bernardine đã đưa ra một quy tắc đơn giản: "Trong mọi hành động của mình, trước hết hãy tìm kiếm vương quốc của Thiên Chúa và vinh quang của Ngài. Hãy hướng mọi việc mình làm đến sự tôn kính Ngài. Hãy kiên trì trong tình bác ái huynh đệ, và trước hết hãy thực hành tất cả những gì mình muốn dạy cho người khác."

Ngài nói: "Nhờ vậy, Chúa Thánh Thần sẽ làm chủ các con và ban cho các con sự khôn ngoan và tài ăn nói đến nỗi không kẻ thù nào có thể chống lại các con được."

Chính cuộc đời của Bernardine đã chứng minh nguồn sức mạnh này khi đối mặt với thử thách. Ngài kiên nhẫn chịu đựng lời buộc tội dị giáo — là điều mà Đức Giáo Hoàng Martin V đã minh oan cho ngài và tuyên bố rằng đó là một lời tố cao sai sự thật. Ngài cũng từ chối từ bỏ việc rao giảng mạnh mẽ của mình khi một quý tộc đe dọa giết ngài.

Bernardine được ngưỡng mộ rộng rãi khắp nước Ý, và ngài đã được đề nghị chức vụ giám mục ba lần. Tuy nhiên, mỗi lần ngài đều từ chối, chọn cách thực hiện lời tiên tri của Thánh Vincent Ferrer thông qua công việc truyền giáo của mình. Bernardine đã thuyết giảng khắp hầu hết nước Ý nhiều lần, và thậm chí còn hòa giải được các thành viên của các phe phái chính trị đang xung đột.

Về sau, Bernardine làm tổng quản lý cho dòng Phanxicô trong 5 năm và khôi phục lại việc thực hành quy tắc sống nghiêm ngặt của dòng. Sau đó, vào năm 1444, 40 năm sau khi lần đầu tiên bước vào đời sống tu sĩ, Bernardine lâm bệnh trong một chuyến đi. Ngài vẫn tiếp tục thuyết giảng, nhưng chẳng bao lâu sau mất đi sức lực và giọng nói.

Ngài qua đời vào ngày 20 tháng 5 năm 1444, và chỉ sáu năm sau, vào năm 1450, Đức Giáo Hoàng Nicholas V đã phong thánh cho ngài.

---

Source:National Catholic Register

Praying for Pope Leo? Meet the Patron Saint of Lung Problems

5. Đức Hồng Y Müller: Danh hiệu Đồng Cứu Chuộc của Đức Mẹ là một chân lý ‘được chứa đựng trong mặc khải’

Cựu tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin đã bảo vệ danh hiệu Đồng Cứu Chuộc của Đức Mẹ Maria, nói rằng đó "không phải là sự gán ghép sai lệch hay sự phóng đại quá mức, mà là một chân lý khách quan được chứa đựng trong mặc khải."

Kết thúc hội nghị thần học về Đức Mẹ kéo dài hai ngày "De Maria numquam satis" được tổ chức gần Vatican, Đức Hồng Y Müller đã đưa ra một lời bào chữa rõ ràng nhưng kiên quyết cho giáo lý Công Giáo về sự hiểu biết đích thực về sự đồng cứu chuộc của Đức Mẹ.

Đức Hồng Y Müller, cựu tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin từ năm 2012 đến năm 2017, đã phản bác quan điểm của người Tin Lành về sự hợp tác của con người trong vai trò cứu rỗi. Dựa trên nhiều chủ đề được nêu trong Tân Ước, Đức Hồng Y Müller khẳng định rằng "Thiên Chúa không loại trừ chúng ta khỏi công việc cứu chuộc, mà bao gồm chúng ta, cho phép chúng ta tham gia và cộng tác với công việc cứu chuộc và sự hoàn thiện của nhân loại trong sự hiệp thông của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần."

Do vinh dự to lớn dành cho tạo vật của Chúa khi được cộng tác vào công cuộc cứu độ của Ngài, vị Hồng Y nhận định rằng "Thần học về Đức Mẹ là đỉnh cao của nhân học Công Giáo và là tiêu chuẩn của chính thống giáo Công Giáo, vì toàn bộ sự cứu chuộc phụ thuộc vào việc Chúa đã trao cho Đức Mẹ phẩm giá nhân quả trong việc hoàn thành ý muốn cứu độ phổ quát của Ngài."

Đức Hồng Y Müller sau đó khẳng định mạnh mẽ rằng "khi Đức Mẹ được gọi là ‘Đấng Đồng Cứu Chuộc’ trong lòng đạo đức và thần học Công Giáo, đây không phải là một sự gán ghép sai lệch hay một sự phóng đại quá mức, mà là một chân lý khách quan được chứa đựng trong mặc khải."

Ngài nói thêm rằng, "Đức Mẹ Maria, thông qua sự cộng tác mang tính cấu thành của Mẹ trong sự Nhập Thể, gắn bó mật thiết và không thể tách rời với công cuộc cứu chuộc."

Đức Hồng Y một lần nữa viện dẫn kho tàng phong phú các tác phẩm thần học về Đức Mẹ, lưu ý rằng mỗi khoảnh khắc quan trọng trong cuộc đời và sự cộng tác của Mẹ trong công cuộc cứu rỗi đều có mối liên hệ với nhau:

"Nếu Đức Mẹ Maria, với câu ‘Fiat mihi secundum verbum tuum’, đã cộng tác một cách cấu thành trong sự Nhập Thể, thì điều này cũng bao gồm - thay mặt cho toàn thể nhân loại - sự cộng tác của Mẹ trong công cuộc cứu chuộc qua thập giá của Con Mẹ, người mà Mẹ đã đứng bên cạnh và nơi linh hồn Mẹ bị đâm thấu bởi một thanh gươm."

Danh hiệu Đồng Cứu Chuộc của Đức Mẹ Maria đã được nhiều học giả nghiên cứu về Đức Mẹ đề xuất trong những năm gần đây, khi họ kêu gọi một định nghĩa chính thức từ Đức Giáo Hoàng về danh hiệu này. Phong trào này xuất hiện trong bối cảnh nhiều thế kỷ phát triển về sự trọn vẹn của thần học đằng sau danh hiệu này và đã được đề xuất bởi cả các thánh và các Đức Giáo Hoàng.

Nhưng vào tháng 11 năm ngoái, Hồng Y Victor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo hiện tại của Bộ Giáo Lý Đức Tin, đã công bố Note Mater Populi Fidelis, phản đối việc sử dụng danh hiệu Đồng Cứu Chuộc – mặc dù ngài không, và không thể, lập luận rằng danh hiệu đó là sai. "Với sự cần thiết phải giải thích vai trò phụ thuộc của Đức Mẹ đối với Chúa Kitô trong công cuộc Cứu Chuộc, sẽ không thích hợp nếu sử dụng danh hiệu ‘Đồng Cứu Chuộc’ để định nghĩa sự cộng tác của Đức Mẹ", Hồng Y Fernández nói.

Văn bản này nhanh chóng bị các nhà nghiên cứu về Đức Mẹ hàng đầu chỉ trích rộng rãi, và Fernández sau đó thừa nhận rằng tiêu đề này có thể được sử dụng trong các cuộc gặp gỡ riêng tư và bởi những người hiểu ý nghĩa truyền thống của tiêu đề đó.

Phát biểu bên cạnh Vatican vào ngày 8 tháng 10, Đức Hồng Y Müller đã phản đối nỗ lực ngăn cản người Công Giáo sử dụng danh hiệu này. Ngài tấn công trước tiên vào các động thái đại kết nhằm dập tắt phong trào Đồng Cứu Chuộc:

"Danh hiệu này không nên bị im lặng chỉ vì sự bác bỏ của những người Tin Lành, những người dựa trên giáo lý về sự công chính hóa của họ, quan niệm về sự cứu chuộc mà không có sự tham gia tự do của con người và do đó làm giảm ý nghĩa của nó; thay vào đó, nó cần được giải thích trong bối cảnh tổng thể của công trình cứu chuộc thần thánh-nhân loại do Chúa Kitô, Con Thiên Chúa, và Đức Mẹ Maria thực hiện."

Ngài cũng chỉ trích những người phản đối việc sử dụng các danh xưng Kitô học tương tự cho người Công Giáo. Người Công Giáo được biết đến là con cái của Thiên Chúa, các linh mục là những người trung gian và những người đã chịu phép rửa tội được Thánh Phaolô gọi là những người cộng tác với Chúa Kitô trong công việc cứu độ của Ngài. Tuy nhiên, không một danh xưng nào trong số này nghi ngờ Chúa Kitô là Con duy nhất của Thiên Chúa, cũng như bản chất của Ngài là Thượng tế và Đấng Cứu chuộc nhân loại.

Tương tự, Đức Hồng Y Müller nói, thuật ngữ Đồng Cứu Chuộc không nên gây nhầm lẫn hay tranh cãi. "Do đó, bất cứ ai quen thuộc với các nguyên tắc của thần học Công Giáo đều không thể tìm thấy lý do gì để phản đối việc sử dụng tương tự các danh hiệu Kitô học và cứu rỗi."

Đức Hồng Y Müller còn liên kết tất cả các danh hiệu của Đức Mẹ Maria lại với nhau, lưu ý rằng cũng giống như việc tuyên xưng đức tin Công Giáo, chúng không thể tách rời nhau:

"Cũng như tất cả các mầu nhiệm của đức tin Kitô giáo đều được kết nối mật thiết trong phép tương đồng đức tin (analogia fidei) và giải thích lẫn nhau, thì giáo lý tín điều về Đức Mẹ cũng không phải là một tập hợp chủ quan của các yếu tố rời rạc, mà là sự thể hiện nguồn gốc của nó trong mầu nhiệm duy nhất về sự tự mặc khải của Thiên Chúa trong Chúa Kitô, Con của Ngài, như là chân lý và sự sống của mỗi người, cùng với Mẹ của các tín hữu, nói rằng: ‘Này, tôi là tôi tớ của Chúa.’"

Sự can thiệp của Hồng Y diễn ra vào gần cuối hội nghị về Đức Mẹ học cao cấp được tổ chức tại Augustinianum, ngay dưới bóng của Vatican. Sự kiện này không thể bị xem nhẹ: nó có sự tham gia của hai Hồng Y nổi tiếng và được kính trọng, nhiều nhà nghiên cứu Đức Mẹ hàng đầu và nhà thần học của phủ Đức Giáo Hoàng.

Một số Hồng Y thuộc Giáo triều cũng gửi lời chúc mừng và lời chúc tốt đẹp đến sự kiện này, đáng chú ý nhất là Hồng Y Fernández.

Khi hội nghị kết thúc, phó nhiếp chính phủ Tòa Thánh – Cha Edward Daniang Daleng, OSA – cũng có mặt ngắn gọn để trao quà cho Đức Hồng Y Müller và Hồng Y Burke.

---

Source:Catholic Herald

Cardinal Müller: Mary’s Co-Redemptrix title a truth ‘contained in revelation’

6. Bill Gates cảnh báo về mối đe dọa cận kề nhất từ trí tuệ nhân tạo

Bill Gates tiết lộ rằng mối lo ngại lớn nhất của ông về trí tuệ nhân tạo là "những kẻ xấu" lợi dụng nó để khủng bố sinh học và tấn công mạng.

Người đồng sáng lập Microsoft khẳng định hiện nay chưa có biện pháp bảo vệ nào đủ mạnh để ngăn chặn các mô hình trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI mạnh mẽ bị các đối tượng xấu lợi dụng.

Nếu rơi vào tay kẻ xấu, công nghệ này có thể được sử dụng để phá hoại hệ thống tài chính, thực hiện các cuộc tấn công mạng tinh vi và phát triển các loại vũ khí sinh học chưa từng thấy trước đây.

"Mặt trận mà chúng ta có thể sẽ chứng kiến rõ rệt nhất trong năm tới là các cuộc tấn công mạng," ông nói trong một cuộc phỏng vấn với ABC News

"Mối nguy hiểm thực sự hiện nay không phải là việc trí tuệ nhân tạo vượt khỏi tầm kiểm soát. Chúng ta cần phải giải quyết vấn đề đó, nhưng tác động lớn mà nó có thể gây ra còn phải mất nhiều năm nữa."

"Chính những kẻ xấu đang lợi dụng trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực AI, nơi mà người ta có thể loại bỏ tất cả các biện pháp bảo vệ. Hiện tại, điều đó được cho phép. Vì vậy, khi có những kẻ xấu, không có biện pháp bảo vệ, và các mô hình mới nhất, thì trong năm tới, chủ yếu là trong lĩnh vực an ninh mạng, chúng ta sẽ phải đối mặt với rất nhiều bất ngờ tiêu cực."

Lời cảnh báo của Bill Gates, đồng sáng lập công ty Microsoft, mâu thuẫn trực tiếp với Tổng thống Trump, người đã bác bỏ các cảnh báo và lời kêu gọi kìm hãm tốc độ phát triển trí tuệ nhân tạo, coi đó là một "trò lừa bịp".

Ông liên tục đưa ra lập trường trên từ sau một cuộc gọi trực tiếp trên sân khấu với Giám đốc Nvidia Jensen Huang tại hội nghị All-In Summit ở Los Angeles vào tháng 9 năm 2026.

Ông cho rằng những cảnh báo về việc AI sẽ hủy diệt thế giới hay thâu tóm quyền kiểm soát chỉ là trò lừa bịp, đồng thời khẳng định việc làm chậm quá trình phát triển của Mỹ sẽ chỉ có lợi cho các đối thủ chính trị hoặc Trung Quốc.

Tổng thống Trump cũng đề nghị đổi tên AI thành Siêu Trí Tuệ thay vì Trí Tuệ Nhân Tạo.

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Giám đốc điều hành Microsoft, Satya Nadella, kêu gọi các công ty công nghệ coi tất cả các mô hình AI như thể chúng đã bị "xâm phạm" và có khả năng gây nguy hiểm.

Ông kêu gọi các nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo cần tích hợp các biện pháp bảo vệ vào công nghệ ngay từ giai đoạn đầu phát triển.

Một trong những cơ chế an toàn đó là "phanh khẩn cấp", cho phép bất kỳ người được ủy quyền nào cũng có thể tạm dừng hoặc tắt mô hình nếu nó hoạt động theo cách không phù hợp với lợi ích của con người.

"Chúng ta phải xây dựng những hệ thống khép kín mà chúng ta có thể quan sát hành vi của chúng, kiểm tra giới hạn của chúng và luôn có thể kiểm soát được các hành động," ông viết trong một bài đăng dài trên X vào cuối tuần.

Việc trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI chiếm lĩnh thế giới vừa tiến thêm một bước nữa và con người nên đọc kỹ các ghi chú cập nhật.

"Bất kỳ tác nhân nào đủ năng lực và có quyền truy cập vào các hệ thống quan trọng đều có thể mắc sai lầm hoặc bị xâm phạm, và cấu trúc ngăn chặn và kiểm soát phải tính đến điều đó."

Năm 2026 chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ các cuộc tấn công mạng sử dụng trí tuệ nhân tạo, với Anthropic, OpenAI và các phòng thí nghiệm hàng đầu khác báo cáo các sự việc liên quan đến việc các mô hình thử nghiệm xâm nhập vào hệ thống máy tính của các công ty và chính phủ.

---

Source:MSN

Bill Gates reveals most imminent threat from AI

 

1. "Mùa thứ tư" trong Chiến dịch Vivaldi - Ukraine giành lại thêm 101 km vuông trên mặt trận Lyman

Quân đoàn 3 của Ukraine, cùng với các đơn vị trực thuộc, đã giành lại thêm 101 km vuông lãnh thổ trong giai đoạn thứ tư của Chiến dịch Vivaldi tại khu vực Lyman thuộc tỉnh Donetsk, quân đoàn này thông báo vào ngày 14 tháng 10.

Theo thông báo của quân đoàn trên Telegram, Ukraine đã giải phóng các làng Zelena Dolyna, Lypove và Kolodiazi, trong khi Nga mất khoảng 3.000 binh sĩ trong giai đoạn thứ tư của chiến dịch.

"Kẻ địch không thể cắt đứt tuyến đường tiếp tế quan trọng của nhóm chúng ta ở Donbas. Chúng ta đã chặn đứng cuộc tấn công của nhóm ‘Zapad’ và buộc chúng phải điều chuyển một phần các đơn vị của Tập đoàn quân xe tăng số 1, làm suy yếu áp lực lên Kupiansk-Vuzlovyi", Tư lệnh quân đoàn, Chuẩn tướng Andrii Biletskyi cho biết.

Tổng cộng, Chiến dịch Vivaldi đã giải phóng và trả lại 16 thị trấn và 277 km vuông cho Ukraine, theo thông báo của quân đoàn. "Bốn mùa của ‘Vivaldi’ đã kết thúc, nhưng âm nhạc vẫn tiếp tục."

Ngày 15 tháng 9, Tướng Biletskyi xác nhận rằng lực lượng Ukraine dưới sự chỉ huy của Quân đoàn 3 đang tiến hành một loạt các cuộc phản công ở phía bắc thành phố Lyman thuộc tiền tuyến ở tỉnh Donetsk.

Tướng Biletskyi khi đó cho biết chiến dịch này đã "giáng một đòn nặng nề vào khả năng chiến đấu của Quân đoàn Hợp binh 20 và 25 của Nga", đồng thời nói thêm rằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã đẩy các trung tâm tiếp tế của Nga sang bên kia biên giới quốc gia.

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát khu vực trung tâm của vành đai pháo đài Donbas — Sloviansk, Kramatorsk, Druzhkivka và Kostiantynivka — là vô cùng quan trọng trong những tháng mùa đông, khi Nga sẽ tìm cách tối đa hóa vị thế của mình ở các khu vực đô thị để chuẩn bị cho chiến dịch tấn công năm 2027.

[Kyiv Independent: Operation Vivaldi’s ‘Fourth Season’ — Ukraine retakes another 101 square kilometers on Lyman front, Biletskyi says]

2. Ứng cử viên Tổng thống Pháp Glucksmann cho rằng Tổng thống Trump hoặc là "một kẻ ngốc bị lợi dụng" hoặc là một gián điệp của Nga đang cố tình làm suy yếu Âu Châu.

Ngay sau chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử sơ bộ của phe trung tả cuối tuần qua, ứng cử viên tổng thống Pháp Raphaël Glucksmann đã chỉ trích quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga, cho rằng đó là động thái có lợi cho Điện Cẩm Linh nhưng lại gây thiệt hại cho Âu Châu.

"Ở vị trí lãnh đạo Hoa Kỳ, có một kẻ hoặc là một tên ngốc đang bị dụng, hoặc là một gián điệp đang ra sức phá hoại sức mạnh và tự do của Âu Châu," Glucksmann phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Cạnh tranh của POLITICO ở Paris. "Cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine nhắm trực tiếp vào chúng ta, người Âu Châu, và chúng ta đang đơn độc."

Glucksmann cũng khẳng định rằng việc đưa đối thủ cực hữu của ông, Marine Le Pen, vào Điện Élysée năm 2027 sẽ là một chiến thắng cho nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin và là một bước tiến tới "sự thất bại của lục địa Âu Châu".

Trước đây, bà Le Pen từng bày tỏ "một dạng ngưỡng mộ" đối với Putin, và đảng của bà, Tập hợp Quốc gia, đã nhận được một khoản vay từ một ngân hàng có liên hệ với Nga vào năm 2014. Bà Le Pen cho biết đảng của bà vay tiền ở nước ngoài vì các ngân hàng Pháp từ chối cho vay và khoản vay đó không ảnh hưởng đến lập trường chính trị của bà. Đảng này sau đó đã hoàn trả lại số tiền đó.

Mặc dù bà Lê Pen lên án cuộc chiến tranh toàn diện của Nga ở Ukraine, một số quan chức dân cử trong đảng của bà vẫn kiên quyết phản đối việc giúp đỡ Ukraine và ủng hộ mối quan hệ mạnh mẽ hơn với Nga.

Tại một sự kiện của POLITICO tháng trước, bà Le Pen cho biết bà tin rằng Pháp có thể cung cấp cho Ukraine huấn luyện và hỗ trợ quân sự nhưng không còn đủ khả năng hỗ trợ tài chính do những hạn chế về ngân sách của Pháp.

Theo kết quả thăm dò dư luận của POLITICO, bà Le Pen hiện đang dẫn trước các đối thủ với khoảng cách hai chữ số trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tổng thống năm tới. Ông Glucksmann đứng thứ tư, sau cựu Thủ tướng Edouard Philippe và ứng cử viên cực tả Jean-Luc Mélenchon. Cuộc bầu cử tổng thống Pháp sẽ phải tiến hành vòng hai nếu không có ứng cử viên nào trong hai ứng cử viên dẫn đầu giành được hơn 50% số phiếu bầu trong vòng đầu tiên.

Trong cuộc phỏng vấn với POLITICO, Glucksmann, một trong những tiếng nói ủng hộ Âu Châu mạnh mẽ nhất trong cuộc đua, đã tái khẳng định sự ủng hộ của mình đối với Lá chắn Bầu trời Âu Châu dành cho Ukraine và sự cần thiết phải có một ngành công nghiệp quốc phòng Âu Châu mạnh mẽ và độc lập hơn - một xu hướng cũng được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ và được chia sẻ rộng rãi trong toàn bộ giới chính trị Pháp.

Ông Glucksmann nói: "Trong nhiều thập niên, chúng ta đã giao phó chủ quyền và an ninh của mình cho Washington, và giờ đây chúng ta nhận ra đó là một sai lầm lớn."

Tuy nhiên, trên thực tế, Âu Châu vẫn chia rẽ về việc liệu các quốc gia ngoài Liên Hiệp Âu Châu có nên được phép sử dụng ngân sách quốc phòng của khối hay không. Pháp đang dẫn đầu nỗ lực hạn chế quyền tiếp cận của các nước ngoài đối với Quỹ Cạnh tranh Âu Châu.

Ông Glucksmann cũng cho rằng Âu Châu nên cùng nhau gánh nợ để tài trợ cho các dự án quốc phòng — một đề xuất mà Đức và các thành viên Liên Hiệp Âu Châu khác có chính sách tài chính bảo thủ đều không muốn xem xét — thay vì cố gắng thực hiện các dự án giữa các quốc gia thành viên như dự án máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo thất bại giữa Pháp và Đức.

Ông nói, nếu không có đầu tư chung, "không một quốc gia Âu Châu nào, kể cả Đức, có thể đối mặt, trong ngắn hạn, với cuộc chiến tranh trong tương lai" chống lại các cường quốc như Trung Quốc, Nga và Mỹ.

"Đây là vấn đề sống còn," Glucksmann nói.

Trong một cuộc phỏng vấn toàn diện, Glucksmann đã phác thảo chính sách đối ngoại của ông, nếu đắc cử tổng thống vào tháng 4 năm 2027, sẽ tập trung vào việc tăng cường quan hệ với các nước ở Trung và Đông Âu thay vì ve vãn các nhà lãnh đạo như Putin hay Tập Cận Bình của Trung Quốc.

Ông nói rằng tổng thống tiếp theo "nên đến Warsaw; nên đến Tallinn," thay vì Bắc Kinh hay Mạc Tư Khoa. Dân biểu Âu Châu này thường xuyên chỉ trích Macron vì đã tổ chức một buổi lễ xa hoa đón tiếp Putin tại Cung điện Versailles năm 2017 và mời Tập Cận Bình tham quan làng của bà nội ông ở tây nam nước Pháp vào năm 2024.

Ứng viên trung tả cho rằng Âu Châu cần "tận dụng thế mạnh của mình" trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc, quốc gia mà khối đang cố gắng giảm thâm hụt thương mại 1 tỷ euro mỗi ngày. Ông cũng nói rằng Liên Hiệp Âu Châu nên kiên định với mục tiêu loại bỏ dần các phương tiện sử dụng động cơ đốt trong vào năm 2035 và đầu tư vào xe điện để không "nhường" lĩnh vực này cho Trung Quốc.

Ông Glucksmann đang tự giới thiệu với cử tri với tư cách là một tổng thống Pháp sẽ đối đầu với những người mà ông cho là những nhà lãnh đạo độc đoán đứng đầu các cường quốc toàn cầu như Tập Cận Bình, Putin và Tổng thống Trump.

Trong bối cảnh chiến dịch tranh cử tổng thống đang diễn ra, Glucksmann cũng đang tìm cách củng cố uy tín của mình trên mặt trận trong nước. Ông cho rằng các cuộc biểu tình gần đây của học sinh trung học - tập trung vào các vấn đề như thiếu giáo viên thay thế ở Pháp, lớp học quá đông và tình trạng xuống cấp của một số trường học - là "hoàn toàn chính đáng và có lý do". Ông cũng lập luận rằng giáo viên đang bị trả lương thấp.

[Politico: Trump either ‘a useful idiot’ or purposefully weakening Europe, says MEP Glucksmann]

3. Các quan chức Ukraine cảnh báo việc giảm tốc độ kết nối Starlink "tương đương với một cuộc tấn công hạt nhân nhằm vào chúng tôi".

Các binh sĩ tiền tuyến Ukraine đang lo ngại rằng dịch vụ vệ tinh Starlink của Elon Musk được tường trình đang bị hạn chế trên các nền tảng quân sự di chuyển nhanh, cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng đối với hoạt động tác chiến.

"Điều này tương đương với một cuộc tấn công hạt nhân nhằm vào chúng tôi. Tất cả các hoạt động đều bị tạm dừng. Điều này sẽ khiến nhiều người trong chúng tôi phải trả giá bằng sinh mạng", một sĩ quan giàu kinh nghiệm của Ukraine nói với POLITICO và Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer.

Viên sĩ quan này chỉ huy một đơn vị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm trung ở phía đông nam Ukraine. Đơn vị này phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống Starlink để vận hành và điều hướng các máy bay điều khiển từ xa Hornet do Mỹ sản xuất, được sử dụng để tấn công các mục tiêu ở tầm bắn lên đến 150 km.

"Kể từ đêm qua, tất cả các thiết bị đầu cuối Starlink và Starshield được lực lượng của chúng tôi sử dụng đều phải tuân thủ giới hạn tốc độ 100 km/giờ", viên sĩ quan cho biết.

POLITICO đã phỏng vấn ba binh sĩ tiền tuyến, tất cả đều yêu cầu được giấu tên, cũng như phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine và quan chức quốc phòng cao cấp nhất của Liên Hiệp Âu Châu.

Những hạn chế được báo cáo đã làm sống lại một câu hỏi mà các chỉ huy Ukraine đã lo ngại trong nhiều năm: bao nhiêu phần trăm hệ thống liên lạc chiến trường của đất nước có thể dựa vào một dịch vụ do một công ty của Mỹ kiểm soát.

Các binh sĩ Ukraine cho biết những hạn chế này đã làm gián đoạn một số cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm trung trên không phận Ukraine, gây ảnh hưởng đến các cuộc tấn công vào hệ thống hậu cần của Nga và khiến các binh sĩ Ukraine ở tiền tuyến nhận được ít sự hỗ trợ hơn. Quy mô của sự gián đoạn — và liệu đó có phải là hành động cố ý hay không — vẫn chưa rõ ràng.

Trong một bình luận trên X, Musk nói: "Hệ thống Starshield thuộc sở hữu và được kiểm soát bởi chính phủ Hoa Kỳ. Bất kỳ giới hạn nào về tốc độ hoặc việc sử dụng đều do quân đội Hoa Kỳ và cuối cùng là Tổng thống quyết định", ám chỉ đến bộ phận Starshield của Starlink được sử dụng cho mục đích quân sự.

"Starlink là một dịch vụ thương mại thuộc sở hữu và do SpaceX kiểm soát," ông nói thêm. "Việc sử dụng Starlink chỉ giới hạn trong các hoạt động dân sự hoặc phòng thủ và không thể được sử dụng cho các hành động quân sự tấn công, vì làm như vậy là không phù hợp với một công ty thương mại."

Ông Mykhailo Fedorov, cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine, người có nhiều mối quan hệ tốt ở Thung lũng Silicon, cho biết vào tối thứ Tư: "Kết nối Starlink với tốc độ lên đến 160 km/h đang được khôi phục. Việc loại bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ của Starshield hiện nay là rất quan trọng đối với quốc phòng của Ukraine."

Tòa Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Viên sĩ quan cho biết, các hạn chế này đã "làm tê liệt hoàn toàn mọi hoạt động tấn công tầm trung", bao gồm cả những hoạt động sử dụng hệ thống dựa trên mạng lưới. Các hệ thống này dựa vào một UAV được trang bị Starlink để nhận và chuyển tiếp tín hiệu đến các máy bay điều khiển từ xa khác được kết nối thông qua mạng lưới, cho phép chúng tấn công các mục tiêu nằm sâu bên trong lãnh thổ do Nga kiểm soát hoặc trong các khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt bởi các hệ thống tác chiến điện tử của Nga.

Các mục tiêu đó bao gồm khu vực Donetsk, tuyến xa lộ Novorossiya có tầm quan trọng chiến lược nối liền Nga với Crimea, bán đảo Crimea, khu vực Kerch và Hắc Hải.

"Chúng tôi không còn có thể chiến đấu hiệu quả để hỗ trợ bộ binh trên chiến trường. Chúng tôi không còn có thể tấn công các hệ thống phóng rocket đa nòng, pháo tự hành hạng nặng do Bắc Hàn cung cấp đặt sâu trong lòng địch, kho đạn dược, trung tâm chỉ huy và các mục tiêu khác", viên sĩ quan nói.

"Mặt trận Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào máy bay điều khiển từ xa tầm trung được vận hành bởi Starlink," Iryna Terekh, Giám đốc điều hành của nhà sản xuất hỏa tiễn Fire Point của Ukraine, nói với POLITICO.

Chiến dịch tàn khốc của Ukraine

Trong nhiều tháng qua, máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung của Ukraine đã gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống hậu cần của Nga ở các khu vực tiền tuyến. Chúng đã làm gián đoạn việc cung cấp nhiên liệu, đạn dược và các thiết bị quân sự khác, làm chậm bước tiến của Nga.

Viên sĩ quan cho biết ông lo ngại rằng những hạn chế đối với hệ thống Starlink sẽ tạo cơ hội quan trọng cho quân đội Nga củng cố vị trí của họ.

"Bắt đầu từ hôm nay, kẻ thù sẽ xây dựng các tuyến đường hậu cần đến Crimea để tăng cường lực lượng tại đó", ông cảnh báo.

Hai binh sĩ tiền tuyến khác của Ukraine, vận hành robot mặt đất và máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất thông thường ở Donbas, đã xác nhận với POLITICO rằng dịch vụ Starlink dành cho các đơn vị Ukraine đã bị hạn chế đột ngột vào thứ Tư.

"Vào đêm 14 tháng 10, mà không hề thông báo trước cho Lực lượng Quốc phòng, SpaceX đã đơn phương hạn chế hoạt động của các trạm đầu cuối Starshield khi chúng đang di chuyển", một quan chức Bộ Quốc phòng Ukraine nói với các phóng viên tại Kyiv.

Vị quan chức này cho biết thêm rằng các sự việc xảy ra ở tốc độ dao động từ 72 km/h đến 161 km/h, "tùy thuộc vào từng loại xe và thiết bị cụ thể."

Tình trạng chậm lại của các trạm đầu cuối Starlink diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump gây áp lực mạnh mẽ lên Ukraine để nước này ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Điều này diễn ra sau thỏa thuận giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin về việc tung dầu diesel ra thị trường toàn cầu - một phần trong nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm giảm giá nhiên liệu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng tới.

"Rõ ràng, hành động này không thể là sự trùng hợp ngẫu nhiên và có liên quan đến tình hình chính trị hiện tại," cố vấn tổng thống Ukraine Serhii Beskrestnov cho biết.

Khi được hỏi về áp lực ngày càng gia tăng của Mỹ đối với Ukraine, Cao ủy Quốc phòng Liên Hiệp Âu Châu Andrius Kubilius phát biểu tại một sự kiện của POLITICO hôm thứ Tư: "Những diễn biến chính trị đôi khi tạo ra những ảnh hưởng kỳ lạ. Bầu cử sắp diễn ra."

"Chúng ta khá phụ thuộc vào năng lực không gian của Mỹ," Kubilius thừa nhận. "Giải pháp cho tình trạng đó là phát triển năng lực của riêng chúng ta."

Việc tốc độ mạng Starlink giảm đã bị một trong những đồng minh chủ chốt của Ukraine ở Âu Châu lên án.

"Này, ông Elon Musk, ông lại đang chơi trò chính trị với sản phẩm của mình à? Là khách hàng Âu Châu của ông, chúng tôi đang theo dõi ông đấy", Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski viết.

Ukraine phụ thuộc vào Starlink.

Kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Starlink đã trở thành yếu tố then chốt trong nỗ lực chiến tranh của Kyiv. Mùa xuân năm 2022, lực lượng phòng thủ Ukraine bị mắc kẹt trong thành phố Mariupol đang bị bao vây đã sử dụng các vệ tinh do SpaceX vận hành để gửi thông điệp ra thế giới bên ngoài. Các đơn vị Ukraine cũng dựa vào hệ thống này để phối hợp các hoạt động trong cuộc giao tranh ác liệt ở khu vực đô thị xung quanh Bakhmut năm 2023.

Cho đến ngày nay, binh lính vẫn sử dụng Starlink để nhanh chóng điều chỉnh hỏa lực pháo binh và dẫn đường cho thuyền điều khiển từ xa trong các cuộc tấn công vào Hạm đội Hắc Hải của Nga. Cựu tư lệnh quân đội Ukraine, Valerii Zaluzhnyi, từng ca ngợi các thiết bị đầu cuối này vì "tính hữu dụng phi thường" của chúng.

Sự phụ thuộc đó luôn tiềm ẩn rủi ro. Trong những tháng đầu của cuộc chiến, Starlink được tường trình đã tắt các thiết bị đầu cuối dự định sử dụng trong một cuộc tấn công hải quân vào hạm đội Nga.

Nhưng SpaceX cũng đã có những hành động có lợi cho Ukraine. Vào tháng Hai, SpaceX đã chặn quyền truy cập vào các thiết bị đầu cuối Starlink đang được Nga sử dụng bất hợp pháp, gây ra sự hỗn loạn ngay lập tức. Sau đó, Ukraine đã tăng cường sử dụng các thiết bị đầu cuối này.

Quân đội Kyiv bắt đầu trang bị rộng rãi các thiết bị đầu cuối Starlink cho máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung. Nếu không có chúng, các hoạt động sẽ trở nên phức tạp hơn đáng kể. Ví dụ, quân đội sẽ phải tự tính toán độ cao địa hình và khả năng phủ sóng của ăng-ten, cũng như lắp đặt thêm thiết bị liên lạc.

"Starlink cho phép bạn không cần phải giải quyết các vấn đề vật lý sóng vô tuyến," một sĩ quan Ukraine với mật danh Jura cho biết vào tháng 8. "Starlink cho phép người điều khiển duy trì kết nối video trực tiếp với máy bay điều khiển từ xa cho đến ngay trước khi va chạm."

Starlink cũng có thể cung cấp "tọa độ GPS tổng hợp", giúp máy bay điều khiển từ xa định hướng khi tín hiệu GPS thông thường bị nhiễu.

Nhưng các quan chức Ukraine lo ngại rằng những quyết định được đưa ra ở Washington hoặc tại các văn phòng điều hành của các công ty Mỹ có thể đột ngột làm suy yếu Ukraine.

"Tôi và nhiều đồng nghiệp của mình đều rất lo lắng về việc chúng ta sẽ hoạt động như thế nào nếu không có Starlink", Jura nói. "Chúng tôi đã thảo luận câu hỏi này nhiều lần giữa các lãnh đạo: ‘Điều gì sẽ xảy ra nếu Elon Musk hoặc ai đó ở SpaceX tắt nó đi?’"

Trong bối cảnh Tổng thống Trump gia tăng áp lực lên Kyiv những tuần gần đây, các quan chức Ukraine đã báo cáo về những vấn đề ngày càng nghiêm trọng với hệ thống Starlink.

Một phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa người Ukraine, chuyên vận hành các máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung, đã báo cáo về các vấn đề kết nối nghiêm trọng vào ngày 11 và 12 tháng 9, cũng như các sự gián đoạn tiếp theo vào ngày 17 tháng 9. Anh ta cho biết binh lính từ một số đơn vị Ukraine cũng gặp phải các vấn đề tương tự.

Các sự việc xảy ra ngay sau khi các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner kết thúc chuyến thăm Kyiv và Mạc Tư Khoa. "Sau vài ngày, hoạt động bình thường của Starlink đã trở lại. Nhưng tôi tin rằng đó chính là tín hiệu", phi công cho biết.

Ông lập luận rằng thiết bị gây nhiễu của Nga không thể nào tạo ra sự gián đoạn nhất quán về mặt địa lý trên nhiều khu vực của mặt trận như vậy.

"Vậy nên, tôi đoán là việc đó được điều hành từ một văn phòng nào đó," ông nói.

Các sự kiện này đã làm gia tăng mối lo ngại trong giới quân nhân Ukraine về sự phụ thuộc của họ vào công nghệ do Mỹ kiểm soát.

"Lý do là vì chính trị và lựa chọn của Mỹ là ‘vô hiệu hóa’ hoặc giảm đáng kể mức độ hoạt động của các hệ thống quân sự Mỹ", phi công cho biết.

[Politico: Ukrainian officers warn Starlink slowdown ‘comparable to a nuclear strike against us’]

4. Theo Bloomberg, Anh sẽ tiếp tế thêm hỏa tiễn Storm Shadow cho Ukraine để tấn công Nga.

Theo Bloomberg đưa tin hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Mười, Anh sẽ gửi thêm hỏa tiễn tầm xa Storm Shadow cho Ukraine để tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga.

Theo Bloomberg đưa tin, dẫn nguồn tin thân cận với vấn đề này, trong một cuộc gặp tại Luân Đôn ngày 14 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Thủ tướng Anh Andy Burnham đã đồng ý về việc vận chuyển thêm một lô hỏa tiễn mới. Chưa có thông báo chính thức nào về việc bổ sung này được đưa ra.

Sau khi Tổng thống Donald Trump dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với việc bán dầu của Nga vào Mỹ, các nhà lãnh đạo Âu Châu đã tăng cường hỗ trợ cho Ukraine khi lực lượng Nga tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự trên khắp nước này.

Đáp lại các cuộc tấn công leo thang của Mạc Tư Khoa, Anh coi việc Kyiv sử dụng hỏa tiễn Storm Shadow để tấn công các mục tiêu quân sự của Nga là hành động phòng thủ, theo Bloomberg. Kho hỏa tiễn mới này sẽ giúp lực lượng Ukraine tấn công các mục tiêu cách xa tới 250 km bên trong lãnh thổ Nga.

Việc bổ sung hỏa tiễn cũng có thể củng cố khả năng của hỏa tiễn tầm xa FP-7 do Ukraine tự sản xuất để tấn công các cơ sở năng lượng của Nga. Ngày 15 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết các hoạt động chống lại các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ tiếp tục sau khi Mạc Tư Khoa phớt lờ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do Tổng thống Trump đơn phương áp đặt.

Ukraine đã sử dụng hỏa tiễn Storm Shadow từ năm 2023 và bắt đầu tấn công vào các địa điểm sâu trong lãnh thổ Nga vào năm 2024.

Giới chức Nga cho biết các hỏa tiễn do Anh sản xuất đã được sử dụng trong một cuộc tấn công của Ukraine vào các sở chỉ huy quân đội Nga ở Donetsk vào ngày 26 tháng 8, được tường trình đã khiến nhiều sĩ quan Nga thiệt mạng hơn bất kỳ cuộc tấn công nào khác trong suốt cuộc chiến.

Ngày 25 tháng 8, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng Anh và Pháp đã cho phép Kyiv tự sản xuất hỏa tiễn Storm Shadow và SCALP.

[Kyiv Independent: UK to resupply Ukraine with more Storm Shadow missiles to strike Russia, Bloomberg reports]

5. Hỏa hoạn bùng phát gần nhà máy luyện kim của Nga sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa được báo cáo.

Một vụ cháy đã bùng phát tại thành phố công nghiệp Balakovo của Nga sau các báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào đêm 14 tháng 10, theo các kênh theo dõi của Telegram.

Đoạn video cho thấy một vụ nổ và hỏa hoạn sau đó xảy ra sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa gần một nhà máy luyện kim lớn ở Balakovo, thuộc vùng Saratov, theo báo cáo của kênh Telegram Exilenova+. Khu vực này đã bị mất điện trên quy mô lớn do cuộc tấn công, kênh này cho biết thêm.

Balakovo, một thành phố nằm trên bờ đông sông Volga, là nơi đặt một nhà máy thép lớn với công suất hơn 1 triệu tấn mỗi năm, theo địa điểm của Nhà máy luyện kim Balakovo. Hiện chưa rõ liệu nhà máy có bị hư hại trong vụ tấn công hay không.

Thống đốc vùng Saratov tuyên bố trên Telegram rằng vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã làm hư hại một số tòa nhà và khiến một người thiệt mạng.

Tại một diễn biến khác ở Nga, một vụ cháy tại kho chứa dầu ở Rostov-on-Don được báo cáo là vẫn đang bùng cháy ngày thứ tư liên tiếp sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào ngày 10 tháng 10.

Theo các báo cáo, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào cuối tuần qua đã nhắm vào kho chứa dầu nằm ở khu công nghiệp Zheleznodorozhny của thành phố. Kho này giải quyết các sản phẩm dầu mỏ để xuất khẩu, bao gồm cả các lô hàng từ Nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk.

Thống đốc vùng Rostov, Yuriy Slyusar, cho biết hơn 100 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ đêm đó.

Đoạn video được đăng tải trên kênh Telegram Exilenova+ cho thấy ngọn lửa bốc cao và một cột khói dày đặc. Theo Exilenova+, đám cháy đã kéo dài ba ngày, từng giảm xuống còn âm ỉ trước khi bùng phát trở lại.

Tính đến ngày 13 tháng 10, ít nhất 8 trong số 12 bể chứa của nhà ga Novoshakhtinsk đã ngừng hoạt động, theo phân tích tình báo nguồn mở, gọi tắt là OSINT của hãng thông tấn độc lập Astra của Nga. Cơ sở này, có khả năng tiếp nhận và bốc dỡ ước tính từ 2,5 đến 3,5 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ mỗi năm, giải quyết xuất khẩu và cũng cung cấp cho quân đội Nga, theo nguồn tin này.

Lực lượng Ukraine đã nhiều lần tấn công vào các cơ sở năng lượng của Nga trong những tháng gần đây.

Tuần trước, Tổng thống Trump tuyên bố ngừng bắn năng lượng và yêu cầu Ukraine ngừng tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga. Ông cho rằng các cuộc tấn công này đã góp phần làm tăng giá dầu, điều mà nhiều người cho là do cuộc chiến của Mỹ ở Iran gây ra.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết ông sẵn sàng đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng nếu lực lượng Nga ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

[Kyiv Independent: Fire breaks out near Russian metallurgical plant after reported drone attack]

6. Theo các nguồn tin, Mỹ có thể đã giấu kín những cảnh báo đối với Ukraine về các cuộc tấn công của Nga khiến 6 người thiệt mạng và gây mất điện cho 600.000 người.

Nhiều nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết với đài CBS News rằng Mỹ có thể đã cố tình giữ kín những cảnh báo sớm trong tuần này về các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine "không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào từ các đối tác" khi Nga phóng loạt hỏa tiễn đạn đạo vào Kyiv và các địa điểm khác vào sáng sớm thứ Ba.

Các nguồn tin cho biết các quan chức Mỹ đã nói với phía Ukraine rằng hệ thống dùng để phát hiện các vụ phóng hỏa tiễn của Nga đã bị hỏng do "thời tiết xấu". Các quan chức Ukraine, giấu tên vì tính nhạy cảm của vấn đề, nói với CBS News rằng họ không tin lời bào chữa đó, và thay vào đó họ cáo buộc Mỹ "cố tình" phá hoại hệ thống.

Khi Nga phóng thêm một loạt hỏa tiễn đạn đạo vào khoảng 3 giờ sáng giờ địa phương ngày thứ Tư, các nguồn tin cho biết hệ thống cảnh báo sớm của Mỹ dường như đã hoạt động trở lại.

Các nguồn tin cho biết Mỹ đã không cung cấp thông tin tình báo về các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga trong một trường hợp trước đó vào đầu năm nay, với lý do cần tập trung nhiều nguồn lực hơn vào Trung Đông.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã phóng hơn 39 hỏa tiễn đạn đạo và hơn 120 máy bay điều khiển từ xa tấn công cùng các loại vũ khí bay lượn trong cuộc tấn công đêm qua, chủ yếu nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và trọng yếu ở Kyiv và Kharkiv, khiến 6 người thiệt mạng và khoảng 600.000 người bị mất điện.

Hôm thứ Ba, khi được hỏi liệu Mỹ có ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine hay không, Tổng thống Trump trả lời: "Không, chúng tôi chưa ngừng. Chúng tôi giúp họ, nhưng thực chất là giúp họ tìm ra câu trả lời cuối cùng. Chúng tôi muốn chiến tranh kết thúc."

"Chúng tôi đang giúp đỡ họ và chia sẻ thông tin tình báo. Chúng tôi muốn chiến tranh kết thúc, vì vậy chúng tôi đang hợp tác với họ và với Nga để chấm dứt chiến tranh", Tổng thống Trump nói.

Nga bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công ngay sau khi Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội hôm Chúa Nhật rằng Nga và Ukraine đã đồng ý "ngừng bắn năng lượng".

Đầu tuần này, chính quyền Trump đã đe dọa sẽ ngừng chia sẻ thông tin tình báo và đình chỉ việc các đồng minh Âu Châu mua vũ khí do Mỹ sản xuất cho Ukraine thông qua hệ thống mua sắm PURL nếu Ukraine không ngừng các cuộc tấn công sâu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, một quan chức Âu Châu và một quan chức Ukraine nói với CBS News.

Ukraine dựa vào thông tin tình báo của Mỹ cho cả năng lực quân sự tấn công và phòng thủ, bao gồm dữ liệu từ vệ tinh và cảm biến máy bay được sử dụng để xác định các vụ phóng máy bay và hỏa tiễn của Nga. Các nguồn tin quen thuộc với vấn đề này nói với CBS News rằng Mỹ không ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine nói chung — gọi việc thiếu cảnh báo về các cuộc tấn công trong tuần này là một sự việc cụ thể.

Các quan chức và binh lính Ukraine cũng nói với CBS News rằng quân đội Ukraine đã bắt đầu gặp khó khăn vào tối thứ Ba và sáng thứ Tư với Starlink, công nghệ vệ tinh thuộc sở hữu của Elon Musk, người sáng lập SpaceX.

Trong một cuộc phỏng vấn với CBS News hồi đầu năm nay, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết Starlink là một trong những công nghệ quan trọng nhất của Ukraine, vì nó cho phép binh lính Ukraine liên lạc và thực hiện các cuộc tấn công trong môi trường bị bao phủ bởi chiến tranh điện tử.

"Vào đêm 14 tháng 10, không báo trước cho Lực lượng Quốc phòng, SpaceX đã đơn phương hạn chế hoạt động của các thiết bị đầu cuối Starshield (‘gói quân sự’) khi đang di chuyển. Điều này làm phức tạp các nhiệm vụ của UAV, đặc biệt là UAV đánh chặn và UAV tấn công tầm trung, đồng thời làm giảm khả năng hậu cần, trinh sát và chuyển tiếp tín hiệu ở tiền tuyến", các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine nói với CBS News. "Hiện tại, Bộ Quốc phòng đang liên lạc với Hoa Kỳ, SpaceX và các đối tác NATO, thu thập dữ liệu từ tất cả các đơn vị, và các kênh liên lạc dự phòng đang được thử nghiệm và đưa vào sử dụng."

Thông tin về các hạn chế đối với Starlink lần đầu tiên được báo cáo bởi Kyiv Independent và Financial Times. CBS News đã liên hệ với SpaceX, Tòa Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài để xin bình luận.

Hôm thứ Tư, khi Tổng thống Zelenskiy đến Vương quốc Anh để gặp Thủ tướng Andy Burnham và các quan chức khác, ông đã kêu gọi Mỹ đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Nga.

"Cuộc tấn công hoàn toàn có chủ đích và mang tính biểu tượng về quy mô — sự thiếu tôn trọng trắng trợn như vậy từ phía Nga đối với Mỹ chưa từng xảy ra trước đây. Nga không coi những tuyên bố của Tổng thống Mỹ là mạnh mẽ ", ông nói. "Chúng tôi yêu cầu Mỹ và TẤT CẢ mọi người trên thế giới, những người không nhắm mắt làm ngơ trước thực tế, hãy đáp trả, và đáp trả một cách gay gắt."

[CBSNews: U.S. may have withheld warnings to Ukraine of Russian strikes that killed 6, cut power to 600,000, sources say]

7. Tổng thống Trump hủy bỏ kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết kẻ xả súng ở Fort Hood, nói rằng người dân "không muốn chứng kiến hắn ta chết".

Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố rằng việc hành quyết Nidal Hasan, kẻ xả súng tại căn cứ Fort Hood, sẽ không được phát trực tiếp, một quyết định được đưa ra sau khi chính quyền của ông phải đối mặt với phản ứng dữ dội về kế hoạch ban đầu của Ngũ Giác Đài cho phép người dân Mỹ xem Hasan bị xử bắn.

"Tôi nghĩ việc phát trực tiếp vụ hành quyết cho mọi người cùng xem có thể là một biện pháp răn đe mạnh mẽ để thế giới chứng kiến cách nước Mỹ đối phó với những kẻ khủng bố và những tên khốn nạn như Hasan, nhưng nhiều người tốt bụng và có thiện chí lại không muốn xem hắn chết, dù là qua phát trực tiếp hay bất kỳ thiết bị hình ảnh nào khác," Tổng thống Trump nói. "Hắn sẽ chết theo đúng kế hoạch, bằng đội xử bắn, nhưng sự kiện này sẽ không được phát trực tiếp."

Tổng thống cho biết gia đình trực hệ của các nạn nhân có thể đến xem trực tiếp buổi hành quyết nếu họ muốn.

"Họ xứng đáng được chứng kiến công lý!" ông nói.

Hasan, người bị kết tội giết 13 người và làm bị thương hơn 30 người tại Fort Hood năm 2009, sẽ bị xử bắn vào lúc 1 giờ chiều ngày 3 tháng 12 tại căn cứ quân đội Texas, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết hồi đầu tháng này.

Kế hoạch cho phép công chúng chứng kiến vụ hành quyết Hasan đã được Hegseth tiết lộ vào tuần trước trong một cuộc phỏng vấn với nhà hoạt động chính trị cực hữu Jack Posobiec.

"Chúng tôi sẽ bảo đảm mọi người có thể xem được nó, nó được công khai — bởi vì mọi người cần hiểu rằng những hành vi như thế này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng," ông nói. Tuy nhiên, ý tưởng truyền hình trực tiếp vụ xử bắn là do Tổng thống Trump đưa ra ban đầu, chứ không phải do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gợi ý.

Sean Parnell, phát ngôn nhân chính của Ngũ Giác Đài, cho biết Hegseth và Tổng thống Trump đã thảo luận về quyết định hủy bỏ buổi phát trực tiếp theo kế hoạch trước khi tổng thống thông báo trên mạng xã hội.

" Bộ trưởng ủng hộ quyết định của Tổng thống, và hai người hoàn toàn đồng ý với nhau," ông Parnell nói trong một tuyên bố.

Tuy nhiên, kế hoạch này đã gây ra sự phản đối rộng rãi từ cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, những người cảnh báo rằng việc phát trực tiếp cái chết của Hasan sẽ làm suy yếu nước Mỹ và có thể thúc đẩy chủ nghĩa cực đoan.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói với phóng viên quốc gia kiêm nhà phân tích chính về Washington của CBS News, Robert Costa, rằng "mối lo ngại là việc đó sẽ tạo ra một video có thể trở thành công cụ tuyển mộ cho những kẻ khủng bố trong tương lai." Phó Tổng thống JD Vance thừa nhận rằng ông sẽ không xem vụ hành quyết.

Hãng tin CBS News đưa tin hôm thứ Ba rằng các quan chức chính quyền Trump đang nghiêng về việc không phát trực tiếp hình phạt tử hình bằng đội xử bắn.

Nếu chính quyền Trump thực hiện kế hoạch của mình, Hoa Kỳ sẽ nằm trong số ít các quốc gia tiến hành hành quyết công khai. Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Afghanistan và Iran là hai quốc gia duy nhất được biết đến đã tiến hành các vụ hành quyết công khai trong năm ngoái.

Có vẻ như vụ hành quyết công khai cuối cùng ở Mỹ diễn ra vào năm 1936. Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, ước tính có khoảng 20.000 người đã tập trung để chứng kiến vụ treo cổ Rainey Bethea, một người đàn ông da đen đã thú nhận tội cưỡng hiếp và giết một phụ nữ da trắng 70 tuổi.

Vụ hành quyết quân sự cuối cùng diễn ra vào năm 1961, khi binh nhì John Bennett của quân đội Mỹ bị treo cổ. Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, cái chết của Hasan bằng đội bắn sẽ là lần đầu tiên quân đội sử dụng phương pháp này kể từ năm 1945.

[CBSNews: Trump calls off plan to livestream Fort Hood shooter's execution, says people "would rather not watch him die"]

8. Ai có thể thay thế Tổng thống Zelenskiy: 4 ứng cử viên khi Tổng thống Trump kêu gọi thay đổi

Tổng thống Trump đã kêu gọi Ukraine bầu ra một nhà lãnh đạo mới, làm dấy lên những câu hỏi mới về tương lai chính trị của Tổng thống đương nhiệm Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và thời điểm Kyiv sẽ tổ chức cuộc bầu cử tiếp theo.

"Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới," Tổng thống Trump nói hôm thứ Bảy, và liên tục nhắc lại điệp khúc này, cùng với lời kêu gọi trước đó của ông về việc Kyiv tổ chức bầu cử, là điều mà hiến pháp nước này cấm trong thời chiến.

Những phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Tổng thống Zelenskiy chỉ trích một thỏa thuận mới cho phép Mỹ tiếp cận hàng triệu tấn dầu diesel của Nga sau khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran - và việc Tehran phong tỏa tuyến đường thủy eo biển Hormuz quan trọng - khiến giá nhiên liệu tăng vọt và gây áp lực lên nhiều bộ phận dân chúng Mỹ ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Tổng thống Zelenskiy gọi thỏa thuận này là "hoàn toàn tồi tệ" và là món quà dành cho Putin.

Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa liên tục của Ukraine đã nhắm vào các địa điểm khai thác dầu khí của Nga nhằm cắt đứt nguồn thu dầu mỏ quan trọng mà Điện Cẩm Linh sử dụng để hỗ trợ cuộc xâm lược Ukraine. Mạc Tư Khoa cũng đã tiến hành các cuộc tấn công vào các nhà máy điện của Ukraine, làm gián đoạn nguồn cung cấp điện và hệ thống sưởi, bao gồm cả ở thủ đô Ukraine.

Tổng thống Trump sau đó tuyên bố "lệnh ngừng bắn năng lượng" giữa Nga và Ukraine vào Chúa Nhật, nói rằng cả hai bên đã đồng ý "ngay lập tức" ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng.

Nga nói họ không biết gì cả, và Ukraine - bày tỏ sự ngạc nhiên trước tuyên bố này - cho biết họ sẽ tuân thủ thỏa thuận, miễn là Mạc Tư Khoa tuân thủ. Ngoại trưởng Ukraine, Andrii Sybiha, nói rằng Nga "đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn năng lượng ngay sau khi nó được công bố".

Trong khi đó, Tổng thống Zelenskiy hôm Chúa Nhật cho biết chính quyền Ukraine sẽ tổ chức bầu cử nếu Nga đồng ý "ngừng bắn toàn diện" trong 60 ngày.

Luật pháp Ukraine cấm tổ chức bầu cử khi đất nước đang trong tình trạng thiết quân luật, vốn đã được áp dụng kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện nước láng giềng vào ngày 24 tháng 2 năm 2022.

Các quan chức Ukraine cũng cho rằng sẽ rất khó để tổ chức một cuộc bầu cử an toàn trong khi bị Nga tấn công.

Nhiệm kỳ của Tổng thống Zelenskiy dự kiến kết thúc vào tháng 5 năm 2024. Nga đã cáo buộc Tổng thống Zelenskiy là bất hợp pháp, trong khi Tổng thống Trump lại buộc tội nhà lãnh đạo Ukraine "sử dụng chiến tranh" để tránh bầu cử.

Tổng thống Zelenskiy vẫn giữ được sự ủng hộ của người dân, và cuộc thăm dò dư luận do Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv công bố cho thấy 71% người dân phản đối việc tổ chức bầu cử ngay bây giờ.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã nói với nhóm của Tổng thống Trump: "Làm ơn hãy nói với Putin, hãy cho chúng tôi hai tháng, 60 ngày nghỉ. Ngừng bắn hoàn toàn, 60 ngày, và chúng tôi sẽ tổ chức bầu cử."

Trong trường hợp một cuộc bầu cử xảy ra, ai có thể là ứng cử viên sáng giá để trở thành tổng thống thứ bảy của Ukraine?

Valery Zaluzhnyi

Zaluzhnyi, cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine kiêm đại sứ Ukraine tại Anh, được nhiều người coi là đối thủ hàng đầu của Tổng thống Zelenskiy.

Theo nghiên cứu được công bố bởi tổ chức nghiên cứu của Ukraine, Rating Group, hôm thứ Năm, Tổng thống Zelenskiy và Zaluzhnyi là hai ứng cử viên tiềm năng có thể giành được nhiều phiếu bầu nhất trong một cuộc bầu cử tổng thống giả định.

Theo dữ liệu, gần 23% số người được hỏi sẽ bỏ phiếu cho nhà lãnh đạo đương nhiệm của Ukraine, trong khi hơn một phần năm số người được khảo sát sẽ ủng hộ cựu tướng lĩnh cao cấp.

Tuy nhiên, 64% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng Zaluzhnyi, so với 53% cho biết họ có cảm nhận tương tự về Tổng thống Zelenskiy.

Ông Zaluzhnyi đã từ chối bình luận công khai xác nhận việc ông sẽ tranh cử tổng thống trong các cuộc bầu cử tương lai, bất chấp những đồn đoán rộng rãi.

Ở giai đoạn này, khó có thể nói trước được kết quả bầu cử sẽ như thế nào, nhưng "uy tín mà các ứng cử viên đã tạo dựng được trong suốt cuộc chiến và những đóng góp của họ vào cuộc chiến sẽ đóng vai trò lớn trong việc định hình quan điểm của cử tri", theo Jenny Mathers, giảng viên cao cấp về chính trị quốc tế tại Đại học Aberystwyth ở xứ Wales.

"Xét từ góc độ đó, Valerii Zaluzhnyi có thể sẽ ở vị trí mạnh nhất, vì vai trò của ông ấy với tư cách là nhà lãnh đạo quân đội trong hai năm đầu của cuộc xâm lược quy mô lớn rất nổi bật và nhìn chung là tích cực," Mathers nói với Newsweek.

Nhưng ông ấy hầu như không xuất hiện trước công chúng trong thời gian giữ chức Đại Sứ của Kyiv tại Luân Đôn, Mathers nói thêm.

Kyrylo Budanov

Budanov nổi lên như một nhân vật quan trọng khi giữ chức vụ nhà lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự GUR của Ukraine, nhanh chóng được biết đến với ánh mắt kiên định và là một trong những mục tiêu ám sát được Nga thèm muốn nhất.

Budanov cho biết ông đã nhiều lần bị Nga tấn công, và Kyiv nói rằng vợ ông, Marianna, đã bị đầu độc bằng kim loại nặng vào cuối năm 2023.

Vị tướng này đã giữ chức chánh văn phòng của Tổng thống Zelenskiy từ đầu năm 2026. Ông chưa tuyên bố sẽ tranh cử và đã né tránh các câu hỏi trực tiếp về tham vọng tranh cử tổng thống của mình.

Theo dữ liệu của Rating Group, khoảng 53% người dân Ukraine tin tưởng Budanov – tỷ lệ tương tự như Tổng thống Zelenskiy. Khoảng 6,7% người được hỏi trong cuộc thăm dò này cho biết họ sẽ bỏ phiếu cho Budanov trong vòng đầu tiên của một cuộc bầu cử trong tương lai.

Ông ấy nổi tiếng và có tiếng tăm về khả năng giải quyết khéo léo nỗ lực chiến tranh của Ukraine nhưng cũng được biết đến là người "ít nói", Mathers cho biết.

Mykhailo Fedorov

Ông Fedorov, người mới chỉ 35 tuổi, đã trải qua nhiều năm làm nhà lãnh đạo chương trình máy bay điều khiển từ xa của Ukraine và phó thủ tướng trước khi trở thành bộ trưởng quốc phòng vào Tháng Giêng năm 2026.

Chỉ sáu tháng sau, ông bị sa thải khỏi vị trí của mình giữa một cuộc tranh chấp gay gắt giữa Tổng thống Zelenskiy, Fedorov và tổng tư lệnh quân đội Ukraine lúc bấy giờ, Tướng Oleksandr Syrskyi. Các cuộc biểu tình phản đối việc sa thải Fedorov đã nổ ra ở nhiều thành phố của Ukraine, và sau đó Fedorov kêu gọi tổ chức bầu cử thời chiến ở Ukraine - một động thái được xem là thách thức lớn nhất đối với sự cai trị của Tổng thống Zelenskiy kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Ông Mathers nói: "Fedorov rất được lòng dân trước và sau khi bị cách chức, nhưng tôi tự hỏi liệu ông ấy có hơi quá lời trong những lời phàn nàn sau khi bị cách chức hay không. Có nguy cơ ông ấy bị coi là người quan tâm đến triển vọng tương lai cá nhân hơn là tập trung vào lợi ích chung của đất nước."

Khoảng 38% người tham gia cuộc thăm dò của Rating Group cho biết họ tin tưởng Fedorov, và khoảng 7,6% nói rằng họ sẽ bỏ phiếu cho cựu bộ trưởng quốc phòng trong vòng bầu cử đầu tiên.

Petro Poroshenko

Ông Poroshenko giữ chức tổng thống Ukraine từ năm 2014 đến năm 2019, sau khi Nga sáp nhập Crimea từ Kyiv và Mạc Tư Khoa ủng hộ phe ly khai ở các vùng Donetsk và Luhansk phía đông Ukraine, được gọi chung là Donbas.

Ông vẫn là một Dân biểu đối lập đương nhiệm của Ukraine vào năm 2026.

Ông Poroshenko đã thua trong cuộc bầu cử vòng hai đưa Tổng thống Zelenskiy lên nắm quyền vào năm 2019. Vào thời điểm đó, Tổng thống Zelenskiy chưa từng giữ chức vụ chính trị nào và các chuyên gia cho rằng người dân Ukraine đã chán ngán với điều kiện kinh tế tồi tệ và nạn tham nhũng.

Ông Poroshenko được bầu vào năm 2014 sau khi cựu tổng thống Ukraine, Viktor Yanukovych, bị lật đổ bởi các cuộc biểu tình mà sau này trở thành cuộc Cách mạng Maidan của đất nước.

Sau thành công ban đầu và sự nổi tiếng trong lòng công chúng Ukraine, tỷ lệ ủng hộ ông đã giảm khi Poroshenko phải vật lộn để giải quyết vấn nạn tham nhũng, sự thống trị của các nhà tài phiệt và tác động của cuộc xung đột với Nga.

Cuối năm 2021, ông Poroshenko bị chính quyền Ukraine cáo buộc tội phản quốc và giúp tài trợ cho lực lượng ly khai ở miền đông Ukraine, điều mà ông phủ nhận, cho rằng đây là những cáo buộc mang động cơ chính trị.

Tháng Giêng năm 2022, chỉ vài tuần trước khi cuộc xâm lược toàn diện của Nga bắt đầu, Poroshenko đã ra tòa ở Kyiv và nói rằng ông hy vọng sẽ minh oan cho bản thân. Tổng thống Zelenskiy đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Poroshenko vào tháng 2 năm 2025, bao gồm đóng băng tài sản của ông, với lý do mà các quan chức Ukraine gọi là "an ninh quốc gia".

Là một trong những người giàu nhất Ukraine, Poroshenko đã nỗ lực đưa Ukraine xích lại gần hơn với Âu Châu và là một tiếng nói đối lập nổi bật kể từ khi rời chức tổng thống.

Ông ấy là một trong những ứng cử viên ít có khả năng thắng cử nhất, Mathers nói.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, cho rằng tất cả những người vừa được đề cập đến chỉ có khả năng thắng cử trong một cuộc bầu cử tự do là điều cả Putin và Trump đều không muốn. Họ chỉ muốn một tên tay sai Nga làm Tổng thống bù nhìn.

[Newsweek: Who Could Replace Zelensky: 4 Contenders as Trump Calls for Change]

9. Tổng thống Zelenskiy gặp Thủ tướng Bỉ De Wever, nhưng thông tin về tài sản của Nga vẫn chưa có tiến triển.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp Thủ tướng Bỉ Bart De Wever bên lề hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Brussels vào ngày 15 tháng 10.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán dường như đã không đạt được bước đột phá nào về số phận của 200 tỷ euro hay 227 tỷ đô la tài sản của Nga bị Euroclear phong tỏa theo thẩm quyền của Bỉ.

Bài đăng trên Telegram của Tổng thống Zelenskiy sau cuộc gặp kéo dài 20 phút tối hôm đó hoàn toàn không đề cập đến tài sản, mà tập trung vào các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine và sự hợp tác với Bỉ để tìm nguồn cung cấp máy bay chiến đấu và đạn dược nhằm đối phó với máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực của Mạc Tư Khoa.

Ông Pascal Heyman, chánh văn phòng phụ trách ngoại giao và an ninh của ông De Wever, cũng đăng tải một bức ảnh về cuộc gặp lên mạng xã hội, cho biết hai người đã trao đổi quan điểm về "cuộc chiến của Nga ở Ukraine và sự hỗ trợ kiên định của Bỉ dành cho nước này", nhưng không hề đề cập đến các tài sản của Nga.

Người ta dự đoán Tổng thống Zelenskiy sẽ nêu vấn đề Liên Hiệp Âu Châu sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga để tài trợ cho nhu cầu của Ukraine, vì thủ tướng Bỉ là người phản đối mạnh mẽ nhất động thái này trong lần thảo luận trước đó vào tháng 12 năm 2025.

Các chính trị gia Ukraine cũng bắt đầu kêu gọi Âu Châu sử dụng các tài sản này, và Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã viết một bài báo trên Politico về vấn đề đó.

Thay vào đó, thông tin duy nhất đề cập đến tài sản của Nga là một bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Zelenskiy được đăng tải sau cuộc gặp với De Wever, nhưng lại liên quan đến cuộc gặp trước đó của ông với Quốc vương Bỉ Philippe.

Tổng thống Zelenskiy viết: "Điều quan trọng là các tài sản bị đóng băng của Nga phải được giữ nguyên trạng."

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chừng nào chiến tranh còn tiếp diễn, Nga không được nhận bất cứ thứ gì mà nước này có thể dùng để đầu tư vào các vụ giết người và gây bất ổn thêm nữa ở Âu Châu."

Các nhà ngoại giao Mỹ đã nêu ra ý tưởng chuyển giao các tài sản bị phong tỏa ở Âu Châu về phạm vi quyền tài phán của họ để sử dụng trong các cuộc đàm phán với Nga.

Tuy nhiên, ý tưởng này khó có thể được xem xét nghiêm chỉnh trong giới Âu Châu và đã bị chỉ trích gay gắt tại hội nghị thượng đỉnh ngày 15 tháng 10.

[Kyiv Independent: Zelensky meets Belgian Prime Minister De Wever, but silence reigns on Russian assets]

10. Nga bắt giữ nhà báo Nhật Bản với cáo buộc gián điệp.

Theo hồ sơ tòa án Nga, nhà báo Nhật Bản Yuki Imai đã bị bắt giữ với cáo buộc gián điệp vào ngày 13 tháng 10.

Cơ quan An ninh Nga, gọi tắt là FSB cho biết một công dân Nhật Bản làm việc cho tờ báo Hokkaido Shimbun đã bị bắt giữ ở vùng Viễn Đông của nước này, gần các hòn đảo đang tranh chấp giữa Nga và Nhật Bản, trước khi bị đưa đến Mạc Tư Khoa.

Tờ báo này có một đội ngũ chuyên trách đưa tin về quan hệ Nhật Bản-Nga, các tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước và cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Đoạn phim của FSB được truyền thông nhà nước Nga công bố dường như cho thấy nhà báo bị ghì xuống đất trong khi Imai bị còng tay trước khi bị ép bật máy tính xách tay trước mặt các sĩ quan.

Cơ quan an ninh FSB của Nga tuyên bố nghi phạm đã thu thập dữ liệu về số lượng binh lính và tình nguyện viên được huy động trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga cho tình báo Nhật Bản trong số cư dân sống trên các hòn đảo tranh chấp do Mạc Tư Khoa kiểm soát.

Nga thường xuyên đưa ra các cáo buộc mang động cơ chính trị chống lại các nhân vật đối lập, nhà báo và công dân nước ngoài.

Theo tổ chức Phóng viên Không Biên giới, Nga đã cấm các cơ quan truyền thông độc lập và hiện đang giam giữ hàng chục nhà báo và người làm việc trong lĩnh vực truyền thông.

Ngày 4 tháng 10, cảnh sát Mạc Tư Khoa đã bắt giữ khoảng 60 người tại một cuộc mít tinh được cấp phép của Đảng Cộng sản sau khi những người biểu tình bắt đầu hô vang các khẩu hiệu chống Điện Cẩm Linh, theo thông tin từ đảng này và nhóm nhân quyền Nga OVD-Info.

[Kyiv Independent: Russia detains Japanese journalist on espionage charges]